Katalog

28 MAYIS 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 Emeklilerin yüzde 89’u geçinebilmek için çalışmak zorunda, yüzde 63’ü borçlu Emekliye huzur yok ‘Alea iacta est’ ezar, Roma’ya doğru yürürken ürkiye’de derinleşen yoksulluk, değinen Çelik, bakım hizmetlerinin En düşük işçi emeklisi aylığının kişi başına düşen gelire ordusunu Rubicon nehrinden bayramların anlamını da yeni prim yükleriyle yurttaşların oranı yüzde 56’dan yüzde 29’a geriledi. Bir yılda 65 yaş Sgeçirince “Alea iacta est” (Zar Tdeğiştiriyor. Bir zamanlar sırtına bırakılmasının sosyal devlet atıldı) demiş: Artık geriye dönüş yok! üstü 145 işçi çalışırken yaşamını yitirdi. çocukların harçlık heyecanıyla, anlayışıyla bağdaşmadığını söyledi. Kılıçdaroğlu ekibinin çağrısı üzerine büyüklerin kalabalık sofralarla “Devletin yurttaşlarını yaşlılığında polis CHP binasına zorla, binanın karşıladığı bayramlar artık ve hastalığında refah içinde yaşatma içinde bibergazı kullanarak girdi. CHP liderliğini binadan zorla çıkardı. milyonlarca emekli için kaygı, hesap yükümlülüğü vardır” diyen Çelik, Böylece “zar atılmış” oldu, siyasi ve eksik duygusuyla anılıyor. Emekli “Ayrı primli bir bakım sistemi olasılıklar yelpazesi hızla, sınırları maaşıyla yalnızca ayakta kalmaya kurmak, işi yokuşa sürmek ve belirsizleşerek genişlemeye başladı. çalışan yaşlılar, bu bayramda da çalışanların harcanabilir gelirini “Kim gelecek, nasıl ağırlayacağız?” daha da azaltmak anlamına gelir. Kavramlar önemli endişesi taşıyor. Prim ödeme gücü olmayanlar ne Olasılıklar üzerinde düşünürken Eskiden “Neden yapacak? Yapılmak istenen şey, kavramlar büyük öneme sahiptir. gelmediler?” sitemiyle bakım hizmetlerinin maliyetini Her kavram kimi diğer kavramları dışarıda bırakır kimilerini de içeri geçen bayramların zaten düşük gelirli yurttaşın sırtına alarak belli bir yönde düşünmeye yerini bugün “Gelirlerse yüklemek” ifadelerini kullandı. ELİF olanak verir. Örneğin liberal, ne ikram edeceğiz?” ÖZGE YALÇIN illiberal, rekabetçi demokrasi ‘Bayram alışverişi artık yok’ korkusu aldı. Çocuklarına kavramları düşünme sürecini, sınırları Tüm Emeklilerin Sendikası mahcup olmak istemeyen, torununa belirsiz bir “demokrasi” kavramının yöneticilerinden Zeynel Abidin harçlık verememenin utancını içine hapseder. Ya bu demokrasi Ergen ise emeklilerin bayram yaşayan emekliler için bayram, artık kavramının kapsadığı alan çoktan yok artık yalnızca işsizlerin ya da çekti. AKP’nin iktidara geldiği ikramiyelerini çeker çekmez eksik olduysa? Bir başka örnek de “saray dayanışma kadar yoksulluğun da kayıt dışı çalışanların sorunu dönemde en düşük memur emekli rejimi” kavramıdır. Bu kavram, rejimi temel ihtiyaçlarını karşılamak görünür olduğu bir döneme dönüştü. olmaktan çıktığını vurguladı. aylığının kişi başına düşen milli belli bir mekâna indirger. Böylece, için harcamak zorunda kaldığını Son olarak Forum Enstitüsü’nün Çelik, “Genel yoksulluk, kadın gelirin yüzde 82’sine denk geldiğini devletin yapısında gerçekleşmiş söyledi. Bundan yalnızca sekiz yıl hazırladığı “Türkiye’de Emekli dönüşümlerin özellikleri, rejimin yoksulluğu, göçmen yoksulluğu hatırlatan Çelik, bu oranın 2025 önce verilen 1000 liralık bayram Yoksulluğu Araştırması”, bu iradesini destekleyen toplumsal gibi kırılgan alanların yanında artık itibarıyla yüzde 32’ye düştüğünü ikramiyesinin bir kurban fiyatına tabloyu rakamlarla ortaya koydu. hareketi, ekonomik-kültürel seçkin ‘çalışan yoksulluğu’ ve ‘emekli söyledi. En düşük işçi emeklisi denk geldiğini hatırlatan Erdem, Araştırmaya katılan 440 kişinin tabakalarını, onların dayandığı yoksulluğu’ gibi yeni yoksulluk aylığının da kişi başına düşen gelire bugün emekliler açısından “bayram kurumları, sermaye ilişkilerini yüzde 89’u emeklilik sonrası biçimleri ortaya çıktı” dedi. Çelik’e oranının yüzde 56’dan yüzde 29’a düşünmeyi zorlaştırır. Ağaca bakarken alışverişi” diye bir geleneğin çalışmadan temel ihtiyaçlarını göre mevcut tablo, sosyal devlet gerilediğini belirten Çelik, şunları orman gözden kaçar. Bir diğer örnek neredeyse ortadan kalktığını belirtti. karşılayamadığını belirtirken de Trump’ın kankası, “Epstein mekanizmalarının işlevsizleştiğini kaydetti: “2026 için kişi başına aylık Ergen, iktidarın düşük enflasyon yüzde 66.3’ü borçlu olduğunu sınıfından” bir emlakçının ağzından açık biçimde gösteriyor. GSYH’nin yaklaşık 75 bin lira olması söylemleriyle yoksulluğu görünmez söyledi. Katılımcıların yüzde çıkan sözleri gerçek bir toplumsal- bekleniyor. Buna göre en düşük işçi kılmaya çalıştığını savunarak şöyle 57’si beklenmedik masrafları siyasi projeymiş gibi algılamakla ilgili ‘Kaynak var ama ve memur emekli aylığının 40 ila 60 konuştu: karşılayamadığını, yüzde 75.8’i ise olabilir. Ayrıca, “monarşi” kavramı da tercih yok’ bin lira bandında olması mümkündü. “Muhalefeti dizayn etmeye “saray rejimi” kavramının zaaflarını maddi nedenlerle sosyal etkinliklere Emeklilerin yoksullaşmasının Ancak bu pay korunmadığı için fazlasıyla taşır, “emperyalizmin” çalışarak emeklinin, emekçinin katılamadığını ifade etti. etkisini abartarak yerli işbirlikçilerini ekonomik tercihlerle doğrudan emekliler yoksullaştı. Kaynak var ve yoksulun insanca yaşam gölgede bırakabilir. Gelirden alınan pay düştü bağlantılı olduğunu söyleyen ama tercih yok.” mücadelesini kırmak istiyorlar. Ama Bu kavramlar öngörme, direnme Araştırmaya katkı sunan Çelik, emekli aylıklarının milli Son yıllarda yaşlı nüfusa yönelik emekliler bu oyuna gelmeyecek. araçlarını tasarlama çabalarını aksatır. çalışma ekonomisi uzmanı Aziz gelir içindeki payının yıllar içinde gündeme getirilen “uzun süreli Umut mutlak dayanışmada, mutlak Demokrasi alanının çoktan tükenmiş Çelik, Türkiye’de yoksulluğun dramatik biçimde gerilediğine dikkat bakım sigortası” tartışmalarına da birleşmededir.” olması bir yana, “saray rejimi” ya da “monarşi” gibi kavramların mücadele tarihinde iyi ya da kötü deneyler çıkartılabilecek karşılıkları yoktur. Buna ‘30 yıllık emek bir ev etmiyor’ ‘Yaşlılık artık karşılık, otoriter-totaliter kavramlarını rahatlıkla içeren faşizm kavramı, Büyükşehirlerdeki konut fiyatları GÜLNUR SAYDAM faşizmin betimlediği toplumsal olgunun ise çok daha yüksek seviyelerde. mücadele dönemi’ gelişme özelliklerine, aşamalarına Hacer Foggo KAMU çalışanlarının aldığı emekli İstanbul’da ortalama bir konutun DERİN Yoksulluk Ağı kurucusu Hacer ilişkin “süreç olarak faşizm” kavramı ikramiyesi ile büyükşehirlerdeki konut değeri 7 milyon TL’ye yaklaşırken bağlamında yakın tarihi dersler Foggo da yaşlılığın artık dinlenme karşıyayız” dedi. Foggo, İşçi Sağlığı ve fiyatları arasındaki fark büyüdü. Uzun Ankara’da 4.5 milyon TL, İzmir’de 6 çıkarılacak zengin örneklerle doludur. ve güvence dönemi olmaktan İş Güvenliği Meclisi’nin verilerine göre yıllar devlete hizmet eden memurların milyon TL, Bursa’da ise 4.4 milyon çıktığını söyledi. Foggo’ya göre 2025 yılı ile 2026’nın ilk üç ayında emekli ikramiyesi artık büyükşehirlerde TL’ye ulaştı. Erdursun, “30 yıl çalışan İki örnek Türkiye’de giderek daha fazla yaşlı 65 yaş üstü 145 işçinin çalışırken bir ev almaya yetmiyor. bir öğretmen ya da memurun aldığı Ders çıkarılması gereken iki önemli insan için yaşam, geçim sıkıntısı, yaşamını yitirdiğini de hatırlattı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür ikramiye İstanbul’da ortalama bir örnek İtalya, Almanya deneyimlerine sağlık giderleri, barınma krizi ve Foggo, çözümün hak temelli kamusal Erdursun, Cumhuriyet’e yaptığı evin yalnızca yüzde 20’sine denk ilişkindir. bakım sorunlarıyla örülü ağır bir politikalar olduğunu söyleyek değerlendirmede; 30 yıl çalışan bir geliyor” dedi. Erdursun, Almanya’da ve İtalya’da sol hareket, mücadeleye dönüşmüş durumda. şunları vurguladı: “Mesele yardım teknikerin yaklaşık 1 milyon 49 bin benzer sorunun özel faşizmin yükselişi karşısında benzer “Eskiden ‘yoksul ama idare eden’ değil, onurlu yaşam hakkıdır. Emekli TL, üniversite mezunu bir memurun sektörde de yaşandığını stratejik hatalar, iç bölünmeler bir yaşlı profili vardı” diyen Foggo, aylıkları temel yaşam maliyetlerine 1 milyon 217 bin TL emekli ikramiyesi vurguladı. Kıdem nedeniyle felç oldu. Her iki ülkede de bugün bu tablonun çok daha ağır göre yeniden düzenlenmeli. Sosyal alabildiğini söyledi. Öğretmen, tazminatı tavanı sosyal demokratlar ve komünistler bir noktaya geldiğini anlatarak konut desteği artırılmalı, ücretsiz hemşire ve şube müdürü gibi kamu nedeniyle yüksek arasındaki derin düşmanlık, ortak “Huzurevine erişemeyen, 70 yaşından sağlık hizmetleri yaygınlaştırılmalı, çalışanlarının ikramiyesinin ise yaklaşık maaşlı çalışanların bir cephe kurulmasını imkânsız hale sonra bilmediği işlerde çalışmak evde bakım sistemleri güçlendirilmeli 1 milyon 488 bin TL seviyesinde getirdi. İtalya’da Sosyalist Parti (PSI), hak kaybına zorunda kalan yaşlılarla karşı ve kamusal huzurevleri açılmalıdır.” olduğunu belirtti. 1920’deki büyük işçi hareketlerini uğradığını belirtti. Özgür Erdursun devrime dönüştüremedi ve reformist- maksimalist çatışması içinde pasif Üretici artan maliyetler nedeniyle toprağını bırakıyor, tarlalarını satıyor kaldı. Almanya’da ise SPD, liberal Weimar’a sadık kaldı fakat kemer sıkma politikalarını destekleyerek emekçi tabanını kaybetti; Nazilere karşı Tarım sessizce el değiştiriyor sokak mücadelesi yerine anayasal yollara güvendi; ayrıca 1918’de radikal solu ezerek düşmanlığın temellerini ECE İÇMEZ sağlığı risklerini büyüttüğünü ifade atmıştı. etti. Lisanssız elektrikte İtalyan Komünist Partisi (PCI), rtan maliyetler, kuraklık ve yetersiz liderliği (Gramsci dışında) sosyalistleri Adestek politikaları nedeniyle ‘Gıda egemenliği şart’ 82 projeye yeşil ışık “asıl düşman”, faşizmi “kapitalizmin Türkiye’de çiftçi toprağını koruyamaz 2006 tarihli Tarım Kanunu’nun TÜRKİYE Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ), basit bir tepkisi” olarak gördü. Alman hale geldi. Üretimden çekilen üreticilerin neoliberal anlayışla hazırlandığını lisanssız elektrik üretimi kapsamında Komünist Partisi (KPD) ise SPD’yi arazileri ise özellikle Ege, Marmara savunan Özkaya, tarımsal desteklerin “sosyal faşist” ilan ederken Nazileri iletim sistemi bağlantı başvurularına ve Akdeniz’de yatırım amaçlı el yasal sınır olan milli gelirin yüzde 1’ine “kapitalizmin çöküşünü hızlandıracak ilişkin yaptığı değerlendirmelerde değiştiriyor. Verimli ovalar, zeytinlikler bile ulaşmadığını belirtti. Özkaya’ya bir evre” olarak değerlendirdi; bu 190 proje arasından 82’sine toplam ve kırsal alanlar artık üretimden çok göre çözüm; kamusal planlama, modeli olduğunu vurgulayan Özkaya, yüzden ortak cepheyi reddetti. Her iki 1447.8 MW kapasite için bağlantı villa projeleri, hobi bahçeleri ve rant kooperatiflerin güçlendirilmesi ve çiftçinin aracısız satış yapabileceği partinin de faşizmin ölümcül tehdidini görüşü verdi. 1 Aralık 2025–30 yatırımlarıyla gündemde. Anadolu ve gıda egemenliğini esas alan yeni bir kooperatiflerin ve topluluk destekli kavramakta geç kaldığını söylemek Nisan 2026 dönemini kapsayan Güneydoğu’da ise borç yükü altındaki tarım politikası. Türkiye’nin ithalata tarım modellerinin yaygınlaştırılması gerekir. başvurularda en yoğun ilgi, Lisanssız çiftçiler tarlalarını satışa çıkarmak dayalı politikalar yerine yerel üretimi Bu bölünmüşlüğün sonuçları da acı gerektiğini söyledi. Elektrik Üretim Yönetmeliği’nin 5.1.h zorunda kalıyor. Tarım ekonomisti Tayfun güçlendiren bir modele yönelmesi oldu. İtalya’da 1922 Ağustos’unda ilan İklim krizine karşı anıza ekim, maddesi kapsamındaki projelere Özkaya, 1980’lerden sonra uygulanan edilen genel grev ezici bir yenilgiye gerektiğini vurgulayan Özkaya, kamu minimum toprak işleme ve biyokömür oldu; bu grupta 42 proje 1325.21 MW neoliberal tarım politikalarının uğrarken Almanya’da SPD, 1933’te iktisadi kuruluşları ve kooperatiflerin gibi yöntemlerin önemine dikkat ile öne çıktı. 5.1.ç kapsamında 36 çiftçiyi üretimden uzaklaştırdığını Hitler şansölye olduğunda genel yeniden güçlendirilmesini istedi. çeken Özkaya, “Anıza ekim sistemiyle projeye 116.87 MW, 5.1.c kapsamında söyledi. Kimyasal gübre, mazot, şirket grev çağrısı yapmadı. Her iki ülkede mazot tüketimi beşte bire kadar Özkaya, “Çiftçinin eline geçen fiyatları ise dört projeye 5.8 MW kapasite tohumları ve yoğun su kullanımına de büyük sermaye, toprak sahipleri, düşebiliyor” dedi. doğrudan artıracak destekleme sistemi tahsis edildi. dayalı endüstriyel üretimin maliyetleri muhafazakâr elitler, faşist liderleri kurulmalı. Kooperatiflerin soğuk hava Üreticinin zarar ettiği için toprağını İletim şebekesinin 15 bölgesinin artırdığını belirten Özkaya, destekleme kontrol edebileceklerini düşünerek deposu ve işleme tesisi gibi altyapıları satmak zorunda kaldığını belirten 9’unda kapasite tamamen dolarken politikalarının zayıflatılmasıyla çiftçinin iktidara taşıdı. Solun adeta “iç savaşı”, desteklenmeli. Çiftçilerin üretimden Özkaya, büyük şirketlerin ise yoğun 6 bölgede toplam 46.6 MW boş gelir kaybettiğini ifade etti. asıl düşmanın ilerleyişini kolaylaştırdı. kimyasal kullanımına dayalı üretimi kopmaması için kamusal planlama, kapasite kaldı. En yüksek boşluk 11 Türkiye’de de bu hataları Kurtuluş kooperatifte sürdürdüğünü söyledi. Bu durumun agroekolojik tarım ve gıda egemenliği numaralı bölgede 14.1 MW olarak görebiliyoruz. CHP neoliberalizmden Çözümün agroekolojik üretim hem ekolojik yıkımı hem de halk anlayışı merkeze alınmalı” dedi. l İZMİR kaydedildi. kopmayı başarabilen ekonomik, sosyal politikalar üretmekte zorlanıyor; işlemeyen yasal süreçlere, parlamento Borusan Sürdürülebilir Fayda TOBB Ankara’da yapay ritüellerine gereğinden fazla değer veriyor. Solun genel ve kronik Programı’na rekor katılım zekâ zirvesi yapacak hatası olan grupçuluk, sekterlik, birlik oluşturma projelerinden türlü BORUSAN Holding, “Herkesin TÜRKİYE Odalar ve Borsalar Birliği gerekçelerle uzak durma eğilimi direniş Faydasına” sloganıyla yürüttüğü (TOBB) Türkiye Yazılım Meclisi olasılıklarını, hatta iktidar projelerini deneyimi sunan “VolleyVoice” ve 55 Borusan Sürdürülebilir Fayda zirvenin, 1000 katılımcı, 500’den fazla himayesinde 17 Haziran’da Ankara’da gerçek siyasi pratikleri sürekli sabote Programı’nın 4. döneminde yaş üstü bireylerin dijital becerilerini karar verici, 1000 B2B görüşme ve düzenlenecek “TOBB İş Dünyası Yapay ediyor. desteklenecek üç projeyi açıkladı. güçlendirmeyi amaçlayan “Ekrana 20’den fazla konuşmacıya ev sahipliği Zekâ Zirvesi”, iş dünyasını, teknoloji “Zar atıldı”, geri dönüş yok. Şimdi 66 şehirden 538 başvuru alan Hâkim Ol” projeleri seçildi. yapacağını söyledi. ekosistemini ve karar vericileri aynı her şey olabilir. Özgür Özel, CHP programda; Muğla’daki yaban Sürdürülebilirlik Grup Başkanı Barut, zirveyle yapay zekânın platformda bir araya getirecek. ve sol için tek güvence “momentum” hayatını korumayı hedefleyen “Mega Nursel Ölmez Ateş, “ Gelen her kurumların gerçek iş süreçlerine Meclis başkanı Ertan Barut yapay yoksa süreç olarak faşizm hızlanarak uygulanabilir, ölçülebilir ve Yangınlar Sonrası Yaban Hayatı ve projede daha adil, daha kapsayıcı zekâ çözümleri geliştiren teknoloji laik Cumhuriyetin, hakların ve özgürlüklerin son kalıntılarını da yok Topluluk Dayanıklığı Programı”, ve yaşanabilir bir dünya hayalini firmaları ile sanayicileri, KOBİ’leri sürdürülebilir çözümlerle entegre edecek! görme engellilere erişilebilir tribün derinden hissettik” dedi. ve karar vericilerin buluşturulacağı edilebilmesinin amaçlandığını bildirdi.