Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 7 MAYIS 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler Rejiminin Anayasası”nı korumakla görevli olan Anayasa Jeopolitik armağan Mahkemesi kararlarına uyulmamasıdır. Nejat e N Çin’in de ciddi jeopolitik sorun- şı nedeni ile uluslararası transit mektedir. Böylece değerler ve ları vardır. Bu sorunlar Çin coğ- koridoru olma özelliğini yitir- kurallar bütünü olarak EMEKLİ TUĞGENERAL Orta Koridoru ehliyetle rafyasının özelliklerinden kay- miştir ve günümüzde yalnızca hem “Devlet” kurumu, hem “Hukuk” kurumu ihlal edilmiş kullanmak naklanmaktadır. Çin’in dünya Rus iç pazarına ve Rusya-Çin ti- ‘Eğitim 990’lı yılların sonlarında, olmaktadır. açılımında kullanmak zorun- caretine hizmet edebilmektedir. Anadolu coğrafyası, Ortak Ko- tek kutuplu dünya düzeni Örgüt anlamında baktığımızda da olduğu en önemli güzergâh ridor üzerinde özel ve önem- 1içinde ABD, küresel üstün- kurumu’nda bir başka örnek Merkez Küresel aktörler ve Orta deniz yoludur. Çin’in denizle- li bir konum oluşturmakta- lüğünü sürdürmenin planları- Bankası’ndan verilebilir: Kuşak re açılımı, Japonya-Tayvan-Fili- dır. Türkiye, Çin’in Orta Kori- Türkiye Cumhuriyet Merkez nı yapıyordu. 1997 yılında ide- cinayet! Bankası’nda (TCMB) başkanlık pinler hattından oluşan Birinci Kuzey Koridorun işlevsiz ha- dor üzerinden, Batı pazarları- olog Zbigniew Brzezinski’nin görev süresi normal şartlarda 4 Adalar Zinciri ile çevrelenmiş- le, deniz yolunun ise riskli du- na açılan ticaret yolunu, Trab- yayımlanan ünlü kitabı Büyük yıl olarak belirlenmiştir. osyolojideki “Kurum” tir ve bu hat Malakka Boğazı’na ruma gelmesi ile Orta Korido- zon limanı ile Karadeniz ve Do- Satranç Tahtası, ABD’nin küre- Ancak son 8 Yılda (2016- kavramı, Türkçemizde iki kadar uzanmaktadır. Çin bu kı- run önemi artmış, bu koridor ğu Avrupa’ya, Mersin limanı sel üstünlüğünü Avrasya kıta- 2024): 6 farklı başkan görev Sfarklı anlam taşır: rılganlığını karayolu, boru hat- küresel jeopolitiğin ağırlık mer- ile Doğu Akdeniz’e, Afrika’ya sının egemenliğine bağlamış- yapmış, son 5 Yılda (2019- 1. İnsanların belli tutum ve ları ve demiryolu ağından olu- kezine ve küresel güç mücade- ve Avrupa’ya, İstanbul üzerin- 2024): 4 kez başkan değişimi davranış biçimlerini içeren, tı. Brzezinski’ye göre, “Amerika yaşanmıştır. şan Çin-Pakistan Ekonomik Ko- lesinin rekabet alanına dönüş- den Balkanlar’a ve Avrupa’ya, insan ilişkilerini düzenleyen için asıl jeopolitik armağan Av- Özetle, her iki anlamıyla da değerler ve kurallar bütünü. ridoru ve petrol, doğalgaz bo- müştür. Ukrayna ve İran savaş- Kalkınma Yolu Projesi ile Basra rasya” idi. “Amerika’nın küre- ülkedeki bütün “Kurumlar” 2. Bu kuralların uygulandığı ru hatlarından oluşan Myanmar ları ile oluşan yeni jeopolitik or- Körfezi’ne, Hicaz demiryolu ile sel üstünlüğü ise Avrasya’daki yozlaştırılmış, gelenekler, örgütsel yapılar. Koridoru ile Malakka Boğazı- tam, Orta Kuşağı, coğrafi konu- Ortadoğu’ya irtibatlandırma ye- egemenliğini ne kadar süre ile değerler, kurallar hatta Örnek vermek gerekirse, nı baypas ederek aşmaya çalış- mu ile önem kazanan Türkiye teneğine sahiptir. Türkiye, ayrı- ve nasıl bir ehliyetle sürdürebi- yasalar bile ihmal edilerek “Evlilik Kurumu” belli tutum maktadır. Deniz ticaret yolu kü- için fırsata dönüştürmüştür. ca Çin’e, Anadolu coğrafyasın- yönetim, bireylerin yetersiz, ve davranışları, belli değerleri leceğine bağlı” idi. Brzezinski tutarsız ve değişken olan resel tedarik zinciri içinde, yal- Orta Kuşak, Çin için Kuşak da ileri üretim ve lojistik mer- içerir. yanılmıştı. Çünkü ABD’nin Av- duygu ve düşüncelerine Bunun uygulandığı örgüt “Aile nızca Çin için değil, tüm dünya Yol Girişimi içinde, Kuzey ve kezi oluşturma olanağı sağlaya- rasya kıtasında egemenlik sağ- bağlanmıştır. Kurumu”dur. için önemlidir. Güney koridorlarına alterna- bilmektedir. layacak yetenekleri yoktu. Za- HHH Örneğin, “Eğitim Kurumu” Babülmendep Boğazı’nda ve tif oluşturduğu, Batı pazarla- Anadolu coğrafyası, AB için man, Brzezinski’nin yazdıkları- “Devlet” ve “Hukuk” insanların belli bilgiler, tutum Kızıldeniz’de Husilerin sürege- rına, Orta Asya ve Hazar Hav- Doğu’ya açılan kapıdır. Türkiye, kurumları yozlaştırılırken nın boş bir hayal olduğunu ka- ve davranışlar edinmesi, len tehdidi ve İran savaşı süre- zası’ndaki enerji kaynakları- Orta Koridor üzerinde AB için “Eğitim” kurumu ve örgüt toplumla bütünleşmesi için nıtladı. olarak “Okullar” da elbette cinde Hürmüz Boğazı’nın ka- na erişimi sağladığı için yaşam- tedarik zinciri üzerinde mer- yapılan etkinliklerin değerlerini, Yine de biz Brzezinski’nin bu yozlaştırmadan nasiplerini kurallarını içerir. patılması Güney Koridor ola- sal önemdedir. Orta Koridor, ay- kez üssü olma rolünü üstlenebi- bu ünlü söylemine benzeterek almıştır: Bu eğitim etkinliklerinin rak da tanımlanan bu önemli nı zamanda, yatırımlarla, Çin’in lir. En önemlisi Anadolu coğraf- önemi giderek artan Orta Kori- uygulandığı yer MEB ve ona Bütün “Eğitim” altüst deniz ticaret yolundaki riskleri jeopolitik nüfuz alanını geniş- yası, Avrupa’ya, Rusya enerjisi- dor üzerindeki Türkiye’nin eş- edilmiş, evlatlarımız çağdaş bağlı olan “Okul”dur. artırmıştır. Buzulların erimesi letmesine olanaklar sunmak- ne alternatif olarak Orta Asya, dünyadaki teknolojik rekabet siz konumu için şu ifadeyi kul- Örneğin, “Hukuk”, bir ile oluşan Kuzey Deniz Yolu ise tadır. Hazar Havzası, Basra Körfezi ve olanaklarından uzak, tarihi toplumdaki insanlar arasındaki lanabiliriz: “Orta Koridor, coğ- ve insanlarla devlet arasındaki ve günceli de saptıran garip Rusya’nın kontrolü altındadır AB ise tedarik zinciri güven- belki de gelecekte Doğu Akde- rafyanın ve jeopolitik şartla- bir ideolojik eğitime kurban ilişkileri düzenleyen kurumdur. ve bu yolda küresel ölçekte kon- liği için Orta Koridora önem niz enerjisini aktarma yeteneği rın Türkiye’ye armağanıdır. edilerek ülkenin geleceği “Hukuk”un uygulandığı teyner taşımacılığı için gereken vermekte, bu koridor ile Ha- sunmaktadır. Türkiye’nin gelecekteki refahı örgütsel yapı “Adalet Bakanlığı” karartılmıştır. şartlar henüz oluşmamıştır. zar Havzası ve Orta Asya ener- Orta Koridor, coğrafyanın ve ve refaha dayalı güvenliği, bü- ve “Mahkemeler hiyerarşisi”dir. Okullarımızda işlenen Çin’in Avrasya’ya açılımı- ji kaynaklarına doğrudan eri- jeopolitik şartların Türkiye’ye HHH cinayetlerin arkasında yük ölçüde Orta Koridor ile ilgi- nı sağlayan ikinci önemli şim sağlamak istemektedir. armağandır. Bu armağan ile il- “Devlet”, “Hukuk” ve “Eğitim” Bu İktidarın topluma li çıkarlarını nasıl bir ehliyetle yaptığı en büyük kötülük, kurumlarını etkileyen bu güzergâh ise Trans-Sibirya de- AB, Küresel Geçit (Global Gate- gili çıkarlarını gerçekleştirme- ve ne kadar süre ile gerçekleş- hem değerler ve kurallar “Kurumsal Yozlaştırma” mir yolu hattı olarak da tanım- way) stratejisi kapsamında böl- si için Türkiye’nin koridor üze- tireceğine bağlıdır.” Bu yazının anlamındaki “Kurumları” hem sürecinin bulunduğu, olayların lanan Kuzey Koridor’dur. Bu ge ülkelerinde altyapı, ulaşım rindeki büyük güçler rekabeti- amacı ise bu tespitin nedenini sıcaklığından dolayı gözden de bu değerler ve kuralların koridor Ukrayna savaşı önce- ve enerji projelerini destekle- ni ehliyetle dengelemesi gerek- anlatmaktır. uygulandığı “Örgütleri” kaçırılmaktadır. sinde Çin için deniz ticaret yo- mektedir. mektedir. Ayrıca, Türkiye bu yozlaştırmak, etkisizleştirmek Okul yönetimleri ne Dünya ticaret yolları luna en önemli alternatifi oluş- ABD, veri ve gümrük kontrol amaçla, Anadolu, Güney Kaf- ve kendi ilkesiz, tutarsız, kadar önlem alırlarsa kayırmacı, çıkarcı kişisel alsınlar, toplumumuzdaki turuyor ve Çin ile Avrupa ara- hizmetleri, dijital altyapı, finan- kasya, ve Türkistan (Orta Asya) Deniz yolu, dünya ticaretinin kararlarına bağımlı kılmak bu “Kurumsal Yozlaştırma” sındaki karayolu ticaretinin sal akışın izlenmesi yöntemle- coğrafyalarını bir bütün olarak maliyeti düşük asli ticaret yo- oldu. süreci devam ettiği sürece, yaklaşık yüzde 90’ını karşılı- ri ile Orta Koridorda Çin’i den- değerlendirmeli; Türk jeostrate- ludur. Deniz yolunun en önem- En klasik örnek, “Demokratik okullardaki güvenliğin, anne- yordu. Yıllık milyonlarca ton ta- gelemeye çalışmakta, bu amaç- jisinin ana ekseni olarak Anka- li hassasiyeti ise dar boğazlara Laik ve Sosyal Hukuk Devleti babaların özlediği düzeye şıma kapasitesine sahip olan bu la Güney Kafkasya ve Orta As- ra-Bakü-Taşkent hattını benim- bağımlı olmasıdır. Küresel üre- olan Türkiye Cumhuriyeti erişmesi çok zor olacaktır! demiryolu hattı, Ukrayna sava- ya ülkeleri ile ilişkiler geliştir- semelidir. tim merkezine dönüşmüş olan re yönelen suçlamaların, en son Ataşehir Belediyesi’ne uzanan Prof. Dr. o N t tutuklamalarla genişlemesi ise DEğirm Enci mEn OcchI O’nun ö yKüsü bu çizginin güncel görünümü- Adalet olmayınca devlet büyük nü ortaya koyuyor. Bütün bun- bir çeteden başka nedir ki? lar, yargının hukuki bir tartış- Augustinus tik) ayrımı gözetmeksizin herke- temasların incelenmesi sayesin- ruşturma sürecine dayanması ve yen bir suskunluk... ma alanından uzaklaşıp siyasi se vermiştir. Çünkü onun gözün- de daha sorgu başlamadan yar- davaya laik bir görevlinin de eş- Aylar, yıllar süren tutukluluk- dinamiklerle şekillenen bir sü- sıl adı Domenico de hepsi değerlidir. Kilisenin ka- gıçlar, Menocchio hakkında bilgi lik etmesidir. lar... Henüz hüküm yokken infa- rece kaydığı ve o noktada ada- AScandella’ydı ancak Me- nun ve emirlerinin hepsinin as- sahibi olurlar. Ve asıl mahkeme Engizisyon kuşkusuz acımasız- za dönüşen süreçler... let dağıtan bir mekanizma ol- nocchio olarak bilinirdi. 1532’de, lında ticaret olduğunu, İncil’in süreci ondan sonra başlar. Kilise dı; ama neyle mücadele ettiği- Selahattin Demirtaş ve Os- maktan çıkarak bir meşrulaştır- İtalya’nın bir dağ köyünde doğ- bir kısmının Havariler tarafın- yargıçlarının yanına, süreci izle- ni biliyordu. Yargıladığı şey, doğ- man Kavala’nın yıllara yayılan ma aracına dönüştüğü izlenimi- muştu. Değirmenciydi. Okuduk- dan uydurulduğunu ve vaftizin mek üzere bir laik görevli de ek- ru ya da yanlış ortadaydı, bilini- tutukluluğu, AİHM kararlarının ni veriyor. larından ve duyduklarından yola insan ürünü bir ritüel olduğu- lenir. İlk yargılamada suçlu bu- yor, görülüyordu. Bugünse san- yok sayılması, Gezi davası kap- çıkarak kendine özgü bir dünya ki bir tersine dönüşle karşı kar- Böyle bir tabloda; tarih, yal- nu söyleyen Menocchio, dünya- lunarak hapsedilen Menocchio, samında verilen ağır cezalar ve görüşü geliştirmiş, bu düşünce- nızca geçmişi anlamak için de- yı “peynir gibi kesilen ve içinden yazdığı merhamet dilekçesi üze- şıyayız; kimi zaman önce insan- Can Atalay hakkında AYM kara- lerini açıkça dile getirmişti. ğil, bugünü görmek için de ge- kurtlar çıkan” bir varlık olarak rine bir süre sonra serbest bıra- lar tutuklanıyor, ardından suça rına uyulmaması; hem uzun tu- Carlo Ginzburg, “Peynir ve reklidir. Görmek yetmez, ör- tasavvur eder. kılır ancak aynı düşünceleri dil- uygun gerekçeler oluşturuluyor. tukluluğun fiilen cezaya dönüş- Kurtlar” isimli kitabında, 16. gütlenmek de gerekir. Bu ne- Engizisyonun kıskacındaki bir lendirmeyi sürdürdüğü için ye- Neyle suçlandığını bilmeyen in- tüğünü hem de üst yargı karar- yüzyılın sonlarında engizisyon çağda, böylesi fikirler çok tehli- niden yargılanır ve 1599’da “sap- sanlar, neyin suç olduğunu kes- larının dahi kişilerin hak ihlalini denle “Peynir ve Kurtlar” gibi, tarafından yargılanan bu değir- kelidir. Nitekim 28 Eylül 1583 ta- kın” ilan edilerek idam edilir. tiremeyen bir toplum ve giderek gidermeye yetmediğini gösteri- Henry David Thoreau’nun “Si- mencinin hikâyesini anlatır. Ki- rihinde engizisyona ihbar edilir. Dikkat çekici olan, yargılama- sorgulamaktan vazgeçen, sıra- yor. Ekrem İmamoğlu’nun iza- vil İtaatsizlik”i de tekrar tekrar tap, mikrotarih çalışmaları- Hemen bir ön soruşturma baş- nın daha sorgu başlamadan ön- nın her an kendisine gelebilece- ha muhtaç gerekçelere dayan- okunmalıdır ki görmek, eyleme nın en bilinen örneklerinden bi- latılır. Bu kapsamda önce şüp- ce yürütülen kapsamlı bir ön so- ğini bildiği halde örgütleneme- dırılan tutukluluğu belediyele- dönüşebilsin. ri olarak, tek bir insanın düşün- helinin çevresinden ifadeler top- celeri ve yargılanma süreci üze- lanır ve gizli bir soruşturma baş- rinden bir dönemin zihniyetini lar. Köyün içinde dolaşan ses- Cumhuryet yazarları Eskşehr ve Zonguldak’ta okurlarıyla buluşuyor... görünür kılar. Menocchio’ya gö- siz tanıklar, komşuların fısıltıyla re Tanrı, “kutsal ruh”u; Türk, Hı- verdiği ifadeler, değirmencinin ristiyan, Yahudi, “sapkın” (here- okuduğu kitapların ve kurduğu ESKİŞEHİR 5. KİTAP FUARI ZONGULDAK BELEDİYESİ KİTAP FUARI Eskşehr Tcaret Odası - Tüyap Fuar Merkez Zonguldak Sahl Kordonu 10 Mayıs Pazar 9 Mayıs Söyleş?: “B?l?nçl? Okur Nasıl Okur?” ADNAN GERGER KAZIM KURT ARİF ANBAR Saat: 13.00 / İmza: 14.00 Odunpazarı Beledye Başkanı Moderatör 10 Mayıs / İmza: 14.00 Söyleş?: “Kazım Kurt: B?r Halk Adamının Yolculuğu” 9 Mayıs Odunpazarı Toplantı Salonu - Saat: 14.00 / İmza: 15.00 Söyleş?: “Fırçanın Tanıklığında GÜVEN BAYKAN Memleket Belleğ?” Saat: 13.00 Söyleş?: İmza: 14.00 ÜSTÜN DÖKMEN “Esk?şeh?r'?n İnsanları” - Porsuk Toplantı Salonu 10 Mayıs / İmza: 14.00 Saat: 13.00 / İmza: 14.00 9 Mayıs İmza: 15.00 10 Mayıs YILDIRIM KOÇ ÇAĞDAŞ Söyleş?: “Türk?ye İşç? Sınıfı Tar?h? ve A.CELAL BİNZET BAYRAKTAR Zonguldak Kömür İşç?ler?” Saat: 13.00 / İmza: 14.00 İMZA: 13.00 İMZA: 13.00 ZÜLÂL KALKANDELEN ULUÇ GÜRKAN UMUTCAN POLAT İMZA: 13.00 İMZA: 13.00 BEKİR ÖDEMİŞ BELGİN BIYIKOĞLU İMZA: 14.00 oygar ka sle