Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Months
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
4 OCAK 2026
3
Uzun
yıllardır
Çocuklarda ve
Eleştiri
Varlık
PROF. DR.
dergisinin
yazıyor musunuz?
toplumlarda
ÜSTÜN
editörlüğünü
DÖKMEN
u Gönderilen tüm metinler için eleştiri
üç tür doğum
yapan yazıyor musunuz?
Mehmet Hayır. Bir metinde duygu duygusallıkta
akın çocuğun sokağa çıkıp
boğulmuşsa, ortak duyarlık alanından çok fazla
zamanlara oyun oynamasını da
Erte ile
yararlanılmışsa, okurda belli tepkiler uyandırmak
kadar sosyal doğum sayabiliriz
bugün için belli tuşlara basılmışsa genellikle sahibine
çocukların
kanımca. Sokak kültürü
cevap dahi yazmıyorum. Ama bir şair, yazar
Y bir kez
kalmadı ama anaokulu
“iyi metin”
gençse ve benden bu türden bir olumsuz
doğduklarından söz
ve anaokulu öncesinde
eşiğini eleştiri almışsa her şeye rağmen gelecekte
edilirdi. Şimdilerde
çocukların 0-3 arasında
ondan iyi metinler bekliyorum
bir çocuk için üç tür
ilk yaşlar etkinliğine
neyin
demektir. Bunu e-postamda
doğumdan söz ediliyor.
katılmaları, sınırlı da olsa
belirlediğini belirtirim zaten.
Yaygın görüşe göre
diğer çocuklarla iletişim
birinci doğum fizyolojik
kurmaları sosyal doğum
konuştuk.
doğumdur, ikincisi
kapsamında düşünülebilir.
psikolojik, üçüncüsü
Süleyman Hecebil’in
ise sosyal doğumdur.
“İlk Yıllar”* adlı
Bireylerin yaşamlarındaki
kitabı, çocukların
üç tür doğumdan
doğum şekillerini ve ilk
‘İyi metin
esinlenerek toplumların
yaşları kapsamlı olarak
da benzeri aşamalardan
anlatmaktadır.
geçerek milletleri ve
TOPLUMLARDA
devletleri oluşturduklarını
düşünebiliriz.
ÜÇ TÜR DOĞUM
mevcut
Bir metaforda bulunacak
FİZYOLOJİK
olursak bebeklerin farklı
DOĞUM
tür doğumlarına benzer
Bebek anneden
şekilde toplumlar da belli
ayrılıp aldığı ilk nefesin
aşamalardan geçerek kuralları
ardından ağlamaya
millet, devlet olma yolunda
başladığında fizyolojik
evrilirler. Sosyolojide
doğum gerçekleşmiş
aralarında iletişim bulunan
olur. Ortamın havası,
ve ortak bir amaca sahip
ısısı, doğuma yardımcı
yıkar’
olan insan topluluğuna
olanların anneye ve bebeğe
grup adı verilir. İster bir
yaklaşımları doğan ve
adada ister bozkırda bir
ehmet Erte’yle eski araçlar ve değerler ölçüsünde karar vermiyorum. Memet Fuat’ın da
doğuran üzerinde kalıcı
insan topluluğu önce var
konuşmak, daraltılmasını ister. Elbette bir dediği gibi dergide onun metnini okuyanlar
etkiye sahip olacaktır. Eğer
olmalıdır. (Varoluşçu
yalnızca bir GÜVEN türün onu tanımamızı sağlayan benim imzamı da okuyacaklar çünkü.
hamilelik sürecinde ve
felsefeye göre varoluş
derginin birtakım özellikleri vardır. Bir Başka metinler de göndermesini istiyorum.
doğum anında görev alan
BAYKAN
özden önce gelir.) Bu
M editörüyle metne bu özellikleri dolayısıyla Şairin, yazarın yazmakta ısrarcı olduğunu
hekimler ve hemşireler
gruptakiler ortak bir dil
söyleşi yapmak değil, Türkiye’de öykü, şiir vb. deriz. Dikkat! görmeliyim ama daha önemlisi, az önce
anneye yeterince kibar ve
kullanarak iletişimde
edebiyatın nasıl okunduğunu, nasıl Tarihteki bütün şiirleri, öyküleri bir değindiğim nedenlerden ötürü yanlış bir
anlayışlı davranmıyorlarsa
bulunuyorlarsa ve en
tartışıldığını ve hangi metinlerin “gelecekten paydada buluşturan, bize “İşte bu bir şiir, karar vermemek için daha geniş bir sahada
bu görevlilere psikolojik
az bir ortak amaçları
bugüne” doğru yürüdüğünü de konuşmak şu da bir öykü” dedirten birtakım özellikler dilini, üslubunu incelemem, ne yapmaya
destek verilmelidir. Çünkü
varsa psikolojik doğum
anlamına geliyor. Yıllardır Varlık’ın olduğuna inanmak rahatlatıcı ama bu ortak çalıştığını anlamam gerekiyor.
bu tür itici davranışlar
gerçekleşmiş olur. Grup,
masasına düşen dosyaların ilk okuru olan payda sayesinde Dante’nin kendisinden
büyük ihtimalle
millet olma yolunda ilk
EN ÖNEMLİ GÖREV
Erte, bir yandan kendi şiirini ve anlatısını
kişisel travmalarından 631 yıl sonra doğan Tzara’nın metninin
adımı atmış olur. Birlikte
kurarken öte yandan genç kuşakların
ve cinselliğe ilişkin şiir olduğunu anlayacağını, severek
u Gençlere Varlık’a metin gönderirken
yaşayan ve ortak bir dil
metinleriyle uğraşan, onlarla tartışan, kimi
sorunlarından okuyabileceğini söylemek çılgınca değil
nelere dikkat etmelerini önerirsiniz?
kullanan bu grup zamanla
zaman itiraz eden, kimi zaman da önlerini
kaynaklanmaktadır. mi? Aradaki tarihsel mesafeyi bu kadar
Varlık’ın en önemli görevlerinden biri
birtakım başarıları ve
Giderek yaygınlık açan bir editör. Erte’yle, Varlık’ta “iyi açmaya gerek yok, aynı dönemdeki farklı
edebiyata yeni imzalar kazandırmak.
başarısızlıkları birlikte
kazanan bir görüşe göre metin” eşiğini bugün neyin belirlediğini, kuşaklara bakalım. Mesela Hececiler’in
Gençler metinlerini okuyacağımıza,
yaşar. Bu durumda
bebekler doğar doğmaz, geleneğin bir editör için ne anlama geldiğini, “Garip” şiiri hakkındaki sözlerini hatırlayın.
beğendiğimiz metinleri yayımlayacağımıza
aralarındaki bağ güçlenir.
daha yıkanmadan genç şair ve yazarlarla çalışırken nasıl İki taraf arasında biçimden de öte bir fark
güvensinler ama okumadıkları bir derginin
Anzakların bir millet
annelerinin bağrına bir yol izlediğini ve edebiyatta “hakikat” vardır, birbirlerinden özneyi ve gerçekliği
editöründen eleştiri beklemesinler.
olarak tarih sahnesine
konulmalıdırlar. Babanın konusuna nereden baktığını konuştuk. idrak etme, sorunsallaştırma yöntemleriyle
Varlık’la internette dolaşırken tanışıp şiir,
çıkmalarının yani
da bağrına konulması ayrılırlar. Öznenin konumu, kendini
öykü gönderen, bunu e-postasında açıkça
u Varlık’ta “iyi metin” eşiğini bugün
psikolojik doğumlarının
gerektiğini savunanlar da kavrama biçimi dönemlere göre değişir, söyleyen veya üslubuyla hissettiren o
ne belirliyor?
Gelibolu Savaşı’ndan
var. dolayısıyla bir sanatın tarihi eserlerde kadar çok insan var ki... Mesela biri bugün
Bir metni iyi kılan sabit ölçütler yok.
sonra olduğu söyleniyor.
öznenin nasıl sorunsallaştırıldığına bakılarak
şöyle yazdı: “Varlık’ta hangi kriterlere
“Şair”/”yazar” kendi çağına kadar
Çok geniş bir
PSİKOLOJİK
yeniden yazılabilir. Bu meseleyi tarihte
göre şiir yayımladığınızı söylerseniz ona
“şiir”/“öykü” olarak adlandırılmış metinlerin
coğrafyaya yayılan Türk
DOĞUM
geriye doğru çözmek kolaydır, kendi
göre yeni şiirler göndereceğim.” Bir metin
tarafında ve karşısındadır. Ne kadar
topluluklarının psikolojik
Doğum sonrasında
dönemimizi kavramakta ise zorlanabilir,
için eleştirilerimi iletip bazı düzeltmeler
tarafında ne kadar karşısında olacağını ona
doğumları için tek bir
bebeğin anneyle ilk teması
neyin iyi, yeni olduğunu anlamayabiliriz.
önerdiğimde şairi, yazarı -benim belirttiğim
bir yasayla dayatamayız. “Şiir”in/“öykü”nün
başlangıcın gösterilmesi
psikolojik doğumdur.
Hangi metnin edebi olduğunu anlayabilmek
tarihte değil de- birkaç saat ya da bir gün
tarafındadır, çünkü oradan çıkmıştır.
mümkün değildir.
Bebeğin henüz bilinci
için geleneğin işleyişini (modernizm
sonra bana bu metnin son halini gönderirse
“şiir”in/“öykü”nün karşısındadır, çünkü
Sosyal doğum için
yoktur ancak bu ilk temas
sonrasından bahsettiğimize göre, aynı
ona hemen yeniden cevap veremem çünkü
doğduğu yeri terk etmeye yazgılıdır. İyi
genellikle bir milletin
bebeğin anne tarafından
zamanda çoğulluğunu), edebiyat tarihinin
değerlendirilmeyi bekleyen başka şiirler,
bir şiir, iyi bir öykü -az veya çok- kendi
mensuplarının belirli bir
kabul edildiği, onaylandığı
nasıl devindiğini kavramamız gerekiyor. öyküler, yazılar var sırada. Sorunuza cevap
döneminde “şiir”, “öykü” başlıkları altında
ülkeye sahip olmaları ve
anlamına gelir. Bu
Edebi metinler gökten tepemize düşmez, bir vermedim de şikâyetlerimi dile getirdim,
benimsenen değerleri, kuralları yıkar.
bu ülke dışındakilerle
noktada ikinci bir doğum
geleneğin içinde doğar. Editörün en güçlü farkındayım ama Varlık okurları nelere
Yenilik, yenilikçiler arasında ortak bir dil
“biz-öteki” ilişkisine
söz konusudur, bebeğin
aracı gelenektir, tabii ki geleneği durağan bir dikkat etmeleri gerektiğini biliyorlar zaten.
kurulduğunda biter ve yeniden tırnaklara
girmesi gereklidir. Mithat
gelecekteki güven duygusu
şey olarak görmemek kaydıyla.
saldırmanın, edebiyata özgürlüğünü
u Edebiyatta hakikat sizce keşfedilen
Cemal Kuntay’ın “Toprak
psikolojik doğumla başlar.
kazandırmanın vakti gelir. Her devrimci
u Genç bir şairi, yazarı Varlık’ta bir şey mi, yoksa anlatıyla adım adım
eğer uğrunda ölen varsa
Psikolojik doğumda bebek
yapıt şüphe yaratır, çünkü bir türün içinde/ inşa edilen bir şey mi?
ilk kez basarken izlediğiniz editoryal
adeta “Ben seviliyorum, vatandır” sözü toprağın
altında konumlandırılmaya karşı koyar, süreçten söz eder misiniz? İkisi de değil. Edebiyat sayesinde
yalnız değilim” duygusunu vatanlaştırılmasını dile
türün tanımının, kendisini de kapsayacak Genç bir şair, yazar söz konusuysa tek bir hakikatin çoğulluğunu, göreceli niteliğini
edinmeye başlar. getiriyor. Remzi Oğuz
şekilde genişletilmesini ya da vazgeçtiği metnini değerlendirerek yayını konusunda keşfediyoruz.
Arık’ın “Coğrafyadan
SOSYAL
Vatana” adlı kitabı
DOĞUM
milletlerin psikolojik
BERRIN KARADENZI
Bebek başlangıçta vParanın hikâyesi
ve sosyal doğumlarını
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr
annesiyle simbiyotik bir
anlatıyor.
ilişki içindedir, özellikle
Pera’da anlatılacak
Toplumlar gibi
annesinin memesini
bireylerin de kendilerine
Kültür rotası
Pera Müzesi, antik Anadolu’da
kendisinin bir uzantısı
özgü doğumları olabilir.
paranın ortaya çıkışı ve dönüşümünü
olarak görür. Anneyle
Atatürk, fiziki babasının
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
odağına alan uluslararası bir
bebek arasında bir tür
Ali Rıza Efendi,
kültür sanat dünyasında bu hafta öne çıkan etkinlikler.
konferansa ev sahipliği yapıyor.
bağımlılık söz konusudur,
duygularının babasının
Oxford Üniversitesi ve ERC destekli
aylar geçtikçe simbiyotik
Ziya Gökalp, fikri
CHANGE projesi kapsamında 8-9 Ocak’ta
ilişkinin azalması,
babasının Namık Kemal
vElijah
düzenlenecek “Antik Anadolu’da Parasal Değişim
bağımlılığın bağlılığa
olduğunu söylüyor. Benim
(MÖ 630–30)” başlıklı konferans, antik dünyada
dönüşmesi beklenir.
üç doğumum ise anne
Fox’tan
paranın ekonomik, siyasal ve toplumsal etkilerini
Çocuğun okula başlaması,
babamla, psikolojiyle
çok boyutlu bir bakış açısıyla ele alacak. Katılımın
başka çocuklarla,
ve eşim Zehra Hanım’la
‘Solo
ücretsiz olduğu konferansta, numismatik, arkeoloji
öğretmenleriyle ilişki
tanışmamdır.
ve ekonomi tarihi gibi farklı disiplinlerden
kurması sosyal doğumun
Improvised
Kaynakça
beslenen çalışmalar bir araya gelecek.
başlangıcıdır.
İlgili kaynaklarda Tour’
* Hecebil, S. (2025).
v‘Toz, yıldızları
çocuğun okula başlaması vViyana Mozart
0-3 Yaşta Ruhsal Gelişim,
Doğaçlama
sosyal doğum olarak Bağlanma ve Anne-Çocuk
gölgede bıraktığında...’
solo piyano
tanımlanıyor ancak İlişkisi. İstanbul: Epsilon Orkestrası ile
performanslarıyla
geleneksel kültürümüzde Yayınevi.
19. yüzyılın sonlarında İstanbul’un
dikkat çeken ve üç
yeni yıla merhaba
aydınlatma gereksinimini karşılamak için
kez Grammy’ye aday
kullanılan Müze Gazhane’nin tarihsel
İmtiyaz Sahibi: Viyana’nın zengin müzik mirasının
4 OCAK 2026 SAYI: 1865 gösterilen piyanist
belleğinden yola çıkan “Toz, Yıldızları
CUMHURİYET VAKFI adına
sembollerinden Viyana Mozart Orkestrası,
n Yayın Koordinatörü ve prodüktör Elijah
ALEV COŞKUN
Gölgede Bıraktığında” başlıklı karma sergi,
DENİZ ÜLKÜTEKİN
dönem kostümleri ve özel repertuvarıyla
Fox, 16 Ocak’ta
Genel Yayın Yönetmeni
Müze Gazhane’de sanatseverlerle buluşuyor.
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN
dinleyicileri 18. yüzyıl Viyana’sına götürüyor.
Zorlu PSM’de
EVSUN SİNEM ALKAN
Sorumlu Müdür İBB Kültür ve İBB Miras’ın düzenlediği ve
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
Viyana Mozart Orkestrası, 10 Ocak’ta Ankara,
BETÜL BERİŞE Türk hayranlarıyla
küratörlüğünü Uras Kızıl’ın üstlendiği sergi,
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve CSO Ada Salonu’nda vereceği konserlerle klasik
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
buluşacak. Biletler
Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad.
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul 11 sanatçıyı bir araya getiriyor.
No:11A/41 Bahçelievler İstanbul Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım müzik tutkunlarıyla buluşacak.
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: satışta.
Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611

