Katalog

19 Aralık 2002’ye kadar Rıfat sıkıyönetim koşullarında güven- Ilgaz’ın kitaplarını yayımla- lik güçlerince aranan bir insa- yan oğlu Aydın Ilgaz (d. 1940), nın soğuk kış günlerinde kaçı- Sınıf’ın Efsanesi adlı anıların- şının romanıdır. da, babasının 1944’te yayımla- Radarın Anahtarı (1957) nan şiir kitabı Sınıf ile başlayan ile başlayan gülmece öykü- ve Hababam Sınıfı ile devam lerinde yaşam kesitlerini ve eden “sınıf” yolculuğunu an- aydınlığa uzanan, karanlı- lattığı kitabıyla babasının yaşa- ğın perdelerini yırtmaya çalı- mının ayrıntılarına uzanır. şan elleri görürüz: Don Kişot Aydın Ilgaz, babasının anlat- İstanbul’da (Palavra), Kes- meli Bunları, Nerde O Eski tıklarından ve o günlerin bası- nında yer alan yazılardan yola Usturalar, Saksağanın Kuy- çıkarak bilirkişiye göre, kapağı ruğu, Şevket Ustanın Kedisi, RIFAT ILGAZ, AYDIN ILGAZ kırmızı, yayınevi Devrim Kita- Geçmişe Mazi, Garibin Ho- bevi, “yazarının hasta ruhlu ol- rozu, Altın Ekicisi, Tuh Sana, RIFAT ILGAZ, İLHAN SELÇUK dir. Cideli kadınların çileli ya- duğu”, “edebi açıdan hiçbir de- Rüşvetin Alamancası, Çalış Osman Çiftlik Senin, Sosyal şamlarını da anlattığı Sarı Yazma ğer taşımayan” ve adı Sınıf olan kitap nedeniyle yargıla- Kadınlar Partisi, Şeker Kutusu, Dördüncü Bölük. (1976) adlı romanında, çocukluğunun geçtiği ve çok sev- nıp altı ay hapis cezasına çarptırılmasını ve anılarıyla Ha- Nerede Kalmıştık? (1984) ve Cart Curt (1992) adlı kitap- diği memleketi Cide’deki yıllarından başlayarak öğrenci- larında gazete ve dergilerde yayımladığı yazılarını okuduğu- babam Sınıfı’nın nasıl bir efsaneye dönüştüğünü aktarır. liğini, zorluklarla geçen öğretmenlik günlerini, aile yaşa- Sınıf’ın Efsanesi’nde, “Sınıf’ın mimli ozanı”nın nasıl muz Rıfat Ilgaz’ın Yokuş Yukarı (1982), Kırk Yıl Önce Kırk mını, her türlü baskıyla engellenmeye çalışılan cezaevi ve “Hababam Sınıfı’nın ünlü yazarı” olduğunun hüzünlü ve Yıl Sonra (1986) ve ölümünden sonra benim yayına hazırla- sanatoryum arasında sürdürdüğü yazarlığını anlatır Ilgaz. kahkaha dolu serüvenini, yazılmasından başlayarak tiyat- dığım Fedailer Mangası: Kırk Kuşağı Anıları’nda (1993), Kastamonu kıyılarını, buralarda yaşayan insanları, onla- rolarda kapalı gişe oynamasını, sinema ve televizyonlar- yaşadıklarından damıttığı ve geleceğe kalmasıyla yeni ku- rın sıkıntılarını anlattığı, Karadeniz romanlarının üçüncüsü da defalarca izlenmesini okuyoruz. şaklara deney aktarma kaygısını içeren anılarını okuruz. Yıldız Karayel’dir (1981; 1982 Orhan Kemal ve Madaralı Gülmece romanlarını, verem hastaneleri ekseninde sağ- 12 çocuk romanıyla çocukları şenlendirir, eğitir: Hali- Roman armağanları). Romanda, Cide önlerinde bir moto- lıksız sağlık hizmetlerini, sağlık emekçilerini, çektiği acı- me Kaptan, Kumdan Betona, Bacaksız Kamyon Sürücü- run kış ortasında batması, birkaç kişinin boğulması, batan ya karşın gülmeyi sürdüren hastaları anlattığı Bizim Koğuş sü, Öksüz Civciv, Cankurtaran Yılmaz, Bacaksız Okulda, motorun direğinde sabahlayan bir makinistin dalgalar ve (1959, Pijamalılar adıyla 1973); kahvehanelerdeki muhab- Bacaksız Tatil Köyünde, Bacaksız Sigara Kaçakçısı, Ba- soğukla savaşımı ve insanın denizle, doğayla mücadelesi betlerle ülkemizden insan manzaralarını aktardığı Meşru- caksız Paralı Atlet, Küçükçekmece Okyanusu, Apartıman ve güvenilmez denizin acımasız zaferi de işlenir. tiyet Kıraathanesi (Geçmişe Mazi, 1974) ve Hababam Sı- Çocukları, Hoca Nasrettin ve Çömezleri, Çocuk Bahçesi. nıfı İcraatın İçinde (1987) ile sürdürür. Hepsi de birbirinin Rıfat Ilgaz (Asım Bezirci), Edebiyatımızın Koca Çına- ‘KARARTMA GECELERİ’ rı Rıfat Ilgaz (Alpay Kabacalı), Rıfat Ilgaz’lı Yıllar ve Biz içine geçen bağımsız gülmece öykülerinden oluşan bu ro- “1944’ün İstanbul’unda, Alman faşizminin azgınlaştığı, manlar, okul, hastane, kahvehane gibi tek bir yerde geçer, de Yaşadık (Mehmet Saydur), Bu Bir Rıfat Ilgaz Kitabıdır dünyayı ateşe verdiği ve savaş tehlikesinin her an kapımı- romanların kahramanları buralarda yaşayanlardır. zı çaldığı ağır koşullarda karartılmış İstanbul sokakların- (Hasan Hüseyin Yalvaç), Rıfat Ilgaz’ın Romanları Üze- Bolu’nun Akçakoca kasabasından fındık üreticilerinin rine Bir İnceleme (Gülsemin Hazer) onun hakkında yazı- da, hakkında iki tutuklama kararı bulunan bir devrimci- yani küçük insanların ayakta kalma savaşımını, umut ara- nin yani benim yaşamımdan kesitler veren bir anı romanı- lan kitaplardır. yışını, toplumsal değişimi yaşam kesitleriyle biraz da gül- dır” dediği Karartma Geceleri’nde (1974), İkinci Dünya Rıfat Ilgaz’ı “Dört Mevsim” adlı şiiriyle analım: “Yüz- mece ögeleri katarak ele alıp onların toplumsal ilişkilerini Savaşı’nda ve tek parti yönetiminde, 1939’da başlayan ve yıl’ımı dörde böldüm/ Her bölümü bir mevsim,/ Biri kal- bir aşk serüveniyle birlikte anlattığı Karadeniz’in Kıyıcı- 1946’ya kadar süren sıkıyönetim döneminin baskıları az- dı, üçü gitti.../ Yaz’ı gitti, Güz’ü gitti,/ Karlı tipili Kış’ı gınlaştırdığı günlerden kesitler okuruz. Karartma Geceleri, gitti,/ Yemyeşil bir Bahar kaldı!” ğında (1969), Rıfat Ilgaz’ın Karadeniz romanlarının ilki- n Tanımlar ve sözcükleriniz: -Kırmızı başlıklı kız kurt ile kaçtı. -Zühre, aslı, şirin, ve arzu manken oldu.” A. Adam Fawer’ın bir kitabı. (Metin Üstündağ) KITAP BULMACA — — — — — — — — — — — — — — — 63 28 4 71 41 61 38 78 10 57 14 30 17 64 21 Hazırlayan: MUSTAFA BAŞARAN trbulmaca@gmail.com B. “Temiz kalpli olmayan, aklı kıt kişiler her G. Toplumsal. zaman ikiyüzlü, …………….. olmayı ve ikili — — — — — — — oynamayı büyük bir kabilİyet sayarlar.” 15 40 31 67 5 25 74 (Namık Kemal) — — — — — — — — — — — H. “Seni sevmediğimi nasıl söylersin zalim? 26 2 81 55 60 68 70 53 7 50 33 Benliğinden vazgeçtim katılmak için sana Kendimi unuturken seni düşünmez miyim? C. “Bende hiç ………………… bir hayat Sen zorbasın, varlığım sana …………….., vardı, baksana! Kırlara yayılan ilkbahar gibi. Ben dost belledim mi ki senden nefret ede- Kalbim her dakika hızla çarpardı, ni?” Göğsümün içinde ateş var gibi...” (William Shakespeare) (Sabahattin Ali) — — — — — — — — — — — — 16 47 69 13 8 19 35 45 48 76 34 20 I. Ceylan. D. Bir toplum veya topluluktaki bireylerde — — — görüş, alışkanlık ve inançların etkisiyle beli- 36 1 6 ren düşünme yolu, düşünüş biçimi. — — — — — — — J. Nezle (yöresel). 80 22 43 42 18 29 75 — — — — — — 39 52 3 32 37 27 E. “…………….. her şey değişecekti çünkü işçi artık düşünmeye başlamıştı.” 1785 ÇÖZÜM: A. TRAVMA, B. (Emile Zola) UYANIK, C. RAHİBE, D. GERİLEYİŞ, E. USANÇLIK, F. TİMSAH, — — — — — — — Önce aşağıda tanımları verilen sözcükleri bulmaya çalışın ve her bir harfi bir yatay çizgi üzerine 58 65 66 62 12 49 9 G. UMMAK, H. YANINDA, gelecek biçimde yazın. Sonra çizgilerin altlarındaki sayılara göre bu harfleri bulmacadaki aynı sayılı I. AHBAPLIK, J. RİKKATLİ. karelere aktarın (Kara kareler iki sözcük arasını gösterir. Bir satırın sonunda kara kare yoksa bu, F. “-Dede Korkut huzurevine yattı. Metin: “Bir gün sabah vakti kapıyı sözcüğün alttaki satırın başına sarktığını gösterir). Bulmaca tamamlanınca sorulan tanımların karşılığı -Tarzan ormanı parselledi sattı. çalsam. Uykudan uyandırsam seni. Ki olan sözcüklerin ilk harfleri yukarıdan aşağıya doğru Eski Zaman adlı şiirin yaratıcısının adını -Ali Baba ve kırk haramiler …………….. yıl- daha sisler kalkmamıştır Haliç’ten.” oluşturacak; bulmaca karelerindeyse aynı kitaptan bir metin ortaya çıkacaktır. Geriye kalan harfleri de dızı oldu. (Turgut Uyar) siz tahmin ederek metni oluşturun. -Polyanna delirdi. 9 Mayıs 2024 9