Katalog

Sağnak 29 MAYIS 2026 CUMA 6 DİZİ Hazine arazilerini evsiz kent yoksullarına yüksek bedelle satan mafyanın 70’lerde hızı kesildi Sol örgütler arazi Hayvanlar üzerindeki mülkiyet ve mafyasına karşı sömürü! lusal bir TV kanalında yayımlanan bir diziden bir Sol örgütler bu arazilere el koyup eşit parseller verdi. Ailelerinin de katıldığı Usahne: eylemlerde kendileri ile aynı halinde bedelsiz olarak halka dağıtıyordu. Masada ailece yemek yeniyor. mahallede oturdukları komşu Kurdukları halk komiteleri ile kurulan Zengin köşkün istenmeyen köylü fabrikaların işçileri şartelleri gelini Dicle ağzına bir lokma atıyor; eli mahallenin asayişinden sosyal ihtiyaçlarına kadar indirerek dayanışmaya koştu. maşalı kötülük abidesi kayınvalidesi İstinye’deki Kavel Kablo her işin sorumlusuydu. Ancak bir süre sonra soruyor: “Beğendin mi?” Fabrikası’nda 1963 yılındaki “Çok beğendim İnci Hanım. Erkan hedef haline getirildiler ve operasyonlar başladı. işyeri işgalinden ilham beni yemeğe götürmüştü, orada alan diğer işçiler de benzer HÜKÜMET at arabası, İSTANBUL’DA lokum yemiştik, ona benziyor” diyerek eylemlere giriştiler. 1964’te ve belediyeler bir süre sonra GECEKONDUDAN yüzünde bir gülümsemeyle yanıtlıyor REZİDANSA 2 Alibeyköy’deki Sungurlar gecekondu da minibüs Dicle. Kazan Fabrikası’ndaki direnişi, aflarının yanında hatları ile ilçe Kayınvalide, “Afiyet olsun, Kavel Kablo Fabrikası eylemleri. 1966’daki Paşabahçe grevi, başka adımlar da beğenmene çok sevindim. Bizim merkezlerine ulaşım sağlandı. MIYASE 1968’de Bakırköy’deki Derby atmaya başladı. ahırda senin yanından ayırmadığın ILKNUR Ulaşım olanakları sayesinde kent yoksullarının eşlerinin gecekondulu işçilerin mesaisi, Özellikle de seçim Lastik direnişi, 1969’da Haliç kuzu var ya, bu o” dediği anda, Dicle iş bulma olanakları da arttı. çalışmaları onları da tazminatı ve iş akdi patronun iki ağzında büyüyen lokmayı çıkarıp şok kıyısındaki Demirdöküm ve dönemlerinde... Gecekondu Önceleri gecekondularına heveslendirdi. Önce gündelik dudağının arasındaydı. içinde masayı yerle bir ediyor. Kartal’daki Singer direnişi, mahallelerine yol, su, elektrik, yakın yerlerdeki fabrika, temizliğe giden kadınlar sonra 1963’te Toplu İş Sözleşmesi, Kayınvalidenin o kuzuyu kesme 1970’te 15-16 Haziran kitlesel kanalizasyon hizmetleri atölye gibi yerlerde çalıştılar. başta tekstil sanayi olmak Grev ve Lokavt Kanunu’nun niyetini anlayan iki karakterin onu direnişi ile taçlandırıldı. geldikten sonra okul, sağlık Ancak artan göçün tümünün üzere diğer işkollarında iş çıkarılmasından sonra hele de kurtarıp yerine başka bir kuzu Bu dönem TİP’in kurulduğu ocakları kuruldu. bölgedeki sanayide iş bulmaları buldular. DİSK kurulduktan sonra, işçiler koydukları, ilerleyen sahnelerde olanaksızdı. Ancak ulaşım ve üniversite işgallerinin ortaya çıkıyor. Dicle, bunun üzerine önce sendikal haklara sonra da Denizi görmediler olanağına kavuşunca iş bulma doruğa ulaştığı yıllardı. TİP sevinçten ağlayarak kuzuya sarılıyor. Kavel direnişi sınıf bilincine kavuştular. Gecekonduların kentin ana olanakları da arttı. ve üniversite öğrencileri sınıf Benim bu diziden ve o sahneden Köyden kente geldikleri 1960’tan 1970’e kadar arterlerine ulaşımı uzun süre Köyden yeni geldikleri için bilincini yayabileceği bir maden haberim yoktu ama bir okurum 1940’lı yılların sonundan gecekondulu işçilerin fabrika olamadı. Gecekondularda kadınlarının iş yaşamına keşfetmişti. Sol-sosyalist kaydedip iletince düşündüm. 1960’ların ortalarına kadar katılmalarına ilk yıllarda eylemlerine sahne olundu. Grev, örgütlerin üniversite öğrencileri doğan çocuklardan denizi, sendika ve diğer sosyal fabrika işgali ve yürüyüşlerine Beyoğlu’nu, Taksimi kapalıydılar. Zaman geçince dışında yeni yoldaşları Hayvanı ‘mal’ statüsüne görmeyenler vardı. Önceleri kendilerinden önce gelen haklardan mahrum çalışan gecekondu sakinleri de destek gecekondu sakinleri olmuştu. indirgeyen çelişki Dicle karakteri, beslediği kuzuyu koruyor. O zaman soru şu: O kuzunun yediği diğer kuzudan farkı neydi? 1 Mayıs Bir hayvana duyulan sevgi ve koruma hissi, kuşkusuz karşılık beklemeden kurulan saf bir bağ. Bunu sorgulamıyorum; sorguladığım şu: Alınıp satılan, türlü Mahallesi şekillerde sömürülen ve “mal” statüsü verilerek bedenlerinin karşılığı “para” ile ölçülen ve canları üzerinde hak iddia edilen diğer hayvanları indirgeyen kuruluyor yaklaşımı besleyen düşünce nedir? Hayvanların da bilinç sahibi SOL örgütler gecekonduların duyguları olan canlılar olduğu örgütlenmesinin yanında bilimsel olarak kanıtlanmış boş hazine arazilerini eşit bir durumda. Öyleyse aynı tür şekilde parselleyerek barınma hayvanın birini korurken 1 Mayıs Mahallesi’nde sorunu olan kent yoksullarına diğerine uygulanan şiddeti 2 Eylül 1978’de düzenlenen dağıtmaya başladılar. Evlerinin normalleştirmenin nedeni nedir? operasyon sırasında 11 kişi yapımına da yardımcı olan Bu evde beslediği kediye/köpeğe yaşamını yitirdi. özen gösterip sokaktakilerin sol örgütler, o bölgelerdeki zulmedilip katledilmesine ses arazi mafyasını da güç çıkarmayanları da kapsar kullanarak tasfiye ettiler. girdiğinizi, duvardaki bilumum dökülmüştür. 2 Eylül 1977’de “1 Mayıs Mahallesi’ni model Komisyon konuya çözüm için ama “yiyecek” olarak görülen Sol örgütlerin kurduğu ilk sol örgütlerin propagandasını polisin operasyon için gittiği alan Gülsuyu Mahallesi’nde, aralarında tartışmışlar. Adamı hayvanlar açısından fark daha da gecekondu mahallesi o yıllarda yapan yazılardan anlamak mahallede açılan ateş sonucu ilk kurulduğu dönemlerde bir cezalandırmak gerekir ama vahim. Dizideki sahne, bu yüzden mümkün. 11 kişi yaşamını yitirdi. Mahalle hırsızlık vakası olmuş. Hırsızlık adam hasta. Hasta olduğu için Gaziosmanpaşa’nın mücavir ayrıca sarsıcı. Yine de 70’lerde inşa edilen komitesinden Hasan Kızılkaya olayı hayli yaygınlaşınca onun onuru ile de oynamak alanı Karadeniz Mahallesi’ydi. gecekondu mahallelerinin adlı bir gencin polis kurşunuyla mahalleli komiteye şikâyette istemezler. Sonunda bir çözüm Karadeniz Mahallesi’ndeki Bilişsel çelişkinin arka tümünün sol-sosyalist alnından vurulması hâlâ bulunuyor. Evlerden tuhaf bulmuşlar. Çalınan eşyalar başarılarından sonra birkaç planı grupların hâkimiyetinde anımsanır. tuhaf eşyalar çalınıyor. Bu tür sahiplerine verilirken adama kilometre ötede Gazi olduğu söylenemez. İstanbul mahallelerde polise gitmek da mahalleden taşınması için İki yaklaşım arasındaki Mahallesi’nde işe koyuldular. Asayiş komitelerde tutarsızlığın adı bilişsel çelişkidir. Gültepe Mahallesi ülkücü de olmaz. Sisteme karşı bir bir ay süre tanınmış. Bir ay Gazi Mahallesi’nde ağırlıklı Sol örgütler tarafından Sahip olduğunuz inançlar ve kesimin yuvalandığı mahalle mahalle kuruyorsunuz, ‘Her sonunda hırsızlık hastası bu kişi olarak Sivas-Hafik ile Tokatlı değerler ile davranışlarınızın kurulan mahalleler halk olarak belleklere kazınmıştır. sorunu biz çözeriz’ diyorsunuz mahalleden ayrılmış ve sorun göçmenler iskân edildi. birbirine uymadığı durumlarda komiteleri tarafından Alaaddin Çakıcı’nın ailesi ve ama mahallede hırsızlık oldu çözülmüş. yaşadığınız zihinsel stres, yönetiliyor; sorunlar bu hemşehrilerinin meskun olduğu diye de karakola gidemezsiniz. 90’lı yıllarda şöyle bir Devrimcilerin rahatsızlık ve içsel çatışmadır bu. komiteler tarafından mahalle ülkücülerle solcuların olaya şahit oldum. Üç beş Komite başkanının anlattığına gettoları Her iki kuzunun da aynı tür canlı çözümleniyor, mahallenin kişinin arasına aldığı genç biri, çatışmalarına sahne olmuştur. göre bu hırsızlık olayını Karadeniz ve Gazi olduğunu, ikisinin de size güven ihtiyacı komite tarafından elinde bir megafonla iki yüz Solcuların kendi düzenini araştırmak üzere bir komisyon mahallelerinde kazanılan duyup yanaştığını ve ikisinin de sevgi kurulan kooperatiflerden kurduğu mahalleler 70’lerin kuruluyor. Komisyon metrede bir ‘Ben Hasan, bu bu deneyim Eyüp’deki dolu olduğunu bilir ama yalnızca sağlanıyordu. Asayişten de ikinci yarısında hem devletin araştırmalara başlıyor ve mahalleye uyuşturucu soktum. birisini korursunuz. Çayan Mahallesi, Avrupa komiteler sorumluydu. hem sağ basının hedefine şüpheler bir kişi üzerinde Halkımızdan özür diliyorum.’ İki Çünkü birisi “dost bir Yakası’nda da yaşama geçirildi. konmuştur. Tıpkı Fatsa gibi yoğunlaşıyor. O kişinin evine yüz metre sonra yine megafonla hayvan” olarak görülürken Kadıköy Fikirtepe’den sonra Etik değerlerdeki bu mahalleler “Kurtarılmış bir gece vakti baskın yapılıyor. aynı şeyleri söylüyor. diğerinin “tüketilecek bir mal” Ümraniye 1 Mayıs Mahallesi, değişim mahalle” ya da “terör Evde gerçekten çalınan eşyalar Mahalle komitesine yerine koyulması, doğduğumuz Kâğıthane’deki Nurtepe ve yuvası” olarak yaftalanmış ve FEST Travel’ın düzenlediği bulunuyor. Fakat hırsızlık neden bir gencin onurunu andan itibaren içinde yaşadığımız Kartal’daki Gülsuyu Mahallesi sıkıyönetimin emri ile sık sık gecekondu gezimizde yapan kişi sorguya çekildiğinde kıracak şekilde hem de toplumda herkese aşılanan en bilinen örnekler. İzmir’de yıkım ekipleri bu mahalleleri rehberliğimizi yapan Prof. adamın kleptomani hastası ismini söyletmek suretiyle kültürel, dinsel, sosyolojik ve Gültepe, Limontepe, Ankara’da ablukaya almıştır. Mahallelinin Dr. Şükrü Aslan’ın solcuların olduğu ortaya çıkıyor. Adamın teşhir edildiğini sordum. ekonomik bir kodlamadır. Bu Tuzluçayır mahalleleri de direnişi ile karşılaşan güvenlik kurduğu mahallelerde etik bu konuda hasta raporu var. Verdikleri yanıt, mahalleyi çelişkileri sorgulamanız her şekilde devrimcilerin gettosu olarak güçleri çok sert müdahalede değerlerdeki dönüşümü Çalmadan duramıyor. Zaten uyuşturucudan korumak için önlenir. bilinen mahallelerden. bulunmuş ve özellikle 1 anlatmak için verdiği örnek çaldığı eşyalar da pek bir işine böyle bir cezalandırma yapıldığı Yolunuzu şaşırıp bu mahallelere Mayıs Mahallesi’nde kan çarpıcıydı: yaramıyor ama evinde toplamış. yönündeydi.” Tabu sorgulanmalı Çoğu kentli insan, mezbahalarda katledilen hayvanlarla hayatı boyunca hiç karşılaşmadığından ya da onlarla en ufak bir yakınlık kurmadığından, onların da evde beslediği hayvanlar İHTİYAÇTAN RANTA GEÇİŞ gibi bilinç sahibi ve duyguları olduğunun farkında bile değildir. O canlarla birlikte yaşayanlar ise GECEKONDULAR, göçün Zira bu tespiti yapanların gidiyordu. Rumelili göçmenler mutfağı göçebe Türklerin onların insanlar için yaratıldığına yoğun olduğu yıllarda o dönemde bir gecekondu de kendi müziğini icra mutfağıydı. inanarak yetiştirilir; en başta konut yetersizliğinden mahallesine gitmiş olma edenlerle düğün dernek Türk sineması, tiyatrosu ve kurulan “mülkiyet bağı”, onlara karşı kaynaklanan ihtiyaç sonucu ihtimali bile hayli zayıf. yapıyordu. edebiyatı gecekonduyu konu empati geliştirmelerini önler. yapılan düzensiz yapılardı. Gecekondu halkı Sol örgütlerin kurduğu alan epey eser üretilmesine Rezidans mı Bu konuda “doğanın  Ancak hükümetlerin ve memleketlerinden gelirken mahallelerde ise müzik kültürü yol açmıştır. 1960’larda kanunu” denerek tüm bireylere yerel yönetimlerin her seçim elbette ki yerel kültürlerini Ruhi Su, İhsani ve Fatsa Çocuk Keşanlı Ali Destanı, Düğün, gecekondu mu? empoze edilen düşünce, insan döneminde gecekondu affı büyük kentlere taşıdılar. Zaten Korosu gibi protest müziğe Gurbet Kuşları, Gelin gibi türünün “tabu” olarak kabul çıkarıp tapu tahsis belgesi GECEKONDULARIN yaygın oldu- yerel kültürlerinde olmayan bir dayanıyordu. filmler 70’li yıllarda Ah Güzel ettiği, yüzyıllardır değişmeyen dağıtmasının kaçınılmaz ğu yıllarda tek katlı, bahçeli, pen- kültürü taşıma ihtimali de yok. İstanbul, Sultan, Yusuf ile uygulamaların nedenidir. sonucu olarak artık ihtiyacı Gecekondu sanatı cere önlerinde vita yağı kutusuna Karadenizli gecekondu sakini Kenan, Altın Şehir, Çiçek En azından hayvanların yaşam olmadan da hazine arazileri dikilmiş çiçekleriyle gecekondular kemençe eşliğinde Erkan Ocaklı Yemek kültürlerini de Abbas gibi pek çok konu hakkını savunduğunu ve sömürüye parsellenip üzerinde kondular kentin siluetini bozdukları gerek- ya da tulum çalan Remzi Bekar büyük kentlere taşıyan bu olmuştur. 70’lerin gecekondu karşı olduğunu iddia edenlerin, yapıldı. Bunda Özal’ın payı çesiyle çok eleştirilmişti. Oysa bak- gibi yerel sanatçıları dinlerken yoksul kesim bir de bundan filmlerinde bölgeyi satın insan dışı hayvanlar üzerinde büyüktür. tığınızda çoğunu görmezdiniz bi- Alevi gecekondulular Mahzuni dolayı aşağılandı. Lahmacun alan ve gecekonduları yıkıma kurulan mülkiyeti, onlara yönelik le. Şimdi bu gecekonduların yeri- Şerif, Feyzullah Çınar ya da kültürünü kente taşımakla gelen gaddar müteahhit sömürüyü ve şiddeti, artık 21. Arabesk, gecekondu ni halk dilinde gökdelen denen ya- Daimî dinliyordu. Güneydoğulu eleştirildiler. Ama bugün teması ağırlıklıdır. Artık arazi yüzyılda sorgulamalarını ve kültürü mü? pılar aldı. Kentin her bölgesinden çelişkilerden kurtulmalarını dilerim. ise kendi yerel sanatçılarını yaz sezonu açıldığında Türk mafyasının yerini; gecekondu görülen bu hançerlerden şikâyet Arabesk kültürün gecekondu dinliyor; Tepebaşı’ndaki açık Bükü’nde lahmacun fiyatları mahallesine yüksek Not: Sevgili okurlarım, bir haftalık ediliyor şimdi de. Sahi ile özdeşleştirilmesi hem hava gazinolarında yerel ilk gündem maddemiz oluyor apartmanlar dikmek isteyen kısa bir izin rica ediyorum. BİTTİ sizin tercihiz hangisi? haksız hem de yanlış bir tespit. sanatçılarını dinlemeye nedense. Sanki Osmanlı müteahhitler almıştır.