Katalog

16 NİSAN 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 44.75 52.80 60.80 39.67 14.252 46.434 6.946 3 kuruş 1 kuruş 2 kuruş 0.28 puan 50 puan 164 lira 44 lira Gelir 1 trilyon 231 milyar lira, gider 1 trilyon 460 milyar lira, açık 230 milyar lira Faiz bütçeyi eritiyor ‘Adam’ gitti! Merkezi yönetim bütçesiyle Yenisi geliyor YÜzd E 60 ilgili sonuçlara göre faiz Tüm piyasalarda İlk üç ayda dolaylı azar gecesi Budapeşte giderleri, martta yüzde 46.3 vergilerin toplam vergi sokaklarında büyük bir coşkuyla gelirleri içindeki payı artışla 236 milyar lira, ilk ’bekle-gör’ sürdü Ptarihsel bir kırılma anı yaşanıyor gibiydi. Neofaşist Viktor Orbán, 16 üç ayda yüzde 88.8 artışla ABD ve İran’ın yeniden müzakere yıl sonra ilk kez seçimleri, eski yoldaşı 876 milyar liraya ulaştı. masasına döneceğine ilişkin açık- Peter Magyar’a kaybetmişti. Liberal lamalardaki belirsizliklere kar- yorumculara göre bu demokrasinin zellikle kurumlar vergisiyle şın, küresel finans ve emtia piya- büyük bir zaferiydi. Seçim sonuçları ilgili düzenlemeler nedeniyle salarında ‘bekle-gör’ günleri de- önemli ama ne yazık ki karşımızda Öşubatta fazla veren bütçe, mart vam ediyor. bir rejim değişikliği değil bir “rejim içi ayıyla açığa döndü. Bu kapsamda Brent petrolün değişiklik” olasılığı var. vadeli varil fiyatı dün gün boyu 95 Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın ...Ama nasıl? dolar seviyesinde hareket etti ve Mart 2026 ile ilgili dün açıkladığı Orbán’ın seçim kampanyası “kültür günü de bu seviyede tamamladı. merkezi yönetim bütçe sonuçlarına savaşları” üzerine kuruluydu: göç Altının spot piyasadaki ons fiy a- göre Mart 2025’e kıyasla gelir yüzde tehlikesi, ailenin söylemi, Ukrayna’nın tında ise sınırlı da olsa düşüş gö- 60.6 artışla 1 trilyon 231 milyar lira, Macaristan’ı savaşa sürükleyeceği rüldü. Fiyat yüzde 1’den fazla dü- gider yüzde 42.1 artışla 1 trilyon korkusu, Soros’un gölgesi. Bu şüşle 4 bin 792 dolar oldu. Borsa- argümanlar bu kez işe yaramadı. Çünkü 460 milyar lira ve bütçe açığı yüzde larda ise dalgalı bir seyir izleniyor. Macaristan ekonomisi son üç yıldır adeta n Görevlendirme giderleri martta en dikkat çekici gelişme 12.1 düşüşle 229.9 milyar lira oldu. Asya borsaları günü artışla ta- durma noktasında. AB fonlarından gelen kapsamında, üç ayda EÜAŞ’a 62.1 yüzde 127.2 artarak 209.9 milyar Bu kapsamda vergi geliri yüzde 63.9 mamlarken AB ve ABD borsaları 28 milyar Avro, kamu hizmetlerine değil milyar TL, BOTAŞ’a 28 milyar TL, liraya ulaşan dahilden KDV’de artışla 1 trilyon 57 milyar lira, faiz dar bir patikada inişli-çıkışlı. BİST yandaş şirketlere akıyor. Hastaneler Ziraat Bankası’na 42.3 milyar TL, görüldü. Bu tür vergi geliri ilk üç 100 endeksi ise dün en düşük 14 gideri yüzde 46.3 artışla 236 milyar bir yıl sonrasına randevu veriyor, bin 182 puan gördükten sonra gü- ayda yüzde 53.7 artışla 540.6 milyar demiryolları çürümeye terk edilmiş, liraya ulaştı. İlk üç ayda ise Ocak- Halkbank’a 16.5 milyar TL aktarıldı. nü yüzde 0.35 artışla tamamladı. okullar yoksullaşmış. Orbán 2010’da liraya çıktı. Gelir vergisi geliri ise Mart 2025’e kıyasla gelir yüzde 66.4 Öte yandan martta 327 baz pu- yoksulluk ve yolsuzlukla savaşma ‘Örtülü’ 5.3 milyar TL martta yüzde 81 artışla 312.3 milyar artışla 4 trilyon 5 milyar lira, gider iddiasıyla iktidara gelmişti; şimdi bu ana kadar yükselen Türkiye’nin 5 n Cumhurbaşkanlığı’nın yüzde 42 artışla 4 trilyon 425 milyar lira, üç ayda yüzde 73.7 artışla 870.9 sorunların simgesi olmuş. yıllık kredi risk primi (CDS), geri- kullanımında olan gizli hizmet lira ve açık yüzde 40.9 düşüşle 420 milyar liraya ulaştı. Prof. Dr. Murat Toplumda bir kültürel kutuplaşma limlerin azalacağı beklentileriyle (örtülü ödenek) gideri, martta yüzde Batı’nın hesaplamasına göre ilk üç milyar lira oldu. Bu kapsamda vergi olmayınca “kültür savaşı” da işe yaklaşık 100 baz puan gerileyerek yaramıyor. Magyar, Orbán rejiminin 28.3 artışla 1 milyar 20 milyon lira, ayda toplam vergi gelirleri içinde geliri yüzde 66.1 artışla 3 trilyon 360 230.4 baz puana indi ve çatışma kurucularından, 2002’den 2024’e ilk üç ayda yüzde 60.3 artışla 5 dolaylı vergilerin payı yüzde 60, milyar lira, faiz gideri yüzde 88.8 öncesi seviyelere döndü. Dolar/TL kadar Fidesz içinde çalışmış bir isim. milyar 320 milyon lira oldu. artışla 876.1 milyar liraya ulaştı. Öne dolaysız vergilerin payı yüzde 40 ise 44.75’te. Magyar göçe, yabancılara, AB’nin çıkan diğer ayrıntılar şöyle: n Vergi gelirleri kapsamında oldu. l Ekonomi Servisi göçmen kotalarına, Ukrayna’ya silah gönderilmesine karşı. LGBT hakları, İstanbul Sözleşmesi, kürtaj hakkı gibi Doruk Madencilik işçilerinin anlattıkları yaşananları gözler önüne serdi konuları gündemine almıyor; Orbán’la aynı kültürel zeminde duruyor. Magyar, seçim kampanyasını yolsuzlukla mücadele etme, kurumları onarma, Macaristan’ın demokratik kültürünü BES ve nafaka oyunu yeniden inşa etmek, yargı bağımsızlığını restore etme, sivil alanı açma, AB MUSTAFA ÇAKIR ilişkilerini düzeltme vaatleri üzerine kurmuştu. Seçimler, dünya görüşü oruk Madencilik işçilerinin, birbirine çok yakın iki lider ve parti ‘Tarlalar’da aylık Dödenmeyen ücretleri ve tazmi- arasında, esasen yönetim kalitesi ve natları için Eskişehir Mihalıççık’tan yolsuzluk üzerinden yapıldı. artış yüzde 3.85 Ankara’ya başlattıkları yürüyüşü Öyleyse... devam ederken madencilerin anlat- TÜİK’in dün yayımladığı “Tarım Seçim sistemi çalıştı: Macarlar, medya tıkları ise yaşanan sorunları gözler Ürünleri Üretici Fiyat Endeksi, baskısına, yargı yıpranmasına, yabancı önüne serdi. Mart 2026” raporuna göre Tarım- müdahaleye rağmen yüzde 78’e yakın ÜFE, önceki aya (aylık) kıyasla Yürüyüşü ziyaret eden CHP katılımla sandığa gittiler. “Adamların yüzde 3.85, Aralık 2025’e (üç aylık) Milletvekili Ahmet Vehbi değişmezliği” mitini “yıktılar”. Şimdi yeni kıyasla yüzde 12.88, Mart 2025’e olasılıklar şekillenebilir. Magyar’ın mecliste Bakırlıoğlu’yla konuşan işçiler ve (yıllık) kıyasla yüzde 36.09 ve 12 elde ettiği üçte iki çoğunluk ona yasa tık. Gece bütün fişleri çektik. Tasar- onların eşleri şunları anlattı: TOKİ’DE YENİ yapma, hatta anayasa değiştirme yetkisi aylık ortalamaya kıyasla yüzde ruf etmeye çalıştık. Aç susuz çek- 4 Aramızda icralık olanlar var. İc- veriyor ama önünde dev engeller var: Veto 39.25 arttı. Yıllık artış önceki ay mediğimiz çile kalmadı. Çocukları- ra ücretten kesiliyor ama icra daire- TAŞERON KRİZİ! yetkisine sahip Cumhurbaşkanı Orbán’ın yüzde 40.10’du. ma para yok demekten dilimde tüy sine ödenmiyor. Aynı şekilde nafa- adamı, anayasa mahkemesi, Fidesz yanlısı Öte yandan Türkiye Ziraat KAn AL İstanbul güzergâhındaki bitti. ka, bireysel emeklilik sistemi (BES) hukukçuların elinde, medyanın yüzde Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi tartışmalı projelerde, şimdi de 70-80’i Orbán yandaşlarının malı. Sivil 4 Ücret alamayan eşlerimize des- için bizden kesilen paralar gerekli Bayraktar, av yasağının başladığını ücret krizleri yaşanıyor. ve güvenlik bürokrasisi Orbán’ın atadığı tek olmaya çalışıyoruz. Elinden ge- yerlere yatırılmıyor. 3-5 aydır ücret anımsatarak şuna dikkat çekti: Bunlardan birinde, Arnavutköy personel ile dolu. len tarlaya ek işe gidiyor. Merdiven alamıyoruz bari BES’i iptal ettirelim “Denizlerden elde edilen üretimin Sazlıbosna’daki TOKİ inşaatında Donald Tusk’ın Polonya’daki son temizliğine, cenazelerdeki yemek büyük ölçüde kıyı balıkçılığına paramızı alalım, borcumuzu ödeye- kule vinç operatörleri vinç deneyimi öğretici. Tusk hükümeti kamu dayanması, açık deniz balıkçılığına servislerine, bulaşık işlerine giden- kulesinin tepesine çıkarak eylem lim diye arıyoruz, BES’ten bize di- medyasındaki propaganda aygıtını hızla başlattı. Dev Yapı-İş yetkililerinin yönelik altyapının yetersizliği ve ler var. sınırladı, sembolik adımlar attı. Buna yorlar ki “Sizin sadece bir taksidiniz aktardığına göre ana yüklenici balıkçı teknesi sayısının fazlalığı, rağmen kamuoyu desteği kararsız kaldı. Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu ise ener- yatmış. Onun dışında sizin hesabı- Karaman İnşaat taşeronu Buğra kıyı sularımız üzerindeki av Çünkü demokratik restorasyon süreçleri ji ve tabii kaynaklar bakanı, çalışma nızda para yok”. Yatırmamışlar. İnşaat’a çalışan altı vinç operatörü, beklentileri hızla yükseltiyor, hayal baskısını artırıyor. Bu nedenle av ve sosyal güvenlik bakanı ile işvere- 4 Bir insan evine fatura gelince dört aydır çalıştıkları şantiyede kırıklığı üretiyor. Demokratikleşmenin yasakları, denizlerimizdeki balık ne seslenerek işçilerin dinlenmesini ağlar mı, nasıl ödeyeyim diye kor- şartı olan “bağımsız” eleştirel medya, son iki ay ücret alamadı. İşçiler, popülasyonunun korunması istedi. l ANKARA kar mı? Doğalgazı en düşükte yak- her hatayı görünür kılıyor; “hiçbir şey taşeronun “Para yok, alamazsınız. açısından büyük önem taşıyor.” değişmedi” duygusunu besleyebiliyor. Neden zorluyorsunuz” demesi Macaristan’da bu zorluklar daha da üzerine eylem başlattı. Karaman derin. Orbancılık sona ermedi: Orbán’ın İnşaat yetkilileriyle görüşen Bina inşaatında (62) Avrupa Parlamentosu’nda güçlü Emekliler meydanları bırakmıyor sendika ise “Biz taşerona ödeme bir siyasi grubu var, Avrupa çapında, yaptık, iç işleyişi bilmiyoruz. Aşağı düşüş yaşanıyor faşist partileri, dinci akımları destekleyen EmEKLİLEr, dün İzmir’in dört bir Emekliler adına yapılan insinler ödemelerini muhasebede finansal, kurumsal ağlar çalışmaya yanında sokağa indi. Birleşik Emekliler açıklamalarda, maaşların yetersiz yapacağız” yanıtını aldı. İşçilerse TÜİK’in dün yayımladığı “İnşaat devam edecek. Magyar, Orbán rejiminin Sendikası üyeleri Tepecik Eğitim ve kaldığını belirtilerek mayıs ayında ara “Amaçları bizi şantiyeden Üretim Endeksi, Şubat 2026” liberal bir alternatifi değildi. Seçmenin Araştırma Hastanesi önünde, İzmir zam yapılması, sağlıkta muayene ve uzaklaştırmak” dedi. Öte yandan raporuna göre inşaat üretimi, öfkesinin yönelebileceği, “rejim içi” bir Emekliler Platformu “İnsan onuruna ilaç katkı paylarının kaldırılması talep TOKİ taraflarla görüşüp sorunun Şubat 2025’e (yıllık) kıyasla yüzde çıkış kapısıydı. Eğer rejimin karşısında, yaraşır bir aylık için” sloganıyla edildi. Ayrıca şu vurguladı: “Elektrik çözülmesini sağlayacaklarını 5.9 arttı. Bu kapsamda yıllık sol eğilimli ya da seküler-liberal bir Basman Garı’nın önünden “emekli ve doğalgaza gelen yüzde 25’lik zam bildirirken Dev Yapı-İş Başkanı hareket olsaydı, seçim sistemi aynı değişim bina inşaatında yüzde zinciri” oluştururken Tüm Emeklilerin sonrası aldığımız maaşın yarısı fatura Özgür Karabulut, taşeron yumuşaklıkla çalışır, Orbán yenilgiyi 4.9, bina dışı yapılarda yüzde Sendikası da Konak’taki oturma giderlerine gidiyor. Artık gıdaya mağduriyetlerinin kronikleştiğini kabul eder miydi? 12 ve özel inşaatta yüzde 5.5 eylemlerini sürdürdü. ulaşamıyoruz.” l İzmİr vurguladı. l ELİF ÖzGE YALÇın Macaristan’da rejim değişmedi. artış şeklinde oldu. Buna karşın Rejimin kurulu siyasi kültürel Ocak 2026’ya (aylık) kıyasla parametreleri içinde hareket eden biri inşaat üretimi yüzde 1.3 azaldı. l Evd En Eve Nakliyeciler Derneği anlaştık ama sizin eşyalarınız fazla’ uygulanacak yerlilik kriterleri ve TSE iktidara geldi. Magyar, en fazla rejimin Aylık bazda bina inşaatı yüzde Başkanı Erdoğan Bağlar, “korsan” deyip 40-50 bin lira isteyebiliyor” belgelendirme esasları yürürlüğe çatlaklarını onaracak gibi görünüyor. 2.5 azalırken bina dışı yapıların olarak nitelenen şirketlere dikkat dedi. girdi. 1 Temmuz’dan itibaren U-Net Rejim değil rejimin yönetimi değişiyor. inşaatı yüzde 1.2, özel inşaat çekerek “Bunlar bir evi taşırken l SAn AYİ ve Teknoloji sistemine kaydedilecek scooter’ların Macaristan’da seçim sandığına ve faaliyetleri yüzde 1.3 arttı. eşyaların yarısını paketledikten Bakanlığı’nın yeni tebliğ ile belirlenen yerli parça şartlarını AB yanlısı olduğunu iddia eden bir sonra müşteriye ‘biz 20 bin liraya elektrikli scooter üretiminde karşılaması gerekecek. siyasetçinin hükümete gelmiş olmasına bakan liberal yorumcular da “Orbán gitti bu her şeyi değiştirir” havası egemen. Elvan Ünlütürk, Ancak Macaristan parlamentosunda, ‘Ürün yelpazesinin Orta Amerika’da yeni yatırımın 1989’dan bu yana ilk kez hiçbir sol ya rekabette daha da sosyal demokrat parti yok. Orbán önemli bir parçası’ üretime geçecek güçlü olmak rejiminin baskıları kültür savaşları, (süreç için attıkları olarak faşizm) sol siyasi alanda büyük Sun Tekstil Yönetim Kurulu Başkanı YıLdız Holding’in küresel atıştırmalık tamamlayıcı bir bir yıkım yaratmış. Seçim sisteminin Elvan Ünlütürk, ABD pazarına adım olduğunu şirketi pladis’in markalarından çalışmasına, belki de bu nedenle izin söyledi. yakınlaşmak için Orta Amerika’da McVitie’s Milk Chocolate Bisküvi’nin verildi. üretim üssü kuracaklarını açıkladı. 100. yılı İstanbul’da da kutlandı. Haklar ve özgürlükler, eşitlik, ekonomik önemli bir parçası. Önümüzdeki planladıklarını söyledi. Ünlütürk, Ülker Üst Yöneticisi ve pladis Küresel ticarette artan jeopolitik refah için mücadele eden bir sosyalist dönemde McVitie’s’in de yer aldığı “Artık sadece kaliteli üretim TURCA Başkanı Özgür Kölükfakı riskler ve lojistik kırılganlıkların hareket, en azından sosyal demokrat bir ürün portföyümüzü daha fazla yetmiyor. Müşteriye yakınlık, hızlı parti olmadan “süreç olarak faşizmden” “Bu bisküvi, değişmeyen lezzeti ve üretimin yeniden konumlanmasını geri dönülebileceğine inanmak, “süreç tüketiciye ulaştırmayı hedefliyoruz” teslimat ve esneklik en az maliyet güçlü mirasıyla dünyanın dört bir hızlandırdığını belirten Ünlütürk, 5 olarak faşizmin” ağrılarına katlanmayı kadar kritik. Bu nedenle ABD yanında tüketicilerin yaşamına eşlik dedi. Verilen bilgiye göre McVitie’s, ilk milyon dolarlık yatırımla kuracakları kolaylaştıran bir fantezi olmaktan öteye pazarına yakın üretim artık rekabetin ediyor. Bu ikonik ürün, pladis çatısı üretimine 1839’da Birleşik Krallık’ta tesisle 2027’ye kadar 120 kişilik geçmez. altındaki geniş ürün yelpazesinin başladı. l Ekonomi Servisi istihdam ve 25 milyon dolar ciro ana şartı” dedi. l Ekonomi Servisi KISA... KISA...