Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Aylar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
13 OCAK 2026 SALI
10 HABER
Herkese Bilim Teknoloji Dergisi’nin katkılarıyla hazırlandı.
İsviçreli bilim
Vücutta dolaşıyor!
insanları
ARAŞTIRMALAR sonucunda, dövme
tarafından
mürekkebinin yalnızca ciltte kalmadığını,
aynı zamanda vücutta dolaşarak
yapılan
bağışıklık sisteminde biriktiğini ve
yeni bir
burada yıllarca kalabildiği anlaşıldı.
araştırmaya
göre dövmeler
sadece cildi
süslemekle
kalmıyor,
aynı zamanda
bedenin
ABD’de besin
hastalıklara
verdiği
piramidi tartışılıyor
tepkiyi de
ABD Sağlık Bakanlığı’nın ve rafine karbonhidratlardan
değiştirebiliyor.
yayımladığı yeni besin piramidi uzak durulmasını öneriyor.
tartışmaları da beraberinde Beyaz Saray’ın X hesabından ise
getirdi. Bakanlığın internet “Amerika’yı yeniden sağlıklı hale
sitesinde “yeni beslenme getirin (Make America healthy
rehberi” adıyla bir sayfa Again)” paylaşımı yapıldı.
Dövmeler bağışıklık
açıldı. “Gerçek yiyecekler Ancak uzmanlar yeni
yiyin” başlıklı sayfada tüketim rehberin tüm tavsiyeleri
alışkanlıklarıyla ilgili yol haritası üzerinde hemfikir değil.
önerildi. Sayfada ABD’lilerin İşlenmiş gıdaların azaltılması
yüzde 50’sinin prediyabet veya konusunda geniş bir uzlaşı
diyabet hastası, yetişkinlerin varken kırmızı et, tam yağlı süt
sistemi için tehdit
yüzde 75’inin de en az bir ve doymuş yağların yeniden
kronik rahatsızlığı olduğu merkeze alınması, beslenme
vurgulanıyor. Bakanlık, eski biliminin onlarca yıllık
İsviçre’deki bir enstitü tarafından yapılan araştırma ciddi sağlık endişelerini gündeme getirdi
besin piramidiyle yıllardır birikimiyle çeliştiği gerekçesiyle
işlenmiş gıdalara öncelik eleştiriliyor. Beslenme
övmelerin, bağışıklık bağışıklık tepkisi zayıfladı. delikler açılarak enjekte
dolaşarak bağışıklık
verilerek toplumun yanlış uzmanları, yağ oranı yüksek
sistemini nasıl edilmesini içerir. Bu
sisteminde biriktiğini ve Aynı mürekkeplerin UV ile
yönlendirildiğini, bu nedenle gıdaların teşvik edilmesinin
Detkileyebileceğini işlem, vücudun mürekkep
burada yıllarca kalabildiği inaktive edilmiş grip aşısına
kronik hastalıklarla karşı günlük kalori alımının en
inceleyen araştırmacılar, anlaşıldı. Mürekkep, bu karşı tepkiyi artırdığı fark parçacıklarını yabancı madde
karşıya kalındığını savundu. Yeni fazla yüzde 10’unu doymuş
sadece kozmetik bir işlem dokularda hücre ölümünü edildiyse de araştırmacılar, bu olarak algılaması nedeniyle
rehber, işlenmiş gıdalar ve ilave yağdan karşılama sınırına
gibi görünen bu uygulamanın, tetikliyor çünkü makrofajlar bulguların insan çalışmaları bir bağışıklık tepkisini
şekere karşı savaş ilan ederken uymayı zorlaştırabileceğini
bedenin, hastalıklarla savaşma (kilit bağışıklık hücreleri) ve farklı aşı türleri üzerinden tetikliyor.
kırmızı et, tam yağlı süt ürünleri vurguladı. Yeni piramit
ve hayvansal yağları yeniden Amerikan Kalp Derneği’nin biçimini etkileyebileceği yakalanan pigmenti doğrulanması gerektiğini de Bağışıklık sisteminin
merkeze alıyor. ABD’lilere kırmızı et, tereyağı ve benzeri
konusunda uyardı. sindiremiyor ve bu da söyledi. iğnelerin neden olduğu
“gerçek gıdalar” tüketmeleri yüksek yağlı hayvansal ürünleri
İsviçre’deki Università della vücudun savunmasını cilt hasarını iyileştirmeye
çağrısı yapılırken ultra işlenmiş sınırlandırma önerisiyle de
100’e yakın kimyasal
Svizzera Italiana’ya (USI) zayıflatabilecek bir çalışması lokal iltihaplanmaya
ürünlerden, ilave şekerden çelişiyor.
Uluslararası Kanser
bağlı Biyomedikal Araştırma neden oluyor. Taşıyıcı bir
iltihaplanmaya neden oluyor.
Araştırmaları Ajansı (IARC)
Enstitüsü tarafından yapılan sıvıda seyreltilmiş renk
Bu reaksiyon kırmızı ve
da dövmenin özellikle
bir araştırmada, dövme pigmentlerinden oluşan
siyah mürekkeple yapılan
bağışıklık tepkisi, lenfomalar
mürekkeplerinin toksisitesi dövme mürekkepleri 100’e
dövmelerde daha güçlü ortaya
ve diğer kanserlerle olan
incelenirken en sık kullanılan kadar kimyasal içerebiliyor.
çıktı.
bağlantıları olmak üzere
siyah, kırmızı ve yeşil renge Siyah dövmeler genellikle
İki ay boyunca
potansiyel uzun vadeli
odaklanıldı. Bu çalışma, karbon pigmentiyle yapılırken
Bilim insanları fareler sağlık etkilerini araştırıyor.
dövme mürekkebinin renkli dövmeler genellikle
bağışıklık tepkisi üzerindeki üzerinde yaptıkları IARC’ın araştırmasına göre plastikler, vernikler veya
etkisine ilişkin bugüne kadar deneylerde, pigmentlerin dövme mürekkebine maruz boyalar için tasarlanmış
yapılmış en kapsamlı çalışma. hayvanların lenf bezlerine kalma lokalden ziyade endüstriyel organik
Çalışmalar sonucunda, hızla ulaştığını ve burada iki sistemik olabiliyor. Dövme, pigmentler içeriyor.
dövme mürekkebinin ay boyunca biriktiğini gördü. mürekkebinin dermise, yani l Tattooing may trigger locali-
sadece ciltte kalmadığını Dövmenin ardından farelerin cildin daha derin tabakasına, sed damage to the immune system,
İKLİM değişikliği nedeniyle kasırgaların sınıflandırılmasında
aynı zamanda vücutta Covid19 aşılarına karşı iğneler yardımıyla küçük New Scientist, 5.12.25.
kasırgaların sayısı, sıklığı ve kullanılan 5 seviyenin bu şiddeti
şiddetinde artış yaşanırken tanımlamada yetersiz kalacağını
bazı uzmanlara göre kasırgaları savunan uzmanlar, rüzgar
sınıflandırmada kullanılan hızının saatte 296 kilometreyi
Yaratıcılığın eşiği:
mevcut kategoriler yetersiz geçtiği kasırgaların “Kategori 6”
Hipnagojik durum
kalıyor. Kasırgalar, sürekli rüzgar olarak tanımlanması önerisinde
hızına dayalı olmak üzere 1 ile 5 bulundu.
BEATLES’IN efsanevi
arasında Saffir-Simpson Kasırga Son 40 yılda kaydedilen tüm
şarkısı Yesterday’in bir
Ölçeği’ne göre sınıflandırılıyor. büyük kasırgaları inceleyen
rüyayla başladığını biliyor
Tayvan Ulusal Üniversitesi ekip, kategori 6’ya girebilecek
muydunuz? Paul McCartney,
ile Hawaii Üniversitesinden kasırgaların giderek daha fazla
1965’te bir sabah uyandığında
akademisyenlerin yaptığı yayıldığını belirledi. Buna göre,
zihninde eksiksiz bir melodi
ve Amerikan Jeofizik Birliği hızı saatte 296 kilometreyi
çalıyordu. Yatağından
tarafından yayımlanan geçen tropikal siklon sayısı
fırlayıp piyanoya oturdu ve
çalışmada, iklim değişikliğinin, 1982’den 2012’ye kadarki
birkaç dakika içinde şarkının
fırtına oluşumuna yol açan 30 yıllık süreçte 8 olarak
iskeletini çıkardı. McCartney
okyanuslardaki sıcak noktaların kaydedilirken, 2013’ten 2023’e
uzun süre melodinin
büyümesinde yüzde 60 ila 70 kadarki 10 yıllık dönemde bu
bilincinin dışında bir yerden
etkili olduğu belirtildi. sayı 10 oldu.
“gelmiş olmasına” şaşırdı,
Buna göre, son 40 yılda
Zona aşısı demansa
hatta başkasına ait
‘Kategori 6 gelsin’
meydana gelen ve uzmanların
olmasın diye günlerce
Okyanuslardaki bu sıcak önerdiği kategori 6’ya
çevresindekilere sordu.
noktalardaki artışın kasırgaların girebilecek 18 siklonun 10’u son
Psikologların “hipnagojik
şiddetini de artırdığını ve 10 yılda yaşandı. l AA
karşı da koruyor
durum” dediği bu eşik hâli,
uyanıklık ile uyku arasındaki
kısa, flu an. Zihin henüz
BUGÜNE kadar yapılan en araştırmacıların Zostavax aşısı Shingrix daha uzun süreli koruma
kapsamlı araştırmalardan biri, olan ve aşıyı kıl payı kaçıran kapanmamış, bilinç ise
sağlıyor ve 50-69 yaş arası
Ceplerdeki kumarhane
zonaya karşı aşılanmanın, yaşlı kişiler arasındaki demans gevşemiştir, imgeler, sesler ve
yetişkinlerin yüzde 97 kadarında
yetişkinlerde bunama riskini oranlarını karşılaştırmasına çağrışımlar yarı rüya
zona hastalığını önlediği
BAHİS ve kumar getirerek zararları
önemli ölçüde azaltabileceğini olanak sağladı. 2013 yılında aşı,
hâlinde belirir. Ve görünüşe
gösterildi. Geçtiğimiz yıl Nature
konusu aylardır genişlettiğini, kumarın
gösterdi. İngilterenin Galler lojistik kısıtlamalar nedeniyle
göre, yaratıcılığın en parlak
Türkiye’nin tıpkı tütün ve alkol Medicine dergisinde yayımlanan
bölgesinde 280 bini aşkın kişinin 79 yaşındaki kişilere teklif
kıvılcımları tam da burada
gündeminde iken gibi daha sıkı bir halk
başka bir araştırma, Shingrix’in
sağlık kayıtları üzerinde yapılan edilmiş, ancak 80 yaşını yeni
çakıyor. Sayısız bilimsel ve
yeni bir uluslararası sağlığı çerçevesiyle ele
Zostavax’tan daha fazla demans
analizde, aşı olan kişilerin, aşı dolduranlara teklif edilmemişti.
sanatsal buluşun kaynağında
çalışma küresel alınması gerektiğini
koruması sağlayabileceğini ortaya
olmayanlara göre önümüzdeki Nature dergisinde yayımlanan
bu eşik durumun rol oynadığı
boyutlarını savunuyor.
yedi yıl içinde bu beyin hastalığına çalışma ayrıca, koruyucu etkinin koymuştu. Yapılan araştırmada
biliniyor. Bilimsel çalışmalar
ortaya koyması Yetişkinlerin önemli
yakalanma olasılığının yüzde kadınlarda erkeklere göre
Shingrix aşısı olan kişilerde
da bunu destekliyor:
açısından önem bir kısmı son 12 ayda
20’den az olduğu ortaya çıktı. biraz daha güçlü olduğunu da
Zostavax olanlara göre bunama
2021’de yapılan bir deneyde,
kazandı. Robert en az bir kez kumar
Zona, çocukluk çağında gösteriyor. Bu koruyucu etkinin
riskinin yüzde yirmi üç oranında hipnagojik durumda olan
Custer, kompulsif kumarın oynuyor ve daha küçük ama kritik
suçiçeğine neden olan virüs kesin mekanizması henüz
azaldığı görüldü. Dünya Sağlık katılımcıların bir matematik
bir dilim, problemli/bağımlılık
“ahlaki zayıflık” değil, tedavi tarafından tetiklenir. Virüs tam olarak belirlenememiş
problemini çözmek için
Örgütü’ne göre, 2021 yılında
düzeyine kayıyor. JAMA’nın Lancet bulaştıktan sonra sinir olsa da araştırmacılar, zona
edilebilir bir bozukluk olduğunu
gerekli “gizli kuralı” keşfetme
dünya çapında 57 milyon kişi
Public Health’teki sistematik hücrelerimizde ömür boyu hastalığının önlenmesinin
tıp dünyasına kabul ettirmişti.
ihtimali normalden üç kat
demans hastasıydı ve bunların
derlemeyi özetleyen yazısı, uykuda kalır. Ancak bazı kişilerde, beyindeki iltihabı (bilişsel
Bugün ise kumar, mobil
daha yüksek bulundu.
özellikle de bağışıklık sistemi gerilemeyle bağlantılı bir süreç) yüzde 60’ından fazlası düşük ve
dünya genelinde on milyonlarca
uygulamalarla sınırları aşıyor;
Hipnagojik durumun
zayıflamış kişilerde, virüs yeniden azaltabileceğine veya virüsün
yetişkinde kumar bozukluğu orta gelirli ülkelerde yaşıyordu.
zararları giderek daha görünür
yaratıcılığı tetiklemesinin
yeniden etkinleşmesinin beyinde
aktif hale gelerek zona hastalığını
veya problemli kumar davranışı Her yıl yaklaşık 10 milyon yeni
hale geliyor. Kumarın coğrafyası
nedeni oldukça basit: Tam
tetikler. Son araştırma bulguları, zararlı değişikliklere yol açmasını
bulunduğuna işaret ediyor.
değişti. Fiziksel kumarhaneler ve vaka görülüyor.
bu anda bilinçli zihin gevşer,
Galler’de benzersiz bir aşılama önleyebileceğine inanıyorlar.
bayiler elbette hâlâ var ama asıl
l The effect of shingles
kontrol azalır, sınırlar
Zarar sadece para
politikasının uygulamaya Zostavax aşısı, 2017 yılında yeni
sıçrama, çevrimiçi kumar, spor
vaccination at different stages
geçirgenleşir. Bu kısa aralık,
konulmasından kaynaklanıyor. Shingrix aşısının kullanıma
kaybı değil
bahisleri ve “casino uygulamaları”
of the dementia disease course, bilinçaltındaki fikirlerin
Bu politika, yanlışlıkla bir klinik sunulmasının ardından birçok
ABD merkezli bu hikâye, bugün
ile geldi. Dünya Sağlık Örgütü
yukarı çıkmasına izin verir.
deneyin koşullarını taklit ederek ülkede kullanımdan kaldırıldı. Cell, 2.12.25.
bize daha büyük bir gerçeği
(DSÖ/WHO), çevrimiçi erişimin
hatırlatıyor: Kumar bağımlılığı
yaygınlaşmasının kumar
artık ulusal değil, küresel bir risk.
zararlarını büyüttüğünü, bunun
Uykudan hastalık teşhisi
Custer’ın klinik gözlemleri (borç,
yalnız bireyi değil, aileyi ve
550 BIN HESABI ENGELLEDI
aile çatışmaları, depresyon,
toplumu etkileyen bir halk sağlığı STANFORD Üniversitesi’nin geliştirdiği yeni
intihar düşünceleri) bugün küresel
meselesi olduğunu vurguluyor. model, uyku sırasındaki biyolojik verileri işleyerek
ABD’Lİ teknoloji şirketi Meta, Avustralya’da
literatürle örtüşüyor: Kumar
Bu dönüşümün bir sonucu olarak hastalıkları önceden haber veriyor. SleepFM adı
16 yaş altı sanal medya kullanıcılarının
zararları; finansal çöküş, ruh
kumar davranışı da “ara sıra” verilen model, yalnızca uyku verilerini analiz
platformlara erişimini engelleyen yasa uyarınca
sağlığı bozulması, ilişki yıkımı,
olmaktan çıkıp 7/24 erişilebilir bir ederek Parkinson’dan kansere 100’den fazla
yaklaşık 550 bin hesabın devre dışı bırakıldığını
iş kaybı ve kimi vakalarda suça
pratiğe dönüştü. Telefon ekranı, hastalığın gelişimini en az yüzde 80 doğrulukla
açıkladı. Yasal düzenleme 10 Aralık’ta yürürlüğe
sürüklenme gibi çok katmanlı
günün her saatinde bir “bahis tahmin edebiliyor. Araştırma sonuçları, bilim
girmişti. Şirketlerin, 16 yaş altındaki çocukların
sonuçlar doğurabiliyor.
penceresi”ne dönüşebiliyor. dünyasının saygın yayınlarından Nature’da
hesaplarının kaldırılması için gerekli adımları
Lancet Public Health Komisyonu, yayımlandı. Çalışma, uykunun yalnızca dinlenme
l https://www.sciencenews.org/
atmaması halinde yaklaşık 32.9 milyon ABD
süreci değil, aynı zamanda güçlü bir biyolojik
teknolojinin kumarı daha article/bob-custer-gambling-
doları para cezası ödemesi öngörülüyor.
erken uyarı sistemi olabileceğini ortaya koyuyor.
erişilebilir ve “sürtünmesiz” hale addiction-impulse
Kasırgalar
kategorileri
zorluyor

