Katalog
Yayınlar
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Yıllar
- 2026
- 2025
- 2024
- 2023
- 2022
- 2021
- 2020
- 2019
- 2018
- 2017
- 2016
- 2015
- 2014
- 2013
- 2012
- 2011
- 2010
- 2009
- 2008
- 2007
- 2006
- 2005
- 2004
- 2003
- 2002
- 2001
- 2000
- 1999
- 1998
- 1997
- 1996
- 1995
- 1994
- 1993
- 1992
- 1991
- 1990
- 1989
- 1988
- 1987
- 1986
- 1985
- 1984
- 1983
- 1982
- 1981
- 1980
- 1979
- 1978
- 1977
- 1976
- 1975
- 1974
- 1973
- 1972
- 1971
- 1970
- 1969
- 1968
- 1967
- 1966
- 1965
- 1964
- 1963
- 1962
- 1961
- 1960
- 1959
- 1958
- 1957
- 1956
- 1955
- 1954
- 1953
- 1952
- 1951
- 1950
- 1949
- 1948
- 1947
- 1946
- 1945
- 1944
- 1943
- 1942
- 1941
- 1940
- 1939
- 1938
- 1937
- 1936
- 1935
- 1934
- 1933
- 1932
- 1931
- 1930
Aylar
Abonelerimiz Orijinal Sayfayı Giriş Yapıp Okuyabilir
Üye Olup Tüm Arşivi Okumak İstiyorum
Sayfayı Satın Almak İstiyorum
gorus@cumhuriyet.com.tr
20 OCAK 2026 SALI
2 OLAYLAR VE GÖRÜŞLER
Atatürkçüleri
ve Cumhuriyeti
düşman
‘Çıkmazdan kurtuluş
görmeleri ve
Atatürkçülerin ve
Cumhuriyetçilerin
bir bölümünün
de Marksistleri
Sol tartışır sağ
vatan haini
Dil Devrimi’
olarak
malı götürür (6)
nitelemeleri,
önemli bir rol
gösterilmekten kurtarmak kastetmediği olasılığını çocuklar bizi çıkmazdan
HÜRRIYET YAŞAR
uriye’deki son
oynamıştır.
istiyorum. Ayrıca bu iki güçlendiren önemli bir ayrıntı kurtaracaklar” derken
gelişmeler,
YAZAR
HHH
sonucun yanında, Dil Devrimi daha var. “Çıkmazdan biz çıkmazdan çıkış olarak
SEmperyalizm ile
Siyasal beceriksizlikler
yanlısı öz Türkçecilere de kurtaracağız” derken “yine” dilde devrimle yapılacak
radikal siyasal İslamın
ürkçenin özleşmesinin
ve hatalar sonunda
dayanak yapılan o sözün demiyor. Türkçede bir kişi olan özleşmeyle kazanılacak
bütünüyle anlaştığını
yolunu açan Dil
“Şahsım Devleti”
gösterdi.
bağlamından koparılarak kendi yanlışını gösterdikten öz Türkçeyi kastettiği
TDevrimi’ne karşı
kurulunca, biri olumlu
Bu gelişme, Türkiye’nin
anlamının nasıl çarpıtıldığını, sonra, o yanlışı kendi apaçıktır. Anının sonrasında
olanlardan Atatürk’e karşı
biri olumsuz iki önemli
ve Kürtlerin bölgedeki
yakın tarihimizin bilimsel düzeltişinden söz ediyorsa okuyacaklarımız, “çıkmazın
çıkmayı göze alamayanlar, değişiklik ortaya
etkilerini ve rekabetini yok
bir gerçeğinin kanıtı olarak “yine” sözünü kullanır, “Yine Dil Devrimi olmadığını, tersine,
çıkmıştır:
onun öz Türkçeden
etmiyor ama dengeliyor.
sunmak istiyorum. Çünkü bu biz onaracağız” ya da “Yine Dil Devrimi’nin bizi çıkmazdan
Olumsuz değişiklik,
vazgeçtiğini, üstelik
Siyasal ömrü bitmiş
bilginin eksikliğinin sıkıntısını biz düzelteceğiz” der. Burada kurtaracağını” söylediğini daha CHP’nin sağa kayışının
özleştirmeye girişmekle
olan iktidar ortaya
da kalın çizgilerle ortaya koyar: kurumsallaşması ve partiyi
Attilâ İlhan’a verdiğim bir yanıt Atatürk’ün “yine” demeyişi,
yanlış yaptıklarını söylediğini çıkan bu belirsizlikleri
çekirdek tabanından
“Sonra bir gün:
yazısında ben de çekmiştim. kendisinin öncülük ettiği bir
kendi ömrünü uzatmak
öne sürerler. Bu kişilerin
kopartmış olmasıdır.
Artık özleşmecilerin, Dil yanlıştan söz etmediğinin ‘Niçin müfrit (aşırı,
amacıyla kullanacak ve
en büyük dayanaklarından
Olumlu değişiklik
Devrimi karşıtlarının öyle bir güçlü bir göstergesidir. Zaten aşırılıktan yana) dediklerinizi bu zorlamalar, sorunları
biri de Falih Rıfkı Atay’ın
ise TKP ve TKH gibi
ve siyasal gerginlikleri
dayanakları bulunamayacağı bu anlam doğrultusunda de heyete almıyorsunuz?’ diye
Çankaya adlı kitabındaki
gerçekten Marksist
“dayanılmaz düzeylere”
akıl yürütmesiyle yetinmek sürüyor sözü: “Ben de işi sordu. ‘Yaptığınızın itiraz
anılarında Atatürk’ün ona “Dili
olan partilerin Laik
taşıyacaktır.
edilecek nesi var? Lügatinizi
zorunda kalmayacaklarını başkalarına bırakamam.
bir çıkmaza saplamışızdır”
Cumhuriyeti ve ülkenin
Altı yazılık bu dizinin son
bitirdikten sonra tenkit
umuyorum. Anının tümünü Çıkmazdan biz kurtaracağız.”
dediğini aktarmasıdır.
üretim ilişkilerine çağ
yazısını bu “dayanılmaz
edeceklerine onlarla şimdiden
okuyunca “çıkmaz”ın değil,
Bunlardan kimileri anıdaki atlatan Atatürkçülüğü
düzeyler” bağlamda
Özleştirme çabaları
“çıkmazdan kurtuluşun Dil münakaşa edersiniz,’ dedi.”
düşman olarak görmekten
bu sözden sonrasını okurdan okumanızı öneririm.
Peki, nasıl kurtaracaklarmış?
Devrimi olduğu” anlaşılıyor. Anının bundan sonrasında
vazgeçmiş olmalarıdır.
HHH
gizlerler, kimileri de anıyı
İşte Dil Devrimi karşıtlarının
Atay’ın anılarında o sözün özleştirme çalışmalarını Beş yazının sonucu şu: Ama bugün ne CHP
kendileri okumadıkları için
çarpıtması burada görülüyor.
anlatan Atay, Çankaya’daki bu En son örneği, 2023 içindeki hizip kavgaları
geçtiği yer şöyle:
sonrasını bilmezler. Hepsinin
bitmiş ne Marksistler
Çünkü Atatürk Atay’ı, seçimlerinde görüldüğü
bölümü şöyle bitirir:
“Bir akşam Atatürk, sofra
savları, bu sözdeki “çıkmaz”ın
gibi, Sağ kesimdeki arasındaki “liboşluk”
özleştirme işlerini bir an
“Biz gençken çocuğu olanın
bittikten sonra benim, yanı
Dil Devrimi olduğudur.
“liberal”, “dinci”, eğilimleri son bulmuş ne
önce örgütleyip çalışmaların
ilk aradığı şey, bir edebiyatçıya
başındaki iskemleye oturmamı
Gerçi Atatürk’ün tüm yaşamı,
“etnikçi” politikacıların de siyasal ömrü biten
başlaması için yönlendiriyor.
emretti. giderek hiç duyulmamış bir
üstelik ölümüne yakın ayları
hepsi “Temel Hak ve
iktidarın baskıları ve rejimi
Anının bunu gösteren sonrası
-Dili bir çıkmaza Farsça veya Arapça bir isim
bile Dil Devrimi ve özleştirme
Özgürlükleri” sadece
totaliterleştirme girişimleri
şöyle: soruşturmaktı. Bugün herkes
saplamışızdır, dedi.
işleri içinde geçmişken kendileri için istiyor
hız kesmiştir!
“O vakit Saffet Arıkan’la
duyulmamış bir Türkçe isim
Sonra:
(Örneğin Geometri kitabı), o ve “Son tahlilde”
Üstelik, bütün bu
beraber yeni lügat komisyonu
aramakta ve bu isimler,
-Bırakırlar mı dili bu Demokrasi’yi değil,
sözün “Dilde devrimle yanlış
çelişkiler, artık tümüyle
kurduk. Bu komisyona Otokrasi’yi tercih
yeniden yapılmaktadır.
çıkmazda? Hayır. Ama ben de
yaptık” anlamında söylenmiş siyasal iktidarın emrine
ediyorlar.
Hasan Âli, Necmettin Sadak,
Bu, şunu gösterir ki artık
işi başkalarına bırakamam. giren medya ve yargı
olma olasılığının bulunmadığı
Bir “Kitle Partisi” olmak
Celal Esat, Köprülü Fuat, ‘bir şeye inanılmamakta’ ve aracılığıyla, “Çözüm
Çıkmazdan biz kurtaracağız,
da apaçık ortadayken
iddiasındaki CHP, 1
Süreci” bahane edilerek
Reşat Nuri, Ali Muzaffer gibi ‘bir şeye inanılmakta’dır.
dedi.”
Dil Devrimi karşıtları bu
Kasım 1945 yılından
bilinçli ve kararlı biçimde
azalar seçmiştik. Anadolu İnanılmayan şey Osmanlıca,
Anıların “Dil ve Tarih”
olasılıksız savlarını yineleyip
itibaren, hem Sağ’a
derinleştirilmektedir.
kulübünde ‘cep kılavuzu’
inanılan şey Türkçedir.”
başlıklı bu bölümünde
dururlar. Böyle bir kanıt
kayar hem de Sağ’da
HHH
denen Osmanlıcadan Türkçeye
Bu anıyı, Atatürk’ün
aramanın Atatürk’ün yaşamına Atatürk’ün “Dili bir çıkmaza
ittifak ararken, sürekli
Zaten tahrip edilmiş
lûgatı hazırlamaya başladık.
“çıkmaz” derken özleşmeyi
aykırı düşeceğini savlayan saplamışızdır” derken olarak ya aldatılmış ya da
olan Cumhuriyeti
Usulümüz pek sade idi: kastettiğine yormak için
engellenmiştir.
özleşmeciler arasında ise kendinin ve okumuş kesimin
yeniden kurmak ve
Bir Türkçesi olan yabancı çarpıtma isteği gerekir. Sonuç olarak
Cumhuriyetten önceki
Atay’ın zaten güvenilir
korumak sadece
Cumhuriyetin temelleri
kelimeleri tasfiye ediyorduk. Falih Rıfkı’nın Atatürk’ü
bir anı yazarı olmadığını, Osmanlılık döneminde
Atatürkçülerin ve
sürekli olarak
Kullanılır Türkçesi olmayanları çarpıtmak istediğine inanmak
başka yerlerde de olayları Türkçeye sırtını dönerek
Marksistlerin değil,
aşındırılmıştır.
Türkçe olarak alıkoyuyorduk.
için ise anının tümüne
çarpıttığının örnekleri Osmanlıcaya yönelmenin bütün siyasal partilerin
Bu aşınmayı
Artık Türkçe kelimeler yapılma
bakmayıp çarpıtmacıların varlık sorunudur.
bulunduğunu söyleyeni de sorumluluğundaki ortaklıktan
engellemek için kabul
devrine girmiş olduğumuzdan, aktardığı alıntıyla ve onların Bu bağlamda kim kimle
gördüm. söz ediyor olma olasılığı
edilen 1961 Anayasası
ittifak eder bilemem
şivemizdeki ek ve köklerden yorumlarıyla yetinmek gerekir.
bile sözkonusudur da, Dil
ise 1971 ve 1980
ama yok edilmek
Sözün aslı neydi?
yeni kelimeler üretiyorduk. Dil Devrimi karşıtları Atay’ın
Devrimi’nden söz ediyor
Askeri Darbeleri,
istenen CHP’nin yaşam
Oysa özleşme karşıtlarının Atatürk başlangıçtan pek bu anısında Atatürk’ün “Dili 2016 Askeri Darbe
olma olasılığı yoktur. Çünkü
savaşına destek vermek
Teşebbüsü ve 2017
birbirinden alıntılayarak hoşnut kaldı. Hatta bir akşam, bir çıkmaza saplamışızdır”
Atay’ın anısında o sözden
bütün siyasal partilerin
sözde halkoylamasıyla,
dayanak gösterdikleri o sözün, rahatsız bulunan başvekilin demekle kastettiğinin Dil
sonra anlattıkları, Atatürk’ün
görevidir...
tümüyle tahrip
onların aktardığı anlamla ilgisi evine gider, ‘Bu çocuklar bizi Devrimi olmadığını, tam
“çıkmaz” derken özleşmeyi
Çünkü “Ana Muhalefet
edilmiştir.
yok. Bu yazımda, hem böyle çıkmazdan kurtaracaklar,’ tersine, çıkmazdan kurtuluş
kastetmiş olma olasılığını yok
Partisi”nden sonra sıra
Türkiye bugün
bir dayanak bulunmadığını der. Beni Karpiç lokantasına olarak Dil Devrimi’ni
ediyor.
onlara gelecektir.
“Cumhurbaşkanlığı
ortaya koymak hem de Falih yemeğe davet ederek bu gösterdiğini artık umarım
Muhalif siyasal
Hükümet Sistemi”
Komisyon kuruldu
Rıfkı Atay’ı bu söze dayanak müjdeyi verdi idi.” anlarlar da bu dayanaksız
partileri, varlıklarını
denilen, tek bir kişinin
yapılan bir anı yazarı olarak Atatürk’ün Dil Devrimi’ni savlarından vazgeçerler.
Burada Atatürk’ün “Bu sürdürebilmek ve
yönetimindeki “Şahsım
Cumhuriyeti yeniden
Devleti” rejimine
mahkûm edilmiştir. kurmak ve korumak
Bu süreçte, birtakım için derhal ittifaka davet
ediyorum!
Marksistlerin,
İşçi sendikalarına öneriler
ve sendikanın, sendikalı işçinin
DR. ENGIN ÜNSAL Bir sendikanın toplusözleşme sayısını azaltarak işçi hareketini
tanıtımı fırsatını ıskalamış oldular. yapabilmek için kurulu olduğu güçlendirme dışında hareketi
15. DÖNEM CHP İSTANBUL MİLLETVEKİLİ
işkolunda çalışanların yüzde
İnancım odur ki bugün bu olayı güçlendirmek için başka
1’ini ve işyerinde çalışanların
yaşama geçirseler sendikalı işçilerin çalışmalar da yapabilirler. Örneğin
968 yılında uluslararası bir
yarıdan bir fazlasını örgütlemiş
ürettiği kaliteli ürünler tüketicinin sendikalı işçi sayısını artırmak için
1sendika toplantısı için New
olması gerekir. Bunu başarmış
güvenini kazanacak ve sonuçta reklam kampanyaları başlatılabilir
York’taydım. Bir gömlek almam
sendika sayısı 50’nin altındadır.
sendika kavramı daha iyi tanınacak, ve işçinin sendika üyesi olarak
gerekti. Ambalajını açtığımda
Öyleyse çoklu sendika hareketi
işveren üretimini artırabilecektir.
neler kazanacağı bu yoldan
boyun bölümündeki etiket beni
işçi sınıfının örgütlü gücünü
Sendikalar ülkemizde hak ettikleri anlatılabilir. Televizyonlarda,
çok şaşırttı. İlk defa bir üründe
yok etmekten başka bir anlam
gibi tanınmamaktadır. Bu ve
radyolarda, ilan tahtalarındaki
böyle bir etiket görüyordum. taşımayacaktır. Var olan üç
aşağıda değineceğimiz nedenlerle (billboardlar) duyurular
Etikette aynen şöyle yazıyordu: “Bu konfederasyon aynı işkolunda
güçsüzdürler. İşçi sendikalarımız
sendikaların işçi sayısının
ürün sendikalı işçiler tarafından kurulu sendikaları birleştirme
kendilerini sorgulamalı ve topluma artmasına mutlaka katkıda
çalışmaları yapmayarak işçi
üretilmiştir.” Çok sevinmiştim
kendilerini tanıtma yolunda
bulunacaktır. Konfederasyon ve
sınıfının gücünü erittiklerinin
çünkü bu mesaj hem ürünün
adımlar atmalıdırlar. sendika yöneticileri sinemadan ve
acaba ayırdında mı? Sendika
kalitesini ve güzelliğini hem de
tiyatrodan mutlaka yararlanmalı.
sayısının yasa ile düzenlenmesine,
sendikanın önemini anlatıyordu.
Başarı için birleşmeli
Emek konulu, sendika konulu
Uluslararası Çalışma Örgütü
Sendikalı işçilerin sendikalı
filmlerin, oyunları var olması için
Çalışma Bakanlığı’nın 2025
(ILO) karşıdır. Birleşmelerin
olmanın disiplini ile ürettiği bu
Temmuz ayı verilerine göre çalışmalı ve Sinema emek ödülü,
işçilerin rızası ile olmasını istiyor.
gömlek ona daha çok güven
tiyatro emek ödülü oluşturarak
ülkemizde 17 milyon 326 bin 143 işçi
Bizde konfederasyonlar eğer
duyulmasını sağlıyordu. Bu etiketin
çalışmakta bunların ancak 2 milyon sendikayı, sendikalı olmanın
işçi hareketini güçlendirmeyi
varlığı işveren için de önemliydi
güzelliklerini anlatan filmlere,
429 bin 527’si sendika üyesi olarak
ve toplumda etkili olmasını
çünkü tüketici güven duyduğu
çalışma yaşamına katılmaktadır. Bu tiyatro oyunlarına yer vermelidir.
istiyorlarsa aynı işkolunda kurulu
bir ürünü beğenerek alacak ve
Özetle; işçi hareketimiz ve
yüzde 14’lük bir sendikalaşma oranı
sendikaları birleştirmek için adım
tanıtımını da yapacaktır.
demektir ve çok düşüktür. Gene sendikalarımız güçsüzdür.
atmalıdırlar. 20 işkolunda 227
Yurda dönünce sendikalı
bakanlık verilerine göre, aynı tarihte Bu nedenle emekçilerimiz
sendika ile işçi hareketi güçlü
dostlara bunu anlattım ve
ülkemizde 20 işkolunda kurulu sömürülmekte ve ezilmektedir.
kazanımlar elde edemez ve
toplusözleşmelerine böyle bir
227 işçi sendikası bulunmaktadır. Bu düzen mutlaka değişmelidir
toplumda etkili olamaz.
etiketin ürünlere yazılması Bu sayı işçi hareketinin sendikal ve bunu gerçekleştirmenin
Neler yapılmalıdır?
konusunda hüküm koymalarını gücünün olmayışının nedenini sorumluluğu da sendika
önerdim. Hiç birisi ilgilenmedi açıklamaktadır. Konfederasyonlar sendika yöneticilerinin omuzlarındadır.
Alanında uzman Cumhuriyet aydınları-
Değerli araştırmacı-yazar Osman Selim “Biz hayvan özgürlükçüleri, yaşam
nın makalelerinden oluşan kitap, yakın hakkının savunucusuyuz. İnsanın ve
Kocahanoğlu, Ali Fuat Cebesoy’un
tarihimizin sürekli tartışılan bir
biyogra?sini eksiksiz bir şekilde ortaya insan dışı hayvanın, bu dünyaya
konusunu ele alarak bu konuda gelmekle kazandığı yaşam hakkı,
koyarken Mustafa Kemal’le ilişkisinden
yazılanları bir araya topluyor ve bir
Kurtuluş Savaşı yıllarındaki rolüne, dokunulmaz olmalı; herhangi bir
bakıma bu konudaki tartışmalara son gerekçeyle yok edilmesi normalleştiril-
Moskova büyükelçiliği döneminden
noktayı koyuyor. Cumhuriyetimizin
muhalif siyasetçiliğine ve çok daha memeli. Bununla sınırlı da kalmamalı;
yüzüncü yaşını kutladığımız bir insanın ve insan dışı hayvanların
fazlasına ışık tutuyor.
dönemde yayımlanan bu kitap,
yaşamlarını şiddete ve sömürüye maruz
yoruz.
Vahdettin’e toz kondurmak istemeyen kalmadan sürdürme hakkı tanınmalı. 21.
Cumhuriyet karşıtlarına önemli bir
yüzyılda insanlığın önündeki en büyük
yanıttır. devrim bu...”
13,5x23- 408 sayfa- İnceleme 13,5x20,5- 436 sayfa- İnceleme
13,5x20,5- 572 sayfa- İnceleme

