Katalog

31 MAYIS 2026 3 Dalkavukluk, Unutulmuş bir dilencilik ve yalancılık PROF. DR. ÜSTÜN Dalkavukluk, dilencilik opera sanatçısı DÖKMEN ve yalancılık ilk bakışta farklı kavramlar gibi Nimet Vahit gözükse de özünde iç içe girmiş haldedir. ’un besteci Yüksel Koptagel’in aktardığı üzere BDalkavuk çoğunlukla maddi çıkar için, haziran 1923’te İstanbul’da kuzeni Cemal Reşit nemalanmak için birini över, övgüleri yalan olabilir. ayında Rey’in “lied”lerini söylemiş. Belki de maddi durumu sizden daha iyi olan bir Vakit dilenci, size iyi dileklerde bulunur, yalan söyleyerek TÜRKİYE’YE 1929gazetesi kendini acındırır. Bu üç kavramın iç içe geçmiş KESİN DÖNÜŞ muhabiri, “Plaklarda Dinlediğiniz olmasının yanı sıra evrimsel arka planları da vardır. Sanatkârlar” adlı bir yazı dizisi için Nimet 1925’te yurda kesin dönüş yapmış, Biyolojik evrim sürecinde insandan daha az gelişmiş Vahit Hanım ile görüşmek ister. İstanbul Ankara’da Musiki Muallim Mektebi’ne şan canlılarda da dalkavukluk, dilencilik hatta yalancılık Belediye Konservatuvarı’na gider, “Kırık öğretmeni olarak başvurmuşsa da İstanbul’da vardı. dökük piyano sesleri geliyordu” dediği görevlendirilmiş, 1927’de ise İstanbul HAYVANLARDA koridordan geçerek müdür Belediyesi Konservatuvarı’na atanmıştır. Bu Nimet Vahit ve piyano başında Evrim sürecine baktığımızda dalkavukluk, okulun piyano bölümü, kuzeni Cemal Reşit Yusuf Ziya Bey’in odasına Ahmet Adnan dilencilik ve yalancılık için çok da üst düzeyde Rey’e, şan bölümü de Nimet Vahit Hanım’a girer. Çok geçmeden Saygun. zihinsel faaliyetlere ihtiyaç olmadığı anlaşılıyor. emanet edilmiştir. Öte yandan Macar Nimet Vahit gelir. Hayvanlarda da bu üç davranış şekli vardı ve halen Piyanist Géza Hegyei ile birlikte İstanbul Müdürün, “Avrupa’da evliliğinden 1 Mayıs 1902 günü dünyaya mevcuttur. Bir ihtimal bunlar evrim süreciyle insana ve Ankara radyosunda çok sayıda konser tahsil görmüş önemli bir gelir. Anne tarafından önemli bir aileye kadar ulaşmıştır. vermiştir. ses sanatçısı” diye takdim mensuptur. Büyük dedesi Sadrazam Bana en ilginç gelen yalancılık arı kuşlarının Yaşadığı dönemde bir müzik otoritesi ettiği Nimet Hanım’ın İbrahim Edhem Paşa, dedesi Osman yalancılığıdır. Günümüzde de arı kuşlarının en olarak görülen Nimet Vahit sık sık röportaj Columbia firmasıyla 10 Hamdi Bey, büyük amcası ilk nümizmat büyük düşmanı atmacalardır. Bu yüzden bir arı kuşu da verir. Gazetemizin 9 Aralık 1932 günkü TOLGA plaklık anlaşma yaptığını İsmail Galip Bey, diğer büyük amcası ilk avlanmadan yüksek bir ağacın tepesinde gözcü olarak sayısında Peyami Safa “Ağzından çıkan belirtir. Nimet Vahit AYDOĞAN müzecilerden Mübarek Galip Eldem’dir. durur, atmaca gelirse özel bir atmaca sinyali sesi her kelime büyük bir melodinin tomurcuğu de Almanca, Fransızca, Ünlü mimar Sedad Hakkı Eldem ve Cemal çıkarır, bunun üzerine bütün arı kuşları avlanmayı gibi zengin bir ses aleminin hülasasıdır İtalyanca şarkıların yanı Reşit Rey de kuzenleri olarak dikkat çeker. bırakıp çalıların arasına saklanırlar. Ancak bazen (özetidir)” diyerek Nimet Hanım’ın görüşüne sıra Verdi, Mozart ve Schubert’in liedlerini Babası Mehmet Vahit Bey de Düyunu gözcü arıkuşu ortalarda güzel bir böceğin uçtuğunu başvurmuş, alafranga ile Türk müziğini plağa okuyacağını söyler. Umumiye’de, Barut görünce sahte sinyal verir, diğer arıkuşları saklanınca kıyaslamasını istemiştir. Nimet Vahit de bu Muhabirin, “Gramofon İnhisarı’nda çalışırken Osman Hamdi da fırlayıp o böceği yakalar. Fakat arıkuşları sahte kıyaslamanın yanlış olacağını, iki türün de merakının ülkemizde Bey, torunu eşzamanlı olarak sinyal inandırıcılığını kaybetmesin diye bu hileye evrensel olduğunu dile getirmiştir. günden güne artmakta Nımet Vahit ve da Sanayi Nefise sık sık baş vurmazlar, belli aralarla baş vururlar. Bu olmasını nasıl telakki kızı Nazlı’yla SON YILLARI Mektebi, Sanayi kuş davranışı size ticaretteki bazı sahte sinyalleri ediyorsunuz” sorusuna ise Nefise İnas Mektebi ve Nimet Vahit, 1930’lu yıllarda İstanbul’da hatırlatıyor mu? “Gramofon memleketimiz Darülfünun’da sanat yaşayan ve Socony Vacuum (sonradan Borsada bazen filanca firma batıyor diye söylenti için fevkalade bir şey. tarihi dersleri verir. MOBİL-OIL) adlı şirketinin müdürü Robert çıkar, insanlar hemen hisselerini satarlar. Söylentiyi Musiki ihtiyacını ancak Günümüzde Nimet Lewis Owen ile evlenir. 1939’da Harry çıkaran muhtemelen bu firmanın sahipleridir, hisseleri plaklar temin ediyor” Vahit’in fotoğrafı Vahit Owen adında bir çocuğu dünyaya ucuza toplarlar ancak firma batmaz. Bir zamanlar bir karşılığını verir. 20 yok denecek kadar gelir. İki yıl sonra ailesiyle ABD’ye banka, yatırdığınız parayı bir yıl süreyle çekmezseniz Haziran 1929 günü azdır. Ancak yerleşir ve bu yıllarda ismi unutulmaya size çok yüksek faiz vereceğini açıklamıştı. İnsanlar yayımlanan bu röportaj resimleri günümüze başlar. Hakkında çıkan son haber ise Vatan sazan gibi koştular. Bir yılın dolmasına az kala bu ile Nimet Hanım’dan ulaşmıştır. Ressam gazetesinde 18 Temmuz 1951 günü olur: bankanın batacağı söylentisi çıktı ortaya. Bu sefer haberdar olunur. dedesi Osman Hamdi Nimet Hanım’ın eşinin bir kalp krizi sonucu de insanlar yine sazan gibi koşup vadeyi bozdular, Bey, torunu Nimet’i vefat ettiği Türk basınında yer alır. BERKSOY’UN paralarını çektiler, yüksek faiz alamadılar. O yıllarda ölümsüzleştirmiştir. ABD yıllarını az da olsa anlatan yeğeni bir gece o bankanın Kızılay’daki şubesi 23.00’te ŞAN HOCASI 1906-1908 yılları Osman Kerman olmuştur. Kerman, açıktı, kuyruk olan müşterilerinin paralarını faizsiz Kimi anı kitaplarının arasında yaptığı halasının New York’ta bir binanın 10. ödüyordu. Aklımdan “Helal olsun adama, batıyor satır aralarında denk geliriz “Kurdeleli Kız” ve 1908 tarihli katında yaşadığını, hatta kendisinin de iki ama parayı ödüyor” diye geçirmiştim. Bu bankanın Nimet Vahit’e. Onlardan “Beyaz Entarili Kız” adlı yıl kadar bu evde yaşayıp okula gittiğini batacağı söylentisi de bir çeşit sahte atmaca sinyali biri de Semiha Berksoy’un tablolarında yer alan çocuk, aktarmıştır. Kerman ayrıca halasının değil mi? anılarıdır. Berksoy’un Nimet Vahit’ten başkası 1956’da Judson League adında bir kişiyle Bazen güçlü bir şempanze eline geçirdiği güzel şan hocası olan Vahit, ilk değildir. evlendiğini ancak ikinci eşinin de kısa bir bir yiyeceği yerken diğer şempanzeler onun etrafına Türk operası “Özsoy”da Nimet Vahit’in entelektüel süre sonra vefat ettiğini belirtmiştir. toplanırlar, sağ avuçlarını ona doğru uzatırlar, başrollerden birini üstlenir. bir aileden gelmesi onu sanatın Nimet Vahit, gözlerden ırak yaşadığı ince bir inleme sesi çıkarırlar. Görüntü tam bir Berksoy, temsil öncesi içinde büyümesini sağlar. bu yıllarda oğlu Harry Vahit Owen ile dilenci davranışıdır. Güçlü şempanze çevresindeki Çankaya Köşkü’ne davet Çocukluk yıllarında ailesinin Michigan Ann Harbor’a taşınmış ve bir şempanzelere arada bir elindeki yiyecekten verdiği edildiklerini anlatır: Atatürk isteğiyle piyano eğitimi daha Türkiye’ye dönmemiş, Şubat 2003’te için bu isteme davranışı binlerce yıl varlığını o gece Özsoy’un bölümlerini Beyaz alır, annesi Leyla Hanım ve ise vefat etmiştir. sürdürmüştür. Entarili dinlemek ister. “Ulu Anne” kardeşi Hamdi (Kerman) ile Günümüzde Dr. Muzaffer Karaaslan Şimdi siz şöyle düşünebilirsiniz: “Mademki Kız rolüne yaşam veren Nimet Almanya’ya giderek Münih ve bulduğu belgeler ve fotoğraflar ışığında binlerce yıldan beri dalkavukluk, yalakalık, Vahit de kendi bölümünü Frankfurt operalarında tahsil Nimet Vahit hakkında bir makale dilencilik, yalancılık hayvanlar aleminde vardır ve okuduktan sonra piyanoya görür. 1918-1919’da Hermine yazabilmiş, bu da şu an için en kapsamlı evrim süreciyle insana kadar ulaşmıştır, o halde geçer, eserden bölümler Bosetti’den şan, Schmid araştırma olmuştur. Ne yazık ki bilgi bu davranışların insanda da görülmesi doğaldır”. çalar. Berksoy da “Madame Lindner’den piyano, Paris’te eksikliğinden dolayı ilk Türk kadın opera Ancak bu düşünceniz yanlış olur. Çünkü insan bu Butterfly” operasından bir arya de Suzanne Nirvand’ın şan sanatçımız Nimet Vahit hakkında kapsamlı varlıklardan çok daha fazla gelişmiştir, insanda hiçbir söyler. Opera, 19 Haziran 1934 dersleri alır. bir araştırma yapılamamıştır. hayvanda bulunmayan neokorteks vardır. İnsan bu günü İran şahının huzurunda Nimet Vahit, 1923’ten Birkaç yıl önce ise “Özsoy” operasını yüzden sembolik anlatımlı dile, bilince ve ahlak sahnelenir. itibaren Almanya’da da konu alan “Bir Cumhuriyet Şarkısı” anlayışına sahiptir. İnsan iç güdüleriyle davranmak konserler verir. 1924’te filminde ismi yeniden duyuldu. Belki günün zorunda değildir. OSMAN HAMDİ BEY’İN Münih’te verdiği konserde birinde -o da varsa tabii- ardında bıraktığı Kurdeleli TORUNU Donizetti, Mozart, Brahms’ın bir günlük ile onu yakından tanıyabiliriz. İNSANLARDA Kız Nimet Vahit, Leyla Hanım eserlerini seslendirerek Şimdilik geçmişten bu kadarlık bir bilgi ile İnsanlardaki dalkavukluğun pek çok çeşidi vardır. ve Mehmet Vahit Bey’in Avrupa’da dikkat çeker. Ayrıca sesleniyor bizlere Nimet Vahit... Avrupalı bir kral dalkavukluktan hiç hoşlanmaz, dalkavukları çevresinde tutmazmış. Bir adamının BERRIN KARADENZI şöyle söylediği rivayet edilirmiş: “Kralımıza dalkavukluktan hiç hoşlanmadığını söylerim, bu berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr v İstanbul’da elektronik müzik rüzgarı yüzden beni çok sever”. ünyanın ikonik elektronik müzik serilerinden Zamna, Asyalı bir padişah ise bir gün dalkavuğuna Dbu yıl Mahmut Orhan işbirliğiyle 6-7 Haziran’da Life Kültür rotası patlıcanın çok güzel olduğunu, bir başka gün ise kötü Park’ta müzikseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Doğayla olduğunu söylemiş. Dalkavuğu da her iki yargısını Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye iç içe iki gün sürecek etkinlikte Mahmut Orhan’ın yanı sıra da onaylamış. Padişah ona çelişkili konuştuğunu kültür sanat dünyasında bu hafta CamelPhat, Shimza, Francis Mercier, Sam Shure ve Ferhat söylediğinde ise “Ben patlıcanın değil sizin Albayrak’ın da aralarında bulunduğu geniş bir sanatçı öne çıkan etkinlikler… dalkavuğunuzum” demiş. Bir zamanlar bir futbol kadrosu sahnede olacak. kulübümüzün başkanı yönetim kurulu üyelerine “Sen bizim babamızsın” şarkısını söyletiyordu. v Edirne Bienali başladı Günümüzde de bazı siyasetçiler, kendilerini değil en büyüklerini kastederek “O bizim babamız” diyorlar. u yıl “Köprüler” temasıyla düzenlenen ve İşyerlerinde öyle elemanlar vardır ki müdürü saati B23 ülkeden 218 sanatçıyı bir araya getiren veya o gün ayın kaçı olduğunu sorsa o elaman “Size Edirne Bienali, kentteki tarihi mekânlarda kaç lazım efendim?” der adeta. Eski İstanbul’da çağdaş sanatın farklı disiplinlerine ev sahipliği adliyenin karşısında yalancı şahitler kahvesi varmış. yapıyor. Hafıza, göç, sınır, ekoloji, teknoloji Rivayete göre bir gün bir adam düşünceli bir şekilde ve toplumsal dönüşüm gibi güncel meseleler bu kahveye girer. Hemen birisi yanına gelip neye in ele alındığı bienal, 28 Haziran’a kadar üzüldüğünü sorar. Adam da “Benim borç meselesi” ziyaretçilerini bekliyor. der. Kahvedeki adam “Vay şerefsiz hâlâ ödemedi mi?” diye sorar. Giren adam “Yok alacaklı değilim, ben borçluyum” deyince de “Bilader kaç defa v Chris Isaak v Ata Demirer ödeyeceksin?” karşılığını verir. Hiçbir hayvan bu Türkiye’ye geliyor kadar organize yalan söyleyemez, insan söyler. Gazinosu’ndan yaz turnesi ock’n roll’un efsane ismi, platin azino kültürünü komediyle buluşturarak Rplak sahibi Chris Isaak, Türk İmtiyaz Sahibi: 31 MAYIS 2026 SAYI: 1886 Gsahnelere taşıyan Ata Demirer, “Ata Demirer hayranlarıyla buluşacak. Isaak, CUMHURİYET VAKFI adına n Yayın Koordinatörü Gazinosu” ile açık hava turnesine çıkıyor. 16 Haziran’da İzmir Kültürpark ALEV COŞKUN DENİZ ÜLKÜTEKİN Sanatçı; Altınoluk, İzmir, Çeşme, İstanbul ve Genel Yayın Yönetmeni Açık Hava Sahnesi, 18 Haziran’da n Reklam Genel Müdürü MİNE ESEN EVSUN SİNEM ALKAN Bursa’da seyirciyle buluşacak. Usta müzisyen Oran Açık Hava Sahnesi, Ankara, Sorumlu Müdür pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr Taşkın Sabah yönetimindeki orkestra eşliğinde BETÜL BERİŞE 20 Haziran’da Harbiye Açıkhava Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. sahne olacak Demirer, geniş bir repertuvarı Tiyatrosu’nda klasikleşmiş AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83. stand-up gösterisiyle birleştirecek. şarkılarını seslendirecek. reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611 Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın