Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
Günler
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
2 AĞUSTOS 2026
3
Yılmazlık, ahlak
Üniversitede
ve mutluluk
on günlerde pek çok kişi,
“İçinde bulunduğumuz
ortamda nasıl mutlu
oluruz” diye soruyor.
tasarım mı
SÜçüncü sınıf bir kişisel
gelişimci edasıyla, “Önce derin nefes
alın” demek istemiyorum. Stresli
olduğumuzda doğru nefes almamız
PROF. DR.
gerektiğini sanırım herkes biliyor. Bu
ÜSTÜN
konuda okuyucularıma öğüt vermeye
DÖKMEN
çalışmayacağım. Sadece psikoloji seçsem?
ve edebiyat alanındaki iki kitaptan
örnekler sunacağım. Kıssadan hisse çıkarmayı değerli
am 2 milyon 187
okuyucularıma bırakacağım. Sanırım bu tutum çağdaş
bin 743 genç, bu
bir tavır olacak. Çünkü Doğu edebiyatında genellikle
günlerde geleceklerini
yazar kıssadan hisse çıkarıp okuyucuya iletir, tiyatroda
belirleyecek
ve romanda ise yazar kıssadan hisse çıkarmaz, bu işi
Tkariyer tercihini
okuyucusuna bırakır.
yapıyor. Türkiye’de 200’ü aşkın
yükseköğretim kurumu var, 130
NAZİ KAMPINDA YILMAZLIK
kadarı devlete ait. YÖK Atlas’ı
Viktor Frankl, Yahudi bir psikiyatristti. Nazi
ÖZLEM
taradığınızda mimarlık lisans
kamplarında altı yıl kalmıştı. Bu yaşantısından yola
YALIM
programının tek başına yaklaşık
çıkarak “logo terapi”yi ortaya koymuştu. Frankl’a göre
100 üniversitede okutulduğunu
insan anlam arayışında olan bir varlıktır. En stresli
görüyorsunuz. Üniversiteler bu branşları
ortamlarda örneğin bir Nazi kampında bile anlamlı
ayrı ayrı değil, “mimarlık ve tasarım
amaçları olan kişilerin hayatta kalma ihtimali yüksektir.
fakültesi” veya “sanat, tasarım ve
Anlamlı amaçlara sahip olmayan kişiler yılmazlıklarını,*
mimarlık fakültesi” gibi tek çatı altında
yaşama güçlerini kaybederler. Nazi kampındaki
topluyor. Bu ayrım, eğitim yaşamınızda
bazı esirler hayatta kalıp yakınlarını bulma umudu
tekniğe mi sanatsal ifadeye mi daha yakın
taşıyorlarmış. Bu umut onlar için anlamlı bir amaçmış.
olacağınızın ilk göstergesi olabilir.
Frankl’ın ise bir yakınını bulma umudu yokmuş, kendi
ayrılabilen, ikinci bir ömrü olan “ürün- ile çalışıyor ama çok farklı gündelik
ifadesine göre onu yıllarca ayakta tutan amaç kamptan
YARATICILIK BİR SEKTÖR
hizmet sistemleri” tasarlayan endüstriyel
yaşamlar vaat ediyor. Benim önerim,
kurtulunca orada olup bitenleri yazarak insanlara
Küresel yaratıcı ekonomi bugün 3 tasarımcılara gereksinim var. İyi bir
seçim yaparken sırf puanınıza değil o
duyurmakmış.
trilyon doları aşan bir büyüklükte ve endüstriyel tasarım eğitimi, size sadece
bölümün atölye kültürüne, hocalarının
Bazen kamptaki esirlerden birisi kamptan kurtulma
UNCTAD’ın son raporuna göre 2022’de nesnelere yönelik değil organizasyonlara,
hangi alanda gerçekten üretim yaptığına,
umudunu tamamen kaybedermiş, anlamlı bir amacı
yaratıcı hizmet ihracatı 2017’ye göre
yönetişim sistemlerine ilişkin herkesten okulun sanayiyle temasına bakın. Bir
da olmazmış, bu kişi yemek dağıtılırken tabak yerine
yüzde 29 büyüyerek 1.4 trilyon dolara
farklı bir bakış açısı sunar. Bu bilgi ile stüdyoda geçirilecek dört yıl, bir sınıfta
lazımlığını uzatırmış. Bunu yapan kişiler bir hafta
ulaştı. Eğer bir tasarım fakültesi
ister tabure tasarlarsınız isterseniz uzay geçirilecek dört yıldan çok farklı bir şey
içinde, uykuda ya da uyanıkken ölürlermiş. Sıfır anlam,
seçecekseniz sadece küçük
çalışmalarında yer alırsınız, size öğretiyor; atölye imkanları sunmayan bir
sıfır amaç kişinin hayatını sonlandırırmış.
bir atölye değil, ülkeler
kalmış. tasarım fakültesinde eksik kalırsınız.
Bu noktada belirtmek gerekir ki anlamlı bir amaca
arası ihracatta rol sahibi
Günümüzde yapay Yapay zekâ konusunda endişelenmeyin.
sahip olmak ile yılmazlık arasında önemli bir ilişki
bir meslek seçtiğinizi
zekâdan en çok etkilenmiş Bu araçlar tasarımcının elinden işini
vardır.
bilmelisiniz.
branş gibi görünse almıyor, elindeki olanakları değiştiriyor.
Tasarım geniş bir
de grafik ve görsel Hatta şimdiden “yapay zekâ yönetmeni”,
NAZİ KAMPINDA AHLAK
alan, hangi bölüm sizi
iletişim tasarımı “deneyim küratörü” gibi unvanlar
Ahlaklı olmak çevre koşullarıyla olduğu kadar, kişinin
nereye taşıyabilir,
size iki boyutta konuşuluyor. Yani makinenin ürettiği
yetiştirilme koşullarıyla, kendisiyle de ilişkilidir. Stresli
ayrımları bilmekte tasarımı öğretir. Bir kusursuzluğa karşı “insan işi” görünen
olmayan bir ortamda bazıları ahlaklı davranır, bazıları
yarar var. Mimarlık, markanın yüzünü, bir içeriğe ve estetiğe bilinçli bir dönüş
hırsızlık ya da döneklik yapabilir. Stresli bir ortamda
sırf yapıların değil bir uygulamanın başladı bile. Tasarım, hem teknolojiyle
ise kimisi ahlak dışı yollara başvururken kimisi ahlaklı
onlarla gelen nasıl hissettirdiğini entegre hem de en çok insana gereksinim
kalabilir. Frankl, “İnsanın Anlam Arayışı” isimli
yaşamın tasarımını kurabilirsiniz. duyan meslek haline geliyor. Bundan
kitabında bu konuda pek çok örnek ortaya koymuştur.
da düzenleme işidir. Kitaplar ve reklamlar daha heyecan verici bir çelişki var mı
Nazi kampında, Naziler bazı esirleri yardımcı olarak
Işığın, sesin, hareketin varolduğu sürece bilmiyorum. Bu günlerde insanların tüm
seçiyorlarmış. Bunlara “kapo” ismini veriliyorlarmış.
yapısal çevre ile nasıl mesleğiniz baki işlerini yapay zekâ aracılığı ile yaptırma
Yahudi ve esir olan bu kişiler, şüphesiz ki kamptan
konuştuğunu kurgular. kalacaktır. yapay zekâya telaşından çekinmeyin. Bunların tasarım
ayrılamıyorlarmış ancak Nazilere yardım ediyorlarmış.
Olasılıkla siz mezun karşın tasarımcının işi alanında acı sonuçları yaşandıkça insan
Frankl kapoların Nazilerden daha gaddar davrandıklarını
olurken bu meslek iklim bitmiyor, tam tersine varlığının önemi yine artacaktır. Sadece
belirtmiştir. Anlaşılan kapolar bir tür Stockholm
krizi ve sosyoekonomik “yönetmenlik” haline geliyor. teknolojiden uzak bir tasarımcı olmayın
sendorumu sergiliyorlarmış.
baskılar ile daha restoratif Makineyi doğru yönlendirmek, ve bu tür eğitim kurumlarını tercih
Bazı Nazi subayları ise esirlere acıdıkları için kamp
kimliğe doğru kayacak. Yani üretilen onlarca versiyondan doğru etmeyin.
dışına çıktıklarında onlara kendi paralarıyla ilaç
sıfırdan bina dikmek yerine varolanı olanı seçmek, markanın ruhunu korumak
Hatta tercihlerinizi yaptıktan sonra
alıyorlarmış.
iyileştiren, karbonu, klimatizasyonu gibi unsurlar için hâlâ bir insan gözü, aklı
okullarınızda eksik gördüğünüz konular
Frankl kendisiyle ilgili de şu olayı anlatmaktadır:
düşünen, malzeme bilgisi iyi mimarlar gerekiyor.
için yetkililerinizi uyarın. Kabullenici
Savaş bitmiş, Müttefikler kampları boşaltmışlardır.
aranacak.
değil, değişimci ve talepkar olun. Çünkü
MODA VE OYUN SEKTÖRÜ
Özgürlüklerine kavuşan Frank ile bir Yahudi arkadaşı
İç mimarlık (ben mekân tasarımı
geçtiğimiz yüzyılın sistemleri adına bir
Moda ve tekstil tasarımı, kumaşla
tarlalar arasında yürümektedirler. Tarlalar ekilidir,
diyorum), mimarlardan daha dar bir
geçiş dönemindeyiz ve pek çok üniversite
düşünmeyi öğretir. Geleceğini daha
Frankl, “Ekinlere basmayalım patikadan yürüyelim” der.
ölçekte mekânın psikolojisiyle uğraşır.
kendini adapte etmeye çalışıyor;
çok laboratuvarda görüyorum:
Arkadaşı ise “Bunca yıl kimse bize acıdı mı, ben niye
Bir ofisin insanı yorup yormadığına,
sizlerin beklentileri yön verici
Mantardan deri, algden lif,
başkasının tarlasını düşüneyim?” der ekinleri çiğneyerek
bir hastanenin işlevsel olup olmadığına olur.
kompostlanabilen tekstiller
yürür. Sonuçta çok büyük bir stres ortamında Frankl
karar verir. Perakendede dolaşımı, Yaşamınızın en güzel
üzerine çalışan hem
ahlaklı davranmayı başarmıştır.
yatak odasında iyi uykunun eşya ile yıllarındasınız: Bir
tasarımcı hem malzeme
bütünleşmesini düzenler. Özetle her üniversite macerası,
STALİN KAMPINDA MUTLULUK
bilimci gibi düşünen
ölçekte mekânsal tasarım gerçekleştirir. ilk ve ortaöğretimin
Sovyet rejim karşıtı Aleksandr Soljenistin’in, “İvan
bir kuşak şimdiden
Her iki alanda eğitim alanlar, artık tersine bir gencin
Denisoviç’in Yaşamında Bir Gün” isimli bir romanı
dünya podyumlarında
mimari aydınlatma tasarımı dediğimiz özgürleştiği, sadece
var. Roman, Stalin’in Kuzey Asya’daki çalışma
kendine yer açıyor.
özelleşmiş branşa da geçebiliyor. kariyerini değil,
kamplarında geçer. Isı eksi 30-40 derece arasındadır.
Oyun ve etkileşim
Yapay ışık dünyada en büyük gelişim kendini de fark
Neyle suçlandığını bilmeyen, bir hâkimin yüzünü dahi
tasarımı, son yılların
gösteren ticari alanlardan. Nöromimarlık ettiği ve karakterinin
görmemiş olan İvan Denisoviç 20 küsur yıl hapis cezası
en gözde işi oldu.
dediğimiz, insan biyoritmine göre ışık ve önemli adımlarını
almıştır, gündüzleri bir şehrin inşaatında çalışmakta,
Ekranın arkasındaki
mekân tasarlayan yaklaşım, her iki alanın attığı yerdir. Her
geceleri ise bir barakada yatmaktadır. Hitler’in kampı tüm unsurları
bana göre en heyecan verici geleceği. gün içine gireceğiniz
sıcak cehennemdir, Stalin’in kampı ise soğuk cehennem. tasarlayan, deneyimi
Sağlık, eğitim ve çalışma yaşamının binanın, buluşacağınız
İvan Denisoviç bir gün inşaatta küçük bir çakı yapar, kuran, bir uygulamanın
merkezine oturan ve geleceği parlak hocaların bunda
şapkasının kenarına saklayıp barakaya sokar. Bu onun neden elinizde bu
yenilikçi bir uzmanlık. etkisi büyük olacak.
için önemlidir. Akşam da yemeğin sevdiği tarafı ona kadar uzun kaldığını
Benim de branşım olan endüstriyel Üniversite bir kültürdür.
bilen insanlar bu mesleğe
gelir. O gece İvan Denisoviç yataksız tahta ranzaya
tasarım, çevremizdeki her nesnenin Tercih listenizi doldururken
sahipler. Genişletilmiş
yatar, şapkasını başının altına koyar, “Bugün çakıyı
(kaşıktan uçak kabinine) tasarlanması kendinize güvenin. Seçtiğiniz
gerçeklik ve mekânsal bilgisayar
kapıdan geçirdim, yemekte de yemeğin sevdiğim tarafı
ile ilgilidir. Ergonomi, algı, malzeme bu alan sizi bugünden tahmin
teknolojileri yaygınlaştıkça bu
bana geldi, bir insan bundan başka ne isteyebilir?”
teknolojileri ve son dönemde UX/kullanıcı edemeyeceğiniz mesleklere taşıyacak
tasarımcılar artık sadece ekranı değil,
dedi ve huzur içinde uyudu. Buradaki kıssadan hisse
deneyimi gibi alanlarda uzmanlaşırsınız. kadar hızlı değişiyor; bu belirsizlik
fiziksel mekânı da kurgulayan bir role
şudur: İnsan evladı en olumsuz koşullar altında bile
Döngüsel ekonominin yükselişiyle bu
korkulacak bir şey değil, tam tersine,
doğru yürüyor.
kendisini mutlu edecek bir şeyler bulabilir. İyi de
meslek de dönüşüyor: Artık tek seferlik tasarımı seçen biri için en cazip tarafı.
Bütün bu dallar aynı tasarım ilkeleriyle
kanımca olumsuz koşullar altında, örneğin haklarından,
ürün değil tamir edilebilen, parçalarına Merakınızı kaybetmeyin, gerisi gelir.
özgürlüğünden yoksun bırakılmış bir insanın anlık
mutluluğu ne kadar sevindiricidir, ne ölçüde işe yarar?
Bir Çinli bilge, “Değiştirebileceğim şeyleri
Michelin yıldızlı Elif’ten
değiştirmeye gücüm olsun, değiştiremeyeceğim şeyleri
kabullenmeye sabrım olsun, ikisini ayırt etmek yani neyi
değiştirebileceğim, neyi değiştiremeyeceğim konusunda
şef Bodrum’da ilk tekli
da aklım olsun” demiş. Değiştiremeyeceğimiz şeyler
İki Michelin yıldızlı şef Paco Roncero, 7-9 Los Angeles’ta müzik
karşısında Stalin kampı mutluluğu belki işimize yarar.
Ağustos tarihlerinde Bodrum’daki Ruins çalışmalarını sürdüren
* Yılmazlık, psikolojik sağlamlık ya da rezılyans demektir.
Luxury Resort’ta konuk olacak. Roncero, genç müzisyen Elif, ilk
Miraj Restaurant’ta Sözen Hospitality resmi teklisi “Hurt You”yu
ve Gastromasa işbirliğiyle düzenlenecek yayınladı. Şarkının ilk demo
İmtiyaz Sahibi:
2 AĞUSTOS 2026 SAYI: 1895
etkinlikte çağdaş İspanyol mutfağına kayıtları Elif tarafından
CUMHURİYET VAKFI adına
n Yayın Koordinatörü
odaklanan altı aşamalı bir tadım menüsü hazırlandı; ardından proje
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN
Genel Yayın Yönetmeni hazırlayacak. Madrid’deki Paco Roncero Kanadalı bir prodüktörle
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN
EVSUN SİNEM ALKAN Restaurante ile iki Michelin yıldızına sahip tamamlandı. İstanbul’da
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
olan şef, aynı zamanda İspanya Kraliyet çekilen klibin senaryosunu
BETÜL BERİŞE
Elif
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık Gastronomi Akademisi tarafından Ulusal Elif ve kardeşi Bahar birlikte
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş.
Paco Roncero
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul
Gastronomi Ödülü’ne değer görüldü. yazdı, klibi Elif kendi yönetti.
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83.
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın

