Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
Boccioni
25 EKİM 2026
4
Bir zamanlar saraylar yalnızca çocuklarındı
Haftanın etkinliği
Atatürk’ün
çocuk sarayı
raştırmacı yazar Serap
ÇOCUKLARLA
Yeşiltuna, erken Cumhuriyet
BİR ÖMÜR
döneminin çocuklara
bakışıyla ilgili çok önemli
A bir tarihi çalışma hazırladı
ve “Atatürk’ün Çocuk Sarayı” kitabında,
emeği olan kişi, uzun yıllar
bir zamanlar Çocuk Esirgeme Kurumu’nun
müdürlüğünü de yapan
isminin “Çocuk Sarayı” olduğunu hatırlattı.
doktor Fuat Umay’dır.
Yani Atatürk’ün devrinde çocuklar “saraylara
Anıtkabir
ÖMÜR KURT
Atatürk tarafından, ona
layık” bulunuyordu.
omur@
Umay soyadının verilmiş
29 Ekim Cumhuriyet Bayramı’mızın onuruna
cocuklarlabiromur.
l “Çocuk Sarayı” nasıl ortaya çıkmış?
com olması da anlamlıdır.
bu hafta çocuklarınızla birlikte Anıtkabir’i ve
Çocuk Sarayı 1921’de sayıları yüz Umay’ın öncülüğünde Hâkimiyeti Milliye
Umay, Türk mitolojisinde
müzelerini ziyaret edin.
günü ile birleşerek Çocuk Bayramı’na
binlere ulaşan öksüz ve yetim çocuğun
çocukların ve kadınların koruyucusu
dönüşmüştür. “Atatürk’ün Çocuk Sarayı”
barınması amacıyla kurulan Himayeyi Etfal Yer: Anıtkabir-Ankara
anlamına gelir ve Fuat Umay da tıpkı
isimli kitabımın fikri de böyle çıktı aslında.
Cemiyeti’nin (Çocuk Esirgeme Kurumu)
Tarih: Bayram haftası boyunca
mitlerde geçen “umay”lar gibi doğumdan
Saraylar hep masallarda geçer, büyülü, varsıl,
genel merkezi ve hizmet binası olarak
Saat: 09.00-17.00
itibaren çocukları korumaya almış, annelere
kentli ve ayrıcalıklı bir yaşamı hatırlatır.
inşa edilmiş. Ankara Ulus’ta Anafartalar
yardım elini uzatmıştır.
Çocukların dünyasında da özel bir anlamı
Caddesi üzerinde yer alan binanın açılışı
Evde deneyin
vardır. Çocuk Sarayı da bu nedenle hep
1927 yılında yapılmış. Havuzu, sineması,
BINASI DURUYOR
masalsı geldi bana. Cumhuriyet döneminde
oyun bahçesiyle bir yerleşke olarak
l Sonra ne oldu peki? Neden
kurulan tek saraydı. Artık sarayların devri
tasarlanmış ve özenle tasarlanmış.
Gezi çizelgesi
unutuldu?
kapanmıştı ve birileri saraylarda yaşayacak,
Üstelik konferans salonu da
Bu hafta çocuklarla birlikte bir gezi çizelgesi
Galiba bunun nedenini
ayrıcalıklı bir yaşam sürecekse bu,
bugün hâlâ kullanılıyor. Saltanat
oluşturun. Gezip gördüğünüz yerleri
değişen koşullarda ve siyasi
Cumhuriyetin çocukları olmalıydı. Ulusun
kaldırılmış, artık saraylar
işaretleyin ve tarihlerini de yazın. Yıl sonunda
ortamda aramak gerek.
tek bir egemeni vardı o da ülkenin geleceği
devri kapanmıştır. Padişahın
gördüğünüz yerleri toplayın. Bakalım,
Binanın bulunduğu cadde
olan çocuklar...
değil, ulusun egemenliği söz
aklınızda nereler kalmış?
yıllarca Çocuk Sarayı
konusudur. Bu binaya “saray”
l Peki, çocuklara tarih bilinci nasıl
Caddesi olarak anılmış.
denmesinin ise bir tek nedeni
kazandırılır?
İzini sürdüğümde bunun
Haftanın şarkısı
vardır, o da ülkenin geleceği
Öncelikle “Tarih, ezberlenmesi gereken bir
1950’lerden sonra kesildiğini
olan çocuklar... Nitekim
derstir” kalıbından kendimizi ve çocukları Bu hafta çocuklarınızla ve torunlarınızla
ve eski adı olan Anafartalar
“Çocuk Sarayı” Cumhuriyetin
kurtarmamız gerekiyor. Bunu da erken yaşta birlikte “Biz Atatürk Gençleriyiz” isimli marşı
Caddesi’ne döndüğünü fark
Fuat
çocuk politikasının en simgesel
başarmak gerek. Özellikle Türk dinleyin ve bu marş hakkında sohbet edin.
Umay
ettim. Bina hâlâ
dışavurumudur.
Devrim Tarihi ile ilgili bilinçlenmeyi
duruyor Ulus’ta ama
kısa hikâyelerle, örneklerle vermek,
CUMHURIYETIN BIR SIMGESI
ismi artık Çocuk Sarayı
Haftanın kitabı
Atatürk ve Cumhuriyet sevgisi
değil.
l Çocuk Sarayı’nda neler vardı?
kazandırmak önemli bir görev. Müze
“Gün Doğarken Atatürk
Orası bir eğitim yuvasıydı, bir hastaneydi, l Çocuk Esirgeme Kurumu
ziyaretleri, Kurtuluş Savaşı’nın
ile Türkçe Yolculuğu”
diş kliniğiydi, kütüphaneydi, havuz ve oyun aynı zamanda 23 Nisan Ulusal
gerçekleştiği yerlerin, Çanakkale
kitabı, harf ve Dil
Egemenlik ve Çocuk Bayramı’yla
alanıydı, yeterli sütü olmayan anne ve ailelere şehitliğinin, Erzurum ve Sivas
da ilişkili. Sanıyorum bu Devrimi’ne ilişkin çok
süt dağıtan bir “süt damlası” kurumuydu.
Kongresi’nin yapıldığı binaların
Çocuklar için konser, tiyatro ve film kutlamalara ev sahipliği yapan ilk özel bir hikâye.
ve benzeri yerlerin gezdirilip
gösterimleri düzenlenir, sağlık hizmetleri bina da Çocuk Sarayı...
anlatılması önemli. Bu konularda
Yayınevi: Kırmızı Kedi
verilir, zaman zaman da anneler için eğitim 23 Nisan’ın bugün anladığımız
yazılmış çok güzel kitaplar var.
Çocuk
verilirdi. Çocuk Sarayı yalnızca çocuğu değil, anlamda Çocuk Bayramı olarak
Tarih öğretisini hikâyeleştiren,
Yazar: Feyza Hepçilingirler
kutlanması 1927 yılına denk gelir.
kadını da korur ve gözetirdi. “Önce çocuklar merak uyandıran, Atatürk’ü ve
Yaş: 9+
ve kadınlar” diyen Cumhuriyetin en simgesel Daha önce kurumun girişimiyle Cumhuriyeti tanıtan, anlatan, sevdiren kitaplar.
Sayfa: 196
binalarından biriydi. Kuruluşundan itibaren yavruların rozet günü olarak kabul edilen bu Çocuklara kitap okumayı sevdirirsek tarihi de
Himayeyi Etfal Cemiyeti’nin üzerinde en çok özel gün, 1927’de Atatürk’ün teşviki ve Fuat sevdiririz diye düşünüyorum.
1909’un fütüristleri geleceği fethedilecek bir ülke olarak görüyordu. Bugünün teknoloji tutkusu ve siyasal gerilimleri, o eski gelecek
hayalinin ne kadarının hâlâ bizimle olduğunu düşündürüyor
Gelecek daha önce de gelmişti
aris sokaklarını raporu dünyada 92 otokrasi, 87 demokrasi
alevler sardığından olduğunu belirtiyor; daha ilginç bir veri var:
beri bu kentin Ortalama bir insanın yaşadığı demokrasi düzeyi
dünyayı değiştiren 1978 seviyesine gerilemiş.
Ppek çok olaya Edelman’ın 28 ülkede 34 bin kişiyle yaptığı
tanıklık eden kaderini 2026 araştırmasında her 10 kişiden yedisi
düşünüyorum. Fütürizm
kendisinden farklı değerlere sahip birine
akımı onlardan biriydi: 20
güvenmiyor, düşük gelirlilerin yarıdan fazlası
ÖZLEM
Şubat 1909’da Paris’te doğdu.
yapay zekânın kendisini geride bırakacağını
YALIM
Filippo Tommaso Marinetti’nin
düşünüyor. Dünya Ekonomik Forumu’nun 2026
manifestosu Le Figaro’nun
raporunda uzmanların yarısı önümüzdeki iki
ilk sayfasında yayımlanmıştı yılı “çalkantılı veya fırtınalı” buluyor, sakin bir
ve bu metin bir sanat bildirisinden çok savaş dönem bekleyenler yalnızca yüzde bir.
asansörleri cepheye taşıdı. Balla ile Fortunato oğlu olan Marinetti Mısır’da Cizvit okulunda
ilanına benziyordu. Hızı, makineyi, gençliği ve 1909’da da hızlı teknolojik değişim,
okuyup Paris’te diploma alıyor çünkü
Depero 1915’te “Evrenin Fütürist Yeniden
saldırganlığı övüyor; müzeleri, kütüphaneleri, kurumlara güvensizlik ve milliyetçilik aynı anda
İskenderiye dönemin Avrupalı elitlere olanak
İnşası” bildirisinde giysiden oyuncağa her
akademileri yıkmayı vaat ediyordu. Savaşı
veren gözde ticaret yeri. Akdeniz’in sömürge yaşanıyordu. Fütürizm o kesişimden çıkmıştı,
nesneyi yeniden tasarlayacaklarını yazdı.
“dünyanın tek hijyeni” ilan ediyor, kadını açıkça
sonrası kozmopolit yapısının odağı, ailesi orada bu nedenle Paris sokaklarında yaşananın birkaç
Depero’nun 1932’de Campari için çizdiği konik
aşağılıyordu. Dördüncü maddedeki cümle akımın
kendini bilmezin işi olduğunu düşünmüyorum.
şişe bugün de üretimde olan bir nesne. zenginleşen bir entelektüel özetle. Geçtiğimiz
amblemi oldu: Kükreyen bir yarış arabası,
Belki sizler bu satırları okurken yatışmış olsa
Bu enerjinin kaynağı aslında İtalya’nın hafta Fransızlar eylem yapanların Mısırlılar
Semadirek adasından Louvre’a getirilen ve
da, tekrar edecektir çünkü dünyanın bir gelecek
olduğunu ifade ederken tarihsel bağlarını nasıl da
gecikmişliğiydi. 1861’de birleşmiş genç bir
1863’ten o güne dek Fransızlara kanatları ile sancısı çektiği açık.
unuttuklarına şaşıyorum doğrusu.
devlet olan İtalya’nın sanayi henüz Torino
bakan zafer tanrıçası Nike heykelinin estetiğini Walter Benjamin 1936’da “Teknik Olarak
ve Milano’yla sınırlıydı, güneyi hâlâ tarımla
GÜNÜMÜZÜN GELECEK HAYALI
reddediyordu açıkça. Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı”nın
geçiniyordu. Avrupa İtalya’ya bir müze
Gelelim günümüzün gelecek hayaline.
sonunda Marinetti’nin Habeşistan savaşı için
gibi bakıyordu: harabeler, kiliseler, rehberli
ŞANTIYENIN KAHRAMANLAŞTIRILMASI
Ekim 2023’te Silikon Vadisi yatırımcısı Marc
yazdığı “Savaş güzeldir” bildirisini aktarır:
turlar romantik geliyordu. Marinetti ülkeyi
Andreessen “Tekno-İyimser Manifesto”yu
Umberto Boccioni, Carlo Carrà, Luigi
“İnsanlık kendi yok oluşunu birinci sınıf
“profesörlerin, arkeologların, antikacıların
aynı fütürizm gibi yayımladı.
Russolo, Giacomo Balla ve Gino bir estetik haz olarak yaşayabilecek
kangreninden” kurtarmak istediğini
“Teknolojik Üstinsan Olmak”
Severini gibi ressamlar 1910’da kadar kendine yabancılaşmıştır,
yazdı. Geçmişin estetiği ve ağırlığı
başlıklı bölümde Marinetti’nin
“Fütürist Ressamlar Manifestosu”nu faşizm siyaseti estetikleştirir.”
altında bunalan bir kuşak, böylece
yedinci maddesi, “şiir” sözcüğü
imzaladı. Boccioni “Kent Teknolojik gücün bugün nasıl bir
otomobilde, elektrikte ve uçakta
“teknoloji”yle değiştirilerek yeniden
Yükseliyor” tablosunda şantiyeyi gösteriye dönüştüğünü anlamak için
kendi altın çağını buldu.
yazılmıştı: “Güzellik yalnızca
kahramanlık sahnesine çevirdi; bu cümleden daha sağlam bir şey
FAŞIZMLE ILIŞKISI
1913 tarihli “Uzayda Sürekliliğin mücadelede vardır. Teknoloji okumadım bugünlerde.
Biricik Biçimleri” heykeli bugün Milliyetçilik de bu arayışa bilinmeyenin güçlerine şiddetli
1909’un fütüristleri iki dünya
Marc
hâlâ akımın en bilinen imgesidir. eklendi. 1911’de Libya savaşı bir saldırı olmalı ve onları insanın
savaşını, nükleer silahı, iklim krizini
Andreessen
alkışlanıyordu, öyle ki 1915’te önünde diz çöktürmelidir” ve bu metnin
Eşsiz Balla, “Tasmalı Köpeğin görmemişti. Geleceği, “fethedilecek
Filippo
fütüristler İtalya savaşa girsin diye sonundaki 56 kişilik “koruyucu azizler”
Dinamizmi”nde hareketi tuvale bir ülke” sanıyorlardı. Biz ise o geleceğin
Tommaso
listesinde Marinetti de var. Andreessen bolluğu
ince ince işledi. Russolo 1913’te sokağa çıktı. Marinetti 1919’da içinde yaşıyoruz. Marinetti’nin manifestosu bir
Marinetti
“Gürültü Sanatı”nı yayımladı, kendi Mussolini’nin Milano’daki kuruluş ve liberal demokrasiyi savunduğunu söylüyordu; kazayla açılır:
tasarladığı gürültü makineleriyle konser toplantısına katılanlar arasındaydı. Akımın 1909’un söylemini bu kadar rahat kullanabilmesi Yarış arabası yoldan çıkar, çukura yuvarlanır,
verdi. Marinetti 1914’te “Zang Tumb Tumb”da rejimle ilişkisi gergin kaldı ama kopmadığını bu pekâlâ, o dilin bugün de iş gördüğünü gösteriyor! şair çamurdan yeniden doğmuş gibi çıkar. 117 yıl
tipografiye alışılmadık bir dil getirdi. Antonio tür birlikteliklerden anlıyoruz. Aslına bakarsanız olayların zemini de benziyor sonra yine çamura batmış durumdayız; bakalım
Sant’Elia 1914’te Città Nuova çizimlerinde Dönem o kadar ilginç ki İtalyan bir ailenin bana göre. V-Dem Enstitüsü’nün Mart 2026
yeniden doğacak mıyız.

