Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
27 TEMMUZ 2026 PAZARTESİ
6 BİLİM VE TEKNOLOJİ
Herkese Bilim Teknoloji Dergisi’nin katkılarıyla hazırlandı.
Küresel olarak en zengin kesimdeki bir kişinin yıllık hasar faturası 7 bin 500 dolara dek çıkıyor
Kim kirlettiyse ödesin
Kemal Bey’in
ünyanın en çok tüketen Araştırmacılara göre “eğer kirletici öderse ve Bu bulgu, biyoçeşitlilik zararı azaltmak için en büyük
Dyüzde 10’luk kesiminin ve iklim krizlerinin ayrı etkiye de sahipler. Emeklilik
bu para çözümlere giderse” büyük bir fark
koltuğunu bırakma
neden olduğu çevresel zararın politika sorunları olarak ele fonlarından altyapıya kadar
yaratır. Ancak en önemlisi, zararın önlenmesi.
yıllık değeri 1.7 trilyon ila alınması yerine birlikte ele yatırdıkları sermaye, hangi
senaryoları üzerine
5.7 trilyon dolar arasında alınması gerektiği yönündeki sektörlerin genişleyeceğine
değişiyor. Orta ve üst son çağrıların altını çiziyor. karar verir, yönettikleri firmalar
ünkü yazımda CHP içindeki
tahminlere göre, bu rakam Zarar faturasının büyüklüğü, herkes için tercihleri belirl er ve
grupların analizini yapmaya
uluslararası toplumun iklim kirleten öder ilkesinin sürdürdükleri yaşam tarzları
Dçalıştım ve Kemal Bey’in
eylemi ve biyolojik çeşitliliğin yüksek tüketim gruplarına insanların normal kabul
hiç rahat oturmadığı koltuğundan
korunması için ayırmayı uygulanması durumunda elde ettikleri şeyleri şekillendirir,
ayrılmasının zaman meselesi olduğuna
taahhüt ettiği toplam edilebilecek potansiyel geliri diyor araştırmacılar. “Verilen
değindim. Ve Yargıtay kararının CHP
miktarın birkaç katı ve bu gösteriyor. Araştırmacılar, zararın bedeli, uluslararası içindeki sonuçlarına değineceğimi
krizleri ele almak için küresel iklim ve biyoçeşitlilik fonları yazdım.
temel mallardan ziyade lüks
Bu konuyu yarına bırakacağım
olarak ihtiyaç duyulacağı
tüketime odaklanan çevre için gereken paradan daha
çünkü cumartesi sahneye konan üye
tahmin edilen fon miktarıyla vergilerinin, emisyonları yüksek. Eğer kirletici öderse
kaydetme tiyatrosu, yeni bir durum
aynı ölçekte. Yeni araştırma, azaltmada daha ilerici ve ve bu para çözümlere giderse
Kişi başına düşen etkilerin nüfusun yüzde 40 ila yüzde 45’i yarattı: Kemal Bey’in koltuğunu
bu grubun dört gezegensel daha etkili olma eğiliminde büyük bir fark yaratır. Ama
tartışmaya erken açtı bence, şimdi bu
en yüksek olduğu ABD’de, bu bu en yüksek tüketim grubuna
sınırda verdiği zararın olduğunu belirtiyor; ancak mesele sadece para değil. En
kapıdan gireceğim.
rakam 19 bin ila 63 bin dolara girerken ABD’de bu oran
bedelini ortaya koyuyor: İklim fiyatlandırmanın birçok araçtan önemlisi, zararın önlenmesi
yükseliyor ki bu da gelirlerinin nüfusun yarısından fazlasını
değişikliği, biyolojik çeşitlilik yalnızca biri olduğunu ve zararı gerekiyor. Mali önlemlerin
Cumartesi tiyatrosu
yüzde 6 ila yüzde 20’sine veya oluşturuyor. Biyoçeşitlilik kaybı,
kaybı, besin kirliliği ve tatlı su haklı çıkarmadığını veya telafi yanı sıra, daha sıkı kurallar ve
Cumartesi sahneye konan
servetlerinin yüzde 0.8 ila yüzde küresel hasar faturasının en
kullanımı. Küresel olarak en etmediğini de vurguluyor. düzenlemeler de çok önemli.”
yeni üye kazanma acemi
3’üne denk geliyor. Küresel büyük tek nedeni ve toplamın
zengin yüzde 10’luk kesimdeki En üstteki yüzde 10’luk
tiyatrosu CHP yönetiminin içinde
bir kişinin ortalama yıllık hasar olarak en zengin yüzde 10’luk yüzde 47 ila yüzde 56’sını, iklim kesim önemli, çünkü sadece World’s Richest 10% Are
bulunduğu trajikomik durumu net
faturası 2 bin 300 ila 7 bin 500 kesimin yüzde 60’ından fazlası değişikliği ise yüzde 36 ila yüzde en çok zarara neden olmakla Costing Earth Trillions, Study
gösterdi. Başrolde Gürsel Tekin ve
dolar arasında değişiyor. ABD ve AB’de yaşıyor. AB’de 45’ini oluşturuyor. kalmazlar, aynı zamanda bu Finds, Science Alert, 19.06.26.
diğerleri yönetimin, yani KK ve
arkadaşlarının sonunu hızla öne
çekiyor gibi. En azından kamuoyu
nezdinde. Sahip oldukları üç beş
puanı da utanılacak bir şekilde heba
MAYMUN VE INSAN
ediyorlar.
Şüphesiz böyle durumlarda işlerini
mükemmel yapan gazetecileri
suçlamak siyasetin olağan halleridir.
15 milyon yıldır
Ne utanırlar ne sıkılırlar.
Parti sözcüsü Müslim Sarı’nın
açıklamasına bakarsanız, satır
aralarında ve açıklamanın bütününde
birlikte gülüyoruz
bir utangaçlık var. Mecburi açıklama.
Açıklamaya inansaydı çok daha sert ve
WARWICK Üniversitesi’nin temel ritmik yapının 15 milyon
inandırıcı delillerle süslerdi.
yaptığı bir araştırmaya göre, yıl önce ortak bir atada zaten
Tükürükten Kemal ve arkadaşlarının üzerinde
insansı maymunlar en az mevcut olduğunu ve dikkat
kendilerinin yarattığı bir “halkla ilişkiler”
15 milyon yıldır modern çekici bir şekilde korunduğunu,
baskısı var.
yorgunluk insanlara benzer bir ritimle yaşayan tüm insansı
arasında, yalnızca insanlar tükenmiş atalarımızdan dilin
Ankara’da, bir gün önceden ziyaret
gülüyor olabilirler. Bu maymunların hâlâ aynı temel
bağlama bağlı olarak ne zaman öncül biçimlerini doğrudan
edilecek KK’ci bir esnafın bürosunda
bulgu, insan konuşmasının kalıbı gösterdiğini söylüyorlar.
testi!
ve nasıl güleceklerini kontrol değerlendirmek imkânsızdır.
“düzenlenen esnaf ziyareti” bu baskının
nasıl evrimleştiğine dair
etme yeteneğine sahipler: Evrimsel olarak daha eski
tipik örneğiydi. Nedeni şu: Halkın
YENI bir tükürük testi, beklenmedik ipuçları sunuyor. Paylaşılan kahkaha
olan ve yaşayan tüm büyük
Gıdıklandığında kontrol
içine çıkamaz, pazar çarşı rahatça
gelecekte direksiyon Şempanzeler, bonobolar,
İnsanlar konuşma gibi
maymunlar arasında paylaşılan
edilemeyen bir kahkaha,
dolaşamaz... Bu ciddi bir baskı.
başında yorgunluğu goriller ve orangutanlar da
olağanüstü bir yeteneği nasıl
bir toplantıdaki kibar bir kahkaha, ilk insanların ortaya
Hemen bu düzenlemeden sonra,
tespit edebilecek. Zürih dahil olmak üzere yaşayan geliştirdi? “Konuşmanın fosili
kahkahadan, bir hatadan çıkışına kadar hominid evrimi
üye kaydı toplantısı... Her ikisini de
Üniversitesi’ndeki (UZH) tüm insansı maymunlar yok ve karmaşık dil sadece
sonraki gergin bir kahkahadan boyunca meydana gelen
yüzlerine gözlerine bulaştırdılar.
araştırmacılar, bir kişinin güler. Ancak şimdiye kadar, kendi türümüzde mevcut.
vokal dönüşümlere ilişkin,
veya bir arkadaş grubuna
akut uyku yoksunluğundan kahkahamızın milyonlarca Ancak beklenmedik bir yerde 15
ender bir evrimsel pencere
yayılan bulaşıcı bir kahkahadan
Koltuğunu terk eder mi?
muzdarip olup olmadığını yıllık evrim boyunca nasıl milyon yıllık bir ipucu bulduk:
keskin bir şekilde farklı. sunuyor” diyor. İlk insanların,
Bu tiyatroyu seyreden parti içindeki
değişmiş olabileceği ve bunun
güvenilir bir şekilde kahkahalarımızda” diyor
Aynı temel ritim, farklı öncüllerinden oldukça farklı
üçlü muhalefetin de KK’yi yıpratmak
insanlardaki konuşmanın
gösteren, tükürükte bir araştırmacılar. Konuşmanın
duyguları ve niyetleri ses kontrol yeteneklerini
ve çekilmeye zorlamak için şüphesiz
evrimiyle nasıl bir ilişkisi
tür metabolik parmak izi aksine, kahkaha tüm yaşayan
aniden kazandığı yönündeki
iletmek için bilinçli kontrolle
cephane toplamakla meşgul olduğunu
olabileceği belirsizdi.
belirlediler. büyük insansı maymunlar
klasik görüşün aksine, kahkaha
şekillendirilir. Bu çalışmanın
düşünebilirsiniz!
Communications Biology
Üniversite tarafından tarafından paylaşılıyor. Farklı
bulguları, büyük maymunların evrimi bize insanların, 15
Peki Kemal Bey kongre yapmadan
dergisinde yayımlanan yeni
yapılan açıklama, bu türlerin nasıl güldüğünü
evrimi boyunca atalarımızın, milyon yıldır kümülatif
koltuğunu terk eder mi, hangi
bir çalışmada, Warwick
yöntemin yol güvenliğini karşılaştırarak son ortak
kahkaha da dahil olmak olarak geliştirilen ses kontrol koşullarda terk eder?
araştırmacıları dört orangutan,
ve bazı mesleklerdeki atamızdan beri değişmeden yeteneklerinin bir sürekliliği,
üzere seslendirmelerinin Hukuki durum şu: İsterse tabii ki
iki goril, üç bonobo, dört
güvenliği artırabileceğini kalan temel bir ritmik yapı bir uzantısı olduğunu çekilir, tüzük gereği partiyi en geç
zamanlaması üzerinde
şempanze ve dört insanın
belirtti. Araştırmacılar, olduğunun görülmesi heyecan kademeli olarak daha göstermekte. 45 gün içinde yeni bir lider seçmek
kahkaha kayıtlarını analiz
üzere zorunlu bir olağanüstü kurultay
kaza soruşturmaları verici. Araştırmacılar, temel fazla kontrol geliştirdiğini
ederek 140 kahkaha sekansı
sürecine sokar.
gibi adli uygulamalarda ritmin sabit kalmasına karşın, göstermektedir. Gelişmiş Rhythm and timing in
boyunca aynı örüntüyü Parti tüzüğü uyarınca yeni başkan
da potansiyel insan kahkahasının daha hızlı, ses kontrolü, konuşmanın laughter reveal that human
buldular: Tüm türler, ardışık seçilene kadar merkez yönetim kurulu
daha değişken hale geldiğini vocal plasticity falls on
gördüklerini söylüyorlar. temel yapıtaşlarından biridir.
(MYK) içinden belirlenen bir genel
sesler arasında eşit aralıklı
ve karmaşık bir kontrol Warwick Üniversitesi Psikoloji a hominid continuum,
Araştırma çerçevesinde
başkanvekili parti liderliğine vekalet
ritmik aralıklarla kahkaha
kazandığını tespit ettiler. Bölümü’nden Doçent Dr. Communications Biology,
yirmi genç erkek denek
eder.
üretiyor. Araştırmacılar, bu
Büyük insansı maymunlar Adriano Lameira, “Soyu 25.06.26.
olarak kullanıldı. Uykusuz
Genel başkanlık makamının
bir gecenin ardından,
boşalması, doğrudan bir “olağanüstü
sadece altı saat uyudukları
kurultay” gerekçesi olur. Parti
HAYVANLAR IÇIN ZAMAN FARKLI MI AKIYOR?
dört gecenin ardından
meclisi ve vekili, tüzükte belirtilen
ve normal sekiz saatlik
yasal süre içerisinde (genellikle en
bir gece uykusunun
geç 45 gün içinde) yeni genel başkanı
ardından tükürükleri
Her türün kendi ‘zaman manzarası’ var
seçmek üzere kurultayı toplamak
yüksek çözünürlüklü kütle
zorundadır. Bunu yapmazlarsa parti
spektrometresi kullanılarak BIR sineğin şaplaktan son yanıyormuş gibi algılar. Ancak
mahkeme denetimine girer.
analiz edildi. anda kaçabilmesi ya da bazı kuş türleri bu titreşimleri
bir kaplumbağanın ağır
ayrı ayrı görebilir. Yine de
Görevden alma olur mu
Uzun vadeli hareketlerine rağmen çevresine
araştırmacılar yola çıkarak
Peki parti meclisi veya merkez
uyum sağlayabilmesi uzun
“Kuşlar dünyayı ağır çekimde
hedef hızlı test yönetim kurulu, isterse Kemal Bey’i
zamandır bilim insanlarının
görüyor” sonucuna varmanın
görevden alabilir mi?
Makine öğrenimi
dikkatini çekiyor. Acaba farklı
doğru olmadığını söylüyor.
Yetkili organlar genel başkanı
kullanarak akut uyku
hayvanlar zamanı bizimle
Çünkü bu ölçüm yalnızca gözün
“Biz seni görevden aldık” diyerek
yoksunluğunu gösteren
aynı şekilde mi algılıyor?
titreşen ışığa duyarlılığını
düşüremez. Genel başkanı kendi rızası
moleküler kalıpları arayan
Sussex Üniversitesi’nden
gösteriyor.
dışında düşürmenin tek yolu, tüzüğe
araştırmacılar, analizler
araştırmacı Ishan Singhal ve
Araştırmacıların dikkatini
uygun şekilde seçimli olağanüstü
sonucunda şiddetli
çalışma arkadaşları, Trends in
çeken türlerden biri de zıplayan
kurultay organize etmek ve sandıkta
yorgunluğun tükürükteki
Cognitive Sciences dergisinde
örümcekler. Bu canlılar, insanlar
yeni bir genel başkan seçmektir.
tüm biyomoleküllerin
yayımladıkları incelemede
için oldukça güçlü olan bazı
Bunun için de parti meclisinin tam
yaklaşık yüzde 10’unu
bu soruya yeni bir bakış açısı
zamansal yanılsamalara karşı
sayısının salt çoğunluğunun (yarısının
etkilediğini gördüler.
getiriyor. Araştırmacılar,
neredeyse tamamen bağışık
bir fazlası) oyu gerekir. KK’yi bu kararı
algıladığını anlamak için optik çağrılarını dinlerken araya
Çalışmayı yöneten
canlıların çevrelerini zamansal
görünüyor. Sekiz gözden oluşan
veto etmek yetkisi yok. 45 gün içinde
ve zamansal yanılsamalardan kısa süreli beyaz gürültü girse
araştırmacı Michael
olarak nasıl deneyimlediklerini
görsel sistemleri nedeniyle
başkan seçimli kurultay çağrısına
bile eksik bölümü zihinsel
da yararlanıyor. Örneğin
Scholz, “Zorluk, on binlerce anlamak için “timescape” yani
dünyayı bizimkinden çok farklı
gidilir.
insanlar, “flash-lag” adı verilen olarak tamamlayabiliyor.
molekül arasından, “zaman manzarası” kavramını
algılıyor olabilirler. Ancak bilim
Ama PM bunu yapmaz çünkü hepsi
Ancak gürültü belirli sürenin
yanılsamada hareket eden bir
yorgunluğu güvenilir bir öneriyor. Bu yaklaşıma göre
insanları bunun yalnızca göz
onunla gider.
üzerine çıkarsa bu yetenek
nesnenin, aynı konumdaki kısa
önemli olan yalnızca bir
şekilde gösterenleri tam
yapısından mı yoksa beynin
Ama bir olasılık daha var: Eski
kayboluyor. İlginç olan, bu
süreli bir ışık parlamasından
canlının ne gördüğü ya da ne
olarak filtrelemekti” bilgiyi işleme biçiminden mi
delegelerin salt çoğunluğunun
sürenin insanlardakinden
önde olduğunu sanır.
duyduğu değil; bilgiyi zaman
diyor. Ekip, on spesifik kaynaklandığını henüz bilmiyor.
imzası. Bunun işe yaramayacağını
kısa olması. Bir diğer pencere
Benzer yanılsamanın makak
içinde nasıl topladığı, işlediği ve
Araştırmacılar bu bilginin
biyobelirteci belirlemeye
KK gösterdi. KK’ye hiçbir yasa tüzük
“kalıcılık süresi”. Güvercinler,
maymunlarında da görüldüğü
anlamlandırdığıdır.
birçok alanda kullanılabileceğini
başarmış.
sökmüyor.
iki görüntü arasındaki küçük
ortaya çıktı. Bu durum, farklı
Araştırmacılara göre
düşünüyor. Daha da önemlisi,
Araştırmacıların uzun HHH
farkları tespit etmekte insanlar
türlerin evrim boyunca benzer
insanlar ve diğer hayvanlar
farklı canlıların dünyayı nasıl
vadeli hedefi, yerinde Sonuç olarak, Kemal Bey’in
kadar başarılı değil. Özellikle
algısal sorunları çözmek
arasındaki temel farklardan
deneyimlediğini anlamak, insan
çekileceğini hiç sanmıyorum.
kullanılabilen hızlı bir test
görüntüler arasına çok kısa bir
üzere gelişmiş olabileceğini
biri, çevredeki olayları hangi
bilincinin evrimsel kökenlerine
Acaba diyorum G. Tekinler,
geliştirmek. Bunun temel
boşluk eklendiğinde değişikliği
gösteriyor. Ancak yanılsamanın
hızda “parçalara ayırdıkları”dır.
dair yeni ipuçları sağlayabilir.
KK’yi gözden düşürmek ve istifaya
bir araştırma çalışması
fark etmeleri zorlaşıyor. Bu da
şiddeti türden türe değişiyor.
İnsan konuşmasının belirli bir
Görünen o ki aynı dünyayı
zorlamak için cumartesi tiyatrosunu
olduğunu söyleyen
algısal bilgilerin zihinlerinde
ritmi vardır. Çok yavaşlatılmış Makaklarda görülen etki
paylaşsak da her tür onu kendi
sahneye koymuş olabilirler mi?...
uzmanlar, yöntemin
daha kısa süre tutulduğunu
ya da aşırı hızlandırılmış belirgin biçimde daha zayıf.
zaman ölçeğinde yaşıyor.
Tekin, yapacağı işin ilerisini
pratikte uygulanabilmesi
düşündürüyor.
bir konuşmayı anlamakta
berisini düşünmeyecek bir insan.
Sinekler ağır çekimde
için daha büyük ve daha Hayvanların zamanı farklı
zorlanırız. Bunun nedeni
https://www.science.
Kendine sonsuz güveni var, asla
çeşitli insan gruplarıyla algıladığına dair en yaygın
mi görüyor?
beynimizin bilgiyi işlemek için
org/content/article/do-
başaramayacağı işe kalkışabilir. Ama
daha fazla test yapılması iddialardan biri bazı kuşların ve
belirli bir zamansal pencereye Araştırmacılar hayvanların
animals-perceive-time-
cumartesi tiyatrosu biraz fazla ona.
böceklerin dünyayı ağır çekimde
gerektiğini vurguluyorlar.
sahip olmasıdır. Benzer şekilde
zamansal deneyimini
differently -humans?utm_
Yaptığı işin patlayabileceğini bile
gördüğüdür. Bu, “kritik titreşim
her türün, çevresindeki olayları açıklamak için beş farklı
source=sfmc&utm_
göremedi. Kemal Bey onu değiştirebilir
birleşme eşiği” adı verilen
Saliva Biomarkers Detect
algılamak ve yorumlamak için
“zaman penceresi” tanımlıyor.
medium=email&utm_
mi, buna gücü yeter mi, ister mi,
ölçüme dayanıyor. İnsanlar
Human Sleep Deprivation,
kendine özgü bir temposu
Bunlardan biri “düzeltme content=aler t&utm_
bilemiyorum.
saniyede yaklaşık 100-120 kez
Neuroscience News, 13.06. bulunur. Bilim insanları
penceresi”. Örneğin; sincaplar
campaign=DailyLate stNews&et_
Ya Yargıtay tedbiri kaldırırsa?
titreşen LED ışıkları sürekli
26. hayvanların zamanı nasıl
ve sığırcıklar, kendi türlerinin rid=7 193631 7 3&et_cid=5986685

