Katalog

7 MAYIS 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 45.22 53.16 61.65 41.03 14.917 45.848 6.848 Sabit 20 kuruş 17 kuruş 1.19 puan 422 puan 1.195 lira 191 lira DİSK Araştırma Merkezi’nin yeni ‘ücret kayıpları izleme raporu’ çarpıcı verilerle dolu İşçinin milyarları uçtu! IV. kriz farklı... ran savaşının tetiklediği, enerji krizi DİSK-AR’a göre Nisan 2026 19 Bin 115 lir A öncekilerden farklı; yeni bir dönemin Memurun üyeliği de itibarıyla sadece sigortalı işçi- Asgari ücretin iki katını İbaşladığını düşündürüyor. alan bir işçinin dört lerin ilk dört aylık enflasyon e-Devlet’ten olmalı aylık enflasyon kaybı Hegemonyanın sonu kaybı 310.9 milyar TL, “ada- T Çevre Yol-İş Sendikası Bu kriz, Wisconsin Üniversitesi’nden letsiz vergiler” kaynaklı kaybı Genel Başkanı Güven Nazmi tarihçi Giuliana Chamedes’in yorumuna göre (Foreign Policy) Demiralp, memur sendikalarının da 296.3 milyar lira. Güven n azmi Demiralp 20. yüzyılın enerji krizlerinden farklı. üye sayılarının geleneksel sistemle Chamedes, ABD merkezli düzen II. nflasyonun (TÜFE), nisanda sayılmasına tepki gösterdi. Dünya Savaşı sonrasında kuruldu ama Mevcut sistemde, en küçük idari resmi verilerle bile aylıkta “Gerçekte, savaş sonrası dönemin birimden başlayarak memurun Eyüzde 4.18, yıllık yüzde 32.37 üç büyük petrol şoku -1956, 1973 hangi sendikaya üye olduğuna ilişkin artması, özellikle emekçilerin ve 1978-79- Batı Avrupa ile Amerika tutanaklar hazırlanmaya başladığını, Birleşik Devletleri arasındaki ittifakı ücretlerindeki erimenin daha bunların birleştirilerek bakanlık konsolide ederek bugünün siyasi, da büyüdüğünü ortaya koydu. düzeyine kadar çıkacağını, nihai ekonomik düzeninin temelini attı” diyor. Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları rakamın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bu “IV. kriz”, Batı ittifaklarını parçalıyor, Konfederasyonu Araştırma Bakanlığı’nda belirleneceğini dolar hâkimiyetini zayıflatıyor, alternatif Merkezi’nin (DİSK-AR) dün açıkladığı anımsatan Demiralp, şöyle devam jeopolitik yakınlaşmaları teşvik ediyor. “Ücret Kayıpları İzleme Raporu, etti: “Devlet, koyun sayar gibi Yazar, yeni, büyük olasılıkla Çin merkezli bir dünyanın şekillenmekte sendika üyesi sayıyor. Bu teknoloji Mayıs 2026” ise buna daha da somut olduğunu düşünüyor. çağında bu sistemde diretiliyor. hale getirdi. Bu verilere tekil kayıplar üzerinden nisanda 4 bin 110 lira, dört ayda ABD’de muhafazakâr kanadın önemli Oysa işçi sendikalarında olduğu Rapora göre “yüksek enflasyon bakmak ise “cüzdan”ın nasıl 10 bin 520 liraya ulaştı. Asgari entelektüellerinden Christopher gibi, sendika üyeliğinin e-Devlet ile adaletsiz vergi ve kesintiler” işçi küçüldüğünü gösteriyor. ücretin iki katı ücret alan bir kişinin Caldwell de bu savaşın Amerikan üzerinden üyenin kendisi tarafından ücretlerini eritmeyi sürdürdü. İlk dört hegemonyasının gerilemesinde enflasyon kaybı da nisanda 7 bin gerçekleştirildiği ve bütün belirleyici bir dönüm noktası olduğunu Fatura emekçiye ayda enflasyonun sadece sigortalı 314 lira, dört ayda 19 bin 115 liraya memurların üyelik bilgilerinin tek düşünüyor: “ABD’nin askeri, siyasi Bu kapsamda, Nisan 2026 için işçi ücretlerine birikimli toplam ulaştı. Rapordaki şu vurgu önemli: merkezde anlık çekilebilecek bir veri iddialarının gerçek yeteneklerinin faturası 310.9 milyar TL, gelir ve esas alınan 63 bin 598 TL’lik brüt “Ücretlerin sabit, fiyatların serbest şeklinde tutulabileceği bir yöntemin ötesine geçmiş olması”... “klasik bir ortalama işçi ücretinde enflasyon yaşama geçirilebilir. Peki neden damga vergilerinin toplam faturası da olması nedeniyle emek gelirleri imparatorluk çöküş süreci sergiliyor” yapılmıyor, çünkü iktidar yandaşı kaybı aylıkta 7 bin 310 lira, ilk (New York Times). 296.3 milyar TL oldu. Böylece ilk dört enflasyonun altında ezilmektedir. sendikalar, memurun bireysel bir “IV. kriz” ABD hegemonyasının aylık kayıp “en az” 607 milyar lira. dört toplamda da 18 bin 708 liraya Hükümetin izlediği alım gücünü işlemle sendika değiştirebilmesini sonuna gelindiğini gösteriyor ama daha İşçilerin birikimli toplam enflasyon yükseldi. Bu kayıplara, asgari ücret ve ücretleri bastırmayı amaçlayan fazlası da var. Bu enerji krizi yalnızca istemiyor. Baskı ve tehdit ile ve katları üzerinden bakmak da ve vergi kaybı, 2025’in ilk dört ayına ekonomi politikası enflasyonun fosil yakıt rejiminin sürdürülemezliğine ellerinde tuttukları devlet memuru göre yüzde 42.9 artarken emekçiler, emekçinin yaşadığı ekonomik krizin faturasının emek gelirleri üzerine değil bu rejimin ürünü iklim krizine, üyelerin kopuşunun hızlanacağından jeopolitik darboğazlar (ticaret yolları) Nisan 2026’nın da en az 11 gününde yıkıcılığını anlatıyor. Asgari ücretin yüklenmesine yol açmaktadır.” korkuyorlar.” l a NKa Ra üzerinden gelişmekte olan bir gıda vergi, kesinti ve enflasyona çalıştılar. enflasyon karşısındaki kayıpları; l Ekonomi Servisi krizine de işaret ediyor: Hürmüz Boğazı kapanınca enerji ve gıda ABD’nin İran’a kapsamlı plan sunması, petrolü düşürürken borsalara iyi geldi güvenliği sorunları kesişti. Kesişme noktasında Çin’in sergilediği profil, ABD hegemonyası sonrası düzene ilişkin önemli ipuçları sunuyor. Piyasa ‘barış’a tutundu 10 yıllık plan! Çin, dünyanın en büyük tahıl, et BD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a petrol fiyatı, günü ise 103 dolarda üretim sistemine sahip. Ancak 2001’de Dünya Ticaret Örgütü’ne katıldıktan Asaldırmasıyla başlayan savaşta tamamladı. Günlük düşüş yüzde ‘Fırsatları ortak sonra giderek daha fazla ithalata 67’nci gün biterken emtia ve finans 7 düzeyinde oldu. Buna karşın bağımlı hale gelmiş; tarımda dış ticareti piyasaları, dün bir kez daha büyük altının ons değeri 4 bin 720 dolara akılla yakalarız’ açığı geçen yıl 124 milyar dolar olmuş. bir dalgalanma yaşadı. kadar çıkarken günü yüzde 3.27 Çin’in geçen ay açıkladığı 10 yıllık Türk İş Dünyası Konfederas- Bu dalgalanmanın fitilini ise artışla 4 bin 706 dolarda tamamladı. tarımsal gelişme master planı, o yonu’nun Hatay’da düzenlediği “Gi- Axios platformunda yayımlanan Küresel borsalarda kapsamında bağımlılık ilişkilerini kırmayı amaçlıyor. rişimde Kadın Gücü Projesi” top- Global Times’ın aktardığına göre Çin ve ABD’nin İran ile savaşı sona ise Asya borsaları sınırlı artışlarla lantısında konuşan Anadolu Grubu Komünist Partisi Merkez Komitesi ve erdirmek ve daha ayrıntılı kapanırken önemli Avrupa Onursal Başkanı Tuncay Özilhan, bu- Devlet Konseyi Genel Ofisi tarafından nükleer müzakereler için Tahran borsalarındaki artışlar yüzde 3 gün yaşanan çoklu krizler çağında je- hazırlanan master plan, yüksek yönetimiyle tek sayfalık mutabakat kadar ulaştı. ABD’deki borsalar da standartlı tarım arazileri inşa edilmesini, opolitik gelişmelerin, tedarik zincir- zaptı imzalamaya yakın olduğuna düzenlenen saldırıyı ve kurallardaki yükseliş yönünde hareket etti. Borsa afet dayanıklılığının artırılmasını, lerindeki kırılmaların ve güven eroz- kırsal ekonomilerin güçlendirilmesini, ilişkin haber ateşledi. İran İstanbul da gelişmelerden olumlu belirsizlikleri anımsatarak Hürmüz yonunun ekonomiler üzerinde ya- tohum geliştirme araştırmalarının yönetiminin de bu planı incelediği etkilenen piyasalar arasında yer rattığı baskının arttığın belirterek şu bölgesine girmek için “henüz çok hızlandırılmasını, ortak ıslah ve vurguyu yaptı: duyuruldu. Bu gelişmeler “barış” aldı. BİST 100 endeksi ilk kez 15 bin erken” olduğu uyarısında bulundu. hayvancılık iyileştirme programlarının “Türkiye’nin mevcut risklere rağ- umutlarının yeniden artırırken puanı aşarak 15 bin 44 puanı gördü. başlatılmasını, yüksek verimli, dayanıklı men çok önemli fırsatlara sahip ol- BiST yüzde 2.91 arttı ABD Başkanı Donald Trump’ın da En düşük 14 bin 626 puanı gören ürünler için biyolojik ıslah projelerinin duğuna inanıyorum. Bunları yakala- yine tehditler savurarak gelişmeyi Bu gelişme öncekli petrol endeks, günü de yüzde 2.91 artışla uygulanmasını içeriyor. Ayrıca, Çin mamız ancak katılımcı ve ortak akla tarım makinelerinin modernizasyonunu, teyit etmesi küresel piyasalarda fiyatlarında düşüşe neden oldu. tamamladı. Dolar/TL ise geri çekilme dayalı bir anlayışla mümkün. Bu çer- 5G, yapay zekâ ve büyük veri gibi dijital olumlu hava oluşturdu. Ancak Brent petrolün vadeli varil fiyatı oldu. Sabah saatlerinde 45.25’i gören çevede, şimdiye kadar yararlanama- teknolojilerin tarım uygulamalarına denizcilik şirketleri, geçen salı hızla 100 doların altına indi. Dün 96 dolar/TL günü ise 45.22 seviyesinde dığımız kadın işgücünü devreye sok- entegrasyonunu teşvik edecek. Plan, günü bir konteyner gemisine ile 111 dolar arasında dalgalanan tamamladı. l Ekonomi Servisi 2027 yılına kadar toplam yıllık tahıl mamız gerekiyor.” üretim kapasitesini 700 milyon tona çıkararak önemli tarım ürünlerinde Batu Aksoy, KISA... KISA... KISA... kendi kendine yeterlilik düzeyine “veri merkezi” ‘Enflasyon en büyük dert’ ulaşmayı amaçlıyor. gibi teknoloji yatırımları l ÖzEll EşTir ME İdaresi için eğitim Turc AS Holding Üst Yöneticisi Batu göründüğünü belirtti. Ayrıca, Aksoy Ve ipuçları Başkanlığı, Elektrik Üretim AŞ’ye sürecinde Aksoy, Körfez’deki savaşını etkilerine de Holding üzerinden yeni turizm sezonunu Bu planı, Çin’in süper güç konumuna ait Kars’taki Dereiçi Hidroelektrik olduklarını dikkat çekerek “Enflasyon en büyük dert değerlendiren Batu Aksoy, özellikle şehir yükselme süreci içinde düşününce, Santralı ve ilgili taşınmazları söyledi. ilk ipucunun kapitalist sınıfın serbest olmaya devam ediyor” dedi. otelleri açısından zor bir yaza girildiği, “işletme hakkının verilmesi” piyasa arzusuna değil toplumsal- Turcas Holding’in genel kurulu İstanbul’un “gol” yiyeceğini ifade etti. yöntemiyle özelleştirecek. Son siyasi gereksinimlere öncelik veren kapsamında basınla buluşan Aksoy, Aksoy, “Aslında otel odaları benzer ettiklerini, bugüne kadar da bunun teklif verme tarihi ise 25 Haziran. Bu devlet politikalarına, bu bağlamda da pazarlara göre ucuz ama Türkiye’de faydalarını gördüklerini vurguladı. Turcas santralin kurulu gücü ise 400 kWe. hem enflasyon hem uygulanan stratejik bir merkezi planın önemine Holding’in faaliyetleriyle ilgili de bilgi l Tic Ar ET Bakanlığı, “Havayolu ekonomik politikalarla ilgili soruları dışarısı (yeme-içme vb.) pahalı” dedi. ilişkin olduğu görülür. Sanayi, teknoloji, veren Aksoy, 2025’te iştiraklerinden Gümrük Beyan Sistemi”nin şöyle yanıtladı: “Enflasyon düşüş bilim alanında, dünyada en stratejik ABD’de emlak yatırımı güçlü nakiş akışı elde ettikleri, bu yıl uluslararası uçuş trafiği bulunan trendindeydi, savaş etkiledi. Savaş dallarda lider konuma yükselmesine havalimanlarında uygulamaya olmasa yüzde 20’lerdeydi. Kısa vadeli Böylesi dönemlede özel sektör da temettü dağatacaklarını açıkladı. olanak sağlayan bu planlama alındığını açıkladı. Sistemle gümrük görüntü iyi değil ama ‘acı reçete’nin açısından borçlanmanın da zor Yenilikçi ve coğrafi çeşitlendirme pratiğinin tarımda dışa bağımlılığa işlemleri tümüyle dijitale taşınırken doğru olduğunu düşünüyorum.” Mevcut olduğunu anlatan Aksoy, bilançoların yatırımlar çerçevesinde New York son verme amacıyla hızlandırılması, hedef yılda 10 milyon sayfa kâğıt koşullarda enflasyonun yüzde 30’lara iyi yönetilmesi gerektiğini, yatırımları Manhattan’da üst segment lüks konut Çin’in küresel etkisini iki alanda daha artıracak gibi görünüyor. 1) Yeşil enerji tasarrufu sağlanması. oturmasını bekleyen Aksoy, TL’nin çeşitlendirmenin büyük önem taşıdığını, geliştirme projesine yatırımcı olarak teknolojisinin yanı sıra Çin’in tarım- de 1-2 yıl daha değerli kalacak gibi Turcas olarak bu yönde hareket katıldıklarını söyledi. l Ekonomi Servisi gıda teknolojileri alanında da liderliğe yükselmesi, özellikle gıda yoksulu ülkelerin ilgisini çekmesi kaçınılmaz. 2) Çin’in gıda alanında kendine yeterli AVM’lerde hedef Gültepe ikinci kez olmaya başlaması, yaklaşık 220 milyar dolar talebin dünya piyasalarından TiM başkan adayı müşteri bağlılığı çekilmeye başlaması anlamına gelecek. Adam Tooze Financial Times’ta “2030 ECE Türkiye Genel Müdürü Türkiy E İhracatçılar Meclisi (TİM) gibi erken bir tarihte Çin ABD’den Nuri Şapkacı, Türkiye’deki 450 Başkanı Mustafa Gültepe, ikinci ithalatı dramatik şekilde azaltabilir. 2040 AVM’ye her yıl 2.5 milyar ziyaret dönem başkanlık adaylığını dün yılına gelindiğinde, yenilik, verimlilik bulmakta zorlanıyor. Finansman gerçekleştiğini, 59 milyar dolarlık kamuoyuna duyurdu. oldu” dedi. Sanayideki istihdamda kazanımları Çin’i rahatlıkla kümes sorunu da var. Bunları aşmayı ciroya ulaşıldığını ve doğrudan 600 Görev süresindeki ekonomiyi 600 bine varan düşüş olduğunu hayvanları, süt ürünleri, yumurta, balık umuyoruz. Mevzuat tarafında bin, dolaylı 2.1 milyon kişiye istihdam değerlendiren Gültepe, 24 trilyon belirten Gültepe şöyle devam etti: ve deniz ürünlerinin net ihracatçısına uluslararası normların gelmesiyle sağlandığını söyledi. dolarlık dünya mal ticareti hacminin “Toplamda daralma gözükmüyor dönüştürebilir.”... “ABD ve Brezilya’da beraber ticari gayrimenkul tarafında “Etkileşim, Değişim, Dönüşüm” güçlü talebe işaret ettiğini ama olabilir ama hizmet sektörü büyüdü tarım ihracatçıları çok zor duruma yatırımların artmasını ümit ana temasıyla yapılan “15. Perakende bundan Türkiye’nin aldığı payın ve istihdam oraya kaydı. Biz bunu düşecek” diyor ve soruyordu “yüz ediyoruz. Perakendecilerin kârlılıkları ve Gayrimenkul Zirvesi”nde konuşan düştüğüne dikkat çekti. Asıl sorunun, ‘erken sanayisizleşmenin’ başlangıcı milyonlarca yeni müşteriyi nereden üzerindeki ciddi baskıyı yeni AVM ve perakendede ciro düşüşü olmasa maliyetler nedeniyle Türkiye’nin olarak yorumluyoruz.” Gültepe, ayrıca bulacaklar”. Kısacası bir Çin şoku daha konseptleriyle, müşteri bağlılığı da adet satışlarının gerilediğini rekabetçiliğini yitirmesi olduğunu 2028 vizyonu kapsamında 308.5 geliyor. Tarım topraklarında maden sağlayarak aşacağız. 14 AVM’yi içeren arama ruhsatı vermekle, ormanları vurgulayan Şapkacı, şöyle devam savunan Gültepe, “2022’den milyar doları mal olmak üzere toplam kesmekle, üretimi artırmak yerine ithalat portföyümüzü, güçlü işbirlikleri etti: “Artan maliyetler nedeniyle bu yana asgari ücret yüzde 560 500 milyar doların üzerinde ihracat rantı edinmekle meşgul AKP Türkiye’si ve deneyim odaklı yaklaşımla yeteri kadar AVM yapılamıyor artarken bunun dövizde yüzde 230 hacmine ulaşmayı hedeflediklerini bu resmin neresinde dersiniz? genişleteceğiz.” l Ekonomi Servisi ve perakendeci artık kaliteli yer seviyesinde kalması en büyük baskı belirtti. l Ekonomi Servisi apu