Catalog

Bir günlüğün tanıklığında… Bu çağda tablete yazmak-söylemek dururken günlük tutmak… Kahramanımız Deniz de öyle düşünüyordu. Ama ailecek yer alacakları gizli görev gereği hem bir sığınak olarak hem de sakin düşünebilmek için iyi bir seçenekti günlük. Daha da fazlası… Bu heyecan dolu Afrika yolculuğunda Pürselim’in akıcı anlatımına Gündüz’ün incelikli desenleri eşlik ediyor. nın, karakterlerin adlarına özellikle yer veririm. Kongo, primatların (maymunların) yoğun yaşadıkları Y. BEKİR YURDAKUL Ne zamandır günlük tuttuğumu merak ettiniz demek. ancak (işin içine silah tüccarları da girince) sayılarının Türkçe ve matematik öğretmenlerim günlük tutar- tuhaf şekilde azaldığı bir coğrafya. Yanlarına herhangi ünlüğünüz var mı? Uzun zamandır mı? Ne gü- bir elektronik eşya almaları yasak. Ah, Deniz? Ah! Cep lardı. Hemen her derse de günlüklerinden bir bölümü zel! Hangi sıklıkta yazmaktasınız? Olsun; her telefonunu gizlice koyuveriyor ya çantasının gözüne, okuyarak başlarlardı. G gün çalmasanız da kapısını, ara ara da olsa o neler oluyor neler! Bir şey daha var: Hiçbir zaman “Siz de günlük tu- sularda dolaşmak neler katmaz ki insana... tun çocuklar” dediklerini anımsamıyorum. Maymun Günlük yazmak aslında konuşmaktır bana sorarsanız PRİMAT DEYİP GEÇİYORUZ DA... Savaşları’nı da galiba Mehmet Fırat Pürselim -tartıştığı günlüğünüzle. Maymun deyince de orada biraz durmak gerekiyor can alıcı olguların yanı sıra- böyle bir nasihatten uzak Şöyle dediğinizi duyar gibiyim: “Sana yazarken rahatlı- çünkü şebek, orangutan, şempanze, goril, bonobo aynı dil tutturduğu için sevgiyle okudum. yorum. Yaşadıklarımı sana anlatırken yeni baştan düşünü- aileye mensup türler. Bonoboların bu adı almalarının hikâyesi de çok hoş! yorum. Yani temize çekiyorum onları. Bir de sakin kalmayı PRİMATLARA / MAYMUNLARA NE OLUYOR? Mehmet Fırat Pürselim her ânı merak yüklü senden öğrendiğimi söylemeliyim. Bir şey daha var: Olup Deniz, edebiyatımızın usta kalemi Pürselim’in bizim hikâyesinde; büyük bölümü Avrupalıların sömürgesi bitenleri daha ayrıntılı değerlendirme fırsatım oluyor.” için kaleme aldığı, günlük türüne yasladığı yapıtı May- haline gelen Afrika gerçeğinin yanı sıra doğal yaşam Deniz’in günlüğüyle konuşmalarından yola çıkarak mun Savaşları’nın başkişisi. On dört yaşında, dedesini olgusu, bitmek bilmeyen silahlanma “yarışları”nı; dola- sıraladım yukarıda okuduklarınızı. yitirdiğinden beri arkadaşlarıyla ilişkileri pek iyi değil, yısıyla bilimin nasıl hayata düşman hırslar uğruna kulla- Deniz’i tanıtacağım size az sonra ne ki sözün burasında okul değişikliği isteği var. nılışını da tartışıyor. bir şey daha var günlükten açılmışken söz: Ceren de başka sıraya gidince ne yapsın Deniz? Kinşasa dönüşü neler olduğunu saklı tutup şunu söyleye- Bir arkadaşımızın; daha ilginci bir yazarın günlüğüne Evde de işler pek iyi gitmiyor, çünkü annesiyle babası lim: Yaşam bizi hoşumuza gitmeyen noktalara savurabilir; konuk olmak da bir günlüğünüzün olması denli heyecan -ikisi de primatolog- primatlara çocuklarından daha ne ki çözüm kaçmak değil, kendimize güvenip elimizden vericidir bana sorarsanız. fazla ilgi göstermekteler. Haklısınız, primatologların ne geleni yapmak, kendimizi yeni baştan keşfetmektedir. n Yıllar önceydi... Günlük edebiyatımızın büyük ustası iş yaptığını ben de araştırdım. Salâh Birsel’in günlüğünde adıma rast gelince yaşa- Aramızda kalsın, gizli bir görevle dünyamızın gi- Maymun Savaşları/ Mehmet Fırat Pürselim/ mıştım bu duyguyu. zemli kıtalarından Afrika’ya, Demokratik Kongo Resimleyen: Şebnem Aydın Gündüz / İthaki O günden bu yana günlüğümde olayın kahramanları- Cumhuriyeti’nin başkenti Kinşasa’ya gidecekler. Çünkü Çocuk / 101 s. / 9+/ 2025. Tilki neyi temsil ediyor? Muazzam sistem eleştirileriyle geliyor Thibault Prugne. Sosyolojik nedenlerin psikolojik sorunlarımıza nasıl kaynaklık edebileceğini, Tilki’nin başından geçenleri aktarırken okuru güldüren anlatısıyla sarmalıyor. Tasmanın farkında mıyız? Yoksa Tilki bizden önde mi? EMEK YURDAKUL UYUM SAĞLAMAK AMA... EVCİLLEŞMEK AMA NASIL? Tilki’nin eve dönüşünden sonra burnunun dibinde bi- “Önce sana sevimli bir tarz bulmalıyız” dedi Kiki neşeyle. ten örümceeek! Evet, o bir Tilki ve korkuyor. Örümceği “Şu minik papyona ne dersin?” “Peki ya yumuşacık kazak” korkutacak şeyin Kurt olduğunu düşünüyor, kurt kostü- diye atıldı Lisbeth. “Bu işin sırrı zarafettir” dedi Gipsie. mü uyduruyor kendine. İyi de neden? “Kendi korktuğu Bir puf puf oyuncak, pelüş tavşan, formunu korumak şeylerden birine benzeyerek diğerlerini korkutmak.” Tanıdık geldi mi size de? İkincil duyguları tetikleyen için frizbi ve Raoul’un en sevdiği valiz sapı. Tilki kararını temel duygulardan biri korku, bizi neye dönüştürebilir? verince bu dört kafadar (köpek) işe koyuldu. Bu dönüşümüyle örümceği korkutamasa da kurtların Tilki şimdi bir evin kapısını çalmaya hazır. Son hamle, arasına karışıyor Tilki. Şimdi kurtlar ona saygı göste- lavanta kokusunu sıkmak. İyi ki sıkmışlar parfümü. riyor. Kabul edilmek için başkası gibi davranabilir mi Kapıyı açan yaşlı kadının gözleri tam görmese de peki Tilki? Bu ne kadar sürdürülebilir? koku Tilki’nin tilkiliğini örtmüştü. Tilki’nin de artık bir evi, Tilki’nin başına gelenler, iki kitapta şu soruyu paylaşı- kulübesi, mamaları vardı. yor: “Sisteme uyumlanmak gerçekten hayatta kalmamızı Zaten her şey şu mamalarla başlamıştı. Yoksa Tilki; sağlıyor mu? Eğer öyleyse hayatta kalmayı mı yaşamayı ormanı, fındık ağaçları ve nehriyle mutluydu. Yemek için mana gidip ağaçların gölgesine uzanmak isteyene kadar... mı seçeceğiz?” n uğraşmak yorucuydu ama o gün karşılaştığı sorun Kurt’tu. Boynundaki ipin kulübesine bağlı olduğunu fark ettiğinde, Tüm bu sağ kalma ve beslenme koşturmacasından yo- evcilleşmenin bedellerini düşünmeye başladı. Geçim sıkın- Tasmanın Ucundaki Özgürlük-Burnunun rulmasaydı belki de mamanın cazibesine kapılmazdı. tısı, hayat yorgunluğu, güvende olmak... Tilki’nin sorunları Ucundaki Cesaret / Thibault Prugne / Çeviren: Yeni yuva güzeldi, mamalar lezzetliydi. Güvendeydi. Or- insana yabancı mı? Bunlar için vazgeçebileceğimiz şey ne? Gülnihal Yüksel / Timaş Çocuk / 32 s. / 6+/ 2025. 18 Haziran 2026 18