Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
1 ŞUBAT 2026
3
Notre-Dame
de Sion’un
Reklamlar
“Üniforma-
Bir Kimlik
170 yıllık
eklam bir dikkat
İnşası” sergisi,
markanın, etmek
üniforma
17 Ocak-
PROF. DR.
ürünün ya da zorundadır.
5 Haziran
ÜSTÜN tarihi eğitim
bir hizmetin Kadın
tarihleri
R hedef kitleye sürekli
DÖKMEN
anlayışının,
arasında,
tanıtılması, dikkatinin olarak
pazar günleri
çekilmesi amacıyla kendini
estetik
ve resmî
yapılan etkinliğe verilen başkalarına beğendirmek
tatiller hariç
tercihlerin
zorundadır.
addır.
hafta içi
Bir reklam kanımca iki
ve toplumsal
10.00-18.00,
REKLAMDA
temel özelliğe sahiptir.
cumartesi
MANİPÜLASYON dönüşümlerin
Birinci özelliği bir şeyi
10.00-15.00
Birçok reklam, ürünü
tanıtmak, ikinci özelliği
kumaşa
saatleri
tanıtmakla yetinmeyip
ise potansiyel müşteriyi
arasında
manipülatif bir dil
işlenmiş
manipüle etmek, hatta
La Galerie’de
kullanır, yani tüketiciyi
kandırmaktır. Tanıtım
izlerini görülebilir.
alttan alta o malı almaya
doğal bir ticari faaliyettir
yönlendirir. Reklam öyle
ancak insanları manipüle taşıyor.
olmalıdır ki tüketici o
etmenin ve kandırmanın
“Üniforma-
reklama bakarken kendi
etik olup olmadığı
yaşamında bir eksiklik
tartışmaya açıktır.
Bir Kimlik
Zamanın bedene yazdığı kimlik:
hissetmelidir. Pek çok
RÖNESANS
reklam manipülatif İnşası” sergisi,
RESMİNDE REKLAM
davranarak tüketiciyi
bu sessiz
Reklam sadece huzursuz etmek ve şöyle
hissetmesini sağlamak
günümüzün buluşu tanıklığı
ister: Eğer bu ve benzeri
değildir, yüzyıllar
gün yüzüne
ürünler sende yoksa
öncesinde de özellikle
sen fakirsin, hatta bir
resim sanatında reklam
ÜNİFORMA
çıkarıyor.
hiçsin.* En kısa zamanda
bulunduğu düşünülebilir.
buna sahip olmalısın. O
Rönesans resminde
azı giysiler vardır, yansıtıyor. Renkli kemerler, çapraz şeritler
arabanın, o evin içinde
asillerin üzerlerindeki
yalnızca giyilmez, yaşanır. -grand cordon-, baretler, çiçek ya da defne
sınıf atlamış olursun.
pahalı giysiler, ipekler,
Üzerimizden çıkarıldıktan yapraklarından taçlar, okul topluluğu içinde
(Burada mış gibi bir sınıf
atlaslar, kürkler,
sonra bile zihnimizde kalır, bireyin yerini belirleyen sembolik bir dil
atlama söz konusudur.)
günümüzün ifadesiyle
B hafızanın katmanlarında kuruyor. Zamanla bu işaretler kayboluyor,
Bir ev reklamında,
bir tür ürün yerleştirme
sessizce dolaşır. Ahmet Hamdi Tanpınar’ın yer değiştiriyor veya anlam dönüştürüyor
“Burada oturursanız siz
sayılabilirdi. Sanatçı
“Eski Zaman Elbiseleri” tam da bu ama üniforma tüm bu değişimlere
yaşarsınız, bütün şehir
ustalığıyla bezenmiş
yüzden yalnızca modanın değil, zamanın karşın kurumun ruhunu taşıma görevini
size bakar” diyordu. Bu
dökümlü, albenili giysiler
edebiyatıdır. Tanpınar için eski giysiler, sürdürüyor.
reklam bence etik değildir.
bir tür giysi reklamıydı,
geçmişin kumaşa sinmiş bir estetiğinden Bu açıdan bakıldığında, üniformanın
Kendi evini alacakları
muhtemelen resmi
çok bedene yerleşmiş bir zaman tarihi yalnızca kurallarla örülü bir disiplin
manipüle ederken,
gören zenginlerde bu
duygusunu taşır. Üniforma ise bu zaman hikâyesi değil. Aynı zamanda öğrencilerin
kışkırtırken alamayan
giysileri satın alma isteği
duygusunun kurumsal halidir: bireysel gündelik pratiklerinde benimsedikleri
milyonları aşağılıyordu.
uyandırıyordu. Holbein’in
bedende toplumsal bir kimlik inşa eden, uyum ile sessiz itirazları arasında gidip
Bu reklam sosyal
1553’te yaptığı Elçiler
sessiz ama ısrarlı bir anlatı. gelen canlı ve çok katmanlı bir anlatı.
medyalarına oturdukları
isimli tabloda çok sayıda
Çocukluğumda, ilkokulda beyaz Üniforma kimi zaman saygınlığın, kimi
yemek masalarının
nesne vardır, ancak ön
yakalı siyah önlük giyilirdi. Beş zaman alçakgönüllülüğün, kimi zaman
kumaşların kesimi, renklerin
fotoğrafını koyarak
plana çıkan şey elçilerin
yıl boyunca aynı önlüğün içinde modernliğin ya da laikliğin simgesi oluyor.
sadeleşmesi veya ayrıntıların
övünen bazı kişileri
kıyafetleriydi.*
büyüdük. Ardından gittiğim Notre- Her durumda, içinde bulunduğu toplumun
kaybolması rastlantısal estetik
kışkırtmış olabilir. Ancak
Dame de Sion Fransız Lisesi’nde dönüşümlerine tanıklık ediyor; siyasal
tercihler değil değişen pedagojik
SEYREDİLEN
bazılarına, örneğin bana
sekiz yıl gri etek, beyaz gömlek ve iklimi, eğitim anlayışlarını ve estetik
ideallerin, toplumsal beklentilerin
KADINLAR
hitap etmemiştir.
gri hırkadan oluşan bir üniforma hassasiyetleri yansıtıyor.
ve siyasal iklimlerin yansıması
Reklamlardaki kişiler
Erkek egemen
vardı. Eteklerin dizin altında olması
olarak okunuyor.
DEFİLE GİBİ SERGİ
klasik resimlerde
toplumlarda ve bu
şarttı; biraz kısaltmaya kalktığımızda
Pierre Bourdieu’nün
olduğu gibi birbirlerine Notre-Dame de Sion’un Paris ve
toplumların sanatında
ÖZLEM
öğretmenlerimizin ciddi uyarılarıyla
“toplumsal farklılaşma”
odaklanmak yerine İstanbul’daki arşivleri, Notre-Dame de
erkek seyreden, kadın ise
YÜZAK
hatta zaman zaman cezalarla
(distinction sociale) kavramı,
izleyicilere odaklanırlar. Sionlular Derneği Arşivi ile eski öğretmen
seyredilendir. Bu durum
karşılaşırdık. 12 Eylül’ün gölgesinde
üniformaya bakış için güçlü bir
Klasik resimlerdeki ve öğrencilerin kişisel koleksiyonlarından
özellikle Avrupa resminde
büyüyen bir kuşağın öğrencileriydik;
düşünsel zemin sunar. Üniforma bir yandan
sergileme mantığı, o kadar beslenen sergi, bu tanıklığı görsel bir
ortaya çıkar. Avrupa
disiplin yalnızca okulun değil, dönemin de
kurum içindeki eşitliği simgelerken diğer
estetik şekilde olmasa da hafızaya dönüştürüyor. Okul sıralarından
resminde kadın seyredilen,
diliydi.
yandan kurumlar arasında işleyen sembolik
geçmiş öğrencilerin üniformalı fotoğrafları,
reklamlarda da vardır.
edilgen bir varlıktır. Pek
Biz mezun olduktan yıllar sonra içimize
bir ayrım mekanizmasıdır. Burada söz
aksesuvarlar ve belgeler, adeta bir defile
Konuya varoluşçu
çok ünlü tabloda kadın
kasvet düşüren o gri renk de tarihe karıştı,
konusu olan kimliğin bastırılması değil,
düzeni içinde izleyiciyle buluşuyor.
felsefe açısından bakarsak
model doğrudan izleyicisi
üniformalar renklendi. Uzun yıllar yalnızca
belirli bir kimliğin inşa edilmesidir. Notre-
Fotoğraflara eşlik eden kısa videolar ve
dün bu eşyaya, eve
olan erkeklere bakarak
kız öğrencilere eğitim veren okulumuzda
Dame de Sion’un üniformaları da bu
sözlü anlatılar ise sessiz görüntülere ses
sahip değildiniz, zavallı
poz verir. Berger’e göre
artık erkek öğrenciler de vardı. Zamanın
anlamda yalnızca “aynı” olmayı değil,
kazandırıyor ve üniformayı yalnızca görülen
durumdaydınız. Bugün
Hint, İran, Afrika ve
ruhu değişmiş, yasaklı kapılar açılmış,
belirli bir eğitim geleneğine ve kültürel
değil, hatırlanan bir nesne haline getiriyor.
bir reklam karşısında
Amerika yerlilerinin
daha neşeli bir hava okula sinmişti. Peki
dünyaya ait olmayı temsil eder.
17 Ocak’taki açılışta, farklı sınıflardan
potansiyel alıcısınız,
resimlerindeki kadınlar
ya çok daha öncesi? Osmanlı döneminden
KİMLİK İNŞASI öğrencilerin geçmişten bugüne kronolojik
yarın paranızı harcayıp
edilgen değillerdir,
Cumhuriyetin ilk yıllarına, İkinci Dünya
sırayla farklı üniformalarla sundukları
bu eşyaya sahip olursanız Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi
yanlarındaki erkeğe
Savaşı’nın gölgesinden sonrasına uzanan
defile, bu sürekliliği yaşayan bedenler
güçlü bir kişi olursunuz, kızı Afet İnan’dan Aliye Berger’e, Ayla
bakarlar.* Bence eski
çizgide üniforma ne anlatıyordu?
üzerinden yeniden kurdu. Böylece sergi,
dünkü sakil halinizden Algan’dan Fahrünnisa Zeid’e, Güher ve
Mısır ve geleneksel Türk
GİYSİ DEĞİL FELSEFE
geçmişe bakan bir arşiv olmaktan çıkıp
kurtulursunuz. Süher Pekinel kardeşlerden Güzin Dino’ya,
resminde de kadın edilgen
Notre-Dame de Sion Fransız Lisesi’nin bugünün öğrencileriyle canlı bir diyaloğa
Ayrıca dondurma yalayan Gencay Gürün’e uzanan geniş bir isimler
değildir, resimdekiler
kuruluşunun 170. yılı vesilesiyle La dönüştü.
kadın reklamlarında kuşağını yetiştiren Notre-Dame de Sion’un
birbirlerine bakarlar.
Galerie’de açılan “Üniforma-Bir Kimlik “Üniforma-Bir Kimlik İnşası”, bize
olduğu gibi kadın bazı 170 yıllık tarihini yansıtan sergide izlenen
Avrupa sanatında
İnşası” sergisi, tam da bu sorunun izini şunu hatırlatıyor: Bazı giysiler dolaplarda
reklamlarda bir meta yerine kronoloji, bu kimlik inşasının dönüşümünü
ise kadın edilgendir.
sürüyor. Sergi, üniformayı yalnızca bir okul saklanmaz, zamana asılır. Ve yıllar sonra
geçer. Bu da çok büyük bir açıkça görünür kılıyor. 19. yüzyılın ayrıntılı
Tablonun alıcısına, onu
kıyafeti olarak değil bir eğitim felsefesinin, bir düğme, bir kemer ya da bir fotoğraf
ve törensel giysilerinden 20. yüzyılın
manipülasyondur, kanımca
seyreden erkek müşteriye
bir kültürel aktarımın ve tarihsel sürekliliğin karesi aracılığıyla insanın kendine şu soruyu
giderek sadeleşen çizgilerine uzanan bu
etik değildir.
bakar. Pek çok ünlü
maddi taşıyıcısı olarak ele alıyor. 1856’dan sormasına neden olur: Biz bu kıyafetlerin
yolculuk disiplin ile özgürlük, gelenek
tabloda kadınlar poz
REKLAMDA
bugüne uzanan uzun zaman diliminde içinde kim olmayı öğrendik?
ile modernlik arasındaki hassas dengeyi
verirler, kendilerini
KANDIRMA
sergilerler. Hint ve benzeri
Ülkemizde ve dünyada
kültürlerin resimlerinde
BERRIN KARADENZI
bazı reklamlarda resmen
de poz verme vardır ancak
v ‘Bir
yalan söylenmemektedir
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr
kadın ve erkek birlikte poz
ancak bir algılama
verirler, kadının pozdaki
Hikâyenin
zaafından yararlanılarak
payı yüzde 50’dir. Ama
müşteri kandırılmaktadır. Kültür rotası
Batı tarzı bir nüde, kadın
İlk Cümlesi’
Örneğin bir malın
tek başına izleyicisine
Yapı Kredi bomontiada,
Yeni filmler, tiyatro oyunları, sergiler, konserler... Kültür sanat
fiyatının 99.99 TL
poz vermektedir. Söz
7-22 Şubat arasında Hasan
olduğu söylenmektedir.
dünyasında öne çıkanlar, bu hafta Kültür Rotası’nda...
konusu bu mantık çağdaş
Cem Araptarlı’nın “Kar:
Kredi kartlarının
reklamlarda kısmen de
Bir Hikâyenin İlk Cümlesi”
olmadığı dönemde 100
olsa ortaya çıkmaktadır.
başlıklı fotoğraf sergisini,
TL verdiğinizde size
v Bedri Rahmi
Reklamdaki kadınlar ve
Bozlu Art Project işbirliğiyle açtı. Sanatçının
şüphesiz ki 1 kuruş iade
erkekler birbirlerine değil
Türkiye’nin doğu coğrafyasında kış mevsiminde
Eyüboğlu sergisi
edilmiyordu. Ancak
izleyicilere bakarlar.
çektiği bu yeni seri, karın manzara üzerindeki
fiyata bakan müşteri
Erkek egemen düzende
etkisini ele alıyor.
Casa Botter’de
“90 küsura aldım”
erkeğin seyreden, kadının
duygusunu yaşıyordu. Bedri Rahmi Eyüoğlu’nun,
ise seyredilen bir varlık
Burada müşterinin dönemin önemli kültür sanat
olarak algılanması resim
açıkça kandırılması söz v Tarihin ve tutkunun isimleri ve aile dostlarıyla
dışında kadınlar üzerinde
konusudur. yazıştığı mektuplarının
bir baskı oluşturur. Kadın
melodileri
zarflarından
her zaman vücuduna, * Berger, J. (2019).
oluşan
Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası
kilosuna, kıyafetine,
Görme Biçimleri. Çev. Y.
“Sevgilerle, v Béjart Ballet
(BİFO), dinleyicilerini 19. ve 20.
saçlarına, davranışlarına Salman, Metis Yayınları.
Bedri Rahmi
yüzyılın çarpıcı yapıtlarının bir araya
Lausanne İstanbul’da
Eyüboğlu”
geldiği güçlü bir programla buluşturuyor.
sergisi sanatçının özel
İmtiyaz Sahibi: Dünyaca ünlü şef Martijn Dendievel Dünya dans sahnesinin en güçlü topluluklarından
1 ŞUBAT 2026 SAYI: 1869
CUMHURİYET VAKFI adına
dünyasına Türkiye’nin kültür
yönetimindeki BİFO; 5 Şubat akşamı Béjart Ballet Lausanne, “Firebird” ve
n Yayın Koordinatörü
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN tarihine zarflar üzerinden
Lütfi Kırdar Asım Kocabıyık Anadolu “Boléro”nun yanı sıra “OSKAR” adlı yeni eserin
Genel Yayın Yönetmeni
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN bakmak isteyenler için şiirsel
Oditoryumu’nda virtüöz piyanist Maria Türkiye prömiyeriyle Zorlu PSM’de izleyiciyle
EVSUN SİNEM ALKAN
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
bir durak sunuyor. Sergi 29
Meerovitch ve Avrupa’nın en yetenekli buluşacak. Topluluk, 20-2-22 Şubat 2026
BETÜL BERİŞE
Mart’a kadar Casa Botter’de
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve trompetçilerinden Omar Tomasoni ile tarihlerinde Zorlu PSM Turkcell Sahnesi’nde
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad.
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul
görülebilir.
No:11A/41 Bahçelievler İstanbul Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım aynı sahneyi paylaşacak. dört gösteri ile sahne alacak.
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta:
Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611

