Catalog

19 TEMMUZ 2026 2 EDİTÖRDEN aç adım Siyasi mimarlığın son attınız? Dün gece kaç saat K uyudunuz? Kalp ritminiz normal mi? Bugün kaç kalori aldınız? örneği: Obama Merkezi Paylaştığınız içerik kaç kişiye ulaştı? Profiliniz kaç kez görüntülendi? Yaşamlarımızın hicago’da, neredeyse her alanı artık Jackson sayılara dönüşüyor. Park’ın Üstelik bu yalnızca ortasında, teknolojinin sunduğu C70 bir kolaylık değil. metrelik gri bir granit Aynı zamanda yeni kütle göğe uzanıyor. bir düşünme biçimi. Pencere yok denecek ÖZLEM Ölçebildiğimiz kadar az, yüzeyi YALIM şeyleri daha iyi neredeyse tamamen anlayabileceğimizi, kapalı. Tepesinde, geliştirebileceğimizi ve her biri 1.5 metrelik beton harflerle Barack Obama’nın söylediği bir cümle kontrol edebileceğimizi yazıyor: “You Are America” (Sen düşünüyoruz. Amerikasın). Bir yapıdan çok bir anıt Bu yüzden daha niteliğinde olan Obama Başkanlık çok veri topluyoruz. Merkezi, 19 Haziran’da, köleliğin Daha çok analiz sona erişini simgeleyen “Juneteenth” yapıyoruz. Daha çok gününde açıldı. Amerika Birleşik karşılaştırıyoruz. Devletleri’nin ilk siyahi başkanının HHH mirasını anlatan bir merkezin bu tarihte Aklıma başka bir soru açılması, yapının daha ilk günden geliyor: Ölçülemeyen yalnızca mimari değil, politik bir şeylerin değeri ne metin olarak okunmasını gerektiriyor. olacak? Merkezin görünen iddiası geçmişi Bir dostluğun değerini muhafaza etmekten çok gelecek için Obama Başkanlık Merkezi, 19 Haziran’da açıldı. hangi grafik gösterebilir? kamusal bir hareket alanı kurmak. Merakın kaç puanı biçimlendiririz, sonra binalarımız var olan boş bir kap değildir, toplumsal TAŞTAN BİR CÜMLE vardır? Vicdanın bir bizi biçimlendirir.” İktidar da böyle ilişkilerin ürünüdür ve aynı zamanda o Mimarları Tod Williams ve Billie ölçü birimi olabilir mi? bir yer. Önce bir söylem üretiliyor ilişkileri yeniden üretir. Bir meydanın Tsien, yarışma ile gerçekleştirdikleri bu Bir kitabın yaşamımızda sonra o söylemin tüm uçuculuğu taşta, kamusallığı girişin bedava olması kuleyi bir alevi koruyan dört el olarak bıraktığı izi hangi betonda, yeni yapıda somutlaştırılıyor. ile değil, kimin orada söz alabildiği tarif ediyorlar. Açılışın ardından ise algoritma hesaplayabilir? Gücün o anda orada olması yetmiyor, ile ilgili. Hannah Arendt ise farklı, yapıya “Obamalisk”, “Obamarama”, Anlaşılır bir şey: sonsuzluğa taşınması ve hep daha umut verici bir yerden ele alıyor “Obamausoleum” gibi isimler takıldı. Sayılar bize kesinlik hatırlanması için zemine çakılması siyasi mekânı. Ona göre bu mekânlar Çünkü yapı mimarisi ile bir dikilitaşı, hissi verdiği için onları gerekiyor. Albert Speer, Hitler için birer “görünüş alanı” yani insanların bir mozoleyi andırıyor. Bu tasarımda seviyoruz. Belirsizlikten tasarladığı yapılarda buna açıkça birbirinin karşısına çıkıp konuştuğu, bir başkanlık merkezi değil, taştan bir hoşlanmayan zihnimiz, “ruinenwert” (yıkıntı değeri) ismini ortaklaşa bir şeyler ürettikleri cümle inşa edilmiş gibi. Tsien’in kendi karmaşık olanı ölçülebilir vermişti: Bir bina, bin yıl sonra yerler; taş yalnızca bu karşılaşmayı ifadesi ile “Onun hakkında ama onun olana çevirmek istiyor. Roma’nın sütunları gibi asil bir harabe barındırabilir veya engelleyebilir, için değil” deniyor Obama Merkezi Çünkü ölçmek, bir bırakacak şekilde tasarlanmalıydı. insanlar olmadan kendi başına için. Bir yapı, kurucusunu anlatmak anlamda kontrol etmek İktidarlar burada tarihe değil, tarihin üretemez. için var ama ona hizmet etmediği demek. enkazına yatırım yapıyorlar. 14. söyleniyor! Sanırım siyasi mimarlığın BASINDA TEPKİLER Louis’e atfedilen “L’État, c’est moi” HHH bütün gerilimi burada. İşte Obama Merkezi’ni (Devlet benim) cümlesi Versay’ın Öte yandan yaşamın Amerikan başkanlık kütüphanesi sıradan bir örnek olmaktan simetrisinde mimari bir karşılık en değerli tarafları çoğu geleneği Franklin D. Roosevelt’in çıkaran da çok iyi düşünülmüş bulur: Bahçeler, güneşin bile kralın zaman bu denetimin 1939’da kişisel ve başkanlık olan bu üçlü yapısı. Kampüsün etrafında döndüğü bir atmosfer dışında kalıyor. Yine de belgelerini federal hükümete içinde kütüphane, spor sahası, kurar. Çavuşesku’nun Bükreş’teki giderek daha fazla şeyi bağışlamasıyla başladı. 1955 tarihli bahçeler, oyun alanları yer devasa sarayı ise halkın adını taşır, sayılara dönüştürüyoruz. “Presidential Libraries Act” (Başkanlık alıyor ve bunlar Arendt’in “Casa Poporului” (Halkın Evi). Oysa Sanki ölçülemeyen şeyler Kütüphaneler Yasası) ise özel tarif ettiği türden gündelik bir geçen aylardaki ziyaretimde bana gerçek değilmiş gibi kaynaklarla inşa edilen, daha sonra karşılaşma zemini kurmayı anlatılana göre halkın büyük çoğunluğu Merkezin içi davranıyoruz. Ulusal Arşivler tarafından yönetilen amaçlıyor. Washington Post ömürlerinde o kapılardan hiç Oysa sayılar, gerçeğin başkanlık kütüphanelerini kurumsal kulenin kapalılığını meşhur geçmemiş. İsim epey kamusal, programlar tamamı değildir diye bir modele dönüştürdü. Bu “Biçim işlevi takip eder” ilkesiyle ancak mekân değil. yoluyla hep diri tutmayı amaçlıyor. düşünüyorum. Onlar yapılar yalnızca arşiv değil, savunurken Financial Times onu Bu çelişki rastlantı değil, Kuşkusuz bir yapının siyasi anlamı yalnızca gerçeğin eski başkanların kendilerini “tehditkâr, yabancı bir nesne” olarak biraz da yapısal. Michel ne mimarların tasarımları ile ne de ölçülebilen kısmıdır. nasıl hatırlatmak istediklerini okudu. Aynı granit kütle hem Foucault, mekânı açılış gününde verilen mesajlarla Kendimiz hakkında gösteren mimari otoportreler bir fener hem bir kale olarak doğrudan iktidarın sabitleniyor. Hatta bunlar bir yapı için hiç olmadığı kadar oldu. Lyndon B. Johnson’ın görülebiliyorsa mimarinin dilinden okur: sadece bir başlangıç olabilir. Yapının çok veri biliyoruz ama Austin’deki brutalist kütlesi ortaya konuşu değil, “Mekân, her asıl sözü, duvarlara tipografik olarak kendimizi tanımakta hâlâ güç ve ağırlığı, Ronald demek ki algılanışı da türlü ortak özenle işlense de asıl olarak zaman zorlanıyoruz. Reagan’ın Kaliforniya’daki sadece estetik değil yaşamın içinde kullanıcıları tarafından sürekli Çünkü insan yalnızca hacienda benzeri kompleksi siyasi bir mesele. Obama temelidir; değişerek yeniden yazılır. Obama ölçülebilen özellikleriyle muhafazakâr Amerikan Michel Merkezi’nde kampüs mekân, her türlü Merkezi’nin gerçek sınavı da granit varolmaz. Sanırım refahını, Bill Clinton’ın Foucault “biz” derken kule iktidar icrasının kulenin görkemli sembolizminde yaşamın en değerli tarafı Arkansas’taki konsollu metal yapısı ısrarla “ben” diyor gibi. da temelidir.” Ona değil, South Side sakinlerinin o da burada, ölçülemeyen ise “21. yüzyıla köprü” söylemini Foucault’nun yaklaşımı göre bir kütüphane rafının kütüphaneyi, sahaları, bahçeleri ama yaşamaya değer olan temsil ediyordu. Henri ile burada iktidar kendini dizilişi, bir koridorun genişliği, gerçekten kendilerine mal edip Lefebvre her şeyde. Hepinize iyi yalnızca anlatmıyor, mekân bir meydanın açıklığı bile YIKINTI YATIRIMI edemeyeceğinde olacak. Bir cepheye pazarlar... aracılığıyla yeniden üretiyor. masum değildir. Bunlar bedenleri, Winston Churchill, 1943’te “You Are America” yazmak, o cümleyi “Geleceğin lideri”, “iyi yurttaş” gibi DENİZ ÜLKÜTEKİN hareketleri, dolayısıyla yurttaşlığın bombalanan Avam Kamarası’nın doğru kılmaz. Bakalım Amerika, kavramları alttan alta sanat eserleri, biçimini düzenler. Henri Lefebvre ise yeniden inşası tartışılırken şunu Obama’nın kurduğu idealizm ile ne deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr peyzaj düzenlemesi ve yürütülen bir adım öteye gidiyor: Mekân önceden söylemişti: “Biz binalarımızı kadar buluşabilecek. BERRIN KARADENIZ berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr v 100 yıllık rota: Karadeniz Vapuru umhuriyet’in dünyaya açılan ilk kültürel Kültür rotası Cprojelerinden Karadeniz Vapuru’nun 100. yılı, Türkiye İş Bankası Müzesi’nde açılan Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye “Karadeniz Vapuru 100 Yaşında” sergisiyle kültür sanat dünyasında bu hafta kutlanıyor. 30 Ağustos’a kadar Eminönü’ndeki öne çıkan etkinlikler… müzede ziyaret edilebilecek sergi, 1926 yılında Türkiye’nin sanatını, kültürünü ve üretim gücünü Avrupa limanlarına taşıyan tarihi yolculuğu gündeme alıyor. Pink v Dereköy’de iki sergi Martini bir arada v Pink Martini odrum’da yer alan 184 v Bir Baba Hamlet BDereköy, bu ay iki İstanbul’a geliyor ebastian Seidel’in kaleme aldığı, Yücel sergiye eşzamanlı olarak ev SErten’in Türkçeye çevirdiği ve Baba Sahne sahipliği yapıyor. Gerçek ink Martini, 22 Temmuz’da Harbiye Cemil Topuzlu tarafından sahnelenen “Bir Baba Hamlet”, 27 ile düş arasında şiirsel bir PAçıkhava Tiyatrosu’nda İstanbullu müzikseverlerle Temmuz’da Kadıköy Selamiçeşme Parkı’nda buluşacak. Altın ve platin plak kazanan grup, 20’den fazla yolculuk sunan Gözde dilde seslendirdiği şarkılarının yanı sıra repertuvarında tiyatroseverlerle buluşacak. Şevket Çoruh ile Aylis Çiçek’in “Bir Yaz “Üsküdar’a Gider İken” ve “Aşkım Bahardı” gibi Türkçe İlker Ayrık’ı aynı sahnede buluşturan oyun, Rüyâsı” heykel sergisi ve Atilla Atala’nın eserlere de yer veriyor. Storm Large’ın sahne performansı ve tiyatro yapma tutkusunu mizahi bir dille ele çocukluktan toplumsal eleştiriye uzanan metaforik son EP’leri “Bella Ciao”dan parçaların da yer alacağı konser, anlatısıyla “Kırmızı Kayık” fotoğraf sergisi, alırken bu toprakların tiyatro geleneğine de grubun Türkiye’deki hayranlarını bir araya getirecek. göndermelerde bulunuyor. ağustos ortasına kadar ziyarete açık olacak.