Katalog

AMELIYATLARA YENI ALTERNATIF 4 OCAK 2026 PAZAR SAĞLIK/BİLİM TEKNİK 11 Herkese Bilim Teknoloji Dergisi’nin katkılarıyla hazırlandı. Böbrek taşlarını Alpay Azap mıknatısla toplayan TTB’den zatürree jel tandart tedaviler çoğu zaman tekrarlayan ve grip aşısı uyarısı Sameliyatlar gerektiriyor, süresini kısalttı hem de böbrek araştırmacı Veronika Magdanz, Stanford’dan yeni geliştirilen manyetik jel çalışmaya dahil olmamakla dokusuna verilen zararı azalttı. manyetik çözüm GRIP ve zatürree yöntemi süreci hem daha hızlı birlikte yöntemi “çok umut “Bu, taş parçalarını tek tek vakalarının arttığı bu kış Kaliforniya’daki Stanford hem de güvenli hale getiriyor. verici” olarak değerlendiriyor: toplamak yerine bir mıknatısla aylarında, aşı karşıtlığına Üniversitesi’nden Joseph Liao Böbrek taşları, idrardaki “Ne kadar fazla taş parçası dair tartışmalar yeniden hepsini birden çekmeye ve ekibi, böbrek taşlarını minerallerin kristalleşmesiyle tek seferde toplanırsa tedavi o gündeme geldi. Uzmanlar, benziyor” diyor Liao. toplamak için manyetik oluşan acı verici bir kadar başarılı olur.” özellikle risk grubundaki bir jel ve mıknatıslı bir tel rahatsızlık. bireylerin aşılanmaması Ameliyatsız gelecek Domuzlarda hiçbir yan geliştirdi. Bu jel, taş parçalarını Günümüzde taşlar genellikle durumunda hastane etki görülmedi; jel ne toksik mümkün mü? kaplayarak mıknatısa yatışlarının ve ölüm lazer ya da ultrasonla küçük Azap, risk gruplarını şöyle ne de dokulara zarar verici Yeni sistem, taş parçalarını yapışmalarını sağlıyor. oranlarının artabileceği sıraladı: İlk sırada ileri yaştaki parçalara ayrılıyor, ardından bulundu. Ekip, yöntemi birkaç boyut farkı olmaksızın uyarısında bulundu. Ancak ve küçük yaştaki bireyler Ekip yöntemi, böbreklerine cerrahlar bu parçaları tel ek hayvan denemesinin sosyal medyada yayılan yanlış toplayabildiği için böbreğin geliyor. Küçük çocukların ve 65 insan kaynaklı taş parçaları sepetlerle tek tek çıkarıyor. ardından yaklaşık bir yıl bilgiler, toplumda aşıya karşı yaş üstünün mutlaka grip ve tamamen temizlenmesi yerleştirilmiş dört domuz Ancak bu yöntem hem içinde insanlarda test etmeyi güvensizlik yaratmaya devam zatürree aşısını olması gerekir. mümkün görünüyor. Bu dokulara zarar verebiliyor hem üzerinde test etti. Sonuç planlıyor. ediyor. Cumhuriyet’e konuşan Bunun dışında kalp yetmezliği, da hem yeni taş oluşma de vakaların yüzde 40’ında etkileyiciydi, manyetik tel Türk Tabipleri Birliği (TTB) KOAH gibi kronik kalp ve akciğer riskini hem de tekrarlayan küçük taş parçaları böbrekte sayesinde, taş parçaları tek Kaynak: New Scientist, Device Merkez Konseyi Başkanı Alpay hastalığı olanların, bağışıklık seferde topluca çıkarılabildi. ameliyat gereksinimini Journal (DOI: 10.1016/j. kalıyor, bu da yeni taşların Azap, “Aşılar insan hayatına sistemi bir nedenle baskılanmış oluşmasına yol açıyor. Bu da hem operasyon ortadan kaldırabilir. Kanadalı device.2025.100971) en çok katkısı olan buluşlar kişilerin mutlaka her iki aşıyı içinde birinci sırada geliyor. olması gerekir. Gebelerde Covid19’da yaşadığımız gibi, bir ve aşırı kilolularda grip ağır salgın olduğunda hastalanan, seyrettiği için döneminden hastaneye yatan hasta sayısı bağımsız olarak tüm gebelere artıp maalesef hayatını ve vücut kitle indeksi 40’ın Dikey tarım: Kentlerin gıda kaybeden kişilerle ilgili haberler üzerindeki kişilere mutlaka çıktığında aşı olmak isteyenlerin grip aşısını öneriyoruz. Dalak sayısı da artıyor” dedi. fonksiyon bozukluğu olanların, güvencesi için yeni umut “Geçen haftadan itibaren kulak içi kalıcı işitme cihazı grip vakalarında ülkemizde bir kullananların ise zatürre aşısını artış söz konusu” diye konuşan mutlaka yaptırmaları gerekiyor. DÜNYA nüfusu hızla kentlere Azap, “ Bu aşılar hastalığı Aşılanmayan bireylerin, Hidroponik devrimi taşınıyor. Bugün 1.7 milyar insan yüzde 100 önlemiyor. Dolaşan hastalığın toplumda FAO’nun önerdiği yeniliklerden şehirlerde ya da çevresinde virüsün değişken yapısı, kişinin yayılmasına neden olduğunu biri, kentlerdeki okullar, parklar, yaşıyor ve gıda güvencesizliğiyle bağışıklık durumu, karşılaştığı söyleyen Azap, “Poliklinik ve belediye arazileri gibi alanların virüs miktarı gibi nedenler karşı karşıya. Birleşmiş Milletler hastane başvuruları yüzünden üretim merkezine dönüştürülmesi. aşıya rağmen hastalanan kişiler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) bu sağlık sistemi üzerindeki yük Brezilya’daki Maricá ve Şili’deki olmasına yol açıyor. Bu anlamda tabloya yanıt olarak kent tarımını artacak; diğer hastalıklardan Peñaflor kentlerinde uygulanan aşıların hastalıktan koruma muzdarip kişilere yeterli hizmet yeniden tanımlıyor: Dikey tarım, projeler, meydanları ve parkları yeteneği yüzde 50-70 civarına verilemeyecek. Fazladan tetkik yani bitkilerin toprak yerine kapalı topluluk bahçelerine çevirdi. düşebiliyor. Ama bu durumlarda ve ilaç kullanımı hem kişilere ortamlarda, üst üste yerleştirilmiş Bu bahçeler sadece taze gıda bile ağır hastalığı önleme hem de ekonomiye zarar katmanlarda yetiştirilmesi artık sağlamıyor, sosyal dayanışmayı başarısı yüzde 80-90’ın üzerinde veriyor”uyarısında bulundu. geleceğin tarım modeli olarak da güçlendiriyor. Aileler kendi oluyor” diye konuştu. l ISTANBUL görülüyor. sebzelerini üretirken işbirliği FAO Kentsel ve Kırsal Tarım ağları ve yerel kooperatifler Programı Koordinatörü Guido doğuyor. Santini’ye göre teknik Santini, kentlerdeki açlığın çözümler kadar yönetişim Vaka artışı hasta yalnızca iklim kriziyle değil, modelleri de önemli, “Verimliliği aynı zamanda sosyoekonomik artıran teknolojiler, israfı istikrarsızlık, çatışma ve göç gibi azaltabilir; ama üretici, satıcı güvenliğini zorluyor etkenlerle de bağlantılı olduğunu ve tüketiciler arasındaki GRIP ve zatürree kısa sürede daha doğru vurguluyor. Bugün dünyada koordinasyonu güçlendiren çok vakalarındaki artış kararlar alınması gerektiğini üretilen gıdanın yaklaşık yüzde paydaşlı yapılar da aynı derecede hastanelerin acil servislerinde vurgulayan Aydın, “Bu da 40’ı israf ediliyor, bu da sistemin gereklidir” diyor. yoğunluğa neden olurken hem hasta hem hekim köklü bir yeniden yapılanmaya Dikey tarım, özellikle toprak özellikle müşahede açısından çok daha dikkatli ihtiyaç duyduğunu gösteriyor. ve su kıtlığı yaşayan ülkeler için alanlarında yer bulmak bir süreci zorunlu kılıyor” FAO Gıda Sistemleri Politikaları büyük bir potansiyele sahip. neredeyse imkansız hale ifadelerini kullandı. Aydın, Uzmanı João Intini, özellikle Latin Bitkiler, kontrollü ortamlarda Bu sayede hem sağlıklı gıdaya Başarılı örnekler ise Bolivya, geldi. Yatış gerektiren bu noktada ekibin Amerika’da hızlı kentleşmenin hidroponik sistemlerle (su erişim artıyor hem de mahalli Brezilya ve Kolombiya’dan geliyor. hastalar saatlerce profesyonelliği, gıda erişiminde keskin eşitsizlikler kültürü) yetiştiriliyor, böylece dayanışma güçleniyor. Yine de Bu ülkelerde belediyeler, kentsel beklemek zorunda deneyimi ve sayısal yarattığını söylüyor: “Kentlerin su kullanımı yüzde 90’a dikey tarımın sınırları var; üretimi okul yemek programları kalıyor, bazıları yeterliliğinin kritik dış mahallelerinde yaşayan kadar azalıyor. Peru’nun Lima yüksek enerji tüketimi, sınırlı ve yerel pazarlarla entegre etmiş ise servislerde yer hale geldiğini milyonlarca insan, taze ve metropolünde bu sistem ürün çeşitliliği ve maliyet durumda. Devletin desteği, yerel açılamadığı için belirterek sağlıklı gıdaya erişemiyor. Yüksek uygulanıyor. Topluluklar, sorunları. Bu nedenle uzmanlar, üretimi besin zincirinin bir parçası evlerine gönderiliyor. “Yoğunluğun fiyatlar, yetersiz altyapı ve gelir hidroponik yöntemlerle sebze teknolojik çözümlerin sosyal haline getiriyor. Acil tıp uzmanı Aydın arttığı, buna karşın adaletsizliği, beslenme krizini yetiştiriyor; ürünler toplum destekle birlikte yürütülmesi Doç. Dr. Ömerul personelin eksik derinleştiriyor.” mutfaklarına ulaştırılıyor. gerektiğini vurguluyor. https://www.borgenmagazine Faruk Aydın, gazetemize ya da deneyimsiz olduğu yaptığı açıklamada acil durumlarda; hata riski ve servislerin işleyişinin olumsuz sonuçların görülme doğrudan etkilendiğini olasılığı ne yazık ki bazen ‘Süper tanıyıcılar’ın sırrı ne? belirtirken özellikle solunum önlenemez hale geliyor. sıkıntısı olan, ileri yaşta Bu, bireysel yetersizlikten BAZI insanlar bir yüzü bir kez ve ek hastalıkları bulunan çok sistemsel kırılganlıktan gördüklerinde asla unutmuyor. hastaların daha ayrıntılı kaynaklanıyor” vurgusu Peki onları diğerlerinden değerlendirme gerektirdiğine yaptı. Yatış kararı verilmiş ayıran ne? Hepimiz tanıdık bir dikkat çekti. bir hastanın acil serviste yüzü kalabalıkta fark etmenin Yoğunluk arttığında beklemesinin tıbbi açıdan rahatlığını biliriz. Ancak yapılan tıbbi işlemlerin riskli olduğunu da vurguladı. Bronz ve Demir bazıları için bu sadece kolay azalmadığını, aksine daha l ISTANBUL değil, neredeyse içgüdüsel bir çağlarında yetenek. Bu kişiler o kadar iyiler ki bilim insanları onlara “süper şarap üretmişler SOĞUK HAVALAR CİLT SAĞLIĞINI TEHDİT EDİYOR tanıyıcılar” diyor. Lincoln Üniversitesi’nden YENI bir araştırmaya göre ‘Kışın da güneşten psikolog Robin Kramer’in Ortadoğu’daki çiftçiler bronz ve aktardığına göre, süper demir çağlarında iklim değişikliği korunmak önemli’ nedeniyle zeytin yetiştiriciliğinden tanıyıcıların farkı yalnızca elde ettikleri bilgi miktarı, Bu da yüz tanımada iki uzman çok bağcılıkla uğraşmışlar. hafızalarında değil, bakışlarını hem daha fazla hem de daha tipi olabileceğini gösteriyor: KIŞ aylarında soğuk hava, düşük kullanılan su Almanya’daki Tübingen nasıl yönlendirdiklerinde. nem oranı ve kapalı ortamlarda bazlı ürünler Doğuştan gelenler (süper nitelikliydi. Yani mesele sadece Üniversitesi öncülüğünde yapılan Avustralya’da yapılan bir Başak Yalçın geçirilen uzun saatler yerine hem tanıyıcılar) ve çalışarak detaylara dikkat etmek değil, araştırmada çalışma ekibi erken çalışmada, 37 süper tanıyıcı ve nedeniyle kuruluk, egzama, yüz hem vücut gelişenler (yüz karşılaştırma hangi detayların kimliği ele tunç çağından demir çağına 68 normal katılımcının yüzleri sedef, çatlaklar ve kaşıntı gibi için daha yoğun nemlendiriciler uzmanları). (günümüzden 5 bin ila 2 bin 600 verdiğini bulmakta ustalar. incelerken nereye baktıkları göz şikâyetler öne çıkıyor. Uzmanlar, tercih edilmeli” diye konuştu. Süper tanıyıcıların varlığı yıl önce) kadar olan döneme ait Bu da onların zihninde her izleme teknolojisiyle kaydedildi. cilt bariyerini korumanın ve Özellikle 50 yaş üstü bireylerde üzüm ve zeytin bitkilerinden elde yaklaşık 20 yıldır biliniyor yüz için çok daha güçlü “içsel Süper tanıyıcılar, sıradan doğru bakım alışkanlıkları kollarda ve bacaklarda edilen 1500’den fazla tohum ve ama bu gizemli becerinin temsillerin” oluşmasına yol insanlara göre yüzün çok daha geliştirmenin önemine dikkat kuruluğun arttığını belirten odun örneğini inceledi. Örnekler altında yatan nörobilimsel açıyor. fazla bölgesine bakıyor ama çekiyor. Cumhuriyet’e konuşan Yalçın, bu bölgelerin düzenli günümüzde Lübnan, Ürdün, Israil, mekanizmalar hâlâ çözülmeye Yüz tanıma becerisinin gözlere daha az odaklanıyor. Türk Dermatoloji Derneği olarak nemlendirilmesinin Filistin, Suriye, Türkiye ve Irak’ın çalışılıyor. Son araştırmalar, bir güçlü bir genetik temeli Onların bakışları yüz boyunca Yönetim Kurulu üyesi Başak egzama gibi sorunların önüne kuzeyini kapsayan Levant bölgesi yüzü öğrenme sürecinde bakışın olduğu düşünülüyor. Kısa geziniyor; ağız, yanak, alın, Yalçın, “Atopik dermatit geçebileceğini belirtti. ve Kuzey Mezopotamya’dan yönü, dikkatin dağılımı ve süreli eğitimlerle sıradan hatta kulaklara kadar. Bu da dediğimiz alerjik egzama, cilt Güneş koruyucu kullanımının alındı. Antik bitki örneklerinin alınan görsel bilginin kalitesinin insanların süper tanıyıcı daha fazla bilgiyi “örnekleyip” bariyerinin zaten zayıf olduğu yaz aylarına özgü olmadığını kömürleşmiş kalıntılarını tanıma başarısında belirleyici seviyesine ulaşması bugüne belleğe kazımalarını sağlıyor. bireylerde kış aylarında daha da anımsatan Yalçın, “Kışın da inceleyen arkeologlar, insanların olduğunu ortaya koyuyor. kadar mümkün olmadı. Ancak bağcılığa öncelik vermesiyle üzüm sık alevleniyor. Hem soğuk hava güneşten korunmak önemli. Doğru yere bakmak umutsuzluğa gerek yok. Adli hem kuru ortamlar bu hastalığı Özellikle kayak merkezlerine yetiştiriciliğinin sürdürülebilmesi https://theconversation. için sulama sistemleri yüz inceleme uzmanları, tetikliyor” ifadelerini kullandı. gidenlerde, karın yansıtıcı etkisi Araştırmada katılımcıların com/why-are-super- kullandıklarını buldu. Bulgular, o Soğuk havaların başka cilt nedeniyle güneş yanıkları sık nereye baktığına göre “görsel uzun yıllara dayalı eğitim recognisers-so-good-at- dönemde şarap üretiminin kültürel hastalıklarını da etkilediğine görülüyor” ifadelerini kullandı. haritalar” oluşturuldu. Süper ve mentorlukla benzer bir learning-and-remembering- ve ekonomik açıdan ne kadar dikkat çeken Yalçın, “Yazın l ISTANBUL tanıyıcıların yüzü incelerken ustalık düzeyine ulaşabiliyor. faces-269296 önemli olduğunu ortaya koyuyor.