Catalog

4 EKİM 2026 5 Kedilere saldırı organize l Hayvan hakları bir sürecin işaretlerini tartışması son yıllarda görüyoruz. Özellikle büyük ölçüde sokak son dönemde kuduz köpekleri üzerinden haberlerinin yürütülüyor. Ancak yeniden öne son zamanlarda çıktığını, gerçekliği kedilerin de hedef kanıtlanmamış alındığı paylaşımlar pek çok haberin gördük. Sizce bu dolaşıma paylaşımlar münferit sokulduğunu mi yoksa organize bir görüyoruz. Bu hareket mi? nedenle bunları yalnızca münferit Fatma Biltekin: Bunların sosyal medya paylaşımları organize bir hareket olduğunu olarak görmüyorum. Tek tek düşünüyorum. Köpeklerde de süreç içeriklerden çok, bunların nasıl böyle başladı. Önce belirli olaylar üzerinden korku ve öfke üretildi, bir anlatı oluşturduğuna bakmak ardından hayvanlar toplumsal bir gerekiyor. Köpeklerde yaşadığımız tehdit olarak gösterilmeye başlandı. sürecin kediler açısından da yeniden Şimdi kedilerle ilgili de benzer üretilmeye çalışıldığını düşünüyorum. Hayvan haklarındaki sorun yalnızca artan şiddet olayları değil, denetlenebilir bir sistemin kurulamaması İhlal var, hesap vermek yok Ekim Dünya Hayvanları sahada nasıl bir işleve sahip? cevap alamadık. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Koruma Günü, Türkiye’de Biz uygulama varken de bunun Yumaklı’nın 18 Haziran 2026’da verdiği yanıta hayvan hakları açısından hayvanlar lehine her zaman işlemediğini göre 2 Ağustos 2024’te 105 bin hayvan kapasiteli ağır bir tablonun ortasında 322 bakımevi bulunurken 18 Haziran 2026 gördük. Örneğin bir şiddet olayında 4 karşılanıyor. Sokak itibarıyla yaklaşık 531 bin hayvan kapasiteli 572 polisin eve girip hayvanı korumaya hayvanlarının toplatılması, barınaklardaki bakımevi ve doğal yaşam alanı faaliyet gösteriyor. alamadığı pek çok durum biliyoruz. Öte yandan kanun çıkarken yaklaşık 4 milyon koşullar, hayvanlara yönelik şiddet ve Buna karşılık yasada “tehlike arz eden” hayvan olduğu, içişleri bakanı tarafından da kamu kurumlarının veri paylaşımındaki hayvanlar olarak tanımlanan köpeklerin DENZI köpeklerin yüzde 99.22’sinin toplandığı söylendi. sorunlar tartışılmaya devam ederken alınıp barınaklara hapsedilmesi çok Peki milyonlarca hayvan toplandıysa nereye Hayvan Hakları İzleme Komitesi’nin ÜLKÜTEKIN daha hızlı işledi. Yeni düzenleme bütün (HAKİM) 2025 Medya İhlal Raporu’na gitti? Mevcut kapasiteyle bu sayı arasındaki fark köpeklerin toplanmasının önünü açtı. göre yalnızca medyaya yansıyan vakalarda en nerede? Buna tatmin edici bir yanıt alamadık. Oysa belediyelerin geçtiğimiz 20 yıl boyunca 2025 başında yayımladığımız barınak raporunda az 3 milyon 939 bin hayvanın yaşam hakkı ihlal hayvanları kısırlaştırması ve aldığı yere bırakması 1408 belediyeye bilgi edinme başvurusu yaptık. edildi. HAKİM’den Fatma Biltekin’e göre ise gerekiyordu. Ancak bunun uygulanmadığını, Bunların 1111’i yanıt verirken 297’si hiç yanıt konu yalnızca ihlallerin boyutuyla sınırlı değil, belediyelerin sorumluluklarından kaçmak için vermedi. 58 belediye bilgi vermeyi reddetti. bu ihlallere karşı nasıl bir adalet mekanizması hayvanları başka belediyelerin sınırlarına ve Dolayısıyla yalnızca veri eksikliğinden değil, işletildiğinin de sorgulanması gerekiyor. ormanlara bıraktığını, barınaklarda bakımsızlık mevcut verilerin kamuoyuyla paylaşılmamasından Fatma nedeniyle hayvanların öldüğünü gördük. 2025’in l Sanırım hayvanlar ve hayvan dostları Biltekin da söz ediyoruz. Belediyelerin hayvan sayısı, başında yayımladığımız belediye barınakları açısından çok can acıtıcı zamanlardan kapasite ve çalışan sayısı gibi zaten tutmak raporunda da çarpıcı veriler ortaya çıktı. Bilgi geçiyoruz. zorunda oldukları bilgileri paylaşmaktan kaçınması edinme başvurularımıza yanıt veren belediyelerden Her gün yeni bir toplama, yeni bir şiddet ciddi bir şeffaflık sorunu yaratıyor. 26’sı barınaklarının ruhsatsız olduğunu kabul görüntüsü görüyoruz ve bir süre sonra bunlar etti. Barınağı olmayan 320 belediye ise sokak l Hayvan hakları alanında neden hâlâ gündelik yaşamın parçası haline geliyor. olması. Bu yöntemler yeni değil ancak 2024’teki hayvanlarını topladığını belirtti. Toplama işlemini düzenli ve karşılaştırılabilir verilere ulaşmakta Toplumsal şiddet arttıkça en kırılgan gruplar daha yasa değişikliğinden sonra çok daha rahat zabıta veya temizlik işçileri gibi yerel birimlerin zorlanıyoruz? fazla zarar görüyor, hayvanlar da bunlardan biri. uygulanabildiğini görüyoruz. Bütçe tarafı da yürüttüğünü belirten 171 belediye vardı. Dokuz Bu sorun yalnızca hayvan hakları alanına özgü Devletin hayvanlara yönelik şiddeti engellemek önemli. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın idari belediye hizmeti özel firmalardan aldığını, 12 değil. Türkiye’de birçok alanda kamu kurumlarının yerine bunu meşrulaştıran bir noktaya gelmesi, faaliyet raporlarına göre 2025’in ilk altı ayında belediye veteriner hekim gözetiminde belediye veri paylaşımı konusunda ciddi sorunlar var. süreci daha ağırlaştırdı. 2025 Medya İhlal hayvanlarla ilgili ayrılan bütçenin yalnızca yüzde personeliyle toplama yaptığını söyledi. Yani ortada Hayvanlar söz konusu olduğunda ise sorumlu Raporu’muz da tablonun boyutunu gösteriyor. 1.83’ü kullanıldı. Yıl sonunda ayrılan 1 milyar 800 çok büyük bir toplama operasyonu var ancak kişiler sorulara yanıt vermiyor, veriler tutulsa bile Yalnızca medyaya yansıyan vakaları tarayarak, milyon liralık bütçenin 1 milyarı tasarruf tedbirleri, bunun nasıl yürütüldüğü konusunda ciddi bir kamuoyuyla paylaşılmıyor. 2025’te hazırladığımız en az 3 milyon 939 bin hayvanın yaşam hakkının 60 milyonu da kurum aktarmaları gerekçesiyle şeffaflık problemi bulunuyor. TBMM Hayvan Hakları Raporu’nda üç kanun ihlal edildiğini tespit ettik. Bu rakam toplam düşürüldü. 2021’deki yasa değişikliğinde, teklifi, dört meclis araştırma önergesi ve 167 ihlali değil, kamuoyuna yansıyan tablonun alt ‘GEREKLİ BÜTÇE AYRILMIYOR’ sorumluluklarını yerine getirmeyen belediyelere yazılı soru önergesini inceledik. 167 yazılı soru sınırını gösteriyor çünkü ihlallerin büyük bölümü l Ordu’daki barınakla ilgili 2026 başında yaptırım uygulanması için mücadele ettik ancak önergesinin yalnızca 66’sına cevap verilmiş, medyaya yansımıyor. Adalet Bakanlığı’nın 2025 gündeme gelen görüntüler, barınaklardaki bu yönde bir düzenleme yapılmadı. 2024’te ise 101’i yanıtsız bırakılmış. Bu yalnızca veri verilerine göre 5199 sayılı kanun kapsamında 4 denetim meselesini yeniden tartışmaya açtı. bunun tersi yapıldı, hayvanları toplamayan ve eksikliği değil, doğrudan bir denetim sorunu. Veri bin 744 dosya işlem görmüş, bunların 2 bin 878’i Ordu’daki görüntüleri tekil bir olay gibi tutulmadığında veya paylaşılmadığında yalnızca öldürmeyen belediye başkanları ve çalışanları için karara bağlanmış. Karara bağlanan dosyaların değerlendirmemek gerekiyor. Benzer görüntüleri bugün ne olduğunu değil, yıllar içinde neyin altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngören bir yüzde 62’sinde kovuşturmaya yer olmadığına yıllardır Türkiye’nin pek çok yerinde görüyoruz. değiştiğini ve hangi politikaların işe yaradığını madde eklendi. Bana göre bu, hayvanları açıkça karar verilmiş. Yani temel sorun yalnızca başvuru Belediyeler çoğu zaman hayvanları korunması da takip edemiyoruz. Örneğin Tarım ve Orman düşmanlaştıran ve siyasi bir planın parçası olan bir eksikliği değil, başvuruların önemli bir bölümünün gereken canlılar olarak değil, kurtulmaları gereken Bakanlığı’nın faaliyet raporlarında kullanılmayan düzenlemeydi. yargı sürecine taşınmaması. bir yük olarak görüyor. Dolayısıyla bu hayvanlara bütçelere ilişkin verileri gündeme getirdikten SÜREÇ ŞEFFAF DEĞİL l Umut verici bir gelişme gibi görünen ayrılması gereken bütçeler de ayrılmıyor. sonra, sonraki raporlarda bu verilerin ayrı bir HAYDİ Polis uygulaması bir süre önce Gebze’de hayvanlara uyuşturucu verip l Hayvanların barınaklara alınmasından başlık altında paylaşılmadığını gördük. Dolayısıyla kaldırıldı. Peki hayvan haklarıyla ilgili yasanın poşetlere koyarak boğma, Konya’da kürekle sonraki süreç ne kadar şeffaf? sorun yalnızca verinin olmaması değil, verinin öldürme gibi yöntemlerin tercih edilmesinin Elimizdeki veriler arasında ciddi tutarsızlıklar uygulanmasında nasıl bir işleyiş söz konusu? kamuoyuna nasıl sunulduğu ve hesap verebilirliğin Çıkışı döneminde çok tartışılan yasa bugün nedenlerinden biri de bunların en ucuz yöntemler var ve bunun nedenini defalarca sorduk ancak nasıl işletildiği. Sosyal medyadaki ‘çabucak’ tarifler gerçek yaşamda 10 dakikada hazır! vaat ettiklerini karşılıyor mu? akvimler 2001 yılını gösterdiğinde evinde yemek yapan biri. Bu yakınlık aslında yapabilirim” duygusunun o kadar güçlenebildiğini Rachael Ray’in “30 Minute Meals önemli. Çünkü yemek yapmayı ustalık gerektiren ortaya koyuyor. Bu küçümsenecek bir değişim (30 Dakikada Hazır)” programı, değil ama tam da burada başka bir soru ortaya uzak bir alan olmaktan çıkarıp yaşamın erişilebilir yarım saatte sofraya yemek koyma çıkıyor: Yemek yapmak gerçekten kolaylaştı mı? bir parçası gibi gösteriyor. Tfikrini başlı başına bir mutfak Eskiden kolaylık çoğunlukla az teknik gerektiren ERİŞİLEBİLİR MUTFAK vaadine dönüştürmüştü. O yıllarda 30 dakika hızlı bir tarifi anlatırken bugün başka ölçütleri de var: sayılıyordu. Bugünse sosyal medyada çıta çok Sosyal medyadaki yemek içeriklerinin evde az malzeme, az bulaşık, tek tava, kısa süre, hızlı daha aşağıda: Beş dakikada makarna, on dakikada yemek yapma davranışı üzerindeki etkisini sonuç. Günümüzde insanların işten çıktıktan sonra akşam yemeği, üç malzemeyle tatlı… Bir tarif iki saat mutfakta geçirmek istememesi anlaşılır. inceleyen çalışmalar, tarif ne kadar yapılabilir videosu açılıyor. Sebzeler çoktan doğranmış, Sosyal medya da tam olarak bu gereksinime ve kolay görünüyorsa izleyicinin “Ben de sos küçük bir kasede hazır, tava yanıt veriyor. Ancak kolaylığın kişiden kişiye tam olması gereken sıcaklıkta. değiştiğini zaman zaman unutuyoruz. Her gün Malzemeler art arda giriyor, birkaç yemek yapan birinin beş dakikada doğradığı hızlı kesme, biraz müzik ve birkaç sebzeler, mutfağa yeni giren biri için 15 dakika Hız değil kalite saniye sonra ortaya kusursuz sürebiliyor. Bir içerik üreticisinin onlarca kez bir tabak çıkıyor. Ekranın yaptığı bir hareket, izleyicinin ilk denemesi mutfağın önemli bir bölümünü gözden kaçırma Şef ve gastronomi içerik üreticisi Enes altında da tanıdık cümle: olabiliyor. Yani videoda gördüğümüz riskimiz de var. Çünkü iyi yemek yalnızca tarifi Bayram: “10 dakikada hazır.” hız yalnızca tarifin değil, çoğu zaman doğru sırayla ve hızla uygulamaktan ibaret değil. Sahip olduğumuz hayat yaşam bizleri her şeyde BURÇAK Sosyal medyanın deneyimin sonucu. olduğu gibi yemek hazırlama işinde de hızlı olmaya Malzemeyi tanımak, bir ürünü nasıl saklayacağını ŞENER yemekle ilişkimizi itiyor. Sosyal medya içerik üreticileri de bu talebe ve elinde kalanı nasıl değerlendireceğini öğrenmek NE PİŞİRDİĞİNİZ ÖNEMLİ değiştirdiği yer belki karşı uygun arzı oluşturmakta başarılı. Ancak göz ardı de mutfak bilgisinin parçası. Bazen yemeği Sosyal medya yemek kültürünü tam olarak burası. Bir zamanlar etmememiz gereken bir ayrıntı da var. Bu coğrafyada kolaylaştıran şey beş dakikalık bir tarif değil, bu yaşayan insanlar olarak alıştığımız yemek düzen genişletti; ev mutfaklarını görünür tarif öğrenmek için yemek kitabı bilgiler oluyor. ve içeriği her zaman belli bir kalitenin üzerindedir. duruma getirdi, farklı kültürlerin karıştırmak, televizyondaki Sosyal medyanın hızlı yemek olarak sunduğu tariefl rin Belki sosyal medyanın bize sunduğu hızın tariflerini dolaşıma soktu ve pek programı takip etmek veya mutfakta geneli bu kalite seviyesini karşılayamıyor. Bence sosyal yanına artık biraz da bu bilgiyi koymak gerekiyor. çok insanın yemek yapmaya bilen birinin yanında durmak medyanın bir mucize gibi anlattığı jet hızında ama yavan Kısa tarifler mutfağa girmek için harika bir gerekiyordu. Bugün birkaç saniyede cesaret etmesini sağladı ama tariefl r yerine üzerine uğraşılmış ve zaman harcanmış yemekleri hayatımıza başlangıç olabilir ama yemek yapmayı gerçekten yüzlerce tarife ulaşabiliyoruz. yemek yapmayı yalnızca “Ne kadar dahil ederek hem kendimize harcadığımız zamanı kaliteyle doldurabilir hem öğrenmek, videodaki adımları takip etmekten biraz Üstelik karşımızdaki kişi çoğu zaman de yemek yemek işinden tekrar zevk almaya başlayabiliriz. kısa sürede hazırlanıyor” sorusuyla profesyonel bir şef değil; bizim gibi değerlendirmeye başladığımızda daha fazlasını istiyor. Afiyetle…