Katalog

1 MART 2026 6 Venedik Bienali’nde devlet etkisi: Sanat mı, siyaset mi? enedik Bienali, sanatın politikayla Vyüzleştiği en önemli küresel sanat etkinliklerinin başında geliyor. Bu yıl 9 Mayıs-22 Kasım arasında yapılacak 61. edisyon, Kamerun Bir hikâye anlatıcısı doğumlu küratör Koyo Kouoh’un imzasını taşıyor. Kouoh, zamansız olarak KUKLA ölümünden hemen ürkiye, Çekya için dramatik bir önce temayı “Minör Namibya’daki Alman sömürge Koyo Kouoh ve Çin’de olguydu. Çünkü çocuk, Tonlar” olarak belirlemişti: Cazdan soykırımını ele alıyor. Venedik geçen aylarda hikâyeyi kelimelerle esin alan, egemen anlatıların sürümü ise yeni bir bölüm İsrail’i Uluslararası Adalet Divanı’na düzenlenen bir değil, ritim ve hareketle gölgesinde kalan içeriyordu: Ekim 2023’te İsrail hava taşıyan bir devlet; resmi tutumu T dizi esin verici takip eder. direniş biçimlerine, saldırısında yaşamını yitiren Filistinli Filistin dayanışmasıyla örtüşüyor kukla festivali ve atölyesine Varşova’daki Baj bakıma ve şair Hiba Abu Nada için bir ağıt. ama aynı devletin bakanı, bu tutumla katıldım. Teoriden pratiğe, Bebek Tiyatrosu yavaşlığa odaklanan Ancak Güney Afrika’nın Spor, uyumlu bir sanat eserini sansürlüyor. çocuk kukla tiyatrosundan Festivali konferansında bir çerçeve. Sanat ve Kültür Bakanı Gayton BURCU Kimin yasının görünür olacağı artık yetişkinlere yönelik da gündemde, “Henüz Ekibi tarafından McKenzie bu bölümü “ayrıştırıcı” sanatsal değil, siyasal bir karar. GÖREK çalışmalara uzanan geniş bir konuşamayan bir seyirci sürdürülen bu bularak kaldırılmasını istedi. Goliath, yelpazede, dünyanın dört bir için tiyatro nasıl kurulur” AYNI İLKE FARKLI UYGULAMA vizyon, bu yıl sağ görüşlü Vatansever İttifak lideri yanından sanatçıların kukla ve obje sorusu vardı. Avrupa’da gelişen Güney Afrika’nın ve açık bir İsrail destekçisi olan Rusya, 2022’de Ukrayna’yı tiyatrosuna yaklaşımlarını yakından “erken yaş tiyatrosu” sahneyi BALA bienalden çekilmesi McKenzie’ye karşı çıktı. Bunun işgal ettiğinde, Rus pavyonunun gözlemleme şansı buldum. adeta duyusal bir keşif alanına haberiyle birlikte üzerine bakan, son başvuru tarihine sanatçı ve küratörleri istifa etti ve GÜRCAN Milena Milanova’nın dönüştürüyor. Işık yumuşak, ses yepyeni bir boyut sekiz gün kala projeyi iptal etti. bienal yönetimi Rusya’yı resmi MADRA yürütücülüğünde, Teatroskop kontrollü, hareketler yalın ve net. kazandı. Bienaldeki Goliath kararı mahkemeye taşıdı, etkinliklerden dışladı. “Savaş yürüten ve Institute Français desteği ile Amaç çocuğa güvenli bir deneyim çekilme, sansür gibi McKenzie’nin böyle bir veto yetkisi devlet sanatta temsil edilemez” İstanbul’da düzenlediğimiz Kukla alanı açmak. haberler yeni değil elbette, aslında olmadığını savundu. Mahkeme düşüncesi savunuldu. Dramaturjisi Atölyesi’nde de bienalin açıldığı 1895 yılından beri başvuruyu gerekçe göstermeden Ancak 2024’te İsrail’e yönelik ÇOCUKLARA YÖNELİK sahnede kukla/objeyi neden ve süregelen, sanat üzerinden tezahür reddetti ve bakanlık, 20 Şubat’ta tepkiler farklıydı. Pavyonda, Bu, özellikle altı ay ile üç yaş nasıl kullandığımızı ve onların bize eden örüntünün bir parçası. pavyonun bu yıl boş kalacağını sanatçının kendi kararıyla kapıya arası seyirciyi kapsayan tiyatronun sunduğu olanakları deneyimleme duyurdu. astığı, pavilyonun ateşkese kadar en hassas alanlarından biri. YASAKLANAN YAS fırsatımız oldu. Philippe Genty, Çelişki çarpıcı: Güney Afrika, açılmayacağı notu yer alıyordu. On Gösteriler müzik, dokunuş, ses, Sanatçı Gabrielle Goliath, Neville Tranter ve Eloi Recoing binlerce sanatçı İsrail’in renk ve çeşitli yüzeyler aracılığıyla aralık ayında bağımsız gibi kuramcı ve sanatçıya göre bienalden çıkarılması için bebekler, onların ebeveynleri ve bir jüri tarafından kukla; soyut düşüncelerin ve imza toplamış olsa da performansçılar arasında gelişir. oybirliğiyle Güney insana ilişkin hakikatlerin ifadesine yönetim sessiz kaldı. Her bebeğin tepkisi kendine özgü Afrika temsilcisi olanak sunan araçlardır. Kukla ve Bu yıl ise İsrail, bu kez olduğu için her temsil de bambaşka seçildi. Eserin adı objelerin dramatik bir sözleşmeye eklenen bir deneyime “Elegy” (Ağıt) düzlemde harekete özel bir maddeyle dönüşür. Sahne olarak belirlenmişti. geçirilerek kuklacının geri dönecek: ile seyir alanı Goliath’ın 10 elinde can bulması bir Pavyon, protestolar Gabrielle arasındaki sınırlar yıldır sürdürdüğü sihir gibi sahneden ne seviyede olursa Goliath yumuşar ve performans dizisi, seyirciye yayılıyor ve olsun kapatılamayacak. geçişkenleşir. Güney Afrika’daki insan imgeleminin Hiba Abu Benzer siyasal krizlere Tiyatroya yönelik kadın cinayetlerini, Nada bize her şeyin bir karşı olan tutum Gayton bu yaklaşım, LGBTİ+ bireylere olduğunu tasavvur konusundaki fark ise McKenzie Türkiye’de de yönelik cinayetleri ve ettiği o kadim açıklanmadı. karşılık buluyor. öğretiyi, animizmi Atta Festivali gibi hatırlatıyor. oluşumlar ve çeşitli Bu tiyatro, çocuk tiyatrosu kukla veya obje ABD’nin dönüşümü festivalleri, kukla ve dolayımı ile çoğu objeye dayalı hikâye kez sahnede Trump yönetimi bu yıl odağını ilerletecek” biçimde anlatımının çocuklarla sert gerçekleri sanatçı seçim kriterlerini tasarlandığını duyuruyordu. kurduğu bu özel bile seyircinin yeniden yazdı. Başvuru Öte yandan Allen’ı temsil ilişkiyi merkezine alan imgeleminde daha formundan “dezavantajlı eden iki galeri kararın işlere yer veriyor. Bu özümsenebilir toplulukları destekleme” ardından sanatçıyla yollarını tür platformlar, çocuk kılıyor. Bu bağlamda, ifadesi çıkarıldı ve yerine ayırdı. seyirciyi kendine özgü kukla veya obje “Amerikan değerlerini “Minör tonlar” artık beğenisi ve estetik kullanılarak kurulan temsil etmek ve tanıtmak” yalnız bir sergi teması algısı olan bir izleyici anlatımlar örtbas eklendi. Çeşitlilik değil. Pavyonlar boş kitlesi olarak kabul edilen, konuşmaktan programlarına katılmış kalırken yaslar “ayrıştırıcı” eden bir anlayışın Alma kaçındığımız adaylar değerlendirme dışı sayılırken ve ölçütler Robert Lazzarini gelişmesine katkıda Allen pek çok gerçeği bırakıldı. Normalde 18 yeniden yazılırken geriye bulunuyor. kendi komedi veya ay süren süreç sekiz aya kalan notalar çok şey Buradaki asıl dramatik unsurlarıyla indirildi. Ulusal Sanat Vakfı süreçten söylüyor. Venedik Bienali, bugün hem konu, sorumluluk. harmanlayarak sahneye çekildi, seçim tamamen Dışişleri sanatçıların devletlere karşın var olmaya Yetişkin bir seyirci taşıyor. Bakanlığı’na devredildi. Başta seçilen çalıştığı bir alan hem de devletlerin bir oyunu beğenmezse başka sanatçı Robert Lazzarini ise finansman sanata müdahale ettiği bir platform. Bu UZAKDOĞU’DAKİ ROLÜ bir oyuna gider, tür değiştirir veya anlaşmazlığı nedeniyle bienale gerilim, bienali hem kritik hem kırılgan Çin’in Quanzhou kentinde bir süre ara verip geri dönebilir. katılmama kararı aldı. kılıyor: Rusya dışlanıyor, İsrail içeride sekizinci kez yapılan Uluslararası Ancak bir çocuk için ilk tiyatro Kasım 2025’te ise bu kez tutuluyor; Güney Afrika kendi yasını Kukla Festivali’nde de deneyimi belirleyicidir. O ilk heykeltıraş Alma Allen seçildi. sansürlüyor, ABD sanatı ideolojik bir benzer gözlemler geçerliydi. karşılaşma özensizse, tiyatro Dışişlerinin açıklaması, serginin süzgeçten geçiriyor. Kararlar farklı, Uzakdoğu’da insani duyguların zihninde olumlu bir yer edinemez. “Trump yönetiminin Amerikan sonuç ortak: Duyulmayanın sesine kulak açıkça gösterilmesi kültürel bir Bu yüzden çocuk oyunları, mükemmeliyetini ön plana çıkarma vermek gerekiyor. kod olmadığından kukla ve obje “küçük işler” değil, tiyatronun güçlü bir ifade aracına dönüşüyor. geleceğini belirleyen en önemli Geleneksel Çin yaratılış mitlerinden bileşenlerden. Küçük yaşta güncel anlatılara uzanan bir sahnede bir şeyler izlemek, çocuğu Salon İKSV’de kapsamda marionette, el kuklası, yalnızca bir hikâyeyle değil, gölge tiyatrosu ve devasa kuklalar tiyatronun kendisiyle de tanıştırır. 8 Mart kutlaması her biri kendi başına bir anlatım Nereye bakacağını, sessizliği nasıl Türkiye’nin kadınlar tarafından kurulan ilk müzik aracı olarak sahneye taşınıyor. duyacağını fark eder. kolektifi Sista Sound, kuruluşunun 10’uncu Prag’da 1991’den bu Kukla ve obje tiyatrosu bu ilk yılında anlamlı bir buluşmaya imza atıyor. Her yıl yana düzenlenen “One Flew karşılaşma için içinde yaratıcı gelenekselleşen “8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Over the Puppeteer’s Nest” olanaklar barındırır. Çünkü gerçek Günü Kutlaması”, bu yıl 7 Mart akşamı Salon festivalinde izlediğim işler, kukla ile düş arasında yumuşak bir zemin İKSV’de yapılacak. dramaturjisine ilişkin temel döşer. Çocuk sahnedeki temsille Düşünen ve evrilen bir deneyim Kadınların müzikteki metinlerde de vurgulanan bir fikri çekinmeden ilişki kurabilir. Bir temsilini ve görünürlüğünü The Cube, izleyici İkinci aşamada mekândaki somutlaştırıyordu: Kukla tiyatrosu kuklanın hüznü tehditkar değildir artırmak amacıyla 2016’da verilerini ve NASA kişilerin hareketlerini düşünceyi açıklamaz, eylemle aksine empati kurulabilir bir yola çıkan kolektif, bu uydularından gelen bilgileri kolektif bir görsel çıktıya gösterir. Sahnedeki anlatı, dil duygudur. Bu güvenli mesafeden, özel gecede 20’den fazla eşzamanlı işleyen yeni çeviren sistem, finalde dolayımına başvurmaksızın olan çocuk kendi iç dünyasına süzülür. sanatçıyı çok katmanlı bir projesini tanıttı. Ouchhh NASA’ya ait 20 uydudan şey üzerinden kurulur. Anlam Belki de bu yüzden kukla tiyatrosu sahne kurgusunda bir araya stüdyosu tarafından gelen gerçek zamanlı iklim metinde değil, eylemde belirir. didaktik olduğunda zayıflar ama getiriyor. Reggae’den hip- hazırlanan sergi, sabit bir verilerini kullanıyor. Bu Bu gösterilerde en dikkat çekici çocuklarla birlikte bir merak, hop’a, elektronikten çok dilli kurgu yerine anlık veri dijital ekosistemde hiçbir şeylerden birisi çocuk seyircilerin bir duygu veya bir keşfe zemin folk müziğe kadar uzanan zengin bir tür yelpazesi akışıyla şekilleniyor. görüntü tekrar etmiyor. pür dikkat kesilmeleriydi. Belli oluşturduğunda güçlenir. Sahnede sunan etkinlikte Dilan Balkay, Ruken Yılmaz, Sergi, katılımcıların beyin Yapay zekâ altyapısıyla ki bu dil onlara hitap ediyordu. minik bir figür, çocuğun hafızasında Elçin Orçun, Tutku Dubhead ve Dans Agogo gibi aktivitelerinden alınan nöral anlık olarak üretilen Bir figürün usulca küçülmesi, bir büyük bir yer kaplayabilir. Ve o yer isimler yer alacak. Saat 20.00’de kapılarını açacak verileri dijital formlara görseller, veri akışı objenin titremesi veya sahnedeki dolduğunda tiyatro artık yaşam boyu olan etkinlik, gece yarısına kadar sürecek. dönüştürerek başlıyor. kesildiğinde sona eriyor. boşluğun giderek artması onlar sürecek bir etkileşime dönüşür. brcgrk@gmail.com