Katalog

12 NİSAN 2026 6 Şeşen: Müzik yorumcularının yüzde 65.2’si yapay zekâya yönelik yasal düzenleme istiyor Müzik hikâyesini kaybediyor ürk popuna unutulmaz parçalar tirdiği alışkanlıklara özellikle gençlerin müziğe armağan eden Gündoğarken MELODİ YAPICI bakış açısı ve tüketme biçimleri de bir hayli topluluğuyla tanınan müziğin usta değişti. Artık pek çok müzisyenin önünde viral ismi Burhan Şeşen, bir süredir Müzik olma potansiyeli taşıyan şarkı üretmek gibi bir Yorumcuları Meslek Birliği’nin (MÜYORBİR) zorunluluk var. T başkanlık görevini yürütüyor. Müzisyenlerin geçim sıkıntısı ve Bugün müziğin üretimi ile tüketimi arasındaki ilişki ciddi yasakların yarattığı belirsizliklerle örtüşen sorunlarına yönelik şekilde değişti. Şarkılar artık yalnızca dinlenmek için değil, çalışmalar yapan oluşumun bulgularını ve çözüm önerilerini paylaşılmak ve kısa sürede yayılmak için de üretiliyor. Bu da Şeşen’le konuştuk. müzisyenler üzerinde görünürlük baskısını artırıyor. Viral olmak elbette bir fırsat yaratabilir. Ancak müziği yalnızca algoritmalara l Yıllardır sürdürdüğünüz müzik kariyerinizde aynı zaman- uygun içerik üretmeye indirgediğinizde, uzun vadede yaratıcılık da MÜYORBİR yönetim kurulu başkanlığı da yapıyorsunuz. zarar görebilir. Müzik bir trend üretme aracı değil, bir ifade Bu görevi üstlenmenizin nedenleri nedir? Müzisyenlerin sizden biçimidir. Bu dengeyi kaybetmemek gerekiyor. beklentileri nasıl? Müzik kariyerim boyunca sanatçıların üretim tarafında güçlü ALGORİTMALARIN ROLÜ olsalar da haklarını koruma konusunda yalnız kaldıklarını l Dediğiniz gibi algoritmalar da müziğin sunuluş ve tüketiliş gördüm. MÜYORBİR’de görev almamın en temel nedeni de bu biçiminde ciddi söz sahibi. Hem müzisyen hem de müzisyenlerin yalnızlığı ortadan kaldırma ihtiyacıydı. Bugün müzisyenlerin hakları için çalışan bir kurumun başkanı olarak bu yeni duruma beklentisi çok net: Ürettikleri eserin karşılığını alabilecekleri, bakışınız ve yarattığı etkilere yönelik çözüm önerileriniz neler? emeklerinin görünür olduğu ve haklarının korunabildiği bir Algoritmalar müziğin görünürlüğünü belirleyen en önemli sistem. Sırf gelir değil, zamanda emeğe saygı talebi var. Biz de bu faktörlerden biri oldu. Ancak bu sistemler çoğu zaman eşit bir beklentiyi karşılamak için hem müzik yorumcularının haklarını rekabet alanı sunmuyor. Büyük yapımcıların ve belirli içeriklerin korumaya hem ülkemizde telif hakları konusundaki farkındalığın öne çıktığı, bağımsız sanatçıların ise görünürlük mücadelesi gelişmesine hem sektörde daha adil bir yapı kurulmasına hem de verdiği bir yapı söz konusu. Daha şeffaf ve adil algoritma müzik yorumcularının seslerini kamuya, sektöre ve kamuoyuna Güçlü bir lisanslama modeli sistemlerine ihtiyaç var. Aynı zamanda meslek birliklerinin rolü duyurmaya odaklanıyoruz. daha da kritik hale geliyor. Bizim önceliğimiz, müzisyenlerin l Müzikle ilgili en tartışmalı konulardan birisi de yapay zekâ. Sizin haklarının bu yeni dijital ekosistemde de korunmasını sağlamak. l Ülkemizde müzisyenlerin en öncelikli sorunları neler? kurumsal olarak bu konuya bakış açınız nedir? Önerdiğiniz belli etik Gelir adaletsizliği, sosyal güvence ve örgütlenme eksikliği en l Günümüzde şarkılar için belli bir süre sınırı konuşuluyor. sınırlamalar var mı? temel sorunlar. Ancak bunların da ötesinde daha derin bir mesele Yine albüm yapmaya sıcak bakılmıyor ve genelde tekliler üze- 600’e yakın müzik yorumcusu üyemizin katkılarıyla yaptığımız var ki o da müzisyenliğin, yorumculuğun hâlâ gerçek bir meslek “Müzik Sektöründe Yapay Zekâ Etkisi” başlıklı araştırmamıza göre rinden süregelen bir müzikal iklim söz konusu. Bu “yenilikler” olarak görülmemesi. Oysa sahnede gördüğünüz her performansın müzik yorumcularının yüzde 65.2’si yapay zekâ uygulamalarına müziğe neler kaybettiriyor? arkasında yıllar süren bir emek, disiplin ve eğitim var. Buna yönelik sıkı bir yasal düzenleme talep ediyor. Yani mesele yapay Müzik üretimi daha hızlı ama aynı zamanda daha yüzeysel karşın müzisyenlerin emeği çoğu zaman görünmez kalıyor. Öte zekâyı durdurmak değil. Onu adil, şeaff f ve hak temelli bir çerçeveye bir hale gelme riski taşıyor. Albüm kültürü, bir hikâye anlatma yandan bir eserin telif hakkının 70 yıllık bir ömrü olduğu için oturtmak. Özellikle izinsiz kullanım, ses klonlama ve gelir paylaşımı biçimiydi. Sanatçının dünyasını bütünlüklü şekilde aktarmasını gibi alanlarda yaşanan belirsizlikler, sanatçıların haklarının sanatçının ancak çocuğu onun telif haklarından yararlanabiliyor, sağlıyordu. Teklilerle ilerleyen bir sistemde ise bu derinlik zaman korunmasını her zamankinden daha kritik hale getiriyor. MÜYORBİR ikinci kuşağa, torunlara bu haklar devrolmuyor. Yanı sıra, zaman kaybolabiliyor. Şarkı sürelerinin kısalması, dinleyici olarak beklentimiz; yapay zekâ uygulamalarının sanatçıların dijitalleşmeyle birlikte erişim arttı ama gelir aynı oranda artmadı. dikkatine uyum sağlama açısından anlaşılabilir ama müziğin haklarını gözeten, şeaff f ve adil bir çerçevede düzenlenmesi, ses ve Bu da sektörde sürdürülebilirliği zorlaştıran en önemli kırılma duygusal ve anlatısal gücünü sınırlayabiliyor. Yine de bunu performans kullanımının açık rızaya tabi olması ve bu alanda güçlü noktalarından biri. tamamen olumsuz okumamak lazım. Önemli olan bu yeni form bir lisanslama modeli oluşturulması. l Son yıllarda TikTok gibi sosyal medya mecralarının ge- içinde de nitelikli üretimi sürdürebilmek. Her korku kitabı çocuklar için tehlikeli değildir ocuk kitaplarının bizden biri gibi durur karanlıkta. Canavarlar aslında ÇOCUKLARLA Evde deneyin içerikleriyle ilgili çoğu insanın kabul etmekte zorlandığı, kapı önüne koyduğu BİR ÖMÜR zaman haksız eleştiriler duygulara bir beden verir. Ve biz sonunda yine Çedebiyata bakışı olumsuz kendimizi okuruz. etkiliyor. Güney Kore ASIL EBEVEYNLER KORKUYOR seyahatimde gittiğim bir kitapçıda çocuklar için üretilen korku kitaplarını - Peki ebeveynlerin bu konuda tutucu yaklaşması görmüştüm. Benzerlerinin Japonya nasıl önlenebilir? ve Çin’de de olduğunu öğrendim. Çocuklar için korku kitaplarından söz edince Nihayetinde “korku” bir duygu ve korkan da genelde çocuklar değil de ebeveynler saklanılması, kaçılması gereken oluyor aslında. İnsan bilmediği şeyden korkar çünkü. ÖMÜR KURT bir duygu değil. Oysa ülkemizde Okur (ebeveyn) önyargısı da işte burada devreye “sakıncalı” görülüyor. Dolayısıyla omur@ giriyor. Tanımadığımız “canavarlar”dan korkuyoruz. cocuklarlabiromur. fantastik çocuk kitaplarına karşı da Kendi korkularımızı ne yazık ki çocukların sırtlarına com bir mesafeye neden oluyor. Oysa bindiriyoruz. Oysa korkuyu diğer duygularla bir arada, fantastik edebiyat insan zihnini onların parçası gibi düşünmeye çalışsak her şey yoluna geliştiren, yaratıcılığı artıran, hayal gücünün sınırlarını girebilir. Kitap ayracı zorlayan bir tür ve kökü de masallara dayanıyor. Çocukların kitapları sevmesi ‘BAZI DİDAKTİK KİTAPLAR DAHA ZARARLI’ Konuyu fantastik çocuk edebiyatının ülkemizdeki önde için kitaplarla ilgili eşyalar gelen isimlerinden Göktuğ Canbaba ile konuştuk. - “Güvenilir” olduğu düşünülen kitaplarla “korku” önemli. Örneğin çocukların kitaplarının arasında nasıl bir fark var peki? ‘HEP AYDINLIK OLMAK ZORUNDA DEĞİL’ kendi kitap ayraçlarını Üzerinde durmamız gereken konu “korku kitapları” tasarlaması kitaplarla bağ - Çocuk kitaplarının “fazla güvenli” olmamalı. Aksine “fazla güvenli” çocuk kitaplarını kurmalarını kolaylaştırır. Biz olması gibi bir istek var. Doğru mu bu? sorgulamalıyız. Etliye sütlüye karışmayan, anlatısı bu hafta Hipp Türkiye’nin Çocuk edebiyatı her zaman iyi tanıyacağımızı fısıldarlar. Fantastik öğüt vermekten öteye geçemeyen, didaktik, kurgusu desteğiyle Cin Ali Müzesi’nde aydınlık olmak zorunda değildir ve ve korku edebiyatı tam da bunun için birbirini tekrarlayan o “zararlı” kitaplardan. Bu tarz bir kitap ayracı atölyesi unutmayalım ki korku hikâyeleri vardır. Korku kitaplarının, fantastiğin kitaplar duygunun dolaşımını keser. Ne dünya ne de düzenledik. Çocuklar, çocuğu korkutmak için değil, olmazsa olması canavarlar çoğu zaman insan hakkında söyleyecek bir şeyleri vardır. İşte asıl atık malzemelerden kendi Göktuğ merakını uyandırmak için vardır. dışarıdan gelmezler. Onlar pekâlâ zararlı olan da budur. Çünkü edebiyat başta birbirimizi Canbaba ayraçlarını yaptılar. Ardından Böylece çocuk karanlıkta yolunu yüzleşmeye çalıştığımız duygulardır. daha iyi anlamamıza olanak tanır. İnsan duygularının onlara “Soli’nin Maceraları” bulmayı öğrenir. Varolan bir Vampirler, kurt adamlar, hayaletler... kaosunu gösterip farklı yaşamlara uyanıp ölmemizi adlı kitabımı imzaladım. duyguyu çocuktan esirgemek, yokmuş Garip görünümlerinin ardında aslında sağlar. Her uyanışta ve yok oluşta bir şeylerin farkına Ayraçları kitaplarını içine gibi göstermek onun karanlıkla ilk insanları anlatırlar. Onlar sınırda varırız. Yeni bir şeylere dokunuruz. Güvenilir çocuk koydular ve atölyeden öyle karşılaştığında donakalmasına neden bekleyen yansımalarımızdırlar. Frankenstein kitapları ise çocukları ve ebeveynleri “kandırmak” ayrıldılar. Siz de evde deneyin. olur. Oysa kitaplar bize kendimizi anlatır. ötekileşmiş, sevilmek, kabul edilmek isteyen bir için vardır. Güvenilir sayfalarda anlatacak bir şeyleri Yolumuzu nasıl bulacağımızı, kendimizi nasıl daha canavardır. Drakula hırsı, güç isteği ve arzularıyla yoktur. Bu da onları tehlikeli hale getirir. Haftanın şarkısı Bu hafta Köy Enstitüleri Anı Evi’ni “Yamuk Keçe Pabuçlar” çocuklarınızla çocuklarınızla birlikte gezin. Enstitüler kusursuz olanı değil, uyumlu birlikte Ezo hakkında çok özel belgelerin yer aldığı olanı fark etmek üzerine bir Sunal’dan “Zıt etkileyici bir mekân. kitap. Kelimeler” Yayınevi: Kronik Çocuk Yer: İzmir-Konak Ezo şarkısını dinleyin Yazan: Beyza Akyüz Tarih: Hafta içi her gün açık Sunal ve bu şarkı üzerine Resimleyen: Sümeyra Özdemir Saat: 09.00-17.00 Yaş: Her yaşa uygun sohbet edin. Acaba kelimelerin Yaş: 7+ Sayfa: 48 İletişim: (0232) 293 39 00 zıtlıkları bize neler anlatıyor? Haftanın etkinliği Köy Enstitüleri Anı Evi Haftanın kitabı