Katalog

Adalar 3 MAYIS 2026 6 Venedik’te bir İstanbul manzarası ORHUN ATMIŞ anatçı Burcu Ünlü, 61. Venedik Bienali’ne paralel düzenlenen resmi program kapsamında sekizinci kez izleyiciyle Sbuluşacak “Personal Structures” (Kişisel Yapılar) sergisinde yer alacak. Sergi 9 Mayıs-22 Kasım tarihleri arasında ziyaret edilebilecek. Nazan Aktan’ın küratörlüğünde düzenlenen sergi, Venedik’in tarihi mekânlarından Palazzo Mora’da açılacak. “Zaman”, “Mekân” ve “Varoluş” kavramları etrafında çağdaş sanatın güncel arayışlarını ele alan “Personal Burcu Ünlü Structures”, yerleşik ve yükselen sanatçıları, üniversiteleri ve kültürel kurumları bir araya getiren uluslararası bir platform olarak öne çıkıyor. üzerinden kurduğum anlatı da aslında bir Bunu daha çok bir eşik olarak görüyorum, Burcu Ünlü’nün “İstanbul” serisinden kent tasviri değil, şehir belleğinin duygusal bir “seviye” duygusundan çok yeni bir sergilenecek beş eseri (Balat, Bebek, Resme yansıyan topografi ve katmanlı yapısına dair bir okuma. açılım gibi. Elbette çok kıymetli bir Adalar, Beyoğlu ve İstanbul) kentin farklı l Eserlerinizde yoğun boya kullanımı yakından ba- Venedik’te bu serinin yer alması benim için deneyim ama bunu baskı ya da ağırlık olarak coğrafyalarını tek bir düşünsel düzlemde kıldığında topografik bir görüntü ortaya çıkarıyor. Bu iki şehrin görünmeyen hafızaları arasında bir hissetmiyorum. Aksine üretimime daha fazla bir araya getiriyor. Ünlü, bu seri aracılığıyla bilinçli bir tercih mi? diyalog kurmak gibi. Bu nedenle üretim ve açıklık ve cesaret getiren bir alan gibi. İstanbul’un katmanlı kimliğini, hafıza, Evet, oldukça bilinçli ama aynı zamanda sezgisel gelişen seçim süreci estetik olduğu kadar sezgisel ve Beklentiler üzerinden üretmekten çok, dönüşüm ve aidiyet ekseninde yeniden bir dil. Katmanlı boya kullanımı benim için yalnızca estetik düşünsel bir derinleşme süreciydi. üretimin kendi okumayı öneriyor. Sergi öncesi Burcu bir tercih değil, hafızayı, birikimi ve zamanın izlerini iç hakikatine l Türkiye’deki ilk sergileriniz Hüsrev Ünlü’yle konuştuk. görünür kılmanın da yolu. Yakından bakıldığında oluşan sadık kalmaya Kethüda Hamamı gibi tarihi bir mekânda o topografik his beni hep ilgilendirdi çünkü şehirleri de ‘UZAKTAN AKRABA GİBİ’ inanıyorum. izleyiciyle buluşmuştu. Bu sefer de Palazzo biraz böyle düşünüyorum; üst üste binmiş yaşantılar, Eğer bu deneyim Mora’de sergilenecekler. Bu tür mekânlar tortular, izler... l Eserlerinizi belirlerken Venedik’in ve bir sorumluluk eserlerinizle daha mı fazla uyumlanıyor? Bu yüzden yüzey benim için sadece yüzey değil, “Personal Structures”ın tarihi ve estetik getiriyorsa, o neredeyse kazı alanı gibi. İzleyicinin baktıkça yeni Zaman ve mekân sizin için ne ifade ediyor? özellikleri hakkında düşündünüz mü? da sadece daha katmanlar keşfetmesini seviyorum. Tarihi mekânlarla güçlü bir bağ İstanbul ve Venedik tarih ve suyla iletişimi derinleşmek hissediyorum çünkü onlar yalnızca fiziksel bakımından biraz olsun benzer şehirler. yönünde. yerler değil, hafıza taşıyan yapılar. Benim Nasıl seçim süreci yürüttünüz? işlerim de biraz bu görünmeyen katmanlarla, ‘Renkler duygularımın dili’ l Resim pratiğine yoğunlaştığınız yıllar Eserleri seçerken Venedik’in tarihsel ve zamanın bıraktığı izlerle ilgili. Bu yüzden boyunca tekniğinizde ya da ele aldığınız şiirsel dokusunu, “Personal Structures”ın l Beş eser kentin beş böyle mekânlarda işlerimin farklı biçimde konular bir yöne doğru evriliyor mu? Ken- kavramsal çerçevesini çok düşündüm. Bu farklı çehresine odaklanıyor. nefes aldığını düşünüyorum. dinizde nasıl bir gelişim görüyorsunuz? sergi zaman, hafıza ve varoluş katmanlarıyla Beyoğlu’nda kırmızı yoğun, Zaman ve mekân benim için çok iç içe Evet, çok belirgin bir evrilme var. İlk ilişki kuruyor; bu da benim üretim pratiğimle Adalar’da ise sarı ve yeşil. iki kavram. Bir yerin duvarında, taşında, dönemlerde daha çok sezgisel olarak Renk kullanımlarınız ve bu doğal biçimde kesişiyor. İstanbul serisini boşluğunda biriken zaman, benim mekânların sizde uyandırdığı aradığım şeyleri şimdi daha bilinçli ama bu bağlamda seçmem tesadüf resimde katmanlarla kurmaya hisleri merak ediyorum. yine sezgiye açık bir yerden kuruyorum. değil. Çünkü İstanbul ve çalıştığım şeyle akraba. Belki Benim için renk temsil değil, Venedik, suyla kurdukları Biçim zamanla sadeleşti ama içerik bu yüzden bu tür mekânlar duygu dili. Her semtin bende ilişki, taşıdıkları melankoli derinleşti diyebilirim. bıraktığı ritim farklı ve renkler sadece sergi alanı değil, ve çok katmanlı Işık, karanlık, şehir hafızası gibi temalar biraz o ritmin tercümesi. işlerle diyalog kuran birer tarihleriyle birbirine başından beri vardı ama bugün onları Beyoğlu Beyoğlu’ndaki kırmızılar daha parça gibi geliyor. uzaktan akraba iki şehir daha katmanlı okuyorum. Teknik olarak yoğun, daha hareketli; geçmiş, tutku, kaos ve canlılık gibi geliyor bana. l Venedik Bienali da yüzeyle, doku ile ve malzemenin duygusuyla ilişkili. Adalar’daki sarı ve yeşiller ise daha Seçim sürecinde paralelinde bir sergide hafızasıyla daha fazla ilişki kuruyorum. hafif, nefes alan, dingin bir hafıza taşıyor. Bu renkler yalnızca görsel olarak yer almayı seviye atlamak En büyük dönüşüm belki de şu: artık aslında o yerlerin fiziksel görüntüsünden çok bende güçlü işler değil, bu hafıza olarak görüyor musunuz? resmi bir ifade alanından çok, düşünsel uyandırdığı ruh hallerine karşılık geliyor. Her semti bir duygusunu taşıyan eserler Bundan sonra bunun bir ve ruhsal bir araştırma alanı olarak coğrafya gibi değil, bir duygusal atmosfer gibi düşündüm. bir araya geldi. Semt isimleri ağırlığı olacak mı üzerinizde? görüyorum. İstanbul Yemek yapmak bağ kurmaktır eçen haftalarda gereği anda kalmayı kolaylaştıran bir eylemdir. kendimde bir şey Anda kalabilmek de yoğun duyguları regüle fark ettim: Ne edebilmemize destek olur. Aynı zamanda kişinin zaman zihnim kendisi ve sevdikleri için yemek hazırlaması, Gyorulsa veya psikolojik olarak bir “bakım verme” ve “kendine günün temposu üzerime gelse iyi bakma” davranışıdır. Tüm bu yönleriyle farkında olmadan mutfağa mutfak, sadece yemek yapılan bir yer değil, aynı gidiyordum. Bazen yalnızca zamanda kişinin kendini regüle edebildiği ve iyi BURÇAK sebze doğramak, bazen uzun hissettiği bir alan olarak karşımıza çıkar” uzun bir sos karıştırmak, ŞENER Turan’ın da söz ettiği gibi bir de işin duygusal bazen de gerçekten aç tarafı var. Yemek yapmak, yalnızca kendimizle olmadığım halde bir şeyler değil, başkalarıyla da kurduğumuz bir bağ pişirmek için. Sonra bunun elbette fazlasıyla biçimi. Birine yemek hazırlamak çoğu zaman olağan bir refleks olduğu üzerine düşündüm. söylenmeyen bir cümlenin yerine geçiyor: Çünkü yemek yapmanın insana iyi gelmesi “Seninle ilgileniyorum.” İlginç olan şu ki aynı şey çoğu zaman son lokmada değil, daha hazırlık kişinin kendisi için de geçerli. Kendine yemek aşamasında başlıyor. yapmak, kendine bakım vermenin en temel ve en Bıçağın ritmik sesini duymak, bir sosun somut yollarından. ağır ağır koyulaşması, ölçmek, karıştırmak, MUTFAK EVİN TERAPİ ALANI beklemek... Tüm bu küçük eylemler zihni Bu yüzden yalnız yaşanan evlerde bile mutfak tek bir noktaya topluyor. Günün dağınık “Psikolojik açıdan baktığımızda, yemek karın doyurma ya da zaman geçirme aktivitesi boş bir alan değil, kişinin kendisiyle ilişkisinin düşünceleri, mutfakta yerini daha somut yapmak zihni dağınıklıktan çıkarıp daha değildi.” en görünür olduğu yerlerden. Beslenme ve ruh bir akışa bırakıyor. Araştırmalar da yemek odaklı ve düzenli bir alana taşır. Planlama, hali arasındaki ilişki de bu tabloyu tamamlıyor. pişirmenin kişide olumlu duygu, odaklanma, AKTİF MEDİTASYON sıralama ve dikkat gerektiren bu süreç, Güncel araştırmalar, ne yediğimiz kadar nasıl anlam ve başarma hissini aynı anda Doğramak, karıştırmak, yoğurmak... Bu eylemler kişinin sürekli aynı düşünceler etrafında yediğimizin de önemli olduğunu ortaya koyuyor. tetikleyebildiğini gösteriyor. zihni doğal olarak yavaşlatıyor. Yaşamın hızına dönmesini yani ruminasyonu azaltır. Evde yemek yapmak malzemeyle temas kurmayı, kıyasla daha kontrollü, daha yumuşak bir tempo Nörobilim alanındaki çalışmalar da bu tür SOĞAN KAVURMANIN KEYFİ seçim yapmayı ve sürece dahil olmayı sağlıyor. sunuyor. Bu yüzden birçok kişi yemek yapmayı hedefe yönelik aktivitelerin zihnin başıboş Mutfak, belirsizliğe karşı küçük ama güçlü Bu da pasif bir tüketim yerine etkin bir üretim bir tür aktif meditasyon gibi deneyimliyor. gezinmesinin önüne geçerek daha işlevsel bir bir düzen önerisi sunuyor. Gün kötü geçmiş hissi yaratıyor. İnsan yalnızca beslenmiyor, aynı Sessizce oturup düşünmek yerine, hareket ederek moda geçmesini sağladığını gösteriyor. Bu olabilir, planlar bozulmuş, zihnin dağılmış zamanda kendine bir alan açıyor. Belki de bu sakinleşmek... Modern yaşamın sürekli uyarılan da stres ve kaygının azalmasına olabilir ama soğanı kavurduğunda yüzden mutfak, modern yaşamın en gerçek kaçış zihni için oldukça işlevsel bir denge alanı bu katkıda bulunuyor. Bunun yanında rengi değişir, su kaynadığında sesi alanlarından biri. İçinde hem yalnız kalmak hem belki de. Turan’a göre dokunmak, koklamak, yemek yapmak, kişiye somut bir değişir. Bu somut geri dönüşler, de paylaşmak mümkün. Bir tencerenin başında karıştırmak gibi duyusal deneyimler kişinin insanın kaybettiğini düşündüğü ‘Yapabiliyorum’ hissi sunar. Bir geçen süre, bazen günün en sessiz ama en dikkatini ana getiriyor: kontrol hissini yeniden kurmasına şeyi başlayıp bitirmek, ortaya toparlayıcı anına dönüşebiliyor. “Klinik çalışmalara baktığımızda psikiyatrik gözle görülür bir sonuç koymak, yardımcı olur. Psikolojide “öz Yemek yapmak bir terapi yöntemi mi? Klinik hastalarla yapılan yemek atölyesi programlarının yeterlilik” olarak tanımlanan bu his, öz yeterlilik duygusunu besler. anlamda hayır ama iyi hissetmenin yollarından depresif belirtileri ve umutsuzluk duygusunu mutfağın en görünmez ama en güçlü Hatırlarsanız pandemi dönemi biri mi? Kesinlikle evet. Çünkü bazen iyileşmek, kazanımlarından. Konuyla ilgili eve kapandığımızda hepimiz bir azaltmaya, genel iyi oluş halini artırmaya büyük dönüşümlerden değil; küçük, tekrar eden, danıştığım psikolog Ayşe Turan ise yardımcı olduğu görülüyor. Duygu düzenleme şeyler pişirmeye başladık. Aslında anlamlı eylemlerden geçiyor. Ve mutfak, tam da Ayşe Turan bu konudan şöyle söz ediyor: yaptığımız şey, sadece basit bir açısından baktığımızda ise yemek yapmak, doğası bu eylemlerin gerçekleştiği yer. Afiyetle...