Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Aylar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
20 OCAK 2026 SALI
DIŞ HABERLER dishab@cumhuriyet.com.tr 7
AVRASYA GÜNDEMİ
SDG-Şam anlaşmasının ardından ABD Özel Temsilcisi Barrack ‘bütünleşmeyi’ kutladı
Şimdi de ‘Büyük
Romanya’ mı
Ateşkese çatışma gölgesi
kurulacak?
usya – Ukrayna
Savaşı’nın
Şam-SDG çatışması güvenlik soruşturmalarının
RMoldova’ya
ardından bireysel olarak ordu
‘ABD kontrolü
sürerken Şara ile görüşen
yoğun etkilerinin
ve polis teşkilatına entegre
olduğunu ve
Barrack, “SDG’nin
Türkiye’ye bırakacak’
edilecek. Suriyeli olmayan tüm
Moldova’nın,
Şam’la bütünleşmesini
PKK mensuplarının Suriye küçük yüz ölçümü
BATU BOZKÜRK
memnuniyetle ve üç milyonu
dışına çıkarılması da anlaşma
bile bulmayan nüfusuyla çok sayıda krizi
karşıladıklarını” söyledi. maddeleri arasında yer alıyor.
ULUSLARARASI İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Ali
barındırdığını pek çok kez yazdım. Şimdiyse
IŞİD’le mücadelede Şam
Poyraz Gürson, Suriye ile SDG anlaşmasına
Moldova’daki gerilim, bambaşka bir boyuta
uriye’de geçici, cihatçı Şam
yönetimi, ABD öncülüğündeki
ilişkin “İşler Ankara merkezli yürüyor. ABD,
evrilme işaretleri veriyor. Moldova’dan ve
yönetimine bağlı güçlerin
bölgeden çekilecek, kontrolü Ankara’ya koalisyonla işbirliğini
Romanya’dan yapılan son açıklamalar, Moldova
bırakacak. PYD de lağvedilecek” analizini yaptı.
SFırat Nehri’nin batısında, ana memnuniyetle karşıladıklarını”
sürdürecek; IŞİD tutuklularının
devletinin tarihe karışma ihtimalinin epey
Gürson, Suriye’deki geçici, cihatçı yönetim
omurgasını terör örgütü PKK’nin ifade etti. arttığına işaret ediyor.
bulunduğu cezaevleri ve
ile ana omurgasını terör örgütü YPG’nin
Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu,
Suriye kolu YPG’nin oluşturduğu Şam yönetimiyle SDG
kampların sorumluluğu Şam
oluşturduğu SDG arasındaki 14 maddelik
geçenlerde Moldova’nın Romanya’ya
SDG’ye karşı yürüttüğü arasındaki 14 maddelik
yönetimine devredilecek.
entegrasyon anlaşmasını Cumhuriyet’e bağlanmasına yönelik bir referandum
operasyonların ardından anlaşmanın ilk maddesi, tüm
14 maddelik anlaşmanın
değerlendirdi.
düzenlenirse kendisinin bu referandumda
ateşkes ilan edildi. Deyr Hafir cephelerde derhal ateşkes
uygulanmasına ilişkin takvim
“Halep’teki çatışmalar sırasında sizinle “evet” oyu vereceğini söyledi. Benzer bir
ve Meskene’de kontrolü yeniden sağlanmasını ve SDG’nin Fırat
açıklanmazken Şara sürecin
açıklamayı, Moldova başbakanı da yaptı.
konuştuğumuzda kontrolün tamamen
sağlayan Şam’a bağlı güçler; Fırat Nehri’nin doğusuna çekilmesini
aşamalı ilerleyeceğini ve ilk Hemen ardından Romanya Cumhurbaşkanı
Şam rejimine geçeceğini, daha sonra da
Danışmanı Eugen Tomac, Romanya
Barajı, Rakka ve Tabka’nın da öngörüyor. Anlaşmaya göre Deyr aşamada ateşkesin öncelikli
ilerleyeceklerini söylemiştim. Öyle de oldu”
Parlamentosu’nun 2018’de, Moldova’yla
diyen Gürson, Suriye ordusunun Halep’e
kontrolünü ele geçirdi. ez-Zor ve Rakka vilayetleri idari olduğunu vurguladı.
birleşme konusunda müzakere yapılmasına
yönelik ilk operasyonunun, 6 Ocak’taki Suriye-
Suriye’nin geçici, cihatçı devlet ve askeri olarak tamamen Suriye
imkan tanıyan kararı kabul ettiğini, dolayısıyla
İsrail güvenlik anlaşmasından hemen sonra Üç ölü
başkanı Ahmet Şara’nın (Colani) hükümetine devredilecek. Kürt
Romanya’nın bu konuyu her zaman Moldovalı
gerçekleşmesini anlamlı bulduğunu söyledi.
Öte yandan Suriye’de
önceki gün akşam saatlerinde nüfusun yoğun olduğu Haseke’de
yetkiilerle görüşebileceğini idle getirdi.
ABD’nin SDG’yi “sattığı” yönündeki
imzalanan ateşkesin ardından
anlaşmayı duyurmasının ise ilk aşamada yalnızca sivil
Moldovalılar, Rumenler’le aynı soydan
yorumlara ilişkin Gürson, “Sattı-satmadı değil,
24 saat geçmeden çatışma çıktı.
ardından SDG lideri Mazlum kurumlar Şam’a bağlanacak. geliyor ve iki halkın da dili Latin dil ailesinden.
jeopolitik gereklilikler var. ABD bu bölgeden
Rakka yakınlarında cihatçı Romanya için Slav denizinin ortasında bir
Abdi de yayımladığı video Kobani’de ağır askeri varlık
Afganistan’dan, Vietnam’dan çıktığı gibi çekip
Latin adası denir, gerçekten öyle; kuzey ve
terör örgütü IŞİD mensuplarının
mesajda kabul ettiklerini ve kaldırılacak, kent nüfusundan
gidecek” görüşlerini paylaştı.
kuzeydoğularında Ruslar ve Ukraynalılar,
tutulduğu hapishane
koşulların ilerleyen günlerde oluşturulacak yerel bir polis
Gürson, “Fırat’ın doğusu şu anda soru işareti
güneylerinde Bulgarlar ve batıda Sırplarla
yakınlarında Şam güçleriyle
oluşturuyor ama ABD’nin İran’a yapacağı
açıklanacağını söyledi. gücü Suriye İçişleri Bakanlığı’na
çevrili. Fakat, her şeye karşın Latin özelliklerini
harekat için İsrail’in güvenliği açısından PYD’nin SDG arasında çatışma çıktı. Şam
Şam güçleriyle SDG arasında bağlı olarak görev yapacak. Sınır
korumuş insanlar, Rumenler ve Moldovalılar.
bir ‘güvenlik avuntusu’ olacağını, sonrasında
yönetimi, bu çatışmalara Esad
çatışmaların sürdüğü saatlerde kapıları ile petrol ve doğalgaz Moldova toprakları, Osmanlı dönemindeki
lağvedileceğini düşünüyorum” sözlerini sarf
rejiminden kalan unsurların da Boğdan Prensliği’nin bir parçasıydı. Ruslar,
Şara ile görüşen ABD’nin Suriye sahalarının kontrolü hükümete
etti. l ANKARA
1812’de bugünkü Moldova’nın büyük kısmını
katıldığını öne sürdü. Suriye
Özel Temsilcisi Tom Barrack, devredilecek, bu alanları düzenli
oluşturan Besarabya’yı alınca Prut Nehri’nin
resmi haber ajansı çatışmalarda
daha sonra yaptığı açıklamada ordu birlikleri koruyacak.
doğusunda yaşayan halk, Rumenler’den uzak
3 askerin öldüğünü duyurdu.
SDG’nin Şam’la “bütünleşmesini SDG’ye bağlı savaşçılar
düştü ve Moldovalılar, Rumenler’in sonraki
Barış Kurulu’ndaki
ulusal gelişimine uzak kaldılar. Moldova
toprakları, 1918’de Romanya tarafından
isimler İsrail’i
Zirvenin ilk günü
ele geçirildiyse de 1940’a kadar süren ve
AB’den ABD’ye
Trump ve yardımcısı JD
o dönem faşistlerin elinde olan Rumen
rahatsız etti
Vance, kostümlü eylemcilerce
yönetimi, Moldova’da kötü izlenimler bıraktı.
protesto edildi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze barış planı
misilleme hazırlığı Bölge 1944’te Sovyetler Birliği’ne bağlandı
kapsamında oluşturulacak Yürütme Kurulu’nun
ve Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
ABD Başkanı Donald Trump’ın,
bazı üyeleri İsrail’de rahatsızlık yarattı. Kurulda
kuruldu. Bu arada, Ukrayna Sovyet Sosyalist
Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa,
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan da yer alıyordu. Cumhuriyeti’ndeki Transdinyester bölgesi de
Almanya, İngiltere, Hollanda ve
Moldova’ya bağlandı.
İsrail Başbakanı
Finlandiya’dan gelen mallara “ABD’nin Sovyetler’in dağılma sinyali verdiği 1980’lerin
Binyamin
sonlarında, Moldova’da Romanya’yla
Grönland’ı ilhakına karşı çıktıkları için” 1
Netanyahu’nun
birleşme eğilimi artınca Slav nüfusun yaşadığı
Şubat’tan itibaren yüzde 10, 1 Haziran’dan
ofisinden, kurulun
Transdinyester Ruslardan destek alarak silahlı
sonra ise yüzde 25 ithalat vergisi
“İsrail ile koordine
çatışmayla Moldova’nın denetiminden çıktı.
uygulayacağını duyurması Avrupa’da
edilmeden”
Yine Rumen egemenliğinden hiç hazzetmeyen
soğuk duş etkisi yarattı.
oluşturulduğu ve bunun
güneydeki Gagauz Türkleri de ayaklandı.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann
“İsrail politikasına aykırı
Türkiye’nin araya girmesiyle 1990’larda
Wadephul (CDU), mevcut şartlar
olduğu” açıklaması yapıldı.
Moldova’da Gagauz Yeri Özerk bölgesi kuruldu.
altında Avrupa Birliği (AB)-ABD
İsrail kabinesindeki aşırı sağcı Ulusal Güvenlik
ticaret anlaşmasının imzalanmasını
Bakanı İtamar Ben-Gvir de sosyal medyadan
‘Batılılar Moldova’yı
Davos Zirvesi başladı
beklemediğini belirtti. AB’nin planları
Gazze’de “herhangi bir idari komiteye ihtiyaç
dönüştürmeye başladı’
arasında 93 milyar
olmadığını” savundu. Muhalefet lideri Yair Lapid
BU yıl 56’ncısı düzenlenen WEF’ten yapılan
Moldova’da 2020’de cumhurbaşkanlığı
euro değerinde
ise bu gelişmenin “İsrail için diplomatik bir
Dünya Ekonomik Forumu açıklamada, “Geçen
seçimlerini kazanan Batı yanlısı Sandu,
yaptırım içeren
başarısızlık” anlamına geldiğini söyledi.
(WEF) Davos toplantıları sonbaharda davet edilmiş
iktidarını perçinledi. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın
gümrük vergileri
Ayrıca önceki gün Axios’a konuşan ABD’li
“Diyalog Ruhu” ana temasıyla olmasına rağmen, son birkaç
başlaması sonrasındaysa Batılılar, Sandu
veya Amerikan
yetkililer, İsrail’in Trump tarafından açıklanan
dün başladı. Zirveye 130 hafta içinde İran’da sivillerin
aracılığıyla Moldova’yı dönüştürmeye başladı.
şirketlerinin
Gazze Barış Kurulu’nda Katarlı ve Türk
ülkeden yaklaşık 3 bin trajik bir şekilde hayatını
Gagauzlar’ın özerkliği, bu dönemde iyice
Avrupa pazarındaki
yetkililerin yer alacağı konusunda önceden
katılımcı bekleniyor. kaybetmesi, İran hükümetinin kısıtlandı. Şimdi de kendisi de Rumen vatandaşı
faaliyetlerine
bilgilendirilmediğini söylediler. Trump’a
İsviçre’nin Davos bu yıl Davos’ta temsil olan Sandu, Romanya’ya katılmayı açıkla
kısıtlamalar
yakın isimler oldukları belirtilen isimleri dillendirmeye başladı.
kasabasında düzenlenen edilmesinin doğru olmadığı
getirilmesi de yer alıyor. Aslında, Moldova’da AB yanlıları arasında
verilmeyen yetkililer, “Yürütme kurulunun
zirveye, 65’i ülke lideri, anlamına geliyor” ifadesine
da Romanya’yla birleşmeyi savunanlar,
bileşimi hakkında Netanyahu’ya önceden bilgi Fransız Ekonomi ve Maliye Bakanı
55’i ekonomi bakanı, 33’ü yer verildi.
çok yüksek değil. Pek çok Moldovalı, ayrı
Roland Lescure de “Bize şantaj
vermedik. Türkiye ve Katar’dan temsilcilerin dışişleri bakanı, 34’ü ticaret ve ABD Başkanı Donald
devletten vazgeçmek istemiyor. Ancak, Doğu
yapılmasına izin vermeyeceğiz. Avrupa,
olmasını beklemiyordu, ancak Gazze artık sanayi bakanı ve 11’i merkez Trump’ın yarın katılması
Avrupa’da dinamiklerin hızla değiştiği ve NATO
birleşik ve net bir yanıt verecek. Şimdi
bizim sorunumuz, onun sorunu değil. Eğer bankası başkanı, çok sayıda beklenen zirveye İspanya
bünyesinde bile sınırlara meydan okunmaya
Avrupalı ortaklarımızla birlikte karşı
Netanyahu, Trump yönetiminin Gazze sorununu akademisyen ve sivil toplum Başbakanı Pedro Sanchez,
başlanan günümüzde, hiçbir ihtimale “bu
önlemler hazırlıyoruz” diye konuştu.
çözmesini istiyorsa, biz de kendi yöntemimizle kuruluşundan temsilciler ülkesindeki hızlı tren
olamaz” diyemeyiz. Büyük Romanya’nın
çözeceğiz” diye konuştu. katılacak. kazasından dolayı ve AB Komisyonu sözcüsü Olof
kurulması, bölgedeki dengeleri de etkiler.
Öte yandan İsrail ateşkesi ihlal etmeye devam İran Dışişleri Bakanı Abbas Mozambik Cumhurbaşkanı Gill de anlaşmazlığı tırmandırmak
Dolayısıyla, hem güneyimizde hem kuzeyimizde
Erakçi ise zirve için ülkesine Daniel Chapo da şiddetli istemediklerini, önceliğin “diyalog
ediyor. Önceki gece Gazze Şeridi’ndeki birçok
jeopolitik sorunlar yumağının ortasındayız.
gönderilen davetin iptal sel felaketi nedeniyle kurmak” olduğunu ancak bununla birlikte
nokta hava saldırıları ve topçu ateşiyle hedef
denizberktay@yahoo.com
edildiği bildirildi. katılmayacaklarını açıkladı. her şeye de hazırlık yaptıklarını söyledi.
alındı.
Trump’ın dayatmacı barışı
ORTADOĞU bölgesini çalışanlar izin vermeyecek güçte gibi görünüyordu. santrallerinin yanı sıra tarım
hep dile getirir; bölgedeki bir devlet. Başında Netenyahu’nun arazilerinin de önemli bir
gelişmeler domino taşı gibi İslamcı Şara, ama müdahalesi engellenince bölümü Şam kontrolüne geçmiş
birbirini tetikler. Gazze, Lübnan, İsrail’e düşman önce Halep’teki durumda. Bu aşamalardan
İsrail, Suriye birbirinden değil. Suriye’nin iki mahallede, sonra sonra Şam istenen düzeyde
ayrılabilir mi? Son bir haftada istenen düzeyde devlet Fırat’ın batısındaki, bir devlet olabilir artık.
Suriye’de yaşanan ve Türkiye’de olabilmesi için birinci sonra doğusundaki SDG SDG’nin yenilmesi, ülkedeki
bazılarınca şaşkınlıkla izlenen öncelik İsrail’le anlaşması noktalarına müdahale Kürt grupların yanı sıra Dürzi
gelişmelerin kökeni temelde idi. Tom Barrack’ın edildi. Bir şaşkınlıktır ve Nusayri gruplara da bir
SERTAÇ
ABD’de Trump’la birlikte değişen yapımcılığında bu konu gidiyor, SDG bu kadar mesajdır.
EŞ
anlayışa dayanıyor. Trump Paris’te çözümlendi. hızlı nasıl yenildi? Çünkü Suriye’deki gelişmelerin
yönetimi, tüm bölgeye önceki Hem de görüşmelere İsrail çok abartılmıştı. Bütün yönünün buraya varacağı,
başkan Biden’dan çok farklı adına katılacakların kim varlığını ABD’nin desteğine Şara’nın Beyaz Saray’da
bir yöntemle yaklaşıyor. ABD, olacağına varana kadar borçluydu. SDG’yi var eden ağırlanması ve kendisine “itibar
diplomatik kapasitesini daha her şeyi ABD düzenledi. Arap aşiretlerine bağlı silahlı verilmesi”nden anlaşılmıştı.
sert, müdahaleci ve dayatmacı Müdahale şart, çünkü konunun kadrolardı. ABD artık, IŞİD Suriye’deki durum, artık
yöntemlerle uyguluyor. çözümü ertelenemezdi. Konu ile mücadele dahil bölgedeki ABD’nin fazla oyalanmak
Benzerini Karabağ’daki Netenyahu’nun zevklerine her konuyu Şam’la, Şara ile istemediği, ilgisini pek
Ermeni yerleşiklerin, de bırakılamazdı. Anlaşma konuşmaya karar vermişti. çekmediği, bir an önce
Ermenistan’a gönderilmesi gerçekleşti ve Suriye’ye Maalesef Ortadoğu’da işler “çözülmesini” istediği bir sorun.
sürecinde yaşamıştık. saldırma tutkusu elinden alınan zamandan bağımsız aynı Daha büyük işlere yoğunlaşmak
Azerbaycan ile Ermenistan’ın Netenyahu, SDG konusunda mantıkla yürütülüyor. Bir istiyor, bu nedenle de zaman
ABD çıkarları açısından kavga Batılı devletleri “ihanet” parmak hareketiyle Rakka ve kaybı istemiyor. Tıkanmalara
etmemesi ve dost olmaları imasıyla suçladı. Deyrizor bölgesindeki Arap müdahale ediyor ve deyim
gerekiyordu. İki ülke arasında aşiretleri Mazlum Abdi’ye yerindeyse istediği “barışı”
Sıra geldi SDG’ye
oluşturulan Trump rotası desteği kesip karşısına dayatıyor. Bu anlayış, düzeyleri
ilerliyor, tıkanmalara ABD Suriye’nin bir devlet olması, geçtiler. YPG’nin bu aşamadan farklı olmak üzere İsrail’e de,
hemen müdahale ediyor. Bunu Şara’nın istenen düzeyde sonra Ayn el Arap (Kobane) Hamas’a da, Hizbullah’a da
bizzat Ermeni yetkililer açıklıyor. otoriteye sahip olabilmesinin ve Kamışlı’da direnmeye uygulanıyor. Öyle görünüyor ki
Suriye’de ise temel hedef önündeki en büyük engel çalışmasının da bir sonuç Ortadoğu’da bazı örgütler için
başından beri belli: İsrail’e SDG idi. Çünkü yüzde 10’luk getirmeyeceğini herkes görüyor. şimdilik yolun sonuna gelinmiş
düşman olmayan, topraklarında nüfusu ile ülkenin üçte birini Artık petrol ve gaz durumda. ABD öyle istiyor gibi…
l Tamamı Cumhuriyet.com.tr’de
İran gibi güçlerin etkinliğine kontrol altında tutuyor sahaları, baraj ve diğer enerji
ANALIZ

