Katalog

3 TEMMUZ 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 46.70 53.56 62.42 40.01 14.455 41.639 6.200 3 kuruş 31 kuruş 42 kuruş 0.15 puan 104 puan 265 lira 59 lira TZOB verilerine göre haziranda üretici ile market arasındaki makas katlanarak açılıyor Tarladan tezgâha uçurum Eşkıya Dünya... Elma yüzde 379.3 oranla en yüksek fiyat farkına sahip NATO ürün olurken markette 38 üründen 21’i, üreticide ise 30 şkıya dünyaya hükümdar olmaz” sö- üründen 12’si arttı. Düşen fiyatlar raflara yansımadı. zü, bu toprakların belleğinde yal- “Enızca bir türkü değil, aynı zamanda ürkiye’de gıda enflasyonunun değişim olmadı. Üreticide en sert adalet duygusunun ifadesidir. Zorbalığın ka- en görünür başlıklarından düşüş yüzde 54.8 ile karpuzda lıcı olamayacağına, gücün değil hakkın so- nunda galip geleceğine duyulan inancı anla- Tbiri olan üretici-market fiyat yaşandı. Domates yüzde 43.3, tır. Bugün ise insan ister istemez şu soruyu farkı, haziran ayında da çiftçi limon yüzde 30.4, yeşil fasulye soruyor: Ya eşkıya gerçekten dünyaya hü- ile tüketici arasındaki kopuşun yüzde 25.4 geriledi. Buna karşın kümdar olmuşsa? derinleştiğini gösterdi. Türkiye kabakta yüzde 112.5, havuçta Çünkü bir süredir uluslararası siyasetin dili giderek hukukun değil, gücün dili haline geli- Ziraat Odaları Birliği’nin (TZOB) yüzde 50, patlıcanda yüzde 47.4, yor. Diplomasi geri çekiliyor; onun yerini teh- verilerine göre, üretici ile market sivri biberde yüzde 33.4, patateste ditler alıyor. Barış, uğruna emek verilen bir arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 28.1 artış yaşandı. hedef olmaktan çıkıp savaşlar arasındaki kı- sa ateşkeslere indirgeniyor. ABD ve İsrail’in yüzde 379.3 ile elmada görüldü. Bu tablo, bazı ürünlerde İran’a yönelik saldırılarıyla yine alevlenen Or- Üreticide 18 lira 75 kuruş olan üreticideki düşüşün tüketiciye tadoğu... Kırılgan ateşkesler, karşılıklı tehdit- elma, markette 89 lira 87 kuruşa yeterince yansımadığını gösterdi. ler, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan hesap- lar derken bölge yine barut fıçısını andırıyor. satıldı. Havuçta fark yüzde Bayraktar’a göre seralarda Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan sa- 284.2, çilekte yüzde 283.5, yeşil sezonun sona yaklaşması kabak, vaş ise beşinci yılına girerken hâlâ ne cephe- fasulyede yüzde 251.3, kirazda ise patlıcan, sivri biber ve salatalıkta de ne de diplomasi masasında kalıcı bir ba- yüzde 246.9’a ulaştı. arzı daraltarak fiyatları yükseltti. rış umudu veriyor. Savaşlar bitmiyor; yalnızca coğrafya değişti- Pazarda fiyatlar isyan ettiriyor TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, girdi fiyatlarındaki riyor. Ve her yeni kriz, dünyaya aynı eski cüm- Bayraktar’ın açıkladığı verilere değişimlere de işaret ederek leyi yeniden kurduruyor: Daha fazla güvenlik, EmEkli ve işçiler maaşlarına şey alamadan evime dönüyorum! göre markette izlenen 38 ürünün gübre, besi ve süt yemi, elektrik ve daha fazla silah, daha fazla savunma bütçesi... yapılacak enflasyon farkı ve yarı yıl Emekliyim, 20 bin lira maaş ile ne 21’inde fiyat artışı, 17’sinde düşüş tarım ilaçlarında fiyatın arttığını, zammını beklerken dolaştığımız yapacağım. Yeğenlerim destek olmasa NATO zirvesi yaşandı. Markette en sert artış mazotta ise aylık olarak haziranda İstanbul’un merkezindeki Yenilevent ne yaparım bilmiyorum” diyor. Tam da böyle bir atmosferde, 7-8 yüzde 81 ile çilekte görüldü. Çileği azalış görüldüğünü kaydetti. Pazarı’nda meyve ve sebze fiyatlarına Pazardan elleri boş çıkan bir diğer Temmuz’da Ankara NATO zirvesine ev sa- yüzde 52.2 ile havuç, yüzde 32.8 zam çoktan gelmiş. Satıcılar emekli Nihat Bey ise “Gördün, ellerim hipliği yapacak. Dünyanın en güçlü askeri it- Soğan yüzde 46.54 arttı maliyetlerdeki artışlar nedeniyle bomboş, hava almaya geldim” diyor. ile kabak, yüzde 32.5 ile kuru tifakının liderleri, güvenliği konuşmak üze- İstanbul Ticaret Odası’nın zam yapmak zorunda kaldıklarını Pazarda en fazla dikkat çeken ise re aynı masaya oturacak. Ancak bugün “gü- soğan ve yüzde 24.7 ile patates venlik” dendiğinde akla gelen ilk şey ne ya- söylerken tüketici ise sepetini eskiye soğan fiyatları. Bu hafta 70 lirayı haziran verileri de bu eğilimi izledi. Buna karşılık markette zık ki barış değil; daha fazla silahlanma, da- nazaran daha az doldurmak zorunda aşmış. Pazar esnafı artışı işçilik ücreti destekliyor. İstanbul’da perakende fiyatı en fazla düşen ürün yüzde ha büyük savunma bütçeleri ve daha güç- kaldığı için tepkili. Emekliler ise ve mazottaki artışlara bağlıyor ve fiyatı en fazla artan ürün yüzde lü ordular. 37.8 ile domates oldu. pazardan elleri boş ayrılıyor. “Halden pahalıya alıyoruz. Önceden NATO ülkeleri, savunma harcamaları- 46.54 ile kuru soğan oldu, patlıcan, Eskiden kirasını ödedikten sonra memleketin dört bir yanından mal nı 2035 yılına kadar gayrisafi yurtiçi hasılala- Üreticide kabak lider limon, patates ve havuç da artışta rının yüzde 5’ine çıkarma hedefini tartışıyor. gönül rahatlığı ile pazara çıkıp gelirdi şimdi sadece Konya, Şanlıurfa Üreticide ise 30 ürünün yalnızca öne çıktı. En sert düşüş ise yüzde Bu oran, birçok ülkenin eğitime, bilime ya da alışveriş yapabildiğini belirten ve Adana’dan geliyor” diyor. iklim krizine ayırdığı kaynağın çok üzerinde. 12’sinde fiyat artarken 9’unda 57.24 ile kirazda görüldü. emekli Songül Hanım,” Bak hiçbir l Ar DA Er Ol Daha çarpıcı olan ise bunun artık yalnızca bir düşüş görüldü. Dokuz üründe ise l Ekonomi Servisi güvenlik politikası olarak değil, yeni bir eko- nomik model olarak sunulması. Oysa NATO İkinci Dünya Savaşı’nın ar- Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın borç üstlenim taahhüdü 21.6 milyar dolara çıktı dından Sovyet tehdidine karşı ortak savun- ma amacıyla kurulmuştu. Ve kuruluş felsefe- sinde yalnızca askeri güvenlik değil, demok- rasi, bireysel özgürlükler ve hukukun üstün- lüğü gibi ortak değerler de yer alıyordu. Bu- gün ise zirvenin en önemli gündemi demok- KÖİ aşkının bedeli ağır rasi değil, savunma harcamalarının nasıl ar- tırılacağı ve silah üretiminin nasıl finanse edi- leceği. Geçtiğimiz günlerde yayımlanan dik- MUSTAFA ÇAKIR tutarı da 4.9 milyar dolardı. Yine kat çekici bir değerlendirmede, NATO’nun Mart 2018 tarihli Çanakkale-Malkara artık yalnızca daha fazla silah satın almama- azine’ye yük getirdiği Otoyolu (1915 Çanakkale Köprüsü sı, bunun ötesinde yeni bir “savunma pazarı” Hgerekçesiyle sık sık eleştirilen kurması gerektiği savunuluyordu. Öneri; sa- dahil) projesinin toplam maliyeti 3.1 Brent petrol 70 vunma sanayisini finanse edecek uluslarara- kamu özel işbirliği (KÖİ) modeli milyar Avro, kredi tutarı 2.7 milyar sı bankalar kurulmasını, özel sermayenin si- kapsamında düzenlenen yap-işlet- dolar. Eylül 2019 tarihli Kuzey lah üretimine yönlendirilmesini ve askeri üre- dolar sınırında! devret projeleri yaygınlaşıyor. timin uzun vadeli bir yatırım alanına dönüştü- Marmara Otoyolu-Kurtköy-Akyazı rülmesini içeriyordu. Fin An S ve emtia piyasaları Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Kesimi Projesi’nin proje maliyeti 3.6 Bu yaklaşım önemli bir gerçeği gözler hareketli günler geçirmeye devam verilerine göre sadece 2025’te milyar dolar olurken kredi tutarı 2.8 önüne seriyor: Savaş artık yalnızca cephede ediyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı yürütülen bir mücadele değil. Aynı zamanda milyar dolara ulaştı. Kuzey Marmara Bu kapsamda ABD ile İran bankalarda finanse edilen, borsalarda fiyat- tarafından Çeşmeli-Kızkalesi Otoyolu-Odayeri Paşaköy Kesimi yılına kadar uzanan bir geçmişi var. arasındaki ”barış” görüşmelerinin lanan, laboratuvarlarda geliştirilen ve fabri- Otoyolu Çeşmeli-Kızkalesi Kesimi (3. Boğaz Köprüsü dahil) projesinin Bu açıdan öne çıkan bazı projeler kalarda seri üretime dönüştürülen devasa bir petrol üzerindeki etkili kapsamında 884.1 milyon Avro, ekonomik sistem. Savunma harcamaları artık Aralık 2021 ile Ekim 2024 olmak arasında, örneğin Aralık 2012’deki belirginleşiyor. ABD ve İsrail’in sadece güvenlik politikası değil; sanayi poli- Antalya-Alanya Otoyolu kapsamında üzere iki borç üstlenim anlaşması 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla Avrasya Tüneli var. Buranın toplam tikası, teknoloji politikası ve büyüme strateji- 1.7 milyar Avro ve Ankara-Kırıkkale- başlayan savaş nedeniyle 120 var. Proje maliyetleri 3.4 milyar proje maliyeti 1.2 milyar dolar si olarak görülüyor. dolara kadar çıkan Brent petrolün Delice Otoyolu kapsamında 973.8 dolar ile 509.4 milyon dolar. Kredi Bütün bunlar yaşanırken insan ister iste- olurken kredi tutarı 960 milyon mez şu soruyu soruyor: Dünyanın en yara- vadeli varil fiyatı, dün 70 dolara milyon Avro borç üstlenim taahhüdü tutarları ise 1.1 milyar dolar ile 405 dolar. tıcı zihinleri, en güçlü finans kurumları ve en kadar geriledi ve günü 71 dolarda verildi. 2025 sonu itibarıyla KÖİ milyon dolar. Çeşmeli-Kızkalesi büyük devlet bütçeleri neden barışı kalıcı kı- kapattı. İç piyasada ise dolar/TL Gebze otoyolu ilk sırada modeli çerçevesinde yürütülen Otoyolu Çeşmeli-Kızkalesi projesinde lacak uluslararası mekanizmalar kurmak için 46.70’in kapısına dayandı. BİST100 aynı kararlılığı göstermiyor? Füze üretimini fi- projeler için verilen toplam borç Anlaşma tarihi Haziran 2015 olan borç üstlenim anlaşması tarihi endeksi ise dün günü yüzde 0.73 nanse edecek yeni bankalar tasarlanabiliyor- üstlenim taahhüdü 21.6 milyar Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Ağustos 2025 olurken maliyet 1.2 artışla tamamladı. Öte yandan sa çatışmaları önleyecek, diplomasiyi güçlen- dolara yükseldi. Geçişi) Otoyolu projesinde toplam milyar Avro, kredi tutarı 1.1 milyar direcek ya da barışı teşvik edecek kurumlar Merkez Bankası’nın rezervleri 26 neden aynı heyecanla gündeme gelmiyor? Bu tür KÖİ projelerinin 2012 maliyet 6.3 milyar dolarken kredi dolar. l ANKARA Haziran haftasında 149.2 milyar İşte asıl çelişki burada başlıyor. dolara geriledi. l Ekonomi Servisi Ankara’da güvenlik konuşulacak... Oy- sa Türkiye’nin NATO ile ilişkisi hiçbir zaman yalnızca askeri bir ittifak üyeliği olmadı. Ko- 187 bin metrekare Oto satışlarında KISA... KISA... KISA... re Savaşı’nda verilen kayıplarla başlayan bu hikâye, uzun yıllar Türkiye’nin Batı dünyasına daha özelleşecek aidiyetinin de simgesi olarak görüldü. NATO l Avr A’nın en üst düşüş sürüyor! üyeliği, yalnızca ortak savunma şemsiyesi mahkemesi, Google’ın Android ÖzEll Eştirm E İdaresi Başkanlığı, değil, aynı zamanda demokrasi, hukuk dev- işl etim sistemini kullanarak OTO pazarında, şubat ayında bu yana leti ve özgürlükler ekseninde bir tercih ola- Ankara, Eskişehir, İstanbul, Sakar- rak sunuldu. rakiplerini engellediği gerekçesiyle yaşanan satış düşüşü sürüyor. ya, Diyarbakır ve Antalya’daki se- Bugün ise bu ilişkinin niteliği değişmiş gö- sekiz yıl önce AB tarafından Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite kiz taşınmazı satış yoluyla özelleş- rünüyor. Ortak değerlerden çok ortak çıkar- kesilen 4.1 milyar Avroluk cezaya Derneği’nin (ODMB) dün yayımladığı satışları yüzde 9.79 azalarak 440 bin 234 tirmek için ihale duyurusu yayım- lara dayanan, ilkelerden çok jeopolitik zo- karşı temyizi reddetti. verilerine göre Haziran 2026’da, Haziran ve hafif ticari araç satışları yüzde 1.69 ladı. ÖİB’nin sitesindeki duyuru- runluluklarla sürdürülen bir ortaklık... Bel- l tÜ rki YE Sermaye Piyasaları ki de en düşündürücü olan budur. Yine ay- 2025’e kıyasla otomobil ve hafif ticari azalarak 117 bin 945 adette kaldı. ya göre toplam yüzölçümü 187 bin nı Ankara’da, savaşa değil barışa ses veren- Birliği’nin, bu yıl 3-4 Kasım’da araç satışları yüzde 11.44 azalarak 105 Araç satışlarına ithal-yerli ayrımı 105 metrekare olan taşınmazlar lerin gözaltına alındığı, eleştirel seslerin bas- düzenleyeceği 10. Türkiye Sermaye bin 41, bu kapsamda otomobil satışları açısından bakıldığında ise yeri lehine için son teklif verme tarihleri 21-23 kıyla karşılaştığı bir siyasal iklim... Piyasaları Kongresi’nin ana teması yüzde 10.35 azalarak 83 bin 978 ve hafif küçük bir düzelme olduğu görülüyor. Temmuz. Bunlar içinde, geçici te- Bir yanda demokrasiyi ve ortak değerleri “Yeni Denge: X” oldu. ticari araç satışları yüzde 15.53 azalarak Ocak-Haziran 2025’te; toplamda yüzde minat açısından öne çıkan yer İs- temsil ettiğini söyleyen bir askeri ittifakın zir- l Ul Aştırm A ve Altyapı Bakanı vesi düzenlenirken diğer yanda o değerle- 21 bin 63 adet oldu. 72.5, otomobilde yüzde 70.6, hafif tanbul Kemerburgaz’daki 4 bin 47 rin en temel unsurları olan ifade özgürlüğü ve Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin ticaride yüzde 80.4 olan ithal araç metrekarelik “arsa” oldu. Ağaçlık demokratik katılım giderek daralıyor. gemi siparişlerinde ilk 10 içinde ithal payı yüzde 67.3 payı, bu yılın aynı döneminde yüzde olan bu taşınmazın etrafı villalarla Belki de bugün sorulması gereken so- olduğunu söyledi. İlk altı ayda ise toplam satışlar yüzde 67.3, yüzde 64.7 ve yüzde 77 olarak dolu. l Ekonomi Servisi ru, NATO’nun gerekli olup olmadığı değildir. 8.19 azalarak 558 bin 179, otomobil gerçekleşti. l Ekonomi Servisi Rusya’nın Ukrayna’yı işgali, Avrupa’nın gü- venlik kaygılarını artırmış; Ortadoğu’daki sa- vaşlar ise istikrarsızlığı daha da derinleştir- miştir. Böylesi bir dünyada ülkelerin güvenlik arayışını görmezden gelmek gerçekçi olmaz. ‘Yeni nesil sanayi ‘Bekâr anneler’e Asıl soru şudur: Güvenliği yalnızca daha fazla silahla mı sağlayacağız? Yoksa güven- ekosistemi olacak’ iş yaşamı desteği liği, hukuku, demokrasiyi ve diplomasiyi ay- nı cümle içinde yeniden düşünebilecek bir ADAn A Ceyhan’da geliştirilen QNB Türkiye ve İhracatçı Kadınlar uluslararası düzen kurabilecek miyiz? Doğu Akdeniz Petrokimya Endüstri Derneği (İKADE) işbirliğiyle başlatılan Çünkü insanlık, savaşı finanse etmeyi öğ- rendi. Peki barışı kim savunacak? Bölgesi ve Limanı’nın (DAPEK), “Bekâr Annelerin Sürdürülebilir Bugün uluslararası sistemin en büyük aç- özellikle artan uluslararası yatırımcı yatırım programımızla yalnızca İstihdam ve Ekonomik Güçlenmesine QNB Türkiye Genel Müdür mazı da bu. Savaşı yönetecek kurumlar var; ilgisiyle yeni bir gelişim evresine tesisler değil, yeni nesil bir sanayi Destek Programı”nın ilk buluşması Yardımcısı Cenk Akıncılar ve barışı inşa edecek irade yok. Birleşmiş Mil- girdiği açıklandı. ekosistemi inşa ediyoruz. Amacımız yapıldı. Verilen bilgiye göre mentorlar İKADE Başkanı Sevtap Küçük, letler etkisiz, Avrupa Birliği sessiz, NATO ise Rönesans Holding Onursal üretimden lojistiğe, enerjiden liman ve katılımcılar, 24 hafta sürecek program sonunda katılımcıların doğası gereği askeri bir ittifak. Güvenliği ko- nuşan masalar çoğalıyor; barışı konuşan ma- Başkanı Erman Ilıcak, projenin altyapısına kadar yatırımcıların eğitim yolculuğunu başlatırken, önemli bölümünün yeniden salar ise giderek azalıyor. yalnızca bir sanayi yatırımı olarak ihtiyaç duyduğu tüm unsurları aynı kadınların ekonomik güçlenmesini istihdama katılması veya gelir İşte bu yüzden “eşkıya dünya”, yalnızca bir değerlendirmediklerini belirterek merkezde buluşturmak” dedi. destekleyecek dayanışma ağının da getirici faaliyetlere başlamasının yazının başlığı değil; çağımızın en acı fotoğ- “Bugün 3 milyar dolara ulaşan l Ekonomi Servisi ilk adımı atıldı. hedeflendiğini vurguladı. rafı olmaya aday. up