Katalog

29 MART 2026 2 Kapalı mekânların konforu bizi mevsimlerden koparırken baharla açan lale İstanbul’da doğanın ritmini hatırlatıyor EDITÖRDEN rtık görmek Kentin renkli uyarıcısı için hayal etmeye lkbahar bazen bir dil konuşuyor. Agerek DAIRESEL kuş sesiyle, bazen Lale, bu değişimin yok. Çünkü her şey zaten FLORA uzayan gün ışığıyla, kent içindeki gösteriliyor. Bir kent nasıl bazen de ansızın en görünür görünür, bir yaşam nasıl İbir rengin kente çevirmenlerinden yaşanır, bir başarı neye düşmesiyle gelir. Kırmızı, biri gibi. Onu benzer… Hepsi önceden sarı, pembe, mor... Nisan görmek, aslında tasarlanmış, filtrelenmiş ayında İstanbul’daysanız mevsimi fark ve önümüze sunulmuş bu renkler kimi zaman etmek demek. durumda. Zihnin eksik parklarda, bahçelerde, Mevsimi fark AYÇA olanı tamamlama yol kenarlarında bir araya etmek ise yaşama CEYLAN gelen laleler aracılığıyla biraz daha gereksinimi giderek kentin ritmini bir anlığına yavaş, biraz azalıyor. ayca_ceylan yavaşlatır. Onların daha dikkatli ve HHH yanından geçerken istemsizce biraz daha ilişkili bakabilmek Peki bu, hayal gücüne dönüp bir daha bakmak demek. artık ihtiyacımız istersiniz. Belki de bu yüzden lale kalmadığı anlamına mı Öte yandan lale, uzun bir sırf göze değil, ruha da geliyor? Hayal gücünüz kültürel bellek taşıyıcısıdır dokunuyor. Çünkü insana da. Yabani lale türlerinin doğadaki açılma ve kapanma kaybolmuş değil ama önemli bir bölümü Orta hareketini anımsatıyor. şurası açık: Kullanım Asya kökenlidir. Bu çiçek, Her şeyin aynı yoğunlukta, alanının daralması. yüzyıllar içinde İran ve aynı hızda, aynı biçimde Çünkü düş kurmak, Osmanlı bahçe kültüründe sürmesi gerekmiyor. Bazen boşluk ve belirsizlik ister. özel bir yer edinmiş; Osmanlı görünür olmanın, bazen geri Oysa yaşadığımız düzen, dünyasında özellikle 15. çekilmenin, bazen boşluğu da belirsizliği de ve 16. yüzyıllarda açmanın, bazen hızla dolduruyor. Sosyal saray bahçelerinin beklemenin Semper Augustus: Bir lalenin efsanesi medyada kaydırdıkça ve görsel zamanı var. zihnin kendi görüntülerini kültürün güçlü Lalenin kısa Lale, Avrupa’ya aynı virüs, soğanı simgelerinden ama etkileyici üretmesine gerek Osmanlı kuşaktan kuşağa birine varlığı, bu kalmıyor. coğrafyasından zayıatfl arak dönüşmüştür. anlamda bir Çünkü zaten taşındıktan çoğalmasını Çinilerde, tür mevsim başkalarının kurduğu sonra 17. güçleştirdi. Bu kumaşlarda, bilgeliği hayallerin içinden yüzyılda özellikle nedenle Semper tezhiplerde, taşıyor. geçiyoruz. Hollanda’da Augustus’un hattı bahçe Gösterişli Bu durum bir yandan büyük bir zamanla ortadan tasarımlarında ama erişimi artırıyor, esini tutkuya dönüştü. kalktı. Bugün ve saray bağırmayan, “Tulip Mania” artık var olmayan çoğaltıyor. Ama bir estetiğinde kırılganlığını olarak anılan bu lale güzelliğin, yandan da hayal gücünü yüzyıllar saklamayan dönemde, nadir arzunun ve boyunca kendine bir hatırlatma dışarıya devrediyor lale soğanları çok geçiciliğin yer bulmuştur. gibi. olabilir. Yani eskiden yüksek fiyatlarla aynı bedende Bu yüzden nisan Lalenin hayal kurmak bir el değiştirdi. buluştuğu bir geldiğinde laleye sürdürülebilirlik gereksinimdi. Bugün ise Bunların en simge olarak bakmak, sırf baharı fark etmek açısından düşündürdüğü bir lüks gibi. ünlüsü ise biliniyor. değil; geçmişten bugüne şey de burada başlıyor bence. HHH kırmızı-beyaz Benim için taşınan bir estetik duyguyu da Sürdürülebilirlik yalnızca desenleriyle de ayrı bir Tam burada bir ayrım hatırlamaktır. teknoloji, yatırım, enerji çağrışımı var. St. dikkat çeken başlıyor. Çünkü hâlâ yeni dönüşümü veya karbon DILINI ÖĞRENMEK Semper Augustus oldu. Bu lale, bir Petersburg’daki Ermitaj Müzesi’nde, hesaplarıyla ilgili değil. Aynı bir şey düşünebilenler, Kent yaşamında mevsim dönemin en gözde ve en pahalı Rembrandt’ın eşi Saskia van zamanda dikkat kültürüyle eksik olanı görebilenler duygusunu giderek daha çiçeklerinden biri olarak hafızalarda Uylenburgh’u bahar ve çiçek de ilgili. Ne zaman açtığını fark yaratıyor. az hissediyoruz. Kapalı kaldı. Bir süre sonra lale soğanları tanrıçası Flora olarak resmettiği fark etmediğimiz bir çiçeği Kesin olan şu ki her mekânların konforu, dijital yalnızca estetik bir tutkunun değil, tabloya bakarken başındaki korumamız da zor. Doğanın şeyin gösterildiği bir ekranların sürekliliği, hızın ve çiçeklerden birinin Semper ritmine yabancılaştıkça, bugün çoğu zaman tarihin en erken dünyada, gösterilmeyeni yetişme halinin baskısı, insanı onu yalnızca arka plan gibi spekülatif piyasa örneklerinden Augustus’la ilişkilendirildiğini düşünebilmek hâlâ en takvimden bile koparabiliyor. görmeye başlıyoruz. Oysa biri olarak anılan bir çılgınlığın da ailemden dinlediğim hikâyeyle Oysa doğa dışarıda sessizce büyük ayrıcalıklardan biri. yaşam, tam da o görmediğimiz merkezine yerleşti. öğrenmiştim. O günden beridir lale kendi takvimini işletmeyi Hepinize iyi pazarlar... yerde sürüyor. Laleye bakmak, Onu bu kadar özel kılan renk benim için yalnızca güzel bir çiçek sürdürüyor. Ağaçlar belki çok küçük bir eylem gibi kırılmaları ise sonradan “tulip değil sanatın, tarihin ve kişisel tomurcuklanıyor, kuşların görünebilir. Ama bazen küçük belleğin iç içe geçtiği bir simgeye DENIZ ÜLKÜTEKIN breaking virus” olarak tanımlanan sesi değişiyor, hava başka bir dikkat, büyük bir ilişkinin virüsten kaynaklanıyordu. Ne var ki dönüştü. deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr kokuyor, toprak başka bir başlangıcıdır. Sinir sistemimizi hareket ve spor ile düzenlemek dijital dünyanın yorucu temposundan uzaklaşmanızı sağlayabilir Dijital tükenmişlikten bedensel düzenlemeye ir beğeni, bir takip isteği, bir durumunu engeller. Araştırmalar, direnç mekanizmasını” (parasempatik sistem) izleme daha... Bugün dünyada egzersizlerinin BDNF (Beyinde türetilmiş çalıştırarak duygusal regülasyonu sağlar. neler olmuş hemen yazıp nörotrofik faktör) salgısını artırarak sinir 4. At binmek (hippoterapi): Ritmik rezonans öğrenelim. Peki neydi o ürün? hücreleri arasındaki bağı güçlendirdiğini ve At binmek, sinir sistemi için en sofistike BHani kırışıklıkları yok eden. Bir de kortizolü stabilize ettiğini gösteriyor. düzenleyicilerdendir. Bir yeni bir estetik işlem çıkmış bir sürü “öncesi- 2. Doğada yürüyüş: Duyusal bir senfoni atın yürüyüş ritmi, insanın sonrası” paylaşımları vardı. Ekranı kaydırdıkça Doğa yalnızca bir mekân değil, biyolojik yürüme mekaniğiyle sürekli de pozitif olmak, motivasyonu yüksek bir düzenleyicidir. Biyofili hipotezine göre yüzde 95 benzerlik tutmak ile ilgili içerik çıkıyor sanki kendini iyi insanın doğayla bağ kurması evrimsel bir gösterir. hissetmemek ayıpmış gibi. gereksinim. Sinir sistemine etkisi: Bu satırları okurken bile ne kadar yoruldunuz Renklerin etkisi: Doğadaki yeşil ve mavi Atın ritmik hareketi, binicinin değil mi? Farklı bir sürü konuyu saniyeler tonların, parasempatik aktiviteyi artırdığı pelvisine üç boyutlu bir kadar “stimülasyon”u kaldıramaz hale geliyor. içinde yıktım üzerinize. ve kalp atış hızını düşürdüğü kanıtlanmıştır. hareket iletir. Bu ritim, limbik Bugün de size tam olarak bundan söz etmek Artık günümüzde her Yeşil, güven ve yaşam sinyali sistemdeki (duygusal merkez) istiyorum: Sinir sistemimizi hareket ve spor ile gün, her dakika buna verirken gökyüzünün ve suyun travma kalıntılarını yatıştırabilir. düzenlemek. maruz kalıyoruz. Sosyal mavisi “genişlik” hissi yaratarak Doğa ve bağ kurma: Atın kokusu, medyanın, yapay zekânın SINIR SISTEMINI DÜZENLEMEK zihni o daralmış stres modundan dokusu ve doğadaki renklerle birleşen bu ve beraberinde gelen Düzenlenmiş bir sinir sistemi duygusal çıkarır. deneyim, oksitosin (bağ kurma hormonu) her unsurun bizi hızlı ve dengemizi ve genel sağlığımızı korumak, Seslerin etkisi: Rüzgârın salgısını tetikler. Atlar, insanların kalp ritmi kolay içerik tüketimine stresli durumlara karşı dayanıklı olup doğru uğultusu veya kuş sesleri, değişkenliğini (HRV) algılayabilir. Bu yöneltmesiyle kendi kararları verebilmek için çok önemlidir. “pembe gürültü” (pink “aynalama” ile binici, kendi içsel gerginliğini ALARA içimizde başlayan bir Sinir sistemini düzenlemek, yalnızca noise) etkisi yaratarak beyin fark edip atla uyumlanmak için sakinleşmek BAYKENT tükenme yaşıyoruz. “rahatlamak” değildir, aynı zamanda otonom dalgalarını alfa frekansına çeker. Bu, dijital zorunda kalır. Bu, sinir sisteminin bir başka Bilgiye bu kadar hızlı ve sinir sisteminin esnekliğini (Vagal Tone) dünyanın ani ve keskin bildirim seslerinin canlıyla ko-regülasyon (birlikte düzenlenme) kolay erişebilmek, kritik arttırmak demektir. İşte seçtiğiniz aktivitelerin aksine sinir sistemini yumuşatır. kurmasıdır. düşünme yetimizi ve araştırma isteğimizi bilimsel karşılıkları: Sonuç: Ekranda değil, bedende yaşamak 3. Yoga ve pilates: Vagus siniri ve esneklik köreltiyor. Çevremizdekilerin Bu dallar, nefes ile hareketi senkronize Beynimiz binlerce yıl boyunca mağarada 1. Ağırlık antrenmanı: yaşamını sosyal medyada görmek, Propriyoseptif güven ederek doğrudan vagus sinirini hedefler. aslan var mı yok mu diye tetikte kalmak üzere merak etme ve arayıp sorma Ağırlık kaldırmak beyne, Sinir sistemine etkisi: Pilatesteki merkez evrildi, saniyede beş farklı felaket senaryosu isteğimizi söndürüyor. Herkesin bedenin nerede bittiği ve dış bölgesi kasları egzersizleri ve yogadaki ve 10 farklı mükemmellik filtresi ve işlemleri gözü önünde olma durumu ise dünyanın nerede başladığına ilişkin nefes teknikleri (pranayama), diyaframı arasında mekik dokumak üzere değil. Bilim sürekli performans sergileme isteğimizi en net sinyalleri gönderir. etkin olarak kullanmanızı sağlar. bize şunu söylüyor: Sinir sistemimiz statik arttırıyor. Göstermek istenilen gösteriliyor, Sinir sistemine etkisi: Kaslar üzerindeki Diyaframın her hareketi vagus değildir. Bir ağırlığı kavradığımızda, bir atın gerçeklikten gün geçtikçe uzaklaşılıyor, yüksek baskı, beyne yoğun propriyoseptif sinirini uyararak bedene ritmine uyumlandığımızda veya ormandaki insanların başkalarıyla kuramadıkları (özduyum) veri akışı sağlar. Bu durum, “güvendesin” sinyali bir kuş sesini duyduğumuzda, beynimizdeki ilişki üstüne bir de kendileriyle olan bağı özellikle anksiyete anlarında yaşanan gönderir. Bu, otonom stres devrelerini fiziksel olarak yeniden da kopuyor. Sinir sistemimiz artık bu “kopma” veya “boşlukta hissetme” sinir sisteminin “fren yapılandırıyoruz.