Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 6 TEMMUZ 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler NATO kafa! Dr. ÇiğDem Bayraktar Ör Trump’ın, müttefik ülkelerin yeterince destek vermediği serzenişlerine karşılık, operasyon a to kefali, na to Mizah tükenmez esnasında ABD’ye ciddi bir lojistik marmaro”. Türkçesi: ve altyapı kolaylığı sağlandığını “N“İşte kafa, işte mermer!” ğlanacak hale gülmek” deyişi yakın- da yasaklı sözler tanımına alınır mı Ses benzerliğinden ötürü vurguladı. Bununla da kalmadı: “Abilinmez. Geleceğe yönelik kaygılar- Yunancadan Türkçeye “Nato “İran’a saldırılar sırasında la birlikte ekonomiden siyasete gerilim yük- mermer, nato kafa!” diye geçmiş. İtalya’daki üslerden 500 ABD sekken sinir, moral zikzakları yorucu. Mizah Değişime direnen, yenilikleri uçağı kalktı” dedi. ise bu zorlukların arasında toplumun nefes görmeyen, gelişime kapalı, laftan İtirafıyla İtalyan muhalefetini alanı, umudun direnişi. Ama nefes alanları da- raldıkça daralıyor. Konuşmanın, fikrini söyle- anlamayan, esneyemeyen, olanı ayaklandıran Rutte, “Bence menin ağır bir sessizliğe hapsedilmek istenir biteni tam idrak edip de bugünkü başkan, tam olarak yapılması hale geldiği, bunun geçmişte bile böylesine atmosferi ve yarının ufkunu gerekeni yapıyor” diye örneğine pek rastlanmadığı görüşleri artıyor. yakalayamayan, mermer gibi katı, vurgulamaktan çekinmedi ve Küresel çapta “yeni düzen arayışı” vurgu- sert tutumlu olanları anlatmak el yükseltti: “Avrupa, Birleşik lu çoklu senaryolarla, komplo teorileriyle dolu zamanlardan geçiyoruz. Bu bilinmezlikte bi- için kullanılan bir deyim. Yani Devletler için bir güç yansıtma ülkelerin ekonomileriyle orantılı Mermere hitaben... ze yol gösteren, bölgemizde bizi biricik yapan platformudur” diyerek NATO ne taşa söz anlatabilirsin ne de olarak GSYİH’sinden yüzde 2’lik ise anayasada değiştirilemez maddelerden, Bir... SSCB diye bir devlet yok. gerçeğini ortaya koydu. taşlaşmış bir zihniyete! bir savunma bütçesi ayırmaları özetle Cumhuriyetin insan haklarına saygılı, Avrupa’da dolaşan bir komünizm Deyiş antik... Ne var ki Ortaçağın kaleleri, bugünün Atatürk ilkeleri çizgisinde, demokratik, laik ve ortaklaşılan bir karar olmuştu. hayaleti de... Putin Ukrayna’ya sosyal bir hukuk devleti olduğu. İçinde bulun- anlatmaya çalıştığı şey her zaman “üs”leri. Ciddi bir farkla: O O nedenle, üye ülkelerden daha saldırmasa aslında II. Dünya duğumuz tabloya bakınca ise bunun ne ka- güncelliğini koruyor. Özellikle zamanlar bir kalenin fethi kralın çok ilgi ve mali destek bekleyen dar uygulandığı konusu tartışmalı. Ağırlaşan Savaşı’ndan beri Avrupalı üye de gerçekten NATO söz konusu namını büyütürken kaybı ise kralı Trump, açıkça ABD politikalarına yaşam koşullarından eğitime, sağlığa, çev- devletlere açılan bir savaş ya da en olunca... tahttan düşürürdü. Ortaçağda ve göre yönlenen NATO’ya hâlâ reye pek çok konuda kriz başlıkları sürer- hafifinden ağırına, fiili bir saldırı 1949’da kurulan, 1952’de sonrasında, devletlerin meşru ken tepkilere baskı politikalarıyla yanıt ver- öfkeyle seslenebiliyor: “Biz aptal dahi yok! me yolunu seçen bir iktidarın yönetim şek- dahil olduğumuz Kuzey Atlantik topraklarındaki kalelerde -eğer değiliz! En çok biz para ödüyoruz!” ABD ve İngiltere başta li nasıl değerlendirilir sorusunun yanıtı daha Antlaşması Teşkilatı yani kısa ülke işgal altında değilse- başka Söylemini o kadar ileri götürdü ki aranır halde. olmak üzere yalnızca kendi adıyla “NATO” halkın kıvrak ülkelerin askerleri olmazdı, ABD’nin NATO’dan çekilebileceği hegemonyalarını, çıkarlarını zekâsında bu eski deyişle olamazdı! Çünkü egemenliğin tehdidini bile savurdu. Eleştiri kültürü korumak için başka ülkelere birleştirildi. NATO’ya girmemizle simgesi kaledeki askerdi, bayraktı. Demokrasi yolu derseniz, ince ayarlı güç- Yapabilir mi? Hayır! Böyle bir savaş açan, saldıran herhangi bir birlikte ülkenin en çok konuşulan Eğer orada başkasının askeri var ler ayrılığı ilkesine gözünüz gibi bakacaksınız. hamle sadece kendisine, -pardon- aktör de yok NATO’yu varlığı için Küçük bir aşınmanın dengeyi bozacağını bi- konusu, radyolarda ve gazetelerde ise o kale düşmüş, şehir/devlet “dünya barışına ve demokrasisi”ne leceksiniz. Çoğulcu demokrasilerde sandığın kutsatacak! Öyle ki NATO son adı en sık geçen kuruluş oldu. ele geçirilmiş sayılırdı. Kralı da hizmet eden ABD dış politikası gücü, seçmen iradesine saygıyla birlikte liya- kertede Baltık’a kadar genişleyip Soğuk Savaş’ın ortasında çoktan ölmüş... Çünkü kaleler açısından neredeyse bir asırlık katten, hukuk ilkelerinden taviz verilmez tav- Rusya’nın sınırlarına dayanmasa, SSCB’ye karşı mermer gibi ancak öyle bırakılırdı. rı benimseyeceksiniz. Eleştiri kültürünün, de- kazanımın bırakılması, terk Ukrayna gerilimi bile bambaşka kaskatı duran NATO’yu benzer mokrasinin olmazsa olmazı olduğunu kabul edilmesi olur. Yoksa bu kadar Mermeristan’da deli seyrederdi. edeceksiniz. Hoşunuza gitmeyen görüşler de bir yaklaşımla sert ve ödünsüz parayı neden versin? içerse siyasi mizahın toplumların nefes alanı İki... NATO kuruluş ilkeleri sorular bir biçimde savunanlar halkın olduğunu hatırlayacaksınız. Çünkü tarih; ya- açısından bir saldırı örgütlenmesi gözündeki “mermer kafa” imajıyla Bugünün ‘kale’leri Gündemimizde şu sıralar sak ve cezalarla korku iklimi yaratılsa bile mi- değil, tersine kâğıt üstünde barış kusursuz bir şekilde örtüştü. genişçe yer bulan NATO kimi, NATO üslerinde bulunan zahın toplumun her katmanında bir şekilde hedefli bir savunma örgütü. Bugün farklı mı? Kolaylıkla kimden, neden koruyor? yeniden kendine hayat bulduğunu gösteren askerlerin neredeyse tamamı NATO’nun ünlü 5. maddesi, 11 örneklerle dolu. bunun yanıtını verebiliriz: Hayır! “Kahrolsun İsrail!” diye Amerikan askeri. “NATO İktidar cephesinin iç siyasette toplumsal Eylül sonrası işletildi ve tüm NATO’nun kuruluşunda bağıranlar, ABD askerleriyle yüklü üsleri”nin, “ABD üsleri” olarak karşılığında erime yaşanırken ülkenin kuru- üyeler Afganistan’a yapılacak misyonunu oluşturan üç NATO hakkında nasıl olumlu değerlendirilmesi boşuna değil. cu partisi CHP de mutlak butlan kararıyla iç- operasyonda ABD’nin yanında yer temel eksen vardı: Sovyet düşünebiliyor? Bu üsler ABD’nin; Ortadoğu’nun ten eritilmeye çalışılıyor. Enflasyon ağırlığında almaya çağrıldı. Ancak bu tarihi yayılmacılığıyla, Avrupa’da “Belki artık SSCB ve komünizm ezilen yurttaşın derdinin konuşulacağı nok- yeraltı ve yer üstü zenginliklerine, tada iktidarın yerel seçimlerden birinci çıkan çağrının dışında da kendisine ya dolaştığı söylenen komünizm adı şimdilerde “demokrasi yok ama terörizm, siber saldırılar, CHP’nin seçilmişlerine yönelik baskısı dinmi- da herhangi bir NATO ülkesine hayaletiyle ve tehdidiyle başa götürme, diktatör devirme” balistik füzeler ve hibrit savaş yor. İmamoğlu ve ekip arkadaşlarının duruş- saldırılmadığında da ABD’ye çıkmak; ABD, Kanada, Birleşik olarak anılan aslında eski usül var, yani NATO gerekli” diyenlere malarında savunmaya yönelik kısıtlayıcı tu- destek verilmesi olağandı. Krallık ve Fransa’nın öncülüğünde sömürgeciliğe ve onu bu amaca sormalı: “Terörizmi en çok kim tum eleştirilerin odağında. Bugün ise gözler Özellikle Ortadoğu ülkelerini; İmamoğlu’nun yanı sıra gazeteci Yanardağ, Kuzey Atlantik bölgesinde daha kolay ulaştıracak Avrupa yaratıyor, kim destekliyor?” siyasi danışman Özkan’n “siyasal casusluk” Suriye’yi, Libya’yı, Irak’ı, son güvenlik ve istikrarı korumak, siyasetine, siyasetçisine hâkim Her fırsatta, sözde “insan suçlamasıyla tutuklu yargılandığı, tutarsız id- olarak da İran’ı hedeflerken... “Birimiz hepimiz için!” mottosuyla olma gayretinin birer ileri hakları, demokrasi” getirmekten dialarla dolu tepkilerinin merkezindeki dava- 3.5 milyon civarında NATO üye ülkelerin egemenliği ve karakolu haline gelmiş durumda. “dem” vuran ABD’nin ya çevrili. toprak bütünlüğüne yönelebilecek askeri gücünün 1.3 milyonunu Füze savunma sistemleri, savaş Tomahawklarıyla daha kaç okul Ankara’da tartışmalı NATO zirvesi için sa- atler geriye sayılırken iktidar eleştirel yakla- herhangi bir tehlikeyi ve somut bir Amerikalıların oluşturduğu uçakları, dronlar ve bilumum yerle yeksan edilirse, kaç sivil şımlara, tepkilere karşı sert tutumda. Gözaltı saldırıyı kendine yapılmış sayıp düşünülürse NATO’nun askeri donanım ABD’nin “dış katledilirse vaat edilen barış, dalgaları dinmiyor. Oysa her uyarı Türkiye’nin harekete geçmek. askeri bünyesinden de zaten huzur, refah, istikrar gelmiş mihrak” bağlamına “güdümlü”. geleceği konusunda atılacak adımlar, alına- Bugün NATO’nun kuruluş ve amaçlananın ne olduğu olacak? NATO Genel Sekreteri Mark cak kararlar çerçevesinde son derece kritik. gelişmesindeki bu motivasyonlar anlaşılabilir. Rutte taze yaptığı açıklamayla Bir düşünelim, tüm bunlar ABD-Avrupa savunmasının geleceği konu- sunda tarihinin en tartışmalı virajlarından bi- geçerliliğini koruyor mu? Üç... Galler Zirvesi’nde üye “resmen” bunu doğruladı da. gerçekte kimin için? Niçin? rine giren NATO’nun bugüne kadarki karne- sine bakıp Türkiye ve bölgesel çıkarlar hesa- bı üzerinden ülkemize çıkarılacak faturanın ne olacağını sormak, iktidardan bunun yanıtını beklemek her yurttaşın hakkı. Demokrasi mücadelesi Yürüyelim arkadaşlar! Bakalım bu hafta iktidar cephesi gündemi nereye kitleme peşine düşecek... NATO zir- Trallande Jäntor (Üç Şarkı Söyleyen motivasyon kaynağı olan marşların, dağıtacak ve aydınlık sabahlara vesinde şaşaalı karşılamalar, Trump, Melo- Prof. Dr. ÜlkÜ Sarıtaş Kız) şarkısını getirmiş ve Ali Ulvi destanların, şarkıların ve tarihi ulaştıracak söylem Cumhuriyet Halk ni, Macron’un mimikleriyle ilişkiler üzerinden ekranlarda biraz komplocu biraz magazin- Elöve tarafından Türkçe söz yazılan sözlerin her zaman olmasa da Partisi’nin seçilmiş başkanı Özgür Özel ağ başını duman almış; Gümüş sel varsayımsal konuşmaların ötesine geçile- bu marş “Gençlik Marşı” adıyla 1915- çoğunlukla işe yaradığı tarih boyunca tarafından her miting, her toplantı “Ddere durmaz akar; Güneş bilecek mi? Ortadoğu denklemi, Akdeniz, Ka- 1916 akademik yılından itibaren görüldüğü için bu yöntem toplum sonrası söylenen Gençlik Marşı’nın son ufuktan şimdi doğar; Yürüyelim radeniz hesapları, Rusya ve Çin ilişkilerinde spor etkinliklerinde söylenmeye önderleri ve liderler tarafından nakarat dizesi “Yürüyelim arkadaşlar” arkadaşlar” Ankara’ya yönelik bir dayatmanın olup olma- başlanmıştır. hep kullanılmıştır. Gençlik Marşı sözleridir. Özel, vatandaşlar, yol Gençliğimizde her 19 Mayıs yacağı konusu ne kadar sorgulanıp sorulara bunlardan biridir. arkadaşları ve ülkenin umudu gençlerle Gençlik ve Spor Bayramı’nda gururla yanıt alınabilecek? Kurtuluş umudu Bir diğeri Atatürk’ün 22 Haziran birlikte yürüyerek ülkeyi aydınlık söylediğimiz, gençliğe atfedilen Ülke geleceği için böylesine yaşamsal ko- 1919 Amasya Genelgesi’nde söylediği günlere kavuşturmak istemektedir. “Gençlik Marşı” (Gençlik ve Spor 21. yüzyılın ilk çeyreğinde nuları iktidarı, muhalefeti hep birlikte masa- ”Milletin istiklalini yine milletin azim Atatürk Gençliğe Hitabesi’nde, “Ey Bayramı Marşı) yukarıdaki dizelerle özellikle Türkiye Cumhuriyeti’nin ya yatırmamız gerektiği dönemde ise CHP’ye ve kararı kurtaracaktır” sözüdür. Türk Gençliği! Birinci vazifen, Türk yaşatılanların neden ve niçinini iyice düşün- başlar. ulusal değerlerinin törpülenmeye mek gerek. Kılıçdaroğlu cephesinin bir an Gerçekten de Ulusal Kurtuluş istiklâlini, Türk Cumhuriyetini, ilelebet, Mustafa Kemal Atatürk ve başladığını hisseden halkımızın, önce ulusal ve uluslararası gelişmeleri göz Savaşı, Atatürk’ün önderliğinde muhafaza ve müdafaa etmektir” arkadaşlarının 19 Mayıs 1919’da duyarlı sanatçıların; konserlerde, önüne alıp iktidarı da şaşırtacak şekilde, ola- Türk milletinin azim ve kararı sözleriyle gençliğin görevlerini Samsun’a çıktıktan sonra yolda bayramlarda, toplantılarda, miting ğanüstü kurultay kararını alması CHP için ta- sonucu kazanılmıştır. Ulu önderin belirlemiş ve “Ey yükselen yeni nesil! okudukları söylenen “Dağ Başını alanlarında son noktayı Gençlik Marşı rihi bir sınavdır. Cumhuriyetin kurucu değer- Kurtuluş Savaşı’nın son günlerinde İstikbal sizindir. Cumhuriyeti biz Duman Almış” marşı, 20 Haziran ile koyduğunu görüyoruz. Dağın lerinin savunucusu bir partinin içinin boşaltıl- Başkomutanlık Meydan Muharebesi kurduk, onu yükseltecek ve yaşatacak 1938’de “Gençlik ve Spor Bayramı başını saran duman sonrası güneşin masına destek veren tutumun kime yaradığı- sırasında, 1 Eylül 1922 tarihinde sizsiniz” diyerek Cumhuriyetin Marşı” olarak kabul edilmiştir. İkinci ufuktan doğacağına, yani ülkenin nın ayırdına varılmalıdır. Yok ille de “butlancı- yorgun orduyu, askerleri harekete geleceğini gençlere emanet etmiş ve Meşrutiyet’in ilanının ardından üzerini örten karanlığın sonunda, lık” denip seçilmişleri dışlama siyaseti süre- geçirmek, direnç ve kararlılıklarını “Bütün ümidim gençliktedir” sözleri Osmanlı Devleti modernleşme bir gün mutlaka aydınlık günlerin cekse ülkenin dört bir yanında halkla samimi- artırmak için söylediği bir diğer tarihi ile de gençlere güven vermiş, umut yetle kucaklaşan, demokrasi rüzgârını arka- sürecinin bir parçası olarak Milli geleceğine umut için söylenmektedir sına alan Özel cephesinin yolu aydınlık şe- söz, birliklere gönderdiği bildiride yer bağlamıştır. Olimpiyat Komitesi’ni kurmuş, bu marş, tıpkı 106 yıl önce Mustafa kilde ilerleyecektir. Tabii bu arada Özel’in alan “Ordular ilk hedefiniz Akdenizdir, Şimdi sıra bizlerde, yaş almış Milli Olimpiyat Komitesi Askeri Kemal Atatürk ve arkadaşlarının de aralarında olduğu bazı milletvekillerinin ileri” sözüdür; sözün gereği yapılmış, vatandaşlarda, ülkenin umudu jimnastik üzerine araştırma yapmak Karadeniz’in azgın sularında, dokunulmazlıklarının kaldırılma adımlarına Ulusal Kurtuluş Savaşı zaferle gençlerde. Ülkemizin aydınlık üzere Selim Sırrı Tarcan’ı Avrupa’ya Bandırma Vapuru’nda Samsun’a girişilmezse!... sonuçlanmıştır. günlerini, yurttaşların özgürlüğünü göndermiştir. Selim Sırrı Tarcan İsveç doğru giderken ülkenin kurtuluşu Demokrasi-otokrasi hattında trajikomiklerle yine milletin azmi ve kararlılığı ile Kraliyet Okulu Gymnastiska Central umuduyla söyledikleri gibi. örülü bir dönemden geçerken umudumuzu, ‘Bütün ümidim gençliktedir’ kazanacağız. Öyleyse hep beraber İnstitutet’te eğitimini tamamlayarak Esasında toplumun, toplulukların, neşemizi çalanlara geçit vermeden demokra- “yürüyelim arkadaşlar”, aydınlık mezun olmuş, ülkeye dönüşünde kitlelerin milli duygularını harekete Günümüze geldiğimizde, ülkenin si mücadelesine devam. günlere. de İsveçli besteci Felix Körling’in Tre geçiren ve zor durumlar karşısında üzerindeki karanlık bulutları ABD’de Joe Bden’ın başkan olmasıyla, ABD-Rusya Bu ktapta; Doğu Anadolu llernden, “Bu yapıt br Sovyet blm adamı tarafından gerlm tırmanışa geçt. Ukrayna'dak savaş, br yazılmıştır. Ktabın yazarı Prof. Dr. Abdula Güneydoğu Anadolu’ya göç eden br yönüyle, ABD le Rusya arasındak mücadelenn br Mardanovç Şamsutdnov, Sovyetler Brlğ grup muhacr anlatılmaktadır. Bu sonucu. Konu, Türkye’y yakından lglendrdğ Blmler Akadems Doğu Blmler Ensttüsü nsanların tanık olduğu Ermen halde, ülkemzde bu konuda yeterl araştırma, yok. Tarh Bölümü’nün uzun süre başkanlığını Tehcr, Rus şgal ve ağır kış Bu ktap, Fener Patrkhanes’nn ortaya çıkışından yapmıştır. Bu cdd yapıt, yazarlık profesörlük koşullarında aylarca süren göç ve başlayarak, son 80 yılda ABD le Fener Rum tezdr. Bu ktabın önem, Ulusal Kurtuluş bu sırada görülen ölüm, yokluk, açlık Patrkhanes arasındak yoğun lşkler, Savaşımızın br Sovyet blm adamı tarafın- ve hastalık gb felaketler Ortodoksluğun Doğu Avrupa halklarının mll dan değerlendrlmesdr. Bu nedenle hem serglenmektedr. Br yerlerde aynı Kitap okuduğunuzu biliyoruz. kmlğnde oynadığı rolü ve Patrkhane le Moskova tarh blm metodolojsne sahptr hem de kader paylaşan ve yolları kesşen arasındak en büyük çatışmanın neden Ukrayna’da br Sovyet blm adamının görüşünü nsanların yenden hayata tutunma yansıtmaktadır…” patlak verdğn ortaya koymaya çalışıyor. savaşının öyküsü verlmektedr. Alev Coşkun 13,5x20,5 13,5x20,5 12,5x19,5 İnceleme Tarh Tarh Belgesel Roman 352 sayfa 343 sayfa 282 sayfa