Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
9 AĞUSTOS 2026
3
Ahlak ve bilim
Kurtuluş Savaşı’nın
seferberliği
ugüne kadar “tulumbacı
sendromu”, “Don
Kişot anne babalar ve
toplumlar”, “boyutsallık” unutulan öğretmeni
Badlı yeni kavramlar ortaya
attım. Şimdi yeni bir kavramdan
Eylül 1965 günü bir ilki de gerçekleştirir. 24 edeceklerdi. Muallim mektebinin yurtsever
ziyade ülke çapında yeni bir
Milliyet Ekim 1914 günü Osmanlı’da talebeleri, müdirelerinden aldıkları ilham
hareketin başlaması gerektiğinden
PROF. DR.
gazetesinde bir bir eğitim hamlesi başlar ile hareket ediyordu. Artık İstanbul’da olup
söz etmek istiyorum. Bu harekete
ÜSTÜN
ölüm ilanı ve Zeynep Hanım bitenlerden Ankara günü gününe haberdar
kısaca “ahlak ve bilim seferberliği’
DÖKMEN
11yer alır. Konağı’nda İnas ediliyor, mukabil ve müspet propaganda
adını verebiliriz.
İlana konu olan kişinin Darülfünu’nu açılır. tesirini göstererek her tarafta Kuvayı
Ahlak ve bilim seferberliğinden
10 Eylül günü yaşamını Okul, üç yıllık bir Milliye Teşkilatı kuruluyordu”
kasıt insanımızın ahlaki açıdan ve pozitif bilim alanında
yitirdiği, ertesi gün yükseköğrenim Şekibe Ali’nin Mustafa Kemal Paşa için
eğitilmesidir. Böyle bir eğitime ihtiyaç var mıdır?
de Aksaray Valide kurumudur. Şekibe Bursa’da çalışması İstanbul’daki Damat
Vardır ve ülke çapında düzenlenecek bu türden bir
Camisi’nde kılınacak Ali de bu okula Ferit Paşa hükümetinin kulağına gider ve
eğitim bütün sorunlarımızın temel çözümü olacaktır.
namazın ardından kayıt yaptıran ilk görevden alınır.
Çünkü ülkemizde ahlaki çökme ve pozitif bilimden
aile mezarlığına öğrenci olur. Üç
fersah fersah uzaklaşma var. Ancak bu iddiam doğru
ZÜBEYDE HANIM İLE İLİŞKİSİ
defnedileceği yılın ardından da
olsa bile, büyük bir ihtimalle söz konusu seferberlik
Şekibe Ali’nin ablası Adile Hanım ise
belirtilir. İsmi, Şekibe
gerçekleşmeyecektir. Çünkü Köy Enstitülerini ve uçak okulu birincilikle
Yüzbaşı Necati (Pankoğlu) ile evlenir.
Galatalı’dır. Olasıdır
fabrikalarını kendi iradesiyle kapatan bir toplumun bitirerek diploma
Yüzbaşı Necati, Mustafa Kemal Paşa
ki o gün bu ilanı
kendini ileriye götürecek bir projeyi uygulama ihtimali alan ilk kız öğrenci
ile 1911 Trablusgarp Savaşı’ndan
görenler için “Şekibe
çok çok düşüktür. Buna rağmen böyle bir seçeneği dile unvanını edinir.
başlayarak birçok cephede birlikte
Galatalı” ismi de bir
getirmek zorundayız.
DERGİ ÇIKARIYOR bulunmuş bir isimdir. Öyle ki Balkanlar’ın
anlam ifade etmez.
Şekibe
BİR ZAMANLAR kaybedilmesiyle Zübeyde Hanım’ı
II. Meşrutiyet ile
Öte yandan Şekibe
Ali
Selanik’ten İstanbul’a zorlu bir tren
Bir zamanlar Köy Enstitülerimiz vardı, öğrencilere birlikte Osmanlı kadını
Hanım’ın ismine İlhan
yolculuğu ile getiren kişi de odur. Bu
tarım, hayvancılık, bina yapma öğretilirdi. Kız daha fazla hak ve özgürlük
Selçuk’un “Yüzbaşı
nedenledir ki Zübeyde Hanım’ın Yüzbaşı
öğrencilere ebelik öğretilirdi. Bir zaman uçak arayışına girer. Şekibe Ali
Selâhattin’in Romanı” eserinde
Necati Bey’le yakın bir ilişkisi başlar. Eşi
fabrikalarımız vardı, dünyada uçak yapan dört ülkeden de 1914’te ablası Adile (Necati
denk geliriz. Kitabın satır aralarında
Adile Hanım’ı da hakeza. Şekibe Ali de
biriydik, dünyada yolcu uçağı yapan ilk ülke olmuştuk. Pankoğlu) ile ilk kadın dergilerinden
şöyle bir ifade yer alır:
İstanbul’da bulunduğu dönemde ablası
Sonra dahili ve harici bedhahlar (kötü niyetli insanlar)
“Seyyale”yi çıkarır. 22 Mayıs 1914 günü
“İstanbul’a varınca önce müstahkem
Adile ile birlikte Zübeyde Hanım’ın
ikisini de kapattırdılar.
yayımlanan bu derginin mesul müdürü
mevki kumandanı Miralay Galatalı
yaşadığı Akaretler 76 numaradaki evini sık
Köy Enstitülerimizi ve uçak fabrikalarımızı
Şekibe Ali, imtiyaz sahibi ise ablası Adile
Şevket Bey’le görüştüm. Şevket Bey
sık ziyaret ederek elini öper, bir ihtiyacı
kapatmamış olsaydık bugün en az Finlandiya ve
Hanım ve başyazarı da Salime Servet Seyfi
konuşmamız arasında
olup olmadığını sorar.
Singapur gibi olurduk. Kadın cinayetleri bu denli
olarak yer alır. Tek bir sayı çıkabilen bu
bana bir kart vererek
olmazdı. Tren büyük ölçüde kaçmış gibi gözüküyor
dergide “kadın” ve “eğitim” konularına
bunu Bursa Kız Muallim
EVLİLİK VE SON YILLARI
ancak hâlâ umut var. Bu da ahlak ve pozitif bilim
eğilir. Tevfik Fikret’in şiirlerinden
Mektebi Müdürü Şekibe
Şekibe Ali, Kurtuluş Savaşı’ndan sonra
konusunda ülke çapında seferberlik yapmaktır. Büyük
etkilenen, yüreği vatan sevgisiyle çarpan
Hanım’a vermemi,
Kandilli Kız Orta Mektebi’nde öğretmenlik
bir ihtimalle bu seferberlik yapılmayacaktır fakat bu
Şekibe Ali de “Vatan Elemleri” adlı
bu kadının bize çok
yapar. 40 yıl boyunca da öğretmenliği
seferberliğin önemini dile getirmek görevimdir. Belki
şiiriyle dergiye katkı sağlar.
hizmet edebileceğini
sürdürür. Emeklilik günlerinde bir gün
böyle seferberliğe aklı yatanlar olacaktır.
Şekibe Ali, 1917’te Balıkesir, 1918’de
söyledi. Bursa’ya
Kadıköy Vapuru’nda Şevket Bey’e denk
de Bursa Kız Öğretmen Okulu’nun
dönünce İstanbul’da
AHLAK VE BİLİM SEFERBERLİĞİ TOLGA
gelir. Karakol Cemiyeti’nin kurucularından
müdürlüğünü üstlenir. Mustafa Kemal
Albay Galatalı Şevket
Ahlakın ve bilimin zaten MEB müfredatında yer olan ve birçok
AYDOĞAN
Paşa’nın 27
Bey’in verdiği kartı
aldığı, bu konuda ikinci bir eğitimin gereksiz olduğu cephede çarpışan
Aralık 1919
Kız Öğretmen Okulu
ileri sürülebilir. Ancak bu yanlıştır. MEB okullarımızda Şevket Galatalı ile
günü Ankara’ya
Müdürü Şekibe Hanım’a gönderdim.
“değerler eğitimi” adı altında öğrencilere birtakım uzun yıllar öncesinde
ulaşmasının ardından
Benimle ne vakit görüşebileceğini
antropolojik bilgiler vermektedir. Nasıl selam verilir, eve tanışıklıkları vardır.
Şekibe Ali de
sordurdum. Gelen cevaba göre hava
hangi ayakla girilir gibi konularda gelenekler öğretilir. İkili, gençliklerinde
Mustafa Kemal
karardıktan sonra okula gittim. Görüştük.
Bu ahlak eğitimi değildir, sadece bilgi aktarımıdır. birbirini sevmiş,
Paşa’ya destek
Sonuçta başta öğretmenler, sonra öğrenci
Din ve ahlak derslerinde de yalnızca dini bilgiler evlenmek istemiş
verir. Bursa’da
kızlar ve anneleri olmak üzere iç istihbarat
verilir, verilen ahlak eğitimi değildir. Bütün Türkiye ancak Şekibe
örgütlenmeyi sağlar,
ve propaganda yapmaya karar verdik.
din ve ahlak dersinden beş almıştır fakat bunun ahlak Ali’nin ailesi
Ankara ile irtibatın
Nasıl çalışacağımızı ve nasıl ilişki
Şekibe Ali’nin (ayakta) ailesi.
üzerinde görünür bir etkisi olmamıştır. Kadın cinayetleri razı gelmemiştir.
kurulabilmesi
kuracağımızı düzenledik. Gerçekten
Ablası Adile Hanım, annesi Fatma Hanım,
bitmemiştir, taciz, tecavüz, sübyancılık bitmemiştir, Vapurdaki bu
için öğretmenleri,
Şekibe Hanım’ın başkanlığındaki bu örgüt
babası Ali Bey ve yeğenleri.
Şanlıurfa’da ve Kahramanmaraş’ta öğrenci ve karşılaşma 40 yıl
öğrencileri ve
kısa sürede büyük hizmet yaptı.”
öğretmen cinayetleri ortaya çıkmıştır. Vergi kaçırma ve sonra onları yeniden
velileri organize
Kitapta sözü edilen okul müdiresi ölüm
uyuşturucu kullanımı halen bir kâbustur. Bütün bunların bir araya getirir,
ederek propaganda
ilanındaki kişidir. “Şekibe Ali” olarak
karşısında ülke çapında Kohlberg’in ahlaki gelişim yarıda kalan bu aşk
ve istihbarat
bilinen, soyadı kanunundan sonra “Ögel”,
basamaklarını temel alan yeni bir ahlak eğitimine hikâyesi tamamlanır.
çalışmalarında
evlendikten sonra da “Galatalı” soyadını
ihtiyaç vardır. Hırsızlık yapmamak gerektiğini herkes Sade bir nikâh ile
alan bu kadın Bursa’da Kuvayı Milliye için bulunur. Aynı
bilir ancak bu işe yaramamaktadır. Yeni ahlak eğitimi evlenirler. İstanbul
yaptığı çalışmalarla Kurtuluş Savaşı’mızın zamanda Bahriye
bu tür bilgilerin kişi tarafından içselleştirilmesini, Göztepe’de Sümer
da görünmez kahramanlarından biri olur. adında bir öğretmen
özümsenmesini sağlayacaktır. (Kohlberg’in ahlak Sokak’ta sekiz
Şekibe Ali’nin babası aslen Fransızdır. de kendisine yardım
eğitimini haftaya paylaşacağım.) numaralı evde
1880’lerin sonunda İstanbul’a gelir. eder. Bugün unutulan
Ülkemizde yeni bir eğitim seferberliğine ihtiyaç otururlar. Şekibe Ali,
bir kitapta, 1952’de
Müslümanlığı seçer. “Ali” adını alır,
olmadığı, MEB’nin okullarda bunu gerçekleştirdiği ileri İnas Darülfünunu’na
Şekibe Ali ve Şevket Galatalı
Genelkurmay
Adana-Mersin demiryolu işletmesinde
sürülebilir. Okullarımızda hayvanların evrimleştikleri ilk giren ve ilk mezun
Başkanlığı tarafından
çalışırken Adana’nın seçkin ailelerinden
ancak insanların evrimleşmedikleri anlatılmaktadır. olan kadın olarak
yayımlanan Türk
birinin kızı olan Fatma Hanım ile evlenir.
Birçok üniversitemizde evrimden söz edilmemektedir. Türk kızlarına örnek olurken 40 yıl boyunca
Kahramanlığı adlı kitapta kendisinden
Bu evlilikten de dört çocukları olur ve
Bilim yarışmalarına mali destek veren kurumlarımız da öğrenci yetiştirir. Kurtuluş Savaşı
övgüyle söz edilir:
Şekibe Ali de 1890 yılında dünyaya gelir.
ise pozitif bilimle ilgisi olmayan projelere destek sırasında Bursa’da toplumu örgütleyerek
“Bursa’da Şekibe ve Bahriye isminde
Şekibe Ali, Aksaray’daki Kız (İnas)
vermektedir. Bu durum pozitif bilimin istismarıdır. istihbarat toplayıp ve propaganda yaparak
Sanayi Okulu’nu, sonra İnas Rüştiyesi’ni iki Türk kadını ortaya atıldı. Bu genç Türk
ÇEDES ise bir bilimsel ve ahlaki uyanış değil,
bağımsızlık yürüyüşünün görünmeyen
ve sonra da Kız Öğretmen Okulu’nu anneleri ve öğretmenleri vatan sevgisi
değerler eğitiminin uzantısıdır. ÇEDES, sınıflara
kahramanlarından biri olur.
(Darülmuallimat) bitirir. Ardından ile kültürlü zekâlarını birleştirerek, bir
öğretmenlik sertifikası olmayan imamların ve eğitimi
Süleymaniye ve Cihangir’de kız istihbarat teşkilatı kurarak kötülükleri
KAYNAKÇA
belirsiz abilerin, ablaların girmesini önermektedir.
rüştiyelerinde öğretmenlik yapar. Önemli henüz tohum halindeyken imha Taha Toros-O Güzel İnsanlar
ÇEDES’le Mars’a gidemeyiz. Bu durumda ahlak
eğitimine ve pozitif bilimi bir yaşam tarzı haline getiren
BERRIN KARADENZI
“boyutsallık”a* ihtiyacımız vardır.
Finlandiya’ya veya kişi başına düşen yıllık geliri 900
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr
v ‘IF: Hayali
bin dolar olan Singapur’a benzemek istiyorsak onların
Arkadaşlar’ Yapı
yaptığı ahlak ve pozitif bilim seferberliğine ihtiyacımız
vardır. Eğer geri kalmak, güçlü ülkelerin sömürgesi Kültür rotası
Kredi bomontiada’da
olmak istiyorsak böyle bir seferberlik gerekmemektedir.
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
apı Kredi
ÇAĞDAŞ AHLAK ANLAYIŞI kültür sanat dünyasında bu hafta
Ybomontiada,
Bugün ülkemizin iki büyük sorunu var: Birincisi ahlak
TV+ Açık Hava
öne çıkan etkinlikler…
eksikliği, diğer bir ifadeyle dürüstlük eksikliğidir, diğeri
Sinema Geceleri
ise pozitif bilim anlayışının, eğitim sistemimizde ve
kapsamında
toplumda yaygın kabul görmemesidir.
11 Ağustos’ta
Bir zamanlar Batı’nın da ahlak anlayışına ihtiyacı
IF (Hayali
v Akbank
vardı. Onlar bunu kısmen aştılar ancak tam değil.
Arkadaşlar)
“Komşunun malını çalmayacaksın” öğretisi başkalarının
filmini
Sanat’tan yeni
malını çalabilirsin, gasp edebilirsin anlamını da
sinemaseverlerle
taşıyordu. Bu anlayış yağmacılığa, sömürgeciliğe izin
sinema serisi
buluşturacak.
veren bir anlayıştı. Bir zamanlar Batı’da Kohlberg’in
John
kbank Sanat, “Okuma
üst düzeydeki ahlak anlayışından yararlanılsaydı,
Krasinski’nin yazıp yönettiği, Ryan
A& İzleme Buluşmaları”
dünya bugün çok daha iyi, barışçıl, global düzeyde
Reynolds ve Cailey Fleming’in
kapsamında “Hikâyelerle
saldırganlığa izin vermez durumda olurdu.
başrollerini paylaştığı film, saat
Yüzleşmek: Sinemada
v K-Pop rüzgârı 21.00’de Avlu’da gösterilecek. TV+
Kırılma Noktaları” etkinlik
* Dökmen, Ü. (2024). Boyutsallık. Ankara: Bilim ve Sanat
Açık Hava Sinema Geceleri, 8 Eylül’e
Yayınevi. serisini başlatıyor. Ağustos
İstanbul Festivali’nde
kadar her salı akşamı devam edecek.
ve eylül ayında Postane
-Pop’un sevilen isimlerinden Kwon Eun-
İstanbul’da düzenlenecek
İmtiyaz Sahibi:
Kbi ve ATEEZ, 14 Ağustos’ta Yenikapı’daki
9 AĞUSTOS 2026 SAYI: 1896
programda “Köpek Dişi”,
CUMHURİYET VAKFI adına v Redd, Antalya’da
n Yayın Koordinatörü
İstanbul Festivali kapsamında sahnede
“İlgi Alanı” ve “Oslo,
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN
olacak. Solo kariyerinde “Door”, “Glitch” ve
Genel Yayın Yönetmeni 31 Ağustos” filmlerinin ürk rock müziğinin önde gelen
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN
“Underwater” gibi hitlerle öne çıkan Kwon
EVSUN SİNEM ALKAN
gösterimlerinin ardından Dr. Tgruplarından Redd, 14 Ağustos’ta
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
Eunbi’nin ardından İstanbul’da ilk kez konser
BETÜL BERİŞE Cahide Ezgi Yıldız ile yazar Holly Stone Performance Hall’de
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık verecek ATEEZ, yüksek enerjili performansı ve
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş.
Ezgi Emel’in katılımıyla Antalyalı dinleyicileriyle buluşacak.
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul
sahne şovuyla festival izleyicisiyle buluşacak.
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83.
söyleşiler yapılacak. Grup, sevilen şarkılarıyla sahnede olacak.
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın

