Katalog

İ Ş e İ B İ ç İ İklim politikalarında üç kritik adım İlk olarak ekonomide emisyonları bugünden itibaren azaltacak, 1.5 °C eşiğiyle uyumlu bir hedef oluşturmak önemli. Mevcut planlar emisyonları azaltmak bir yana, 2038’e kadar devam eden bir artış öngörüyor. İkinci adım, kömürden aşamalı bir çıkışı planlayarak adil bir enerji dönüşümünü hayata geçirmek. son olarak, biyolojik çeşitliliği ve ekosistemlerin bütünlüğünü koruyacak ilave güvenceler oluşturulmalı. Temmuzda kabul edilen maden yasasının iptali bunun için iyi bir başlangıç olabilir. Doğamız milli servetimiz, öz kaynağımız, sermayemiz; bunu neden kısa vadeli kazanımlar uğruna feda edelim, daha iyi bir kanun yazabiliriz. Sürdürülebilirlik 30 OCAK 2026 CUMA 6 Gezegenin Dili ‘Kim olursan ol, Ayça Ceylan ne üretirsen üret, sözlüğü İ İm doğanın parçasısın’ PLASTBAn TA Dünya için İsveççe “plastik detoksu” ya da güvenilirliğini WWF-Türkiye Genel Müdürü Ömür Kula ile Türkiye’nin iklim “plastik diyeti” anlamına gelen plast- tehlikeye esin kaynağı banta, plastik tüketimini tamamen atmamak için politikalarında karşı karşıya olduğu eşikleri, dönüşümün önündeki engelleri ortadan kaldırmayı değil, bilinçli ve öyküler daha önemlisi, ve COP31’in ülkemiz için sunduğu fırsatları konuştuk. sistemli biçimde azaltmayı hedefle - doğa kayıplarını yen bir yaklaşımı ifade eder. Gündelik yok sayma WF-Türkiye Genel Tecrübelerimi taşımanın, bir hayatta plastikle kurduğumuz ilişkiyi refleksi yaratabilecek Müdürü Ömür Kula, yazarın, iyi bir hikâyede, çarpıcı sorgulamaya çağırır. “doğanın dijitalde Wsürdürülebilirliği teknik bir metaforu olayın kalbine Plastik kirliliği yalnızca bir atık so- yeniden üretilmesine” bir dilin ötesine taşıyarak yaşam yerleştirme becerisi ile benzer runu değil; iklim değişikliği, biyoçe- karşıyız. n esli tükenen alanlarımızın, belleğimizin ve olduğunu düşünüyorum. Her iş şitlilik kaybı, insan ve gezegen sağ- bir canlıyı AI ile yeniden kimliğimizin bir parçası olarak birbirine benzer; doğa korumanın lığıyla doğrudan bağlantılı küresel hayatımızın parçası tanımlıyor. Gerçek bir zihniyet bileşenleri de çok farklı değil. bir mesele olarak karşımızda duru- gibi gösterebilirsiniz dönüşümünün şifrelerini Doğayı sadece korumak değil, yor. Plastik üretiminin ölçeği sorunun ama hayır bundan veren Kula; ekogönüllülüğün doğanın korunduğu ve kendi büyüklüğünü açıkça ortaya koyuyor. özellikle kaçınmalıyız. yükselişini, teknolojiyle kurulan kendine iyileştiği bir yaşam 1950 yılında küresel ölçekte yalnız- Gezegenimizin durumunu mesafeli ama akılcı ortaklığı ve kurgulamak istiyoruz. Bunun ca 2 milyon ton plastik bulunurken anlatırken AI ile değil, bir kum zambağı gibi inatçı ve için fikirlerimiz, yöntemlerimiz Ömür Kula ABD Çevre Koruma Ajansı’nın (EPA) gerçek fotoğraf ve güçlü kalabilmenin öyküsünü var. Girdileri ve çıktıları kendi verilerine göre 2015 yılına gelindiğin- videolardan oluşan görsel paylaşıyor. bağımsızlığına kavuşturan de dünyada üretilmiş toplam plastik arşivlerimizle ilerliyoruz. n Kariyeriniz boyunca iletişim, finansal ya da bilimsel modelleri miktarı 8.3 milyar tona ulaştı. Bu ra- n WWF-Türkiye’nin tasarım, inovasyon ve deneyim kurup, anahtarı bir kez çevirip, kam; yaklaşık 822 bin Eiffel Kulesi, 25 2026 hedefleri nelerdir? odaklı farklı alanlarda çalıştınız. motoru çalıştırıp uçabildiğini bin Empire State binası ya da bir filin Bu hedefler sahada ve Geçmişiniz WWF-Türkiye’de nasıl göstermemiz gerekiyor. Çok ağırlığının 1 milyar katı büyüklüğün- gündelik hayatta nasıl bir bakış açısı kazandırıyor? zor değil ama dert edinmek de bir kütleye karşılık geliyor. Bu mik- karşılık bulacak? gerek. Bir markanın doğru tarın 6.3 milyar tonu plastik atık ni- Doğa ve insan için yere konumlanmasını da teliğinde. Atıkların yalnızca yüzde 9’u yeni bir başlangıç y n dert ederdim, mükemmel bir k geri dönüştürüldü, yüzde 12’si yakıl- doğru bir çözüm nasıl bir değişim geçirdi? amacıyla toplulukları r bankacılık deneyimi kurmayı da. r dı; geri kalan kısmı ise “plastik mira- üretmek mümkün Gerçek bir zihniyet ü harekete teşvik etmeye Şimdi de bunu dert ediyorum. sı” olarak gezegende varlığını sürdü- değil. Doğa; yaşam dönüşümünden söz devam edeceğiz. Sanırım benim için değişen fazla rüyor. alanımızın, hafızamızın, edebilir miyiz? Bilim temelli politika k bir şey yok. Plastiğin insan bedeniyle kurduğu kültürümüzün ve Türkiye’de çevre önerileri geliştirerek n sürdürülebilirlik çoğu ilişki de çarpıcı. n ewcastle Üniversi- kimliğimizin bir parçası. bilincinin arttığı iletişim, farkındalık zaman teknik bir dil ve veriler tesi tarafından yürütülen ve WWF ta- İnsanların bağ kurabildiği, net; özellikle genç ve savunuculuk üzerinden konuşuluyor. rafından desteklenen bir analize gö- ait hissettiği yerlerde kuşaklarda, yerelde çalışmalarımızı Oysa çevre aynı zamanda re insanlar her hafta ortalama 2 bin koruma refleksi çok daha ve kentlerde iklim sürdüreceğiz. Ama en duygusal, etik ve kültürel parça mikroplastik yutuyor. Bu, yıl- güçlü oluyor. Bu bağı değişikliğinin etkileriyle önemlisi, milyonları bir alan. siz bu üçlü dengeyi da yaklaşık 250 gram mikroplasti- kurmadan toplumsal yüz yüze gelen işimizin parçası nasıl kuruyorsunuz? ğe denk geliyor; başka bir deyişle her sahiplenme yaratılamaz. kesimlerde bu farkındalık yapacağız. Çünkü Doğayı, insanı onun dışında hafta bir kredi kartı, yılda ise bir ta- Bu nedenle bilimi daha görünür. Ancak doğayı koruma bir olduğuna ikna ettiğimiz bak dolusu mikroplastiğin farkında merkeze alan, adaleti zihniyet dönüşümü için uzmanlık ya da bir için kaybetmeye başladık. olmadan bedenimize girmesi anlamı- gözeten ve hayatın farkındalık yeterli değil. sivil toplum faaliyeti Şimdi tekrar onun bir parçası na geliyor. içinden bir anlatıyla Gerçek dönüşüm; bu olarak görülmemeli, her olduğuna ikna etmeye Plastbanta yaklaşımı; tek kullanım- insanlara dokunan bir farkındalığın, bilime anımızın içinde olmalı. çalışıyoruz. Evet, duygusal, lık plastiklerden kaçınmayı, ambalaj- yaklaşımı kurmaya dayanan politikalarla ve Hedefimiz, sahalarımızı etik ve kültürel olarak kim sız veya yeniden kullanılabilir ürün- çalışıyoruz. karar alma süreçlerinin ve gönüllülerimizi olursan ol, ne üretirsen üret, leri tercih etmeyi; cam, metal ve ku- bir parçası haline gelmesi büyütmek, doğayı doğanın parçasısın. Doğanın maş gibi alternatiflere yönelmeyi ekogönüllüler ve hepimizi dahil etme korumayı her yaştan bilimin konusu olarak ele kapsıyor. Mükemmeliyet talep etme- başarısıyla ölçülür. artıyor eğitimin bir parçası alınması da böyle bir yanılgı yen bu yaklaşım, küçük bireysel ter- Bilincin artması çok haline getirmek. n WWF-Türkiye’nin yaratıyor. Bilimsel zemin elbette cihlerin kolektif dönüşüm yaratabile- kıymetli ama bunun n Bunu her konuğuma yürüttüğü projelere vazgeçilmez. Yanlış bir teşhisle ceğini hatırlatıyor. dönüşümü başlatması, soruyorum. Şayet bir baktığınızda, sizi en somut ve adil politikalara bitki olsaydınız hangisi çok umutlandıran ya dönüşmesi için ısrarcı olurdunuz, neden? da “İşte bu gerçekten olmaya devam ediyoruz. Oldum olası yaban dönüşüm yaratıyor” yetişeni severim. Şevketi dediğiniz çalışma Doğa korumada bostan, papatya, kendi hangisi? Türkiye’den ve dünyadan çevre gündemi teknoloji ve başına deli deli açan Bir parçası çiçekleri severim. olduğunuzda sizi elektrik üretiminde önemli bir yürüttüğü çalışmalar, çatışma etik sınırlar u WOOD MACKENZIE Akyatan kumsalında, derinden yakalayan eşiğin aşıldığını ortaya koyuyor. kaynaklı emisyonları ilk kez sayısal analizine göre, küresel güneş n Teknoloji ve dünyanın başına her proje çok başarılı 2025 yılında rüzgâr ve güneş olarak ortaya koydu. Hesaplamalara enerjisi piyasası 2026 yılında artan yapay zekâ bugün açtığımız tüm dertlere diyebilirim. Çünkü enerjisi, AB genelinde ilk kez göre savaşın ilk üç yılında ortaya elektrik talebinin karşılanmasında çevre mücadelesinin inat, kum zambakları dönüşüm aslında insanın fosil yakıtların toplamını geride çıkan emisyonlar 237 milyon ton kilit bir rol üstlenecek. Balkon neresinde duruyor? açar beyaz beyaz. Sanırım doğa ile ilişkisinden bıraktı. Yenilenebilir karbondioksit eşdeğerine ulaştı. tipi güneş enerjisi sistemlerinin WWF-Türkiye bu ben o kum zambağı geliyor. Doğa ile ilişkiniz, kaynakların elektrik Bu miktar, İspanya’nın bir yıllık yaygınlaşması ve Ortadoğu’da alanda nasıl araçlar olmak istiyorum. Yalnız, ona bakış açınız, bağınız üretimindeki toplam emisyonlarına hayata geçirilen kullanıyor? değişirse her şey değişir. nadir, inatçı, güçlü ve payı yüzde 30’a yakın. Benzer bir mega ölçekli WWF ağı doğa 20 yıl önce Akyatan’da bembeyaz. yükselirken fosil tablo, yüzölçümü çok projeler, güneş korumada daha ilk yuvaları açıp deniz yakıtların payı yüzde daha küçük olmasına enerjisinin küresel hızlı, akılcı ve kaplumbağalarını 29’da kaldı. 2020’de AB elektrik rağmen neredeyse enerji sistemindeki geniş ölçekte Akdeniz’e kavuşturup konumunu yeniden üretiminin yüzde 20’sini oluşturan yüzde 80’i yok edilen çözümler için 20 yıl sonra büyümüş tanımlıyor. Küresel kurulu güneş rüzgâr ve güneş, 2025 itibarıyla 841 ve özellikle yeniden inşa sürecinde milyonlarca ve yumurtalarını enerjisi kapasitesinin 2034’e TWh seviyesinde üretime ulaştı. ortaya çıkacak emisyonları son fotokapan bırakmak üzere dünyaya kadar yaklaşık üç kat artarak Aynı dönemde fosil kaynakların derece yüksek hesaplanan Gazze görüntüsünden geldiği aynı kumsalın 8 TW seviyesine yaklaşması payı yaklaşık 8 puan gerilerken için de geçerli. yaban hayatının yolunu bulan mucizevi beklenirken 2026 yılı; talep artışı, rüzgâr ve güneş enerjisi 27 AB u DünyA Ekonomik izlerini canlıları gördüğünüzde yeni uygulama modelleri ve baz ülkesinin 14’ünde, fosil yakıtların belirlemekten Forumu’nun kürEsEl dönüşmemeniz mümkün yük dönüşümü açısından kritik bir tamamından daha fazla elektrik denizlerdeki risklEr rAporu 2026, kısa mü? Beni en çok dönüm noktası olarak öne çıkıyor. üretir hale geldi. en büyük vadede risk algısının belirgin umutlandıran WWF- u Zorlu EnErji, uluslararası u iklimin nobEli olarak tehditlerden biçimde değiştiğine işaret Türkiye olarak bizim ne finansal analiz ve raporlama anılan Tyler Çevresel Başarı Ödülü, hayalet ağları ediyor. Rapora göre önümüzdeki yaptığımız değil, bunu kuruluşu London Stock Exchange bu yıl atmosferdeki karbonun aramaya kadar dönemde büyük güçler arasındaki kaç bin kişiyle yaptığımız, Group (LSEG) tarafından 2024 toprak sistemlerine taşınmasında çeşitli alanlarda tırmanan ekonomik kaç kişiyi bu duyguya yılı mali verileri baz alınarak kritik rol oynayan teknolojiyi ve çatışma, küresel dahil edebildiğimiz. yapılan 2025 ESG mikorizal mantar yapay zekâyı riskler arasında ilk Gönüllü sayımızda büyük değerlendirmesinde, ağlarını görünür kılan kullanıyor. sıralara yükselmiş bir artış yakaladık, doğa çevresel, sosyal ve çalışmalarıyla Dr. Türkiye’de durumda. Buna koruma müfredatları yönetişim (ESG) Toby Kiers’e verildi. de tür, deniz, karşılık çevresel hazırladık. Doğa öyle alanında 100 1973’ten bu yana toprak riskler kısa vadede görece geri bir şey ki tanısanız çok üzerinden 92 puan Güney Kaliforniya Üniversitesi korumada planda kalsa da uzun vadeli seversiniz, severseniz aldı. Bu sonuçla Zorlu Enerji, elektrik tarafından verilen ve 250 bin dolar teknolojiden değerlendirmelerde iklim korursunuz. Küçücük bir hizmetleri ve bağımsız güç üreticileri değerindeki ödül, çevre bilimi yararlanıyoruz. değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı çocuk da olsanız, milyon kategorisinde dünya genelinde ve ekolojik düşünce alanında Öte yandan ve ekosistem bozulmaları hâlâ en dolarlık bir şirketin raporlama yapan 346 şirket arasında dünyanın en saygın uluslararası vakfımızın ciddi küresel tehditler arasında yer CEO’su ya da bakan da birinci sıraya yükseldi. ödülleri arasında kabul ediliyor. büyük alıyor. Bu tablo, risklerin zaman olsanız... u EmbEr’in AvrupA emeklerle u iklim mAsAsı’nın haberine n Türkiye’de çevre ufkuna göre farklılaştığını ancak kazanılmış ElEktrik incElEmEsi 2026 göre Savaşın Sera Gazı Muhasebesi bilinci son 10-15 yılda çevresel krizlerin yapısal önemini Girişimi’nin Ukrayna Savaşı üzerine rAporu, Avrupa Birliği’nde koruduğunu gösteriyor. e Türkiye 2025 yılındaki iklim politikalarıyla olması gereken yerde değil, ancak 2026’da COP31’e ev sahipliği yapmamız büyük bir fırsat: Türkiye karbonsuz ve adil bir geleceğin inşası için liderlik gösterebilir. Ancak gerçek bir liderlik için ev sahipliğinin yanı sıra eylem de gerekir. Bunun için emisyonları azaltan iddialı iklim hedeflerine, kömürden çıkış stratejisine, yenilenebilir enerji yatırımlarına, katılımcı ve insan haklarını gözeten bir yönetim anlayışına odaklanmak gerekiyor. Ben ülkemin bunu başaracağına gerçekten inanıyorum. Buna yüreğimiz ve kararlılığımız var, doğa temelli çözümler belli. Türkiye gibi gelişime aç, istekli ve cesur bir ülke harika bir örnek yaratabilir. İ T : 1 3 P O C ayca.cyln@gmail.com kl