Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 20 TEMMUZ 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler Değişen dünya ve Türkiye Prof. Dr. Cengiz KuDay ardından NATO liderlerinin dengeler içerisinde bu tespit gelişmeler yaşanırken içeride yeniden Türkiye’de bir araya hâlâ geçerliliğini koruyor mu, bitmek bilmeyen siyasi Bölünme ve luslararası ilişkilerde gelmesi, yalnızca diplomatik yoksa artık çok daha geniş bir tartışmalarla, davalarla ve kalıcı dostluklar ya da bir organizasyon değil; anlam mı taşıyor? Savunma günlük polemiklerle enerjimiz ittifak denklemi Ukalıcı düşmanlıklar Türkiye’nin uluslararası sanayisinden diplomatik etki tükenmektedir, böylesine yoktur; kalıcı olan yalnızca güvenlik mimarisindeki kapasitesine kadar uzanan kritik bir dönemde devlet HP’yi bölme projesi “butlan” milli çıkarlardır. mayasıyla yoğruluyor. vazgeçilmez rolünün de tabloya bakıldığında, bu kurumlarına duyulan güvenin Cİktidar cephesi konuşulması Dünya siyaseti son yıllarda yeniden teyit edilmesi sorunun yanıtını zamanın korunması her zamankinden gereken onca kriz başlığı arasında belki de Soğuk Savaş’ın anlamına gelmektedir. kendisi veriyor. daha büyük önem gündemi CHP’deki gerilime kitleme sona ermesinden bu yana Son günlerde ABD Başkanı Bu nedenle büyük taşımaktadır. Vatandaşların hedefinde ilerliyor. Sabah akşam en köklü dönüşümlerinden Donald Trump’ın Türkiye devletlerin Türkiye’ye kurumlarına eskisi kadar CHP konuşulsun ki ağır ekonomik birini yaşıyor. Ukrayna’daki kriz, meydanlara yansıyan hak ve ve Cumhurbaşkanı Recep gösterdiği ilgiyi güven duyup duymadığına savaş, Ortadoğu’da derinleşen adalet eylemleri; Kadın Cinayetlerini Tayyip Erdoğan hakkında yalnızca dostluk olarak ilişkin tartışmaların Durduracağız Platformu’nun krizler, enerji güvenliği, kullandığı “dostane” değerlendirmek doğru olmaz. yaşandığı bir ortamda, siyaset verilerine göre bu yılın ilk altı ayında düzensiz göç hareketleri, ifadeler de bu çerçevede Türkiye’nin artan jeopolitik kurumunun da kullandığı dile 150 kadının öldürüldüğü, 151 siber tehditler ve yapay değeri aynı zamanda ve attığı adımlara azami özen değerlendirilmelidir. kadının ise şüpheli ölü bulunduğu; zekânın güvenlik alanında büyük güç rekabetinin göstermesi gerekir. Çünkü Kamuoyunda bu tartışmalı MESEM’le zorunlu staj yarattığı yeni dengeler uygulamasında son altı ayda merkezinde yer aldığı güçlü devletler yalnızca açıklamalar doğal olarak 36 çocuğun yaşamını yitirdiği, uluslararası sistemi yeniden anlamına da gelmektedir. askeri ve ekonomik güçleriyle ilgi uyandırmaktadır. Ancak demokrasi karnesindeki sorunlar, şekillendiriyor. Böyle dönemlerde izlenmesi değil, kurumlarına duyulan devlet yönetiminde kişisel güçler ayrılığı ilkesindeki aşınmalar Sovyetler Birliği’nin gereken yol; milli menfaatleri güvenle de ayakta kalırlar. dostluk söylemleri hiçbir gözden uzak olsun. Türkiye-Irak dağılmasının ardından oluşan esas alan, dengeli, öngörülü Bugün siyaset yapan, zaman tek başına belirleyici ham petrol boru hattı tahkim davası, tek kutuplu düzen artık yerini ve çok yönlü bir dış politika fikir üreten ve toplumu yaklaşık 1.47 milyar dolarlık tazminat değildir. Liderler değişebilir, iddiaları gölgede kalsın. Neredeyse çok kutuplu bir dünyaya yürütmektir. etkileyen herkesin kullandığı söylemler yumuşayabilir her güne uyandığımız yeni operasyon bırakıyor. ABD, Çin, Rusya İkinci Dünya Savaşı dilin ve attığı adımların ya da sertleşebilir fakat dalgaları da bunlara eklendi mi, ve yükselen bölgesel güçler yıllarında Türkiye’nin izlediği sorumluluğunu daha fazla devletlerin öncelikleri kim ne ara ülke gündemini ayrıntılı arasındaki rekabet her geçen dengeli dış politika bunun hissetmesi gereken bir değişmez. Washington sorgulayıp konuşacak hal bulacak gün daha da belirgin hale en başarılı örneklerinden dönemden geçiyoruz. İçeride için de Ankara için de esas ki?... geliyor. Böyle dönemlerde Siyasetin körlüğü öyle derinleşiyor biridir. Yoğun baskılara kutuplaşmayı derinleştiren olan; güvenlik, ekonomi, ki bitip tükenmeyen kutuplaştırıcı jeopolitik konumun önemi karşın ülkenin savaşın kavgaları büyütmek yerine, enerji ve jeopolitik çıkarları söylemlerin toplumu yorduğu, yeniden artar ve Türkiye dışında tutulması, aradan çevremizde giderek sertleşen yani devletlerin milli yurttaşta umutsuzluk, bıkkınlık de bulunduğu coğrafya geçen yıllar içinde ne kadar uluslararası rekabet menfaatleridir. yarattığı, kurumlara, yetkililere, şeffaf itibarıyla bu yeni denklemin isabetli bir strateji izlendiğini ortamına hazırlanmak ortak Tarih bunun sayısız denetim mekanizmalarının işlerliğine merkezindeki ülkelerden biri göstermiştir. sorumluluğumuzdur. Tarih güveninin sert düşüşüne neden örneğiyle doludur. Dün olarak öne çıkmaktadır. olduğu yok sayılıyor. Bugün de benzer bir göstermektedir ki büyük güç karşı karşıya gelen devletler Karadeniz, Akdeniz, süreçten geçiyoruz. Büyük mücadelelerinin yaşandığı bugün ortak hareket Adım adım geçiş Kafkasya ve Ortadoğu’nun güçler çoğu zaman doğrudan dönemlerde içeride birlik edebilmekte, dün aynı Atanmış CHP yönetimi derseniz, kesişim noktasında bulunan karşı karşıya gelmek yerine duygusunu koruyabilen ittifakta bulunan ülkeler ise seçilmişlere “Ya biat ya terk et” Türkiye; güçlü ordusu, mücadelelerini farklı devletler güçlenmiş, kendi iç çıkarları çatıştığında farklı noktasında. Bir yandan “bölücüler” gelişen savunma sanayisi ve coğrafyalar üzerinden çekişmelerine teslim olanlar saflarda yer alabilmektedir. suçlamasıyla Özel destekçilerini il farklı aktörlerle aynı anda yürütüyor. Bu tablo il görevden almayı sürdürüyor, bir ise bunun bedelini ağır Diplomasi, duyguların değil; yandan da “Biz size partiden gidin diyalog kurabilme kabiliyeti karşısında Türkiye’nin ödemiştir. aklın, stratejinin ve çıkar demedik” diyerek toplumsal tepkileri sayesinde uluslararası en büyük gereksinimi; Türkiye’nin önündeki asıl hesaplarının alanıdır. yatıştırma arayışla kampanya söylemi siyasetin en önemli güçlü kurumlar, sağlam mesele, günü kurtaracak oturtmaya çalışıyor. Şu ana kadar Artan jeopolitik değer aktörlerinden biri haline bir ekonomi, caydırıcı bir tartışmalar değil; gelecek sahaya yansıyan ise ülkenin pek gelmiştir. Yıllar önce, Türkiye’nin savunma kapasitesi ve uzun on yılları şekillendirecek çok bölgesinde yurttaşla buluşan Özel’e yönelik desteğin sürdüğü, dünyaya ihraç ettiği en vadeli stratejik akıldır. stratejik hedeflere Nato Liderler CHP’nin seçilmişlerine yönelik yargı değerli unsurun ordusu odaklanabilmektir. Çünkü süreçlerinin çoğunun toplumun geniş İçeride birlik, dışarıda Zirvesi’nin ardından olduğuna dair dikkat çekici dış politikada gerçek bir kesimi tarafından siyasi olarak 7-8 Temmuz’da Ankara’da güç bir değerlendirme yapılmıştı. başarı, yalnızca bugünü değerlendirildiği. düzenlenen NATO Liderler Bugün geldiğimiz noktada Belki de bugün üzerinde en yönetebilmek değil, gelecek Bu haftadan itibaren gözler Özel Zirvesi de bunun önemli ise aynı cümleyi yeniden fazla düşünmemiz gereken nesillerin güvenliğini ve cephesinin CHP ve “Yeni Parti” yol ayrımında atacağı adımlarda. göstergelerinden biridir. hatırlamadan edemiyor konu budur. Etrafımızda refahını bugünden inşa Özel cephesinin tümünün bir Aradan geçen uzun yılların insan. Acaba değişen küresel böylesine büyük jeopolitik edebilmektir. anda bu partiye geçmeyeceği, butlan ve iktidar cephesinin tutumuna, yargıya yapılan Alt An Ömen’den ky Al An… itirazlardan alınacak sonuçlara göre yol haritasının ilerleyeceği BURHANİYE KİTAP FUARI konuşuluyor. Bu gümbürtü arasında Prof. Dr. oKan Toygar Altan Öymen’in dünyasında, fikir ise Özel dahil bazı CHP’li vekillerin ayrılıkları bir insanın uğradığı haksız- BURHANİYE ÖREN MEYDANI dokunulmazlıklarının kaldırılması “Heraklit, Heraklit! Akarsuya kabil lığa kayıtsız kalmanın gerekçesi ola- talebiyle hazırlanan yeni tezkerelerin mi vurmak kilit?” diye sorar Nâzım mazdı. geçen hafta Meclis’e gönderildiğini Hikmet, Efesli filozofun o meşhur Bir de kendine özgü mizahı vardı de hatırlamak gerek. “Panta rhei” (Her şey akar) anlayışı- Altan Bey’in. İnce, kimseyi incitme- Elinde onca olanak olan iktidar na gönderme yaparak. Evet, her şey yen ve çoğu zaman kendisini de içine cephesi CHP’deki gelişmelere 22 TEMMUZ 23 Temmuz akıp gidiyor. Zaman da olaylar da in- katmaktan çekinmediği bir mizah... yönelik saha izlenimini görmüyor, sanlar da… Birlikte yaptığımız uçak yolculuk- okumuyor değil elbette. Ama İMZA İMZA Yaşamı anlamlı ve katlanılır kılan larından birinde, ertesi gün yapaca- beklemede, daha önce sağ, ise çoğu zaman birlikte soluk aldı- ğımız söyleşiye hazırlanabilmek için muhafazakâr, milliyetçi kanatta 20.00 20.00 ğımız dostlar, bize söylemeden çok ancak iki saat uyuyabilmiş, İstanbul- yaptığı gibi CHP’nin de kendi içinde şey anlatan, yalnızca varlıklarıyla in- HAKKI KESKİN Diyarbakır uçağına son anda yetiş- bölünüp yeni partiler üzerinden sanın dünyaya olan inancını tazele- ayrışmasını, böylelikle kendi tarafına miştim. Öğle uykusu alışkanlığımı da çekebileceklerini bulmayı, seçmen yen iyi ve onurlu insanlar oluyor. On- bilen Altan Bey, yıllarca, “Beyefendi desteğinin dağılmasını amaçlıyor larla paylaşılan zaman, yaşamın bü- uykusuna çok düşkündür,” diye güle- görünümünde. “Başkanlık sistemine”, tün sıkıntılarına rağmen insanda ko- rek takılır; ben de hiç uçak kaçırma- sistemin mimarları övgüler dizse de 23 TEMMUZ 24 Temmuz 26 Temmuz lay kolay silinmeyen bir huzur ve gü- dığımı, oysa kendisinin bir zaman- çoğu yönetimsel ciddi sorunların ven duygusu bırakıyor. lar “uçak kaçırmakla” suçlandığı- olduğunun, halkla kopukluğa yol İMZA İMZA İMZA Bir yıl önce yitirdiğimiz Altan Öy- nı hatırlatırdım. Olay şuydu: 3 Mayıs açtığının, hatta bu sistemin Meclis men de onlardan biriydi. Uzun yaşa- 1972’de, Deniz Gezmiş ve arkadaşla- aritmetiğiyle yeniden iktidara 21.00 20.00 20.00 mına sığdırdığı görevleri, yazdığı ki- rının idamlarını engellemek amacıy- gelmelerinin zorluğunun farkında. tapları, kimi zaman doğrudan içinde la bir uçağın Sofya’ya kaçırılmasının Böylesine karmaşık bir denklemde ÖNER YAĞCI yer aldığı tarihsel olayları sıralamak ardından eylemi planlamakla suçla- CHP’de kalan ve gidenlerin elbette mümkün. Oysa bugün say- narak tutuklanan aydınlardan biri de tutumu önemli. Özellikle de iktidar gıyla andığımız Altan Öymen, bü- Altan Öymen’di. O günlerde, Altan cephesinin yeni anayasa, tartışmalı tün bu sıfatların ve tanıklıkların öte- İmralı süreci konularında... Bu Öymen’in uçağı kaçırsa kaçırsa, ya noktada sorulardan biri de CHP’de sindedir. trafik yüzünden ya da uyuyakaldığı 23 TEMMUZ 24 Temmuz 26 Temmuz bölünme gerçekleşir, yeni parti Onu, son görüşmemiz olacağı- için kaçıracağı söylenmişti. İşte ara- kurulursa CHP’de kalanların bir ittifak nı bilmeden, 8 Temmuz 2025’in o sı- mızdaki “Uçağı asıl kim kaçırdı” tar- İMZA İMZA İMZA denkleminde yer alıp almayacakları. cak akşamüstünde, zatürree nede- tışmasının dayanağı da buydu. 21.00 20.00 20.00 niyle yattığı hastanenin dokuzun- ABD ve ateş hattı cu katındaki odasında görmüştüm. Kendi heykelini yontan İç siyasete dalarken çevremizde OSMAN SELİM KOCAHANOĞLU Önce hastalığından söz ettik. Bul- insan ise çatışma hattı yine büyüyor. guların kaygı verici görünmediğini, Altan Öymen, hırsın, vefasızlığın Hürmüz kilidi açılmazken ABD’nin başlanan antibiyotik tedavisiyle kı- ve ilkesizliğin başarı sayılabildiği bir İran’a yönelik saldırıları yeniden sa sürede toparlamasını beklediği- dönemde, insanları kırmadan, rakip- başlatması, Tahran’ın Körfez’de mizi anlattım. Her zaman öğrenme- ABD bağlantılı hedefleri vurmasıyla lerini düşmanlaştırmadan, dürüst ve 25 TEMMUZ 26 Temmuz ye hevesli Altan Bey, zatürree ile ak- bölgede tansiyon yüksek. Özellikle nazik kalarak da siyasette var oluna- ciğer enfeksiyonu arasındaki ilişki- NATO toplantısı sonrasında yaşanan bileceğini yaşamıyla gösterdi. İlhan İMZA İMZA yi sordu. Bu soruyla konu keyifli bir gelişmeler, Türkiye için riskleri Selçuk, “İnsan yaşamı boyunca kendi sohbete dönüşerek Türk edebiyatın- artırıyor. Türkiye’nin Sünni Körfez 21.00 20.00 heykelini yontar!” demişti. Ne doğ- ile Azerbaycan ve Pakistan’ı da da zatürreenin izlerine, oradan Re- ru bir saptama, ne güzel bir söz… Et- kapsayan bir oluşumla birlikte bir şat Nuri Güntekin’e, Orhan Kemal’e, HALİL GENÇ rafımızda nice eğreti heykelin yük- çatışma hattına çekilme çabalarına Tanpınar’a kadar uzandı. seldiği şu zamanda, Altan Öymen’in karşı dikkatli olmak gerekiyor. Bunun ömrü boyunca yonttuğu o güzelim için de komşu Suriye üzerinden Güler yüzlü, alçak heykel bütün görkemiyle duruyor geçmişte yaşananların unutulmaması gönüllü beyefendi karşımızda. önemli. 25 TEMMUZ Altan Bey, her zaman güler yüzlü Heraklit haklıydı; her şey akıyor. İşte bu noktada emperyalizmin ve iyimserdi. Kendisini öne çıkarma- Zaman da olaylar da insanlar da… kirli çarkına karşı koruma kalkanının İMZA yan, alçakgönüllü bir beyefendiydi. Atatürk liderliğinde kurulan Ama bazı insanlar yaşamımızdan ay- Cumhuriyetin demokratik, laik, hukuk Birlikte yaptığımız seyahatlerde kar- rıldıktan sonra geride, zamanın alıp 19.00 devleti izinde, ulusal birlik ruhunun şılaştığımız siyasetçiler, bürokratlar, götüremediği bir şeyler kalıyor. Pay- korunmasıyla temellendirildiğini DURSALİYE ŞAHAN gazeteciler ona sevgi ve saygıyla yak- laşılan anlar, uzun sohbetler, yılla- akıllarda tutmalı. “Neyden laşırdı. Altan Öymen’in yaşamı; “İyi ra yayılan bir şaka, dünyamıza kat- kurtuluyoruz” diyerek tarihi eğip bir gazeteci nasıl olmalı”, “İyi bir si- tıkları… bükmeye kalkanlara da anlayacakları yasetçi ne yapmalı, ne yapmamalı”, Bir de ardından gelenlere, günü açıklıkta tane tane Kurtuluş “Aydın sorumluluğu ve aydın tavrı geldiğinde kendilerinden geriye ne Savaşı’nın ne olduğunu anlatmalı. nedir” gibi sorulara verilmiş uzun ve kalacağını düşündüren onurlu bir onurlu bir yanıttı. yaşam…