Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
pinar.aksu@cumhuriyet.com.tr
29 MART 2026
4
26 kedi ve üç köpekle birlikte
yaşanan bir ofis hikâyesi
Ortadoğu’da savaşın
gölgesinde kültür
avaşın bilançosu
çoğu zaman
sayılarla tutulur:
Kayıplar,
Syıkılan kentler,
daralan ekonomiler... Oysa
bir de kayda geçmesi daha
zor ama etkisi kuşaklar
BALA
boyu süren başka bir kayıp
GÜRCAN
var: Kültür. 28 Şubat’ta ABD
ve İsrail’in İran’a yönelik MADRA
saldırılarıyla başlayan ve
bugün üçüncü haftasını geride bırakan
savaşın gölgesinde bu kayıp, geniş bir
coğrafyada son derece hissedilir oldu. İlk
somut yansımalar, bölgenin takviminden
Tahran’ın tek UNESCO Dünya Mirası
Ortak yaşam ofisi sessizce çıkarılmaya başlayan etkinliklerde,
alanı olan Gülistan Sarayı, mart
kapılarını kapatan müzelerde ve yola
başındaki saldırılarda ağır hasar gördü.
çıkamayan eserlerde kendini gösteriyor.
ş dünyasında şirketlerin
PINAR AKSU
başarısı artık yalnızca sarayın ünlü aynalar salonunun süslü
çok etkinlik ertelendi.
ERTELEME VE İPTALLER
finansal tablolarla mozaiklerinin parçalandığını ortaya koyuyor.
Bunlar ilk bakışta lojistik aksaklıklar gibi
Art Dubai bu yıl 20. yaşını kutlamaya
ölçülmüyor. Kurumsal Pencereler havaya uçmuş, zeminler enkaza
görünebilir. Oysa daha derinde, sanatın
hazırlanıyordu. 35’ten fazla ülkeden
İkültür, etik değerler ve
dolaşımını mümkün kılan ağların kırılganlığı dönmüş durumda. Öte yandan saraydaki
100’ü aşkın galeriyi bir araya getirecek
topluma karşı sorumluluk da
yatıyor. Sanat ticaret, seyahat ve güvenlik avizeler dahil pek çok eser, gerginliklerin
fuar nisanda açılacaktı. Ancak aksayan
markaların kimliğini belirleyen
altyapılarıyla birlikte hareket eder. Bu ağlar tırmanması üzerine daha önceden güvenli
uçuşlar, geciken kargolar ve artan belirsizlik
unsurlar arasında. Türkiye’de bu
zedelendiğinde kültür de geri çekilir. depoya taşınmıştı.
nedeniyle etkinlik mayıs ortasına, 14-17
yaklaşımı farklı bir yerden ele alan
İran kültür mirası yetkilileri Tahran’da
SARI’NIN Mayıs tarihlerine alındı. Ayrıca geleneksel TARİHİ HASARIN BOYUTU
ajanslardan biri de Marjinal Porter
19 noktanın etkilendiğini açıkladı. Bunlar
fuar düzeni yerini daha odaklı, küratöryal
Savaşın etkisi güncel üretimle sınırlı
Novelli. Bir şirketin karakteri, en KÖŞESI
arasında Gülistan Sarayı’nın yanı sıra Büyük
bir “kültürel buluşma”ya
kalmıyor. İnsanlığın ortak
zayıf canlıya nasıl davrandığıyla
Çarşı ve eski Senato binası da yer alıyor.
bıraktı. Uluslararası
mirasını da hedef alıyor. İran
anlaşılır. Ajansı birkaç kez ziyarete
galerilerin büyük bölümü SAVAŞIN KÜLTÜREL BİLANÇOSU
kültür mirası yetkililerine ve
gittim, bir sürü arkadaşım çok güzel insanlarla birlikte
ise ertelenmiş tarihlere
UNESCO’ya göre etkilenen Bugün yaşananlara yabancı değiliz.
yaşıyorlar, keyifleri çok yerinde. Yıllardır iletişim
katılmak yerine doğrudan alanlar arasında Tahran’daki 2003’te Bağdat’ın işgalinin ardından
dünyasında faaliyet gösteren ajans, geliştirdiği
2027 edisyonuna Gülistan Sarayı, İsfahan’daki Irak Müzesi’nin yağmalanması ve
“hayvan dostu şirket” yaklaşımıyla ofislerini yalnızca
geçmeyi tercih etti. 17. yüzyıldan kalma Çehel Mezopotamya eserlerinin çalınması,
çalışanlarına değil, kedi ve köpeklere de açıyor. Bu
Art Dubai’nin yanı sıra Sütun Köşkü, İran’ın en eski 2015’te IŞİD’in UNESCO Dünya Mirası
model yalnızca bir sosyal sorumluluk projesi değil.
Sharjah Sanat Vakfı’nın cuma camisi olan Mescidi Listesi’ndeki antik Palmira’yı tahrip
şirket kültürünün bir parçası olarak tanımlanıyor. Peki
yıllık mart buluşması ve Cuma ve Horrâmâbâd Vadisi etmesi gibi durumlar tarihte defalarca
bir şirket neden hayvan dostu olmalı? Hayvanların
Art Dubai ertelendi.
Dubai’deki ISEA2026 yakınlarındaki yapılar yer karşımıza çıktı. İnsanlar yaşamını
bulunduğu bir çalışma ortamı ekip ruhunu gerçekten
sempozyumu da benzer alıyor. UNESCO, savaş yitirirken, kentler yerle bir olurken kültürel
değiştirebilir mi? Ve iş dünyası sokak hayvanları
gerekçelerle ileri bir tarihe alındı. Dubai, öncesinde tüm taraflarla miras alanlarının kayıplar önemini yitirmiş gibi görünebilir.
meselesine nasıl yaklaşmalı? Bu soruların cevabı
Abu Dhabi ve Sharjah’taki pek çok müze koordinatlarını paylaşmış, “olası telafi Ancak tarih, ikisinin birbirinden ayrı
için Marjinal Porter Novelli’nin kurucusu Asuman
ile galeri kapılarını kapatırken Bahreyn ve edilemez hasarı önlemek için gerekli tüm olmadığını gösteriyor.
Bayraktar’ı ziyaret ettim.
Katar’daki kültür kurumları da aynı yola önlemleri almalarını” talep etmişti. Kültürü kaybetmek, savaşın başka
TOPLANTILARA KATILIYORLAR
gitti. Dubai Opera’daki gösteriler ve NYU Tahran’ın tek UNESCO Dünya Mirası bir cephesini oluşturur ve bu cephede
Abu Dhabi Sanat Merkezi’nin programları alanı olan Gülistan Sarayı, mart başındaki yitirilenlerin çoğu ne yazık ki bir daha geri
n Öncelikle sizi ve kurucusu olduğunuz Marjinal
dahil olmak üzere bölge genelinde daha pek saldırılarda ağır hasar gördü. Görüntüler, gelmiyor.
Porter Novelli’yi biraz tanıyalım. Ajansın kuruluş
hikâyesi ve hayvan dostu şirket yapısına geçişi nasıl
başladı?
Marjinal Porter Novelli’yi kurarken amacımız
değerleri olan bir kurum yaratmaktı. Kariyerime
Rem Koolhas ve OMA ile
finans alanında başladım, ardından bilişim sektöründe
yöneticilik yaptım. O dönemde teknoloji dünyasını
gerçekten anlayan iletişim ajanslarının çok az olduğunu
gördüm ve bu ihtiyacı karşılamak için ajansı kurduk.
Hayvan dostu ofis kültürü ise planlanmış bir proje
mimari koruma örneği
değildi. 2003 yılında doğan oğlumuz Gaspar’ımızın
sokak kedileriyle anlaşmasıyla başladı. Gaspar ile
ilano sokaklarında deney ve düşüncelerin günümüzdeki en
yürüyüşlerimizde sokak kedi ve köpeklerine mama
uzun bacaklarıyla yeni ve rafine çıktısı.
taşımakla başladı hikâye, hasta olanları veterinere
attığı hızlı adımlarına
OMA, tarihi bir kabuğun içine
götürmeyle devam etti, bakıma muhtaç olanları
yetişmeye çalışırken bir
konumlanan bu lüks perakende markası
ajansa almayla sürüyor. Zamanla fark ettik ki aslında
Myandan da İstanbul için
için meseleyi “şık bir mağaza” tasarlamak
biz onları misafir etmiyoruz, onlar bizimle birlikte
koruma (preservation) teması hakkında
olarak değil, yapının hacmi, tekrarları, kalın
yaşıyorlar. Bir kurumun karakteri en savunmasız
konuşuyorduk Rem Koolhaas ile.
duvarları, boşlukları ve hafızası ile mesafeli
canlıya nasıl davrandığıyla ortaya çıkar. Bizim için de
Uzun yıllar önce İstanbul’da bir sergi
ama etkin bir ilişki kurarak ele almış.
bu şirket kültürünün doğal bir parçası haline geldi.
hazırlığı sırasında birkaç kez görüştüğüm
Yapının renovasyonunda görünmeyen
n Ve şu anda ajansta kaç arkadaşım sizinle birlikte? Koolhas’ın henüz olup olmayacağı belli
tüm altyapı ve tesisatlar da var olan
Bugün Marjinal Porter Novelli’de 26 kedi ve 3 köpek olmayan konulara nasıl da kafa yorduğunu
durumu bozmamak üzere yerin altından
bizimle yaşıyor. Ofisin farklı köşelerinde kendilerine anlamıştım. Rem için mimarlık hiçbir
gerçekleştirilmiş. Yeni eklentiler tümü
ait alanları var. Bazıları toplantılara katılmayı seviyor,
zaman yalnızca mimarlık değildir. 1975’te
ile eski olanlardan ayrışıyor. Tüm yapı
bazıları ise güneş gören bir pencere kenarında
kurucuları arasında yer aldığı uluslararası
gösterişten uzak. Bu duruş bir mimari
uyumayı tercih ediyor. Açık söylemek gerekirse bazen mimarlık ofisi OMA da
özgüven göstergesi.
toplantılarda en sakin ve en dikkatli dinleyicilerin onlar
(Büyükkent Mimarık
Beymen Tersane
Beymen Tersane’de
olduğunu düşünüyorum.
Ofisi) bu çerçevede mimari
taş duvarlardan oluşan
düşüncenin az sayıdaki
Koolhaas’ın yaklaşımı, koruma
ŞAŞKINLIK KISA SÜRÜYOR
yüksek iç hacimli eski yapı
öncü laboratuvarlarından.
kavramına her seferinde
tasarımın sadece kabuğu
Pek çok koruma
n Ofiste kedi ve köpeklerle birlikte çalışmak ilk başta
yenilikçi bir bakış açısı getirir.
gibi kullanılmıyor. Onlara
projesine imza atan
çalışanlar ve müşteriler tarafından nasıl karşılandı?
Aslında kendi içinde de çatışma
OMA’nın Venedik’te yük bindirmeyen, kendi
İlk kez gelenler biraz şaşırabiliyor ama bu şaşkınlık
yaşadığı belli olan bu kavram
ÖZLEM
çok kısa sürüyor. Çünkü hayvanların bulunduğu bir tarihi Il Fondaco strüktürünü taşıyan çağdaş
çerçevesinde her projeyi
YALIM
ortamın atmosferi hemen değişiyor. Ortam daha sıcak, dei Tedeschi’deki
eklerle mimari kararların
sıradışı biçimde ele almakta ve
Rem Koolhaas
daha doğal ve daha samimi oluyor. İnsanlar farkında tasarımı, ofisin mimari
kendisi ile bütünleşiyor.
arayışını sürdürmektedir.
olmadan biraz daha yumuşuyor. Bazı müşterilerimiz koruma alanındaki eski
Projeyi önce ekranda
Koolhaas gibi isimler, en sığ
özellikle ajansa gelmeyi seviyor. Çünkü klasik bir ofis
projelerinden biri. Bu yapı çağdaş bir
sonra iki kez şantiyesinde, açılış gecesinde
biçimde “yıldız” mimarlar olarak anılırken
atmosferi yerine yaşayan bir mekânla karşılaşıyorlar.
perakende merkezine dönüştürülürken tarihi
ve açılış sonrasında da iki kez katıldığım
arka plandaki bu düşünce mesaisi hep
kimliği silinmemiş yeni ekler, dolaşım
göz ardı edilir. Bu tür ofislerin kentlere farklı turlarda inceledim. Düşündüğüm şey,
n Herhangi bir zorluk yaşıyor musunuz?
elemanları ve kamusal rotalar eski kabuktan
bıraktığı izlerin her biri bir yapıt olmanın birbirinin tekrarı olan bu dokuz galerinin
Zorluk çıkaranlar genellikle hayvanlar değil insanlar
ayrışacak biçimde tasarlanmıştı. Buradaki
yanında içinde yüzlerce düşünce barındıran
oluyor. Elbette hayvanlardan çekinen ya da alerjisi insanda nasıl da her defasında başka bir
mesele, tarih ile bugünün aynı anda
olan insanlar olabiliyor. Böyle durumlarda da çözümler çok yönlü deneylerin yapıldığı yeni bir
his uyandırdığı oldu. Ana hatları bunca
okunabildiği bir mimari eklenti üretmekti.
buluyoruz. Ofiste hayvanların bulunmadığı alanlar var maceradır. Bu nedenle Renzo Piano’nun
belirli ve sabit bir yapıda bunu gösterişe
Ofisin mimari koruma alanındaki diğer
ama bugüne kadar bunun ciddi bir sorun yarattığını İstanbul Modern binasından hemen sonra
kaçmadan başarabilmek de OMA için alkış
projeleri arasında bulunan Berlin’deki
söyleyemem. Çünkü burada çalışan insanlar da bu İstanbul’da bir de OMA imzalı Beymen
gerektiriyor.
KaDeWe projesinde, tarihi çelik ve cam
kültürü paylaşan kişiler.
Tersane yapısı yapılacağını Beymen Grup
OMA gibi dünyaca ünlü ve önemli bir
kubbeyi koruyup katları spiral merdivenler
mimari projeler direktörü Gül Ökten’den
ofisin yapıtını İstanbul’da deneyimleme
n Hayvan hakları neden hâlâ kurumsal gündemde
ile baskın bir biçimde birleştirerek eski ve
ilk duyduğumda ve projesini gördüğümde
yeterince yer bulamıyor? şansı başlı başına bir lüks. Böylece
yeni arasında görünür bir bağ kurmuştu.
büyük bir heyecan duymuştum.
Çünkü çoğu zaman hayvan hakları kurumsal dünyada
mimarlığın, farklı zamanların ve işlevlerin
Milano’daki Fondazione Prada’da ise
stratejik bir konu olarak görülmüyor. Oysa bu aslında
kontrollü çarpışması olarak düşünmek
DÖNÜŞÜM ADIMLARI
endüstriyel yapılar arasından yükselen
bir etik ve kültür meselesi. Bir şirketin sürdürülebilirlik
için bir zemin bulabiliyoruz. Yapının tüm
altın parıltılı bir kule ve çağdaş eklerle Haliç kıyısında 15. yüzyıldan bu yana
anlayışı yalnızca karbon emisyonlarıyla ölçülemez.
galerileri içerisine yerleştirilmiş yerel
daha gerilimli ve tezat bir biçimde yapıyı yer alan, uzun yıllar metruk biçimde kalan
Toplumla, doğayla ve diğer canlılarla kurduğu ilişki
sanatçıların işleri, zaman zaman kurduğu ve
dönüştürmüştü. St. Petersburg’daki tersanedeki yapılaşmanın son halkalarından
de bunun bir parçasıdır. Empati kültürü olmayan bir
sunduğu sanatçı işbirlikleri ile geliştirdiği
Hermitage’da klasik sütunları koruyarak olan Beymen yerleşkesi, Rem’in
kurumun sürdürülebilir olması da çok zor.
içeride modern sergi alanları yaratmıştı. korumacılık üzerine gerçekleştirdiği bu tür davetkâr duruşu da mutlu edici bir gelişme.

