Catalog

gıbı, guneşten bunalanları avutıır" o Ab dulhak Şınası Hısar "Boğa/ıçı Mehtapları" bır dantel gıbı ışlemıştır Necatı ( umalı'nm "Ay Buyurken Uvuvamam" adlı oykulerı ayın toplum yaşayışı u/erındekı ınançsal sosyal vc cınscl ctkılcrını anlatır Ayrıea hal kımı/ın 'ay tutulması" anındakı geleneksel toıenlerıni (teneke çalnıak, sılah atmak gı bı) anlatan oykulcıı Sclahattın Şımşek, Var lık dergısmde "Yayla Notlan" adı altında yazmıştı Dıyeceğım odur kı ay dunya top lumlarının kultıırcl tarıhınde ozgun, etkjlı ve başat konumdadır Bu bakımdan Ahmet Nccdct'ın yıızyıllardır ınsanlığı buyulcmış uyduınuz ay a cğtLmesı ya7inımi7a yenı bır ay estetığı ka/andırnuştıı BLI kasıdc okııya nı bııtıın /amanları yaşatan bır çağrışım ağı na koyup sezgınin îşığına goturebdmekte dır Ay gıttı ytldız gıttı/gcce ne çabuh bıttı Sessızlık Demzı'ndı pışlık eksıksız olduk Hep le hıç e burunduk/varlık dıyt gorunduk Yokluğşun <>arnıcıydık/bellı belırsız olduk Bız sız ıdtk btz olduk/buyulu bır yuz olduk Gtzımızı cozdıder Ay da kalan ız olduk (\ 141) Kımdır ntdır zaman> ()gız bız mıyız' Sonrası olmayan onusız mıyız^ ZÜMRUT LONCA Kım kımın tutsağı •> Zaman mı, bız mı Zumrııt Longa (1998) dalıa çok kırsaJ Yok\a bız dtg'ıl hırbtrımtz mıytZ'' alan şıırlcrının toplamı bır vapıt Zumrut Haıku Kuşu'nda |aponların geleneksel Longa bır şıııın başlığl Ne gıızel bırbırıne koşuğu haıku'ya vaslanarak 1 ıırk<,enın en uyumlu şıırsel bır butunluk oluşturuyor bu gu/el (,ağdaş ıı^lemleıını yazmıştır Bu ko ıkı sozcuk Hemen belleğe yerleşıvor Bu şuğun pııf noktası a/ so/cukle buvuk soyle yapıtta ya/lıkta yaşam, bazı veıleşım bırım yebılmek, şıırsel etkı yaratabılmektır Bu lerı, antık orenler duşscl vc duşıınsel bır bakımdan haıku ustalığı zoıdur Haıkular duzlemde şıır katına ulaşıyorlar Zumrııt da doğasal bır sevdanın ^arkı doner daha Longa'da Yunus'a bır bıçcm var Ymc bu çok Mevsım degışımlerı, ınsan doğa ılışkı şıırlerde uue bır telscfe'yı yudıımluyor, o lerı, doğadakı (.anlılar, mevsımleruı getırdı yoreye ozgu tarıhscl scslcrı duyumsuyoruz Yddtzlar sofrasının o sonsuz bereketı ğı hıi7iın ve sevınçler gorulur bu ııçlemler Adına şıır denen masal meyvesıdır ay Hantepe bır tarth mıdır de Ahmet Necdet de bu ızlek ve konulan Gofcun dolyatagtnda aşı tutan tohumun Yoksa lanh oncesı mı mecaz, kışıleştırme ve çcşıtlı &o? sanatların Ağflcım gızleyen Irım Bahcesı dır ay Kromn'a \ordum ncdır dan yararlanarak haıkular halınde dıle geSalınır burçlarında kurtt şıırın ve aşkın O Al/ın Çafc su wu mı tırmıştır Her haıku doğanın koynunda bır Ycngeç'tc çokuşuyen yazdonencesıdıray Akıp gıttım de nıcedır kuştur sankı Setısın <ı' beytu l kasıd''/sensın o "beytu'lgazel" Her \ozcuğu ıst/an şaır nefesıdır ay YajSrnur ve yaprak Koskocaman bır soruyum (s Iİ7 140) sevısıyorlar tjte Gokle denız arasında aya bakarak (s 212) Nc sığınak/nt uçurum Şaır bu çağdaş kasıdesındc ay'ı ovgulerKtraz bır }//r Btn zamanın dııldasmda ken bıı geıçeğın tanıklıgını da yapar kıraz ağact şaır Eşzamanlı bır doğruyum (s 156) Apollo II Kumandanı Neıl Arnıstrong degıhe ncdır y (s 213) Aşk Ey'de (2001) Ahmet Necdet şur 21 Temmıız 1969'da Ay'dakı Ses.ı/lık De merdıvenlerının yııkarı basamaklarındadır nızı'ne ıner Ay'ın gerçeğıne varınca o nur Bır bılge şaır aşamasına gelmıştır Bır "tn bıklığımi7 yııvar dtışlerımızde parçalandı san ı kâmıl" orunundan pışmış, yctkın !}Ur nıı, buyusu bozuldu mu, kanat kanat duş ler sunmaktadır bu yapıtta "Scnsız'e adını Iemlerımız bır darbc mı yedi'1 Tabıı bunu ver/Aşkın kapısında dur,/Eğretı bcn'ı do zaman gosterecek Bu dıuuma Ahmet Nee yur/Bana sonsuzu goster1" dıyerek Lvrcn det Yunusça bır soylemle şoyle seslenır sel ve ınsancıl bır aravış ıçındedır hep (îlum kı bır <,ıplak ger^ektır "I lep"ten "hi(,"lığe, kımsesı/lığe varıştır "tnsan bu Hıı,ı bılseonıı bıı htpe taşır/laşıyınca hep dıvc hıijbır şevc ulaşır " Sııreklı vaşamı sor gular zaman denızınde kulaç ataı Bızı bır ınce hkır (,evresınde pervane gıbı donderır Örumcek uştır en guzelhaıkusunda dujt donu\ıır(s 22S'J Yapıtın 'Deıgılerde Kalan bolumunde sonradan yazdıgı sone hoyrat, tanka ve ga zeller bulunmaktadır Ahmet Necdet son donem şıııleıınde da ha bır soyut ve bıraz da hermetık gouınu yor Buradan onun şurınde bır arayış ıçın de oldıığunu anlıyoru/ O, gelenek tenıe luıde gııçkı dı/clcr kıııaıak, sağlam bağlan tılar yaparak çağdaş sesler getıımeye de vam euıyor Herkes bag'ırarak ionun ve \u\arak cevap vtnın Bır Nıye bırfayton atlarıyla bırlıkte gog"e ağar Ikı Maveraunnehır nıçtn Ece denızıne bakar Uç Nedtn her çocuğun kalbınde kocaman btr çocuk var Aşkt zakkumla orup orgutleyen kurşunkalemlı saır Surıye hamamında ftırı ha bıre sabuna boğar (s 247) Evet, tnce Dıvan'dakı bu şur çıçeklerı koklanmalıdır Ahmet Necdet'ın şur seruvenını anla mak, gerçck şıırın ozune varmak ve bılınç aydınlığına ermek ıçın • (*) tnce Divan/ Ahmet Necdet, Adam Yayınları, Eylul2004, 26i sayfa Mikrokosmos 'tan Makrokosmos'a bütün bir kâinat a Lale GÜI ÇANKAYA Kadıköy seyhan Kafe de perşembe toplantısı Soldan safla Füruzan Toprak, Nllgün polat Emlne Erbaş, Ahmet Necdet, Nevra Bucak, Ahmet Mlskloğlu, Nevzad Sudl (Mayıs 2004) gısıyle rap, hıp hop tar/ında ya/ılmış ızlenı muıı verıyor 'Nadıde Sultan'da populer bır fıgur, 'Kul ve Partıkııl, Postmodern Duru ma Ga/el, Abuksabukluğa Ga?el de, gu/el durmayacakmış gıbı gorunen teruıılerle guncelın guvensı/lık felsefesını nostaljık bır duyarlılıkla sorguluyor 'Ne Çok Enkaz' şı ırmde, gıınluk yaşamın katı gerçeğını yumu şatıp uıce bır mızah anlayışı ıçınde yaşanan ları verıyor Muhalıf bır şıır olan 'Corana Fantastıca' başlıklı Duşsel Taç anlamuıa gelen beş bolumluk şurınde, genç bır kızı tanık edıyor gunumuz kaosuna 'Altı Mevsım Gazelı' ıle, kışın ucunda gorunen 'ınce ba har'ı, yaz bıtımınde turuncu rengı ıle goğun ardındakı 'san yaz'ı katıyor mevsımlere 'Goklıman', 'Myndos', 'Gokova' şıırlennde, doğanm bır parçası olan ınsanın aşk duygu suna yer, gok, ay, guneş, denı/, korfez, lıman, kuşlar, balıldar tanıklık edıyor, onlar da yaşıvor aşkı şaırle bırlıkte 'Gun Yuzle n'ndckı şıırlerı ıle gece gunduz, sabahoğle ılundı akşam bolumlerı ıçınde ınsanın varoluşsal durumunu yansıtıyor 'Aşk Ey' kıtabında yer alan şıırlerınde ıse, aşkı zamanla o?deşleştıren yaşamın mıstık yanlanyla bır bag kurarak, aşkı onc surerek zamanı aşkla sorguluyor Zamanı sevgıyle kovalayıp onu aşkla kuşatıyor 'KUN' şurınde, 'ne 'tek'lık ne de 'cokluk' bırakıldığım dunya ussal dayanağım yok hem suc suzum hem kurban ben mtytm bır htçlığı sonsuz yansıtan ayna kendını aşmak ıı^ın her gun yenıden kuran dızelerı, dunyaya bırakılmış olmakla yaşama ya ve olmeye mahkum edılmış ınsanın, tam anlamıvla saçmayı yaşarken saçmanın getır dığı bo^untuyu ancak kendını ozgurce kur ma dencyleıı ıçınde aşabıleceğını vurguluyor 41 beyıtlık Av Kasıdesı'nde bu klasık şıır tormunu çağdaş bır çızgıye taşıyaıak yepyenı bır soylemle bır kadın ıçın ya/ılmış uzun bır aşk şıırının yapmacıksı/ vc coşku dolu a^k ovgusunun ardına duşnıuş gorunuyor j bazan kırpık Bazan da sevgılının fettan gamze^tdır ay Salınır burçlarında kunt şıırın ve aşkın Yengeç'te çok uşuyen yaz donencesıdtr ay Gonenır O Halık Lı dolu dızgın ve sonsuz Kuslarla baltklann duşten ulkesıdıray' 'Haıkular, hayatı aşkla ve şurle yaşama nın guzellığını dıle getırıyor. 'Yağmur ve yaprak sevışıyorlar ıste aya bakarak' 'Hem şıır hem kar wvıstı Pangaltıyla sabaha kadar 'Duş gonun bırak karla sevtşen şıır tşıldayarak' 'îlkbahar Tankaları' ıse, doğanın vc dığer canlıJarın coşkusunu şure taşıyor 'Sabah olacak, tlk yağmuru baharın Dalda kalacak Ah, yaban kazlaruıuı Çığlığı duyulacak1' 'Bır yığın çıçek Ve daldan ciala uçan Ak bır kelebek, O, guller arasından Kırmızıyı seçecek1' Turkçe'den bır damla duşer, ıçınden ne ler duşer, neler1 Mikrokosmos dan Makro kosmos'a Bııttın Bır Kamat1 Kısaca soylemek gerckırsc, Ahmet Nec det'ın tN( L DİVAN ında yaşamın ıç rıtmı nı ve hızla tukcnışını geleneksel bıçımlere yenı o/ler yedırerek yaşanmış, yaşanan, ya şanacak olanı bır resım bır ses gıbı gorııp duyarak alçakgonullu bır şaırın renklı yaşa mını yakalamış olursunu/ • SAYFA 19 'Bazan dudak/bazan goz/bazan A hmet Netdet'ın yaıım yıızyıllık toplu şıırlennı i(,eren kıtabı 'tNCn DIVAN'ı elıni7e aldığınızda şıırı kendı portresınc oturtan kapak desenınden, ılk sayfadakı 'Ondeyış' başlığı altındakı aforızmalara, son bolumdekı A<,ıklamalar ve Notlar'da yer alan bılgılere ve şıır basjlıklarına kadar, (Vnun yaşam seru venının bı^ımden ı<,erığe şurscl topografya sını gorursunu7 Bıçım derken gazel, kasıde, tuyuğ, hoyrat, haıku, tanka, vb Doğu ve Batı edebıyatlarının şııı formları çıkar karşı nıza îçerık derken de, duygudan duşunce ye, antık ı,ağdan (Anadolu Mıtolojısı ve mıs tısı/mınden) guntel gerçeğc, varolııi}(,u fel seteden toplumsal yergılere, şııı lc kanayan aşldardan coşkıı dolıı aşk ovgulerıne, doğa dan, çevreden, olumlu ınsanın ^aresı/lığıne kadar varan bır panoramayı ızlersını/ Şıır gokyımıne a(,ılan bır penceredır Bu pence reden yeryıi7iı gorunur 'tenha bır bah(,ede\ın kı orda ahmet necdet gokten )iır dokıdur/soz dujunceye doner verıcı değışım seruvenıne kapılarak" dıyor şaır 'Ç şurmde, 'ağzın bır çağın ağzı/boynun çekmgi n bır gul goğsun bır çın ıpeg'ı ve tarçtn hındı\tarida sent \evdıml\en oldum/yalmz ben kaldım sana \enintm camdan çtçek açan bır lamekânda' Her şııı bır yangını, hcr yangın da bır du zensı/lığı getırır Ovsa şur, du/ensızlığın du zenıdır 'Ne' başlıklı şıırınde 'yajamak bır denızde yangın çıkarmak tçtn ne deg'tldır nedır ve olınek bır kıyıda kıytya varmak ıçın ne değıldır nedır' 'Bır Can Yongasıdır Aşk' şurmde, 'bır can yongasıdır a$k candan geçer, yangınlarla ytkdmıs kobne canandan geçer' 'Zumrut Longa' şurınde, 'Bozcaada uç beş kulat, otesı laş plakta Hafiz Burhan ın \esı Tennennı tennı Tene\ Tennı lene Tenedos' dızelenyle şun resme ve muzığe yakınlaştırı yor Şıırsız ınsan, neyse, ınsansız şıır de o 'Metın Altıok îçın' şurınde, şaır dostunu, trajık olumıınıın acısını taşır dızelerc 'Kap lumbağa Peter'e Gazel'de, <,evreye duyarlılı ğını, 'Zekâvet Hanım'a Cîazel'de, olmuş yaş lı komşusuna tnsancıl bır bakışını, 'Hatıgırıgorıyades'e da/cl'dc, doğdıı^u ijOtııkluğu nıı yaşadlğı yerden ayrılmış bıı dostıın o/le mını, 'Palamut Meşesı Bu Şıır Sana da bır ağatı, Ses temıınlı bır şııı olan Kır Tırtı lı'nda bıı tırtılı 'Takıı JRdabıı kcdıvıkışı leştıııvoı Amerıkan Bar, Dluıuk Aşk(,ı ğırtkan' gıbı uyaklı, kısa beyıtlı şıırleıındc bıtjim ve dıl ses /engınlıgı ık linlıkte (,ocuk şıırı tadında ıçeı ık olarak da toplumsal yer I 769 ündeyış tekı ılk soz Şur bır hesaplaşma dır Durust bu hesaplaşma, ı,oğu zaman tepkıyle karşılanıı ve bu tepkı şurın etkı ala nına genışlık ka/anduıı Şıır ıçın de a? uz bırkazanı, dcğıldıı bu " Ilesaplaşması 1968'de Lrzurunı'da tek yaprakLk bır 'de nemc' adlı tlergıyı çıkaıırken yayımlamaya başlamış olduğıı bu aforızmalarla, eskıyle yenının kultuıel savaşımından bahsedıyor arna bu savaşı ayrı dıışmek adına dc^ıl, eskı den kopnıadan yenıvı varatmak adına "Kavnakta ve kokcndc yatan kıılturel de ğeıleıımı/ı bır bır gozden geçıreıek donu şuıiKu/bııeşımcı liır^ızgıdc onlardnn varar laııaıak ve bu yaıaılanma bı<,ınunın bellı bır ol(,ıısu, esteiık kaygılardan kaynaklanan bel lı bıı donuşumcu tavıı ı^ınde, venılığın ar dından va/ge^ılme/ bır tutku ıle en heyetan C U M H U R İ Y E T K İ T A P SAY