Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 30 MART 2026 PAZARTESİ 2 olaylar ve görüşler Siyaset ve yargı çemberi Neval OğaN Balkız sınırlarını temel insan hak ve özgürlükleri çizer. Kuvvetler ayrımı Hukukçu, AkAdemisyen (yasama, yürütme, yargı erklerinin Hürmüz’den birbirinden bağımsız ve eşit ierre Bourdieu’nün de konumlarda, kanunlar çerçevesinde Montrö’ye! iddia ettiği gibi “Hukuk, işlev görmesi) ilkesi uygulanır. Pdaima güç ilişkilerinin BD-İsrail’in başlattığı İran savaşında Vatandaşlara eşit muamele yapılır. kanunlaştırılmasından oluşmuştur.” bir ay geride kaldı. Bölgenin yeniden Aeski denklemine dönmesini -ki Ülke ve halkın gündemi yakıcı. Denetleme: İktidarın onun da pek iç açıcı olmadığı ortada, Bölge, emperyalist savaş ve beklemek şu anki tabloda gerçekçi değil. değil, iktidara saldırganlıkla ateş altında... Bu Washington’ın askeri yığınağı kademeli Tüm idari makamlar yasalara sırada cumhurbaşkanı adayı olan çoğalırken karadan saldırı olasılığı dün bağlıdır. Tüm bireylere devlete karşı daha yüksek sesle konuşulur hale geldi. bir belediye başkanının temel olarak İsrail, Filistin’den sonra Lübnan’daki yargı himayesi sağlanır. Devlet seçme, seçilme ve siyasi faaliyette işgalini de genişletmiş halde. Ortadoğu’ya gücünün anayasaya ve yasalara bulunma hakkı kapsamında yasal emperyalist saldırı dalgaları dinmezken karşı kullanılması durumunda, olan faaliyetlerinin suç sayıldığı, sabah nasıl bir güne uyanılacağını Trump- bundan zarar görenlere tazminat Netanyahu dahil bilen yok gibi... Ancak iki “çıkar amaçlı suç örgütü lideri” saldırgan da kendi kamuoyundaki geniş hakkı verilir. Devletin alacağı her olmakla suçlandığı ve bir yılı aşan savaş karşıtlığına karşı geri adım atmaktan türlü önlem, “ölçülülük” ilkesine süredir tutuklu yargılandığı “İBB kaçınıyor, belli ki insani boyutu, askeri- yok sayıldığı ve ihlal edildiği arındırılmaya çalışıldığı, uygun olmak zorundadır. En genel davası” sürüyor. bütçesel ya da iktidarlarına mal olacak uygulamalarla yürütülen tarafsızlığın, bağımsızlığın, şekilde bedel neyse pek de umurlarında anlamıyla yönetilenlere “hukuk Bu davada aralarında Beylikdüzü yargılamalar, toplumun hukuk, adaleti gerçekleştirme işlevinin değil. Bir plan var ve bu, onların üzerinden güvenliği” sağlanmıştır. Belediye Başkanı Mehmet Murat ilerliyor. Çöken küresel sistemin yerine adalet, hakkaniyet, tarafsız/ sorunlu hale getirildiği bir yargı İktidar hukukla, hukuka Çalık gibi yaşam tehlikesi oluşturan gelebilecek arayışta her zamanki gibi mekanizmasının yaratıldığı bağımsız yargı anlayışını ve hukuk başvurarak örgütlenir. İktidar kullanışlılar devreye sokuluyor. hastalıkla mücadele edenlerin de güvenliği inancını zedeliyor. koşullarda halk, gündemin bu hukuku/yasaları ve hukuk olduğu, ana muhalefet partisinin Dörtlü girişim... Bir yıldır tutuklu olan şüphelilere, yargılamalar ile örtülmesini haklı uygulamasından doğan yargı belediye başkanları ve çoğu belediye İran savaşında diplomasi çabaları da onların aile bireylerine yapılan bir kuşkuyla izliyor. işlevini belirle(ye)mez ve yetkilileri olmak üzere 107’si bir yandan sürüyor. İlginç olan bu kez Bu koşullarda; kararlılıkla “hukuk muameleler, keyfi yaptırımlar, arabuluculuk rolünün liderliği Pakistan’da. denetle(ye)mez. Tam tersine, tutuklu 407 kişi, hukuk dogmatiği, İslamabad, dün Türkiye, Suudi Arabistan, devletini” savunmak, yalnızca bir “suçun şahsiliği ilkesi” ile iktidarın işlevleri hukuk tarafından hukuksal norm analizi ve hukuk Mısır dışişleri bakanlarını ağırlarken kimi siyasi parti (CHP) ve üyelerininin “masumiyet karinesi”nin yok belirlenir ve denetlenir. politikası bakımından “maddi/fiili yorumlarda, Hürmüz’den geçişlerin sayılması, hukuki sorunların değil, tüm bir toplumun Ünlü Alman sosyal bilimci ve sağlanması konusunda bu ülkelerin de imkânsızlık” taşıyan, çoğu gizli sorumluluğudur! yer aldığı bir konsorsiyumun kurulmasına yanında vicdani sorunlar filozof Friedrich Pollock, hukukun tanık ifadelerine dayalı olduğu yönelik Tahran ve Washington’a öneri Çünkü kanunlaştırmadan doğsa da yaratıyor; siyasal yapıya, bu özelliğini “Vücut için kemikler belirtilen 2 bin 900 sayfalık bir yapılabileceği iddiaları da vardı. dahi hukuk idesi “eşitlik”, “amaca muhalefete yargı yoluyla bir yön neyse, siyasal kurumlar için de iddianame kapsamında yargılanıyor! Kimi kaynağa göre de ABD elçisi uygunluk” ve “hukuk güvenliği” verilmeye çalışıldığı düşüncesini hukukun önemi odur” şeklinde Barrack katıldığı bir panelde Suriye’nin öğelerini barındırır. Bu öğeler Hürmüz Boğazı’ndaki enerji güvenliği İktidarın yargı eli derinleştiriyor. tanımlar. krizine alternatif oluşturabilecek kapasiteye “insanının birey ve kişi olarak Hukuk güvenliği, hukukun Bu kurum ve ilkeler, toplumsal sahip olduğunu söyledi. Esad döneminde Hukuk devleti! özgürlük, güvenlik ve eşitlik üstünlüğü, bağımsız, tarafsız yargı, düzenin sürdürülmesinin, her de konuşulan planlara atıfla, “Basra Körfezi, Anayasal ilkelere sıklıkla gereksinimlerinden” doğar. Bu doğal yargıç ilkesi, savunmanın bir yurttaşın (günlük yaşamını Hazar Denizi, Akdeniz ve Karadeniz’i birbirine bağlayarak Türkiye ve Suriye’yi uyulmadığı, anayasal parlamenter gereksinimlerin gerçekleştirilmesini bağımsızlığı ilkeleri ile masumiyet idame ettirme dışında bir amacı enerji dağıtım merkezi haline getirme demokrasi unsurlarının yok nihai amacı olarak belirleyen ve karinesi, lekelenmeme hakkı, olmayan sıradan yurttaşın da dahi), hedeflerine” işaret etti. sayıldığı bir yönetim sisteminin suç ve cezaların şahsiliği ilkesi, temel değerler olarak yüklenen varlığını, yaşamını sürdürmesinin, Bu görüşler arasında haliyle akıllara oluşturulduğu; kuvvetler ister istemez BOP/GOP’lu böl-parçalalı tutuklamanın istisnai bir önlem devlet de “hukuk devleti” diye hak ve özgürlüklerinin keyfi projelerde de konuşulan Türkiye’nin olması ilkesi, kişi özgürlüğü ve ayrılığı ilkesi ile insan hak ve tanımlanır. müdahalelere karşı korunmasının, enerji koridoru jandarması yapılmasına güvenliği hakkı, adil yargılanma özgürlüklerini oluşturan ilkelerden, Bir hukuk devletinde devlet tek güvencesidir! yönelik iddialar geldi. Akdeniz’deki hakkı, seçme ve seçilme, siyasi bunların güvencesini oluşturan gücü, anayasa ile yasal hale Bizler “hukuksuz bir devlet” enerji mücadelesi, Kıbrıs’ta artan askeri hareketlilik, Gazze’ye uzanan İsrail- faaliyette bulunma hakkının kural ve mekanizmalardan getirilmiştir. Bu gücün hukuki istemiyoruz! ABD hâkimiyetinin yanı sıra Karadeniz üzerinden Rusya-Ukrayna savaş hattında gerilimin böylesine yükseldiği bir dönemde Ankara’nın çatışma tuzağına çekilmemek için çok dikkatli adım atması gerekiyor. Sonu gelmeyen maden arama ruhsatları Boğazlar, Karadeniz konusunda Montrö Sözleşmesi’nin korunması, kilit öneminin vurgulanması da... PrOf. Dr. kaya ÖzGeN yöresindeki halkın yaşam tarzı Gıda alarmı da olumsuz etkilenmektedir. İliç inş. yük. müHendisi Savaşla birlikte enerji fiyatları uçuşta, örneğinde tarım ve hayvancılıkla bunun tarımdaki etkisi de önemli. geçinen yöre halkı, durumun lkemizde yerli ve yabancı Hürmüz’e kitlenen enerji piyasalarındaki ağırlığını bilmediği için, madende dalgalanmayla gübrede de ciddi kriz kapıda. Üfirmalara verilen, -başta maaşlı çalışmanın çekiciliğine Dünya Gıda Örgütü FAO’dan uzmanlar altın olmak üzere- maden arama Hürmüz kaynaklı aksamaların üç ayı kapılarak atadan kalan yaşam ruhsatlarının sayısı giderek geçmesi durumunda buğday, pirinç ve mısır düzenini değiştirmiştir. artmaktadır. Çoğunluğu yabancı gibi temel ürünlerde üretim düşüşü, ekim Hiç olmadık bölgelere ruhsat tercihlerinde değişim ve fiyat artışlarının ülkelerden olmak üzere yerli beklenebileceği uyarısını yapıyor. verildiği gözlenmektedir. Ülkenin yandaş firmalara da maden arama Küresel çaptaki alarmı, ülkemizin başlı ciğerleri olan Kaz Dağları bile bu ruhsatı verilmektedir. başına yanlış tarım politikalarıyla da kapsama sokulmuş, binlerce ağaç Bu bağlamda 2024 yılında birleştirirsek gıda konusundaki durum son derece riskli. Geçen hafta TÜİK’in kesilmiştir. Son olarak Çanakkale’de İliç’te yaşanan felaketten ders yayımladığı bir raporda tahıl konusunda Atikhisar Barajı’na 4.5 km alınmadığı anlaşılmaktadır. Söz 2025 yılındaki sorunlara dikkat çekiliyordu. mesafedeki alanda altın, gümüş ve konusu olayda gerekli kontrol Savaşın daha da uzaması halinde durum bakır çıkarılması için ÇED süreci ağırlaşacak. Peki yıllardır kronikleşen tarım- ve denetim yapılmadığı için, gıda politikasındaki krize yönelik iktidar başlatıldığı ve 3878 hektarlık alanda bilinçsizce depolanan, “liç” diye nasıl adımlar atıyor? Örneğin uzmanların sonra İliç altın madeninin tekrar etki değerlendirmesi (ÇED) raporu siyanürle maden araştırılacağının bilinen asit yüklü zemin göçmüş, tüm uyarılarına karşın su havzaları, ekim açılmasının planlandığı bildiriliyor. istenmektedir. Buna karşın çoğu planlandığı belirtiliyor (Cumhuriyet dokuz yurttaşımız yaşamını alanları korunuyor mu, çiftçiye gerekli Daha da ağırı, korunması gereken firmanın “ÇED raporu gerekli gazetesi, 26.02.2026). Söz konusu destek-teşvik veriliyor mu, betonlaşma- yitirmiştir. Göçen liç yığını geniş vahşi madencilik engelleniyor mu, bölge- milli parkların bile gözden değildir” şeklinde bir raporla işi alan Çanakkale’nin tek içme suyu bir alana yayılmış, Karasu Vadisi iklim-altyapı odaklı planlı, teknolojik çıkarıldığı, satış hazırlıklarına çözdükleri bilinmektedir. Buna olan Atikhisar Barajı’na 4.5 km, yönünde ilerlemiş ve yetkili gelişmelerden de yararlanılarak bir üretim başlandığı anlaşılmaktadır. karşı yöresel dernekler ve çevre Işıkeli göletine 3.4 km ve Kuşçayırı kurumlar tarafından yapılan modeli yaygınlaştırılıyor mu, üreticiden halkı tarafından kararın iptali tüketiciye noktasında aracılıkla ceplerini köyüne 1.5 km uzaklıkta. Çevre açıklamalarda, Keban Barajı ve Sömürge madenciliği dolduranlara göz açtırılmıyor mu? Kanal için dava açılmakta ve “çevresel için büyük bir risk içeren projeyi çevresinde su kalitesine ilişkin İstanbul ısrarı sürüyor mu?... Tüm bu Ruhsat alan firmaların gerekli etkilerin telafisi güç veya imkânsız durdurmak/engellemek için Kaz izleme çalışmalarının başlatıldığı başlıklar düşünüldüğünde iktidarın bir an ayrıştırma işlemlerini yoğun asit olabileceği” şeklinde, son derece Dağları Doğal ve Kültürel Varlıkları belirtilmiştir. Resmi verilerde, önce ulusal çapta bir tarım reformu için her kullanımıyla gerçekleştirdikleri kesimden uzmanla, muhalefetle bir araya tutarlı gerekçelerle durdurma baraj suyunun doğrudan ve kesin Koruma Derneği, yoğun bir çaba gelmesi hayati önem taşıyor. bilinmektedir. Bunun için biçimde kirlendiğine ilişkin net bir kararı alınmaktadır. Bu bağlamda harcamakta, ilgili tüm çevre kurulan devasa asit havuzlarıyla Gazetecilik suç değildir! ÇED raporunu hazırlayanlar örgütleri ve bölge halkının seferber bulgu kamuoyuyla paylaşılmasa doğanın dengesinin bozulduğu Kadıköy’de dün basına yönelik baskılar; ve açılan davalara ret görüşü etmeye çabalamaktadır. Bu kadar da çevresel etkiler ve olası riskler Merdan Yanardağ, Alican Uludağ ve İsmail yadsınamaz bir gerçektir. Böylesi ağır bir projeye yargının dur demesi konusunda tartışmalar ve endişeler bildiren bilirkişilerin sorgulanması Arı’nın da aralarında olduğu gazetecilerin “vahşi” denebilecek uygulamalar sürmektedir. Yaşanan kayma gerektiği düşünülmektedir. Şöyle zorunlu görünmektedir. Şöyle ki tutuklanması protesto edildi. Adalet “sömürge madenciliği” olarak çağrılarıyla birlikte gazetecilerin bir an önce sonrası yürütülmesi gereken ki hiç olmayacak yöreler için “ÇED benzer durumlarda alınan durdurma serbest bırakılması istendi. Meydandakilerin nitelendirilmektedir. Yoğun asit soruşturmalar hakkında tutarlı kararlarının gerekçesi burada raporuna gerek yoktur” şeklinde sorusu netti: Mesleğini yapan, kamuoyunu kullanımıyla işlenen topraklar, bir bir açıklama yapılmamıştır. İliç fazlasıyla mevcuttur. raporlara rastlanmaktadır. bilgilendiren; yolsuzluğu, hukuksuzluğu, tür “yitirilmiş ülke toprağı” olarak faciasının ağırlığını ortaya koyan Verilen ve sürüp giden ruhsatlarla haksızlığı, çeteleşmeyi, rantı, liyakatsızlığı Tarım arazileri yok ediliyor haberleştiren gazeteciler neden susturulmak kaderine terk edilmektedir. Verilen bir de kitap yazılmıştır. ülkenin ormanları, tarım alanları ve isteniyor, neden içeriye atılıyor?... izin belgesinde, arama çalışmaları Verilen ruhsatlar kapsamında Tüm bunlara karşın, ülkemizin meraları yok edilmekte ve halkın Yağmur altında toplanan kalabalıktan sonrası arazinin özgün durumuna sık sık doğa katliamı örnekleri maden yataklarını içeren kataloglar yaşam alanları kısıtlanmaktadır. birinin elindeki pankart dikkat çekiciydi: görülmektedir. Maden sahasını hazırlanıyor ve resmen yabancılara döndürülme şartı konuyorsa da, Doğaya bu kadar “vahşi” Habere, konuşmaya, fikirlere özgürlük. Hep söyledik, yorulmadan, bıkmadan da sunuluyor; bunun nedenini yapılan tahribatın telafisi olanaklı açmak için binlerce ağaç kesilmekte denebilecek müdahalenin, ülkenin söylemeye devam edeceğiz. Gazetecilik anlamak ve kabul etmek olanaklı değildir. ya da verimli tarım arazileri yok geleceği açısından risklerle dolu suç değildir. değil! Yaşanan onca felaketten Ruhsat için firmalardan çevresel edilmektedir. Dahası maden olduğu yadsınamaz bir gerçektir. Cumhuriyet ve Kadın Hakları’nın ilk Türk Edebiyatının dev ismi Sabahattin Cumhuriyet dönemi Türk yazınının bölümünde kadın hakları konusunda tanınmış isimlerinden Necati Cumalı’nın Ali, yalnızca romanları, öyküleri ve Erken Cumhuriyet Dönemi’nde şiirleriyle değil, çevirileriyle de Türkçenin tiyatromuz için ölümsüz yapıtlarını gerçekleştirilen büyük atılımlar, barındıran dört ciltlik çalışmanın bu ufuklarını zenginleştiren eşsiz bir yazar, alanının uzmanı yazarlarca inceleniyor; yeri doldurulamaz bir aydındır. Tiyatro üçüncü cildini bugünün ve yarının ikinci bölümünde ise son yıllarda kuşaklarına taşımasının onurunu tarihinin önemli piyeslerinden olan ülkemizde kadın hakları alanında Antigone, Sofokles’in en tanınmış yaşıyoruz. Öyküden romana, şiirden yaşanan gerilemeler değerlendiriliyor. tiyatroya, denemeden anı ve incelemeye eseridir ve Yunan tragedyalarının Art arda konulan bu iki fotoğraf, başyapıtlarındandır. Alman Aydınlanma- varıncaya kadar yazınımıza çok yönlü Kitap okuduğunuzu biliyoruz. tarihsel akışta toplumların hep ileriye sı’nın tiyatro alanındaki öncüleri Lessing katkılar sunan Cumalı’nın oyunlarıyla doğru gitmediğine, kimi dönemlerde ve Hebbel’in oyunları ise insanlık okuyucularımızın görsel-işitsel bir sanat duraklamaların ve gerilemelerin de durumunun komedi ile trajedi arasındaki olan tiyatro oyunlarının yazınsal olarak yaşandığına işaret ediyor. key?ne varacaklarına inanıyoruz. salınımını yansıtmaktadır. 16x24- 269 sayfa- İnceleme 13,5x19,5 – 712 sayfa- Tiyatro 12,5x19,5- 280 sayfa- Tiyatro