Katalog

18 OCAK 2026 2 EditördEn Teknolojinin gezegene etkileri elki çağımızın hastalığı, belki de artık hastalık gibi bile görünmüyor. BÇünkü birçok şeye o kadar hızlı olumlu mu olumsuz mu? ulaşabiliyoruz ki her şeyin Dijital dünyanın hemen olmasını istiyoruz. Beklemek artık bir erdem büyümesi değil, zaman kaybı gibi bir ekolojik algılanıyor. iz bırakıyor. HHH Teknolojinin Hızlı karar veren, hızlı TTeknoloji sektöründeeknoloji sektöründe geleceği, doğayla tüketen, hızlı vazgeçen insan övülüyor. Bekleyen kurduğu dengeye gezegen için 7 adımgezegen için 7 adım ise tereddütlü, kararsız, geri bağlı. kalmış sayılıyor. Su verimliliğinin artırılması ve atık suyun geri kazanımı 1 Oysa bir zamanlar DAi r Es EL beklemek, yaşamın doğal bir FLor A Kirliliğin azaltılması ve döngüsel üretim modellerinin benimsenmesi parçasıydı. 2 Belki bir zorunluluktu Sera gazı emisyonlarının düşürülmesi ama insan doğasında da 3 bir karşılığı vardı: Acele Yenilenebilir enerji kullanımının artırılması karar vermeyen, ağırdan 4 alan insan aklıselim kabul Tedarik zincirlerinde sürdürülebilir işbirlikleri kurulması edilirdi. 5 HHH AYÇA Politika ve düzenleme süreçlerine yapıcı katılım 6 Bugün beklemek CEYLAN kararsızlıkla eş tutuluyor, Ekosistem restorasyonunun kurumsal stratejilerle uyumlu olması 7 çünkü sonuç üretmediği ayca_ceylan düşünülüyor. Oysa bekleme hali, eknoloji çoğu zaman zekâ destekli modellerle su ve enerji Dünya Ekonomik Forumu’nda iklim ve doğa düşünmenin, tartmanın ve soyut bir dünya olarak verimliliğinin artırılması, dijital araçlarla Dijital ekonomisi alanından sorumlu yönetici Pim Valdre, sezmenin alanıdır. İnsan, algılanıyor: bulut sistemleri, ormansızlaşmanın ve arazi kullanım küresel ekonominin yarısından fazlasının doğaya ve beklerken kendini dinler. algoritmalar, yapay zekâ ve değişimlerinin takip edilmesi, veri büyüme ekosistem hizmetlerine orta ya da yüksek düzeyde Tveri akışları… Geçtiğimiz Aceleyle verilen kararlar analitiği sayesinde iklim risklerinin daha bağımlı olduğunu vurguluyor. Valdre’ye göre sıcaklık günlerde inceleme olanağı bulduğum erken öngörülmesi, tedarik zincirlerinde çoğu zaman dış seslerin doğaya rekorları, deniz seviyesindeki yükselme ve biyolojik Dünya Ekonomik Forumu’nun “Doğa- şeffaflığın artırılması, döngüsel ekonomi ürünü olurken bekleyerek çeşitlilik kaybı, şirketler ve yatırımcılar için doğa Pozitif: Teknoloji Sektörünün Rolü” uygulamalarının dijital platformlarla verilen kararlar iç sesle bağlı kaybını artık ertelenebilir bir başlık olmaktan çıkarıyor. başlıklı raporu, bu algının eksik desteklenmesi ve çevresel etkilerin kurulan bir temasın sonucu ölçülmesini sağlayan doğal sermaye olduğunu ortaya koyan analizlerden. olabilir. Enerji talebi ise teknoloji sektörünün muhasebesi bu alanlar arasında. Rapora göre teknoloji, doğayla yalnızca dOĞA dOStU dönüŞüM? bir diğer görünmeyen boyutu. Veri HHH Büyük teknoloji yatırımları, özellikle dolaylı bir ilişki içinde değil; su, enerji, Öte yandan rapor, bu tabloyu yalnızca merkezleri küresel elektrik tüketiminin veri merkezleri ve altyapı projeleri, yerel madenler ve atıklar üzerinden doğal bir sorunlar listesi olarak sunmuyor. Her şeyin ölçüldüğü, hızın yaklaşık yüzde 1.5’ini oluşturuyor ve bu topluluklar üzerinde baskı yaratabiliyor. sistemlere bağımlı bir yapı sergiliyor. En önemli katkılarından biri, teknoloji verimlilikle eş tutulduğu oranın dijitalleşme, yapay zekâ ve bulut Su kullanımı, enerji ihtiyacı ve arazi sektörünün doğa-pozitif bir dönüşümde bir dünyada beklemeyi SU kUllAnIMI hizmetlerindeki büyümeyle artması kullanımı gibi konular, sosyal gerilimlere oynayabileceği rolü görünür kılması. -biraz da abartarak- bir sivil Raporda dikkat çeken ilk başlıklardan bekleniyor. Enerji üretiminin hâlâ yol açabiliyor. Bu nedenle teknoloji Doğa-pozitif yaklaşım, yalnızca çevresel itaatsizlik biçimi olarak biri su kullanımı. Yarı iletken (çip) büyük ölçüde fosil yakıtlara dayandığı sektörünün yalnızca teknik çözümler zararı azaltmayı değil, ekosistemleri tanımlamak mümkün. üretimi, veri merkezleri ve soğutma düşünüldüğünde, bu talep doğrudan üretmesi değil, toplumla diyalog içinde onarmayı, kaynak kullanımını Akıntıya kapılmamak, sistemleri, yüksek miktarda tatlı su karbon emisyonları ile ilişkilendiriliyor. hareket etmesi gerektiği belirtiliyor. dengelemeyi ve uzun vadeli dayanıklılığı anında tepki vermemek… tüketiyor. Küresel ölçekte yarı iletken Teknoloji sektörü bu yönüyle oldukça Sonuç olarak “Doğa-Pozitif: Teknoloji hedefliyor. Bu yönde atılacak adımlar Küçük ama bilinçli üretiminin yılda 1 trilyon litreyi aşan maddi bir ekolojik ayak izi taşıyor. ekonomik fırsatlar da yaratıyor. Doğa- Sektörünün Rolü” raporu, teknolojiyi ne direnişler. bir su kullanımına yol açtığı belirtiliyor. Bir diğer çarpıcı veri elektronik pozitif stratejilerle teknoloji sektörünün tamamen suçlayan ne de onu otomatik Bu miktar, özellikle su stresi yaşayan Beklemek tam da bu atıklar üzerine. Küresel ölçekte her 2030’a kadar yüzlerce milyar dolarlık bir kurtarıcı olarak konumlandıran bölgelerde teknoloji yatırımlarının yüzden acizlik değil, yıl 60 milyon ton e-atık üretiliyor ve maliyet tasarrufu ve yeni gelir bir çerçeve sunuyor. Bunun yerine, yalnızca ekonomik değil, ekolojik ve bunun yalnızca yüzde 20-25’i geri potansiyeline ulaşabileceği ifade ediliyor. teknolojinin doğayla kurduğu çok seçilmiş bir duruştur. toplumsal sonuçlar da doğurduğunu dönüştürülebiliyor. Akıllı telefonlar, Buna ek olarak rapor, teknolojinin katmanlı ilişkiyi görünür kılıyor. Dijital Hepinize iyi pazarlar. gösteriyor. Bugün birçok veri merkezi bilgisayarlar ve diğer dijital cihazlar doğayı destekleyebileceği bazı dünyanın maddi bir karşılığı olduğunu dEniz ülkütEkin projesinin, yerel su kaynakları üzerindeki kullanım ömürlerini tamamladıklarında, alanlara da işaret ediyor. Uydu kabul etmek, sürdürülebilir bir gelecek baskı nedeniyle tartışma konusu olması barındırdıkları değerli minerallere karşın sistemleri ve sensörler aracılığıyla için atılacak en temel adımlardan biri deniz.ulkutekin@cumhuriyet.com.tr tesadüf değil. biyoçeşitliliğin izlenmesi, yapay büyük ölçüde atık zincirine karışıyor. olarak karşımıza çıkıyor. Haftanın kitabı Kukla tiyatrosu, çocukların tiyatro ile tanışması için çok önemli. Çocukların sosyal “Susam Sokağı: Kurabiye Operasyonu” bugün 12:00 ve 14:00’te Kozyatağı Kültür Merkezi’nde. medya raporu Etkinlik iki yaş ve üstü çocuklar için uygun. ile ve Sosyal Politikalar Ço Cu KLAr LA Bakanlığı ay sonunda Bir Öürm sorgulamayı, doğru ile yanlışı ayırt çocuklar için sosyal medya edebilmeyi, neden-sonuç ilişkisi kurmayı, “Sanatçıyla ilk düzenlemesi yasa taslağını kaynak araştırmasını öğrenir. Yasaklamak buluşma” serisinin A TBMM’ye getireceğini uzun vadeli bir çözüm değildir. önemli kitaplarından açıkladı. Yasa taslağının içeriğini Yapılması gereken neyi nasıl yapacağını “Merhaba Üstat Mansur” henüz bilmiyoruz ancak bakanlık, öğretmektir. Babür İmparatorluğu’nun “Çocukların her türlü risk ve tehditten ünlü ressamı Mansur’un korunması”nı hedeflediğini açıklıyor. SOSYAl MEdYAYI ürEtiM hikâyesini anlatıyor. Bakan Mahinur Özdemir Göktaş, OdAklI kUllAnMAk Çocuklar çok sevecek. “Sosyal ağ sağlayıcılarına 15 yaşından TÜİK’in 2024 raporuna göre çocukların Ömür Ktur küçük çocuklara hiçbir şekilde hizmet Yayınevi: Hayalperest internet kullanımı yüzde 91.3. Bu sunmama ve hesap açmama yükümlülüğü Çocuk omurkurt çocukların yüzde 97.4’ü düzenli olarak getirilmesini, çocuklar zararlı içeriklere @gmail.com internet kullanıyor. 6-10 yaş grubu Yazan ve resimleyen: maruz kalmadan etkili filtreleme çocukların yüzde 30.6’sı, 11-15 yaş Read With You sistemlerinin kurulmasını önerdikleri” grubu çocukların ise yüzde 54.4’ü söyledi. Peki tüm bu talepler doğru mu, Çevirmen: Ecem Alpsoy hafta içi internet kullanıyor. Hafta haklı mı, yararlı mı? Yaş: 3+ sonu ise sırayla yüzde 43.2 ve yüzde YASAklAMAk ÇOCUklArI 63.5! Çocukların internet kullanım Sayfa: 36 dUrdUrAMAz alışkanlıkları sıralandığında yüzde 83.9 ile video izleme, yüzde 75 ödev, öğrenme Okullarda dijital tarih çalışmalarının Haftanın şarkısı yürütüldüğü, yapay zekâ, medya ve veya çevrimiçi derslere katılma, yüzde 72.7 oyun oynama, yüzde 13.2 e-posta kodlama ile ilgili ders içeriklerinin gönderip alma verileri ortaya çıkıyor. olduğu bir ortamda sosyal medyaya Pandemi döneminde çocukları ekrana sınırlama getirmek çocuklar açısından alır, okullara gider ve çocukların bir eğitim aracı olarak kullanmayı hapsettik ve üstelik “Dersin bitene kadar pek de kabul edilebilir gibi görünmüyor. gazete haberlerinden nasıl etkilendiğini düşünmüş ve TC Kültür Bakanlığı bu Yaşadığımız çağda teknolojisiz bir yaşam ekranın başından kalkma” dedik. Şimdi anlamaya çalışırmış. Ayrıca gazetelerin çalışmayı devlet matbaası tarafından düşünülemez. Yasaklamak yerine doğru de sırf sosyal medya tehlikeleri nedeniyle bir eğitim aracı olarak kullanılması bastırmıştır. Günümüz Türkiye’sinde ekran kısıtlamaya ve sosyal medyayı kullanmayı öğretmek daha doğru ki Bu hafta sınırlandırmaya yöneliyoruz. Bu doğru bir bunun kaynağı da okul. Ne de olsa her gerektiğini savunmuş. 1937 yılında ise dijital teknolojik araçlar ve sosyal çocuklarınızla ve çocuk, yaşamsal bilgileri okulda öğrenir. yaklaşım değildir. Okullarda çocuklara yayımladığı, “Yeni Okulun Ders medyayı doğru kullanmak da çocuklara torunlarınızla birlikte Öte yandan çocuklara yasak işlemez. sosyal medya kullanma eğitimi, medya Vasıtalarından Gazete” adlı kitabı da bu öğretilmelidir. Üstelik bu görevi okul Gönül Yeprem’in, Sosyal medyaya girmenin yollarını okuryazarlığı ile birlikte verilmeli, ekranı çalışmaların bir ürünüdür. Yani üstlenmelidir. Medya okuryazarlığı “Salyangoz” şarkısını bulur ve birbirlerine de öğretirler. ve sosyal medyayı tüketim odaklı değil, genç Cumhuriyet, gazeteleri eğitimleriyle çocuklar her türlü içeriği dinleyin. Bu şarkıda üretim odaklı kullanmak öğretilmeli. Dünyada medya okuryazarlığı geçen sözlerin ve çalışmaları yapan ilk ülkelerden Ayrıca televizyondan akan kirli bilgiye, Bu hafta çocuklarınızla veya torunlarınızla birlikte kitapları tamir müziğin hissettirdiği biridir Türkiye! 1930’lu şiddet ya da küfür içerikli dizilere edin. Eskimiş, dikişleri atmış ya da yapışkanları kurumuş kitapları duygular üzerine yılların aydınlık Türkiye’sinde eleştiriler getirilmeli, bunlar da çocukların onarın, ciltleyin. Bu faaliyet çocukların, kitaplara değer vermesini sohbet edin. bir öğretmen olan Muvaffak gelişim düzeyine göre ders konusu sağlayacak, onların kitaplarla kurduğu bağı güçlendirecek. Uyanık, eline günlük gazeteleri yapılmalıdır. Evde deneyin Haftanın etkinliği