Katalog

23 NİSAN 2026 PERŞEMBE 8 23 NİSAN KUTLU OLSUN Asırlık TBMM ve çağdaş demokrasi TBMM’dir. Bu Gazi Meclis, Milli Mücadele’yi yönetti. 9 Eylül 1922 zaferinden sonra, birer birer büyük devrim kararlarını yasalaştırdı. 1 Kasım 1922’de padişahlığı kaldırdı. Padişahın başındaki taç alınıp millete verildi. sırlık bir Meclis olan TBMM, 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet 23 Nisan 1920’de merasimle ilan edildi. 3 Mart 1924’te halifelik Aaçıldı. Gazi Meclis’in bugün 106. yılını kutluyoruz. kaldırıldı. Din devleti tarihin 19 Mayıs 1919’da Anadolu’ya derinliklerine gönderildi. ayak basan Mustafa Kemal, o 1923-1938 yılları arasında günkü koşullarda en önemli görevin Türk toplumunu çağdaşlaşmaya toplumu örgütlemek olduğuna karar götüren, Aydınlanma Devrimlerini vermişti. gerçekleştiren kanunlar Meclis Başkent İstanbul işgal altındaydı. tarafından kabul edildi. Batı’da İzmir ve Ege bölgesi, ayrıca l Emperyalizme karşı bağımsızlık Güneydoğu’da Urfa, Maraş, Antep l Padişahlığa karşı devrimcilik işgal edilmişti. İngiltere gibi büyük l Ümmetçiliğe karşı bağımsız devletlerle savaşılamayacağı öne vatandaşlık gerçekleşti. sürülüyor, Amerikan mandası Devletin, hukukun, kültürün, isteniyordu. Halk yılların geleneksel eğitimin ve toplumsal yaşamın inanışıyla padişah ve halifeye laikleşmesi sağlandı. bağlı, onsuz hiçbir kurtuluş çaresi düşünemiyordu. Oysa halife ve Çağdaş toplum arkadaşı Osmanlı Genelkurmay çalışmalarını da sürdürüyordum. taşlarıdır. padişah, İngilizlerin emrine girmişti. Başkanı Cevat Çobanlı Paşa, Hukuken asi durumuna girmiştim. Atatürk şöyle diyor: Atatürk, Nutuk’ta şöyle diyor; Mustafa Kemal’e gönderdiği şifreli Bu durumda girişimlerin kişisel Olağanüstü yetkilere “Yaptığımız ve yapmakta “... Bu durum karşısında bir tek telgrafta geri çağrılmanın İngilizler olmaktan çıkarılması gerekiyordu. olduğumuz devrimlerin amacı, sahip Meclis karar vardı... Bağımsız bir Türk tarafından istendiğini bildirdi. Türkiye Cumhuriyeti halkını Artık çalışmaların milletin birliğini devleti kurmak... O halde tek yol: Ya Bu gelişmeler sürerken son (NOT: Geri çağırmayla ilgili İngiliz temsil edecek bir kurul tarafından tamamen çağdaş ve bütün anlam Osmanlı Meclisi İstanbul’da istiklal, ya ölüm...” gizli belgelerinin fotokopileri son yapılması gerekiyordu.” (Bkz: ve biçimiyle uygar bir toplum haline Atatürk, örgütlenme çalışmalarına toplandı. İngilizler her türlü milli kitabım Atatürk: Karar ve Tavır’da Atatürk Karar ve Tavır, s. 200- getirmektir. Devrimlerimizin ilkesi harekete karşıydı. Sonunda bu hız verdi. Havza’da askeri depoyu verilmiştir. Bkz: s.194-199) 202) budur.” açarak silahları halka dağıttı. Meclis de, 16 Mart 1920’de İngiliz Mustafa Kemal bu duruma Tüm bu çağdaşlaşma Bu stratejik karar Atatürk’ün askerleri tarafından baskına uğrayıp Anadolu’da toplanan ve imha müdahale etmesi için padişaha Anadolu’ya geçişinden 19 gün hareketlerinde Gazi Meclis etkin rol edilmek için Samsun yoluyla kapatıldı. Bunun üzerine Atatürk, telgraf gönderdi. İngiltere’nin emrine sonra, 8 Haziran 1919 tarihinde oynamış, tarihe geçmiştir. 19 Mart 1920’de bütün Anadolu’ya İstanbul’a gönderilmekte olan girmiş olan padişah, İngilizlere Havza’da alınmıştır. 14 gün sonra 106 yıllık TBMM bir gerçektir ve bu tüfeklerin sürgü kollarına, makineli bir bildiri yayımladı. Bu bildiride; yaranmak için susmayı tercih Meclis var olmaya devam edecektir. 22 Haziran 1919’da Amasya İhtilal “Ankara’da olağanüstü yetkiye sahip tüfeklere ve top kamalarına el koydu. ediyordu. Bildirisi’nde; “Vatanın bütünlüğü, Türk toplumu yeniden tam İngiliz istihbaratı bu girişimleri bir Meclis, millet işlerini yönetmek milletin bağımsızlığı tehlikededir. demokrasinin temel kurumlarını inşa ve denetlemek üzere toplanacaktır” haber alınca İngiliz İşgal Kuvvetleri Hareketi kişisel olmaktan Milletin bağımsızlığını yine milletin yeniden yaşama geçirecektir. Komutanı General Milne, İstanbul deniliyor ve derhal seçim yapılması çıkarmak azim ve kararı kurtaracaktır” Kuvvetler ayrılığı esasına dayalı hükümetinden Mustafa Kemal’in isteniyordu. denerek bu strateji açıkça çağdaş demokratik parlamenter İstanbul’a geri çağrılmasını istedi. Mustafa Kemal, bu durumla ilgili İşte Atatürk’ün bildirisinde belirtilmiştir. sistem yeniden kurulacaktır. Padişahın hükümeti ısrarla Mustafa olarak Nutuk’ta şöyle diyor: “olağanüstü yetkiye sahip Meclis” Kemal’in derhal İstanbul’a dönmesini “Yapılan geri çağırma emrine Erzurum ve Sivas kongreleri olarak nitelenen ve 23 Nisan Egemenlik kayıtsız şartsız istiyordu. Mustafa Kemal’in cephe uymamıştım. Milli teşkilat bu kararın uygulanmasının temel 1920’de Ankara’da toplanan bu milletindir. 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramımız kutlu olsun.