Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
19 TEMMUZ 2026
3
Rekabet, haset,
Sanatın yeni
kıskançlık
ekabet, haset ve
BALA
kıskançlık, bir ölçüde
birbirlerine benzeyen GÜRCAN
ancak aralarında fark
MADRA
anlatıcıları
R olan kavramlardır.
REKABET u hafta sanat dünyasında
Taylor Swift ile
öne çıkan iki haber, ilk
Belli bir amaca, örneğin para
PROF. DR. Travis Kelce
bakışta birbirinden tamamen
kazanmaya veya başarıya yönelik
düğünlerini
ÜSTÜN
bağımsız görünüyordü. Biri
olarak insanların yarışmaları,
Madison Square
DÖKMEN
Bsokaktan toplanan çöpler,
birbirlerini geçmeye çalışmaları
Garden’da yaptı.
diğeri ise ünlü Belçikalı ressam Rene
“rekabet” olarak adlandırılır.
Magritte’ten esin alan bir futbol forması
“Rekabet Etmeden Yaşamak” isimli kitapta anlatıldığı
hakkındaydı. Ama aslında ikisi de
kadarıyla günlük yaşamda rekabet etmemek
aynı soruyu soruyordu: Bir sanatçının
mümkündür ancak zordur.* İnsanlar aileden başlayarak
üslubunu, imgesini veya imzasını
yaşamın her alanında, işyerlerinde, komşuluk
kullanma ve yeniden anlamlandırma
ilişkilerinde birbirleriyle rekabet ederler. Kardeşler
yetkisi artık kimde?
birbirleriyle rekabet ederler. Diğerini geçme gayreti
başlangıçta yıkıcı değildir fakat bazı durumlarda
BİR ÇÖP NE ZAMAN SANAT OLUR?
zamanla kırıcı, yıkıcı bir hal alabilir. İşyerlerinde
New Yorklu sanatçı Justin Gignac,
rekabet eden bazı çalışanların iş arkadaşlarından bazı
Taylor Swift ile Travis Kelce’nin
bilgileri sakladıkları görülebilir.
Madison Square Garden’daki
İşyerlerindeki rekabet bazı durumlarda bezdiriye
düğününün ardından, mekânın önünden
(mobing) dönüşebilir. Araştırmalara göre bezdiri
topladığı sokak çöplerini küçük pleksi
zeki, çalışkan kibar olan ve işinde yükselmeleri
kutulara yerleştirip tanesi
ihtimali bulunan kişilerin başlarına gelir. Rekabetten
25 dolardan sattı. Şişe
kaynaklanan bezdiriler ahlak dışıdır.
kapakları, izmaritler,
Rekabet sadece kişinin içinde kaldığı sürece
hatta bir ovülasyon
gelişmeye yol açabilir. “Ne kendinle ne de başkasıyla
testi çubuğu gibi her
yarış” öğüdü bence çok da doğru değil. Bilimde,
biri tarih damgalı ve
sanatta, sporda, ticarette yıkıcı, ötekini engelleyici
numaralandırılmış
rekabet varsa etik değildir ancak bireyin kendi içinde
bir “kültürel zaman
yaşadığı rekabet, hırs, yıkıcı olmadıkça yararlı
kapsülü” olarak
sayılabilir. Bazı mankenlerin pistte birbirlerine omuz
dakikalar içinde
atmaları veya koşu pistinde rakibe çarpmak hoş
tükendi.
değildir. Bir koşucu rakibine çelme takmak yerine
Gignac’ın New
final noktasında başını ileri uzatırsa işlevsel ve ahlaklı
York City Garbage
davranmış olur.
projesi 2001’den
sızması bazen çok daha Adidas ise aynı düşünceyi bu kez ticari
Dedemin köyünde akrabamız Zeynep teyze vardı,
beri yani tam 25
görünür ve kitlesel bir bir ürünün üzerine taşıyor.
babam ona cevizli kadayıf yapmayı öğretmişti. O da
yıldır sürüyor. Projede
sahnede yaşanıyor. Sanat tarihinin en bilinen
yapmış, çok beğenmişler. Bir süre sonra kızı kadayıfın
mesele hiçbir zaman
Belçika Milli felsefi önermelerinden
tarifini istemiş, vermemiş, “Sen kadayıfı gönder,
çöpün kendisi olmadı.
Takımı’nın 2026 biri, milyonlarca
ben yapar tepsiyle sana gönderirim” demiş. Kanımca
Proje, sanatçının MTV’de
Dünya Kupası için Adidas kişinin izlediği bir
aile içi rekabete güzel bir örnek. Günlerde toplanan
stajyerken bir meslektaşıyla girdiği
ile birlikte tasarladığı Dünya Kupası
kadın misafirler bazen ev sahibinden beğendikleri bir
ambalaj tasarımının gerçekten önemli
deplasman forması, René maçında markanın
yemeğin tarifini isterler. Ev sahibi de bazen bilerek
olup olmadığı üzerine bir tartışmadan
Magritte’in 1930 tarihli, anlatısının parçası
tarifi eksik verir. Bu da rekabete bir başka örnektir.
doğdu. Gignac, bunu kanıtlamak için
Madrid’deki Reina haline geliyor.
Siyasi partilerin birbirleriyle rekabet etmeleri
satılması olanaksız görünen
Sofía Müzesi’nde
doğaldır. Ancak rekabette her yol doğru değildir. Yani
İMZA YER
çöpü paketleyip satmaya
sergilenen
amaç her zaman aracı meşru kılmaz. Sayın Cindoruk
karar verdi.
DEĞİŞTİRİYOR
“Grelots roses,
“Partimiz yeni kurulduğunda köyleri dolaşır İsmet
Sanatçı, bugüne kadar
ciels en Belki de bugün
Paşa askerlik yapmamıştır, asker kaçağıdır” derdik,
1300’den fazla kutu
lambeaux” asıl değişen
bize inanırlardı demişti. Benzeri şekilde bir ülkede
sattığını belirtiyor.
(Pembe şey sanat değil,
güçlü bir partinin diğerini her türlü yola baş vurarak
Swift’in düğünü bu
Kevin çıngıraklar, sanatçının otoritesi.
engellemeye çalışması da yıkıcı rekabet sayılır, etik
Justin
fikrin güncel bir
De Bruyne
paramparça Magritte, “Bu bir pipo
değildir.
Gignac
örneği oldu. Çünkü
gökyüzü) isimli değildir” derken imgeyle
HASET bugün çoğu zaman
diptiğinden esin gerçeklik arasındaki uzaklığı
değeri belirleyen
Haset, bir başkasının sahip olduğu arabayı, evi veya
alıyor. sorguluyordu. Bugün aynı uzaklık
şey nesnenin
başarıyı çekememek, o kişinin bunu kaybetmesini
Ancak formanın bir pleksi kutudaki çöpte, bir futbol
kendisinden çok
istemek demektir. Haset etmek gıpta etmekten
en dikkat çekici yanı formasının ensesinde veya yapay
etrafında biçimlenen
farklıdır, gıpta eden kişi karşıdakinin elindeki
deseni değil, ensesine zekânın ürettiği bir tabloda yeniden
anlatı. Kültürel açıdan
şeyin kendisinde de olmasını ister. Hasette ise bir
işlenen cümle: “Ceci karşımıza çıkıyor.
yoğun ilgi gören bir
tür saldırganlık vardır. Nesne İlişkileri Okulu’nun
n›est pas un maillot” (Bu Çünkü artık bir eserin etrafındaki
olayın geride bıraktığı
kurucusu olan Melanie Klein’e göre kişinin ilk nesne
bir forma değildir) yazısı. anlamı yalnızca sanatçı kurmuyor
çöp bile doğru hikâyeyle
ilişkisi bebekliğindeki anne memesiyle ve anneyle
Bu ifade doğrudan Magritte’in markalar, koleksiyonerler, sosyal
paketlendiğinde koleksiyon
başlar.** Bebek bu nesneye tek başına sahip olmak
medya ve popüler kültür de o anlamı
The Treachery of Images (1929)
nesnesine dönüşebiliyor.
ister ve çevredeki her şeyi dışlar. Bu durum hasetin
yeniden biiçimlendiriyor. Sorulması
tablosundaki ünlü “Ceci n›est pas une
başlangıcıdır. Haset bebeklikte doğaldır ancak ileri
gereken soru da tam burada başlıyor:
pipe” cümlesine gönderme yapıyor.
MAGRITTE TABLOSUNDAN
yaşlarda başka bir kişinin elindekini kaybetmesini
Bir sanat eserinin imzası gerçekten
Magritte burada bir imgenin temsil
FUTBOL FORMASINA
istemek doğal değildir.
onu üretene mi aittir yoksa ona değer
ettiği nesnenin kendisi olmadığını
Bazı küçük siyasi partilerin diğerleriyle işbirliği Sanat tarihinin gündelik kültüre kazandıran son anlatıcıya mı?
hatırlatıyordu. Formanın üreticisi
yapmak yerine, ‘Küçük olsun, benim olsun’ mantığıyla
tek başlarına siyaseti sürdürmeleri hasete örnek
sayılabilir.
Bence av merakı da hasete bir başka örnektir.
Gökteki kartalı, ormandaki geyiği öldürüp şöminesinin
üzerine asan kişi kanımca onların özgür ve güçlü
olmalarına haset etmiştir.
KISKANÇLIK
Kıskançlık temelde hasete dayanır. Ancak kıskanma
olayında üçüncü bir kişi vardır. Bir kişi sevdiği
bir kişiyi üçüncü bir kişiyle paylaşmak istemez.**
Çiftlerin birbirilerini kıskanmaları doğaldır. Fakat bir
Kişisel bir albüm
erkeğin kıskandığı için sevgilisini, karısını öldürmesi
ALTERNATİF müziğin dikkat
aptalcadır, ahlaksızlıktır, zorbalıktır.
çeken sesi Netam, yaklaşan albümü
Bir insan eşini kıskanabilir ancak onun gönlü
“BURNOUT”ta elektronik müziği canlı
başkasına kaymışsa eşinin sevgisini tekrar elde etmek
enstrümanlar ve kişisel anlatılarla bir
için mücadele etmelidir, mücadelede başarılı olamazsa
araya getiriyor. Berlin ve İstanbul’da
aradan çekilmelidir. “Lüküs Hayat” operetindeki
hazırlanan albümde sanatçıya nesly ve
bir replik şöyleydi: “Karım beni aldatırsa ona bir iş
Damla Temel vokalleriyle eşlik ediyor.
yaparım, devrederim âşığına, sağlam bir nikâh kıyarım
İngilizce ve Türkçe sözlerin yer aldığı
kendime.”
çalışmada disko, boogie, Anadolu
Sonuçta rekabet etmek ve kıskançlık, aşırıya
psikedelik ve caz-funk etkileri öne çıkıyor.
varmadığı durumlarda doğaldır. Fakat yetişkinlerde az
“BURNOUT”, tükenmişlik, dönüşüm,
veya çok haset doğal değildir, en azından saldırgan bir
özlem, öfke, yakınlık ve özgürleşme gibi
duygudur. temalar çevresinde biçimleniyor.
* Çalkavur, E. ve Durmuş M., Y. (2024). Rekabet Etmeden
Kültürel miras dijitalde
Yaşamak: Hayata İçgörüyle Bakış. İstanbul: Remzi
Kitapevi.
ÇEKÜL Vakfı, 35 yıllık kültürel miras
** Klein, M. (2016). Haset ve Şükran. İstanbul: Metis
birikimini dijital dünyaya taşıyan
Yayınları.
RotaMiras ve OrtakBellek platformlarını
tanıttı. Etkileşimli haritalarla
Anadolu’nun mirasını keşfe açan
İmtiyaz Sahibi:
19 TEMMUZ 2026 SAYI: 1893
RotaMiras, kurumlara özel rota tasarlama
CUMHURİYET VAKFI adına
n Yayın Koordinatörü
ALEV COŞKUN imkânı sunuyor. Yapay zekâ destekli
DENİZ ÜLKÜTEKİN
Genel Yayın Yönetmeni
n Reklam Genel Müdürü
kolektif hafıza merkezi OrtakBellek ise ilk
MİNE ESEN
EVSUN SİNEM ALKAN
aşamada 20 binden fazla belge, fotoğraf
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
BETÜL BERİŞE
ve akademik yayını erişime açıyor. Bu
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş.
dijital ekosistem, kültürel mirası koruyup
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83.
gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın
BÜYÜK RESİM

