Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 3 TEMMUZ 2026 CUMA 2 olaylar ve görüşler alanlarda aynı ölçüde yeterli ve yararlı olamaz. Aynı anda, yasama, yargı, savunma, Mavi Vatan’ın ekonomi, eğitim, sağlık gibi devasa ve karmaşık işleri fiziksel olarak yönetemez, sorunları Bu iktidar ve çözemez. Kurumların sağladığı sürekliliği ve denetimi uygulamaya ne bu rejim mutlaka gri suları zamanı, ne bilgisi yeter. 2) Uzmanlık değişmelidir! imkânsızdır: Modern Şafak mert devlet aşırı karmaşıktır: ek bir kişiye bağlı Kimse her alanda (hukuk, araştırmacı ve bağımlı olan bir ekonomi, tıp, askeriye vb.) T“Şahsım Devleti Rejimi” aynı anda uzman olamaz. ir açık deniz dünyadaki hiçbir “Devleti” Kurumların sahip olduğu bilgi, platformundasınız. yönetemez... yetki ve denetim işi bir kişinin Tarihsel ve bilimsel BRadarlarınıza bütün yeteneklerini aşar. olarak, ancak büyük bir aile eşzamanlı yaklaşan bir 3) Gücün kötüye niteliğinde olan bir “Aşireti” insansız hava aracı ve kullanılmasına yol açar: Tüm yönetebilir. bir insansız deniz aracı yetkiler tek elde toplanınca Bildiğiniz gibi, “Devlet” düşüyor. Bu bir arıza doğada yoktur: denetim ortadan kalkar; değil, bir risk. Peki kimi İnsanlar tarafından, yönettiği keyfilik, yolsuzluk ve tiranlık vatandaşları, başka insanlara kaçınılmaz hale gelir. Tek kişinin arayacaksınız? Kim talimat ve doğaya karşı korumak için çevresinde oluşan oligarşinin verecek? Yanıt açık değil. kurulmuştur. içindeki gözdeler arası kavgalar, Çünkü bu soruların Çağdaş bir Demokratik saray entrikaları, kişisel çıkarlar, karşılığı kurumsal olarak Devlet’in işlevleri şunlardır: her türlü kamu yararının önüne tanımlı değil ve sahada 1) Yasama: Kanun yapmak. geçer. 2) Yürütme: Kanunları uygulanabilir bir prosedüre 4) Tarafsızlık bozulur: Kişi uygulamak, vatandaşlara bağlanmış değil. hem kanun koyar hem uygular hizmet. Türkiye artık yalnızca kıyı hem yargılarsa adalet ve 3) Yargı: Kanunları objektiflik ortadan kalkar. devleti değil; üç denizde yorumlamak, devlet ile 5) Kurumların yetkileri, etkin enerji arayan ve vatandaşlar ve vatandaşlar denetim ve adalet tek bir kişiye üreten bir aktör. Sakarya ile vatandaşlar arasındaki bağlanınca anayasa, yasa, Ancak bu kapasite, açık ve yetki belirsizliğine yol getirmeyen, aksine rollerini anlaşmazlıkları çözmek ve Gaz Sahası üretimde. yönetmelik kalmaz, kuralsızlık hukukun üstünlüğü ile adaleti deniz enerji varlıklarına açar. netleştiren bir yapı ve bunu Doğu Akdeniz’de arama egemen olur ve “Devlet” çöker. sağlamak. yönelik güvenlik tehditlerini tanımlayan açık bir hukuki etkinlikleri yürütüldü. 6) “Devlet” çökünce 4) Güvenlik ve Savunma: Komuta ve eşgüdüm yönetmeye yönelik değildir. çerçevedir. Askeri unsurlar Somali açıklarında derin vatandaşların hem güvenlikleri İç ve dış tehditlere karşı mekanizması Bir başka ifadeyle KEGM koruma sağlar, operatör deniz sondajı yapılıyor. Bu hem geleceğe ilişkin beklentileri vatandaşları korumak. olay sonrası müdahalede Bugün karşı karşıya üretimi yürütür, sivil deniz yok olur; anomi, anarşi ve kaba varlıklar artık ekonomik 5) Sosyal Refah: Eğitim, sağlık, sosyal güvenlik ve kuvvet egemenliği topluma ve güçlüdür; fakat tehdit olunan riskler klasik emniyeti kurumları destek değil, doğrudan stratejik altyapı gibi kamu hizmetlerini yaşama egemen olur. yönetimi, caydırıcılık ve değildir. Karadeniz’de verir. Ancak tüm bu yapıyı değer taşıyor ve ulusal sunmak, fırsat eşitliğini ve Özetle tek kişi yönetiminin güvenlik başlığı altında güvenlik koordinasyonu savaşın etkisiyle mayınlar, birleştiren, yetki devrini sosyal adaleti sağlamak. veya “Şahsım Devleti onun görev alanında değildir GNSS karıştırma ve açıkça belirleyen ve hızlı değerlendirilmek zorunda. 6) Ekonomik Düzenleme: Rejiminin”, Çağdaş ve bu boşluk başka bir yapı insansız sistemler gerçek karar alabilen bir komuta Üretimi ve refahı artırmak, Demokratik bir devletin Bütüncül güvenlik tarafından da doldurulmuş bir tehdit haline gelmiştir. ve eşgüdüm mekanizması serbest ve adil rekabeti nitelikleri olan işlevleri sağlamak, vergi toplamak, mimarisi değildir. Doğu Akdeniz’de her olmadan sistem parçalı yerine getirebilmesi, bütçe yapmak ve maliye Benzer şekilde Deniz teknik faaliyet hızla kalır. doğanın koşullarına, Stratejik varlıklar ise açık politikalarını yürütmek. insanın niteliklerine, hayatın Kuvvetleri, Sahil Güvenlik hukuki ve diplomatik bir Açık deniz platformlarının ve bütüncül bir güvenlik 7) Temel Hak ve Özgürlükleri gerçeklerine ve elbette tarihe ve operatör kuruluşlar mimarisi gerektirir. krize dönüşebilmektedir. güvenliği bir şirket meselesi Korumak: İnsan haklarına saygı ve bilime aykırıdır! Türkiye’de deniz (örneğin TPAO) kendi Afrika Boynuzu’nda değil, bir ulusal güvenlik göstermek, Hukuk Devleti’ni HHH egemen kılmak, periyodik, adil emniyeti alanında Kıyı alanlarında yetkindir. Sorun ise korsanlık, bölgesel meselesidir. Bu nedenle NATO ve Emperyalistler ve şeffaf seçimleri sağlamak. Emniyeti Genel Müdürlüğü kapasite eksikliği değil; bu istikrarsızlık ve vekil çözüm de operasyonel değil, ne derlerse desinler, bütün HHH gibi kurumsal kapasite aktörlerin hangi tehdide, aktörler güvenlik ortamını yapısal olmak zorundadır. bu nedenlerle, “Şahsım Peki tek bir kişi, bir mevcuttur. KEGM, seyir hangi sırayla, hangi yetkiyle karmaşıklaştırmaktadır. Karar basittir: Ya Devleti Rejimini” savunan “Şahsım Devleti Rejimi” niçin müdahale edeceğinin tek bir Bu tablo tek tek eşgüdümü olay anında bu İktidar değiştirilmeli, güvenliğini sağlar, gemi bu işlevleri yerine getiremez? tarihin ve bilimin işaret çatı altında tanımlanmamış kurumların çözeceği bir doğaçlama kurarsınız ya da 1) Zaman ve kapasite trafiğini yönetir, deniz ettiği, “Demokratik, Laik ve yetersizdir: Bir insan aynı kazalarına müdahale olmasıdır. Bu eksiklik, tablo değildir. önceden tanımlarsınız. İlki Sosyal Hukuk Devleti” olan anda birden çok farklı yerde eder ve arama-kurtarma özellikle hızlı gelişen Gerekli olan şey; askeri ve risk üretir, ikincisi güvenlik “Cumhuriyet Rejimi” yeniden bulunamaz ve çok farklı etkinliklerini yürütür. olaylarda karar gecikmesine sivil aktörleri karşı karşıya sağlar. uzmanlık bilgileri gerektiren işlevsel kılınmalıdır! Kültürel belleğin sessiz çöküşü ve televizyon yapımları inceliğinin, Türkan Şoray kodlarını, ahlaki tercihlerini deniz öztürk yalnızca eğlendirmedi; eğitti, güçlü bir kadın duruşunun ve ortak duygularını gelecek siyaset bilimci düşündürdü ve ortak bir sembolü oldu. kuşaklara taşır. vicdan inşa etti; aslında bir Fatma Girik, anneliğin Bugün ise bambaşka bir anat halk için mi, toplumsal eğitim ve kültürel yalnızca fedakârlık değil, kültürel iklimin içindeyiz. “Ssanat için mi?” sorusu, aktarım mekanizmasıydı. toplumu ayakta tutan Kitle iletişim araçları artık yalnızca estetik bir tartışma Hababam Sınıfı bunun en bir güç olduğunu anlattı. bizi ortak duygularda değildir. Bu soru, aynı çarpıcı örneklerinden biridir. Şener Şen ile kendimize buluşturmuyor, aynı evde zamanda bir toplumun Mahmut Hoca karakteri, gülerken aslında kendimizle farklı dünyalar yaşatıyor. kendisini nasıl tanımladığı, bir öğretmenden çok daha hesaplaşabileceğimizi Sanatın yerini içerik, hangi değerler etrafında fazlasıdır; Cumhuriyetin öğrendik. Rutkay Aziz ile sanatçının yerini şöhret, birleştiği ve ortak belleğini kamusal eğitim anlayışının, sanatın vicdan ve toplumsal kültürel üretimin yerini ise hangi araçlarla koruduğuyla liyakatin ve vicdani sorumluluk olduğunu, tüketim aldı. ilgilidir. sorumluluğun sembolüdür. Ediz Hun ile zarafetin ve Bu yalnızca kültürel Çünkü milletler yalnızca Aradan yarım asır geçmesine beyefendiliğin değerini, bir dönüşüm değildir; ortak bir coğrafyada karşın hâlâ izlenmesi Kartal Tibet ile tarihsel aynı zamanda siyasal bir yaşamazlar; ortak hikâyeler, tesadüften öte bir ortak kahramanlığı, Müjdat meseledir. Çünkü ortak ortak kahramanlar ve değer göstergesidir. “Burası Gezen ile sanatın muhalif belleğini yitiren toplumlar, ortak duygular etrafında da okul, ticarethane değil” sözü bir vicdan olduğunu ortak gelecek tasavvurunu da var olurlar. Bir toplumun bugün eğitim sistemine öğrendik. Tarık Tarcan ile yitirmeye başlar. sineması, edebiyatı ve yöneltilmiş en güçlü yarışma programında ekran Sanat, bir milletin müziği, onun görünmeyen eleştirilerden biri olmayı karşısında ailece yarıştık. kendisini anlatma biçimidir. anayasasıdır. sürdürüyor. Toplumsal birlik ve Ve bir millet, kendisini Çünkü eğitim, piyasanın Ortak değerlere sahip anlatma kudretini yitirdiği kültürel kodlar kurallarına teslim Bir başka örnek Hulusi birlikte düşündük. Tarık çıkmak gün; yalnızca sanatını edildiğinde fırsat eşitliği Sanatın en önemli Kentmen, babanın ve Akan ve Cüneyt Arkın, değil, belleğini da yitirmeye Türkiye’nin bir dönemine zedelenir. Okullar bilgi işlevlerinden biri, toplumun dedenin sıcaklığını Maden filmi ile emeğin ve başlar. Sanatın çoraklaştığı bakıldığında sanatın, üreten kurumlar olamaktan değerlerini görünür hissettirdi. Kemal Sunal ile alınterinin sömürülmesine piyasanın değil toplumun toplumlarda siyaset sertleşir, çıkar, ekonomik güce göre kılmasıdır. İyi bir sanat eseri, aynı ekran karşısında bir karşı yükselen vicdanın sesi gereksinimlerinden doğduğu çünkü insanların birbirini şekillenen rekabet alanlarına yalnızca bir hikâye anlatmaz; görülür. O dönemin filmleri dönüşür. aile olduk; birlikte güldük, oldu. Kadir İnanır sevmenin bir milletin kültürel anlayacağı ortak dil yok olur. İnsan ve yurttaş: İmparatorluk’tan Cumhuriyet’e miras Onlar, Cumhuriyet’in Eğitim Devrimi’nin Eğitimin eseridir bu! Ama eğitim, her özünü oluşturan “?kri hür, vicdanı hür, kalan eğitim, hem nicel hem de nitel şeyden önce ulusaldır. Bu kitap, bu can yönden perişan durumdaydı. Devralınan irfanı hür” kuşaklar yetiştirme atılımının alıcı konuda, sorunların altını bir kez özverili, çalışkan yıldızları… Onlar bir eğitimin her kademesinde okullaşma daha çizerken, kimi çözüm yolları da oranı çok düşüktü. Eğitimin temel unsuru toplumun kurtuluşunun nitelikli ve öneriyor ve aydınlığa inananların bilimsel bir eğitimden geçtiğini olan öğretmenin sayısı çok azdı, onların karanlığa karşı mücadelesine katılıyor. da çoğu gerçek anlamda öğretmen özümsemiş, çabalarıyla yolumuzu aydınlatan öncüleri… Eğitimimiz, onu olarak yetişip seçilmiş değildi. Okulların ?ziksel olanakları çok çok kötüydü. yıllardır dinselleştirmeye, özelleştirme- Ktap okuduğunuzu blyoruz. Eğitime ayrılan ödenek çok yetersizdi. ye çalışan karşıdevrimcilere karşın Eğitimde dinsel-dünyevi ikilemi yıkılmadıysa, bunu, temelini sağlam sürmekteydi. atan bu kadrolara borçluyuz. 13,5x23 – 263 sayfa – İnceleme 13,5x20,5 – 217 sayfa – İnceleme 16x24 – 349 sayfa – İnceleme