Katalog

15 OCAK 2026 PERŞEMBE EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 43.19 50.38 58.19 37.02 12.370 43.462 6.434 2 kuruş 2 kuruş 1 kuruş 0.08 puan 16 puan 210 lira 27 lira Ekonomik krizin etkisi emekçiler açısından daha da ağırlaşırken memur dün alanlardaydı: Gerçek ‘masa’ kurulsun Neoliberalizmden KESK Eş Genel Başkanı Ay- sonra: ‘Maddenin’ An kAr A ‘Ek zam kaçınılmaz’ fer Koçak, “Yıllardır bi- Türkiy E Kamu-Sen, yine geri dönüşü zi yoksullaştıranlar, bir avuç dün “ü crette Adalet, Vergide azınlığı zenginleştiriyor. Üs- inancial Times’ta Gilian Tett, Hakkaniyet” diyerek Hazine ve “Trump’ın eski moda petrol Maliye Bakanlığı telik baskıyla bu düzene razı Ftalanının arkasında ne var?” önünde toplandı. olmamızı istiyorlar” dedi. başlıklı yazısında Avusturalyalı Burada konuşan yatırımcı Craig Tindale’in, “Otuz genel başkan mekçilerin hak arayışları, yıldır Batı ekonomileri, entelektüel Önder kahveci mülkiyet, finansal araçlar ve yazılım Türkiye çapında şunları vurguladı: kodu üzerindeki denetimin değer Ebüyüyerek devam ediyor. “Enflasyon farkı yaratmanın zirvesini oluşturduğu telafi ödemesidir. Kamu Emekçileri Sendikaları yönündeki örtük neoklasik varsayım Zam ise maaşın alım Önder kahveci Konfederasyonu (KESK) altında işliyor” eleştirisi “Bazı finans VAn gücünü artırması üyeleri de dün birçok ilde çevrelerinde ve Beyaz Saray’da gereken bir düzenlemedir. Ortaya meydanlardaydı. belirgin bir tedirginlik yarattı” çıkan tablo kamu emekçileri diyordu. İş bırakma eylemi kapsamında için açık bir çıkmazdır. En düşük Craig Tindale’ın “The Return of dün Ankara’da Çalışma ve Sosyal memur maaşı mutlaka yoksulluk Matter” başlıklı denemesi (özetleyerek Güvenlik Bakanlığı’na yürüyen sınırının üzerine çıkarılmalıdır. aktarıyorum), o yanlış varsayımın Ek zam kaçınılmaz. r efah memurlar adına açıklama tükendiğini anlatıyor: Bugün artık sınırı ücretini almadan bu alanlardan yapan KESK Eş Genel Başkanı faiz oranları değil, rafine bakır tonajı, gitmeyeceğiz.” DEni Zli nadir toprak oksitleri ve antimon Ayfer Koçak, maaşlarının stokları çiziyor. Ukrayna savaşı, Batı’nın “Merkez Bankası”nın öngörüsüz haziran ayı sonunda gerçek bir ikramiyemizle ev sahibi olan ile ilgilidir. Yıllardır bizi savunma sanayisinin, 20. yüzyılın tahminlerine ve TÜİK’in sahte büyük savaşlarına benzer yoğunlukta bizler şimdi ikinci el araç yoksullaştıranlar, bir avuç azınlığı toplu pazarlık masası kurulmasını verilerine mahkûm edildiğini bir çatışmayı sürdürecek mühimmat, istiyoruz. En düşük kamu emekçisi alamıyoruz. Tarihimizde ilk zenginleştiriyor. Hem bunu bizim vurguladı. Bugün yaşanan tablonun patlayıcı, metal kapasitesine sahip maaşının yoksulluk sınırı üzerine defa memur emeklileri de açlık vergilerimizle, bizim soframızdan iktidar, yandaş konfederasyonlar olmadığını açıkça gösterdi. Bu sırada, sınırının altında tanımlanmış çıkarılmasını, kira, kreş ve çalınanlarla yapıyorlar. Üstelik yapay zekâ veri merkezleri, yeşil ve hakem kurulunun ittifakıyla yol desteği istiyoruz.” Koçak durumda. Alın size yeni Türkiye antidemokratik uygulamalarla, enerji altyapısı, bakır, gümüş ve nadir ortaya çıktığını vurgulayan Koçak metallere ulaşmak için yarışıyor: İklim ayrıca, dünya genelinde yaşanan gerçeği. Bir başka gerçek de baskıyla, yasakla, korkuyla bu şöyle devam etti: politikası, teknoloji yarışı ve güvenlik, ülkede çalışan işçilerin yüzde yoksulluğun savaş politikalarından düzene razı olmamızı istiyorlar.” tek bir kaynak havuzunda birbiriyle 53’ünün asgari ücret alması, bağımsız olmadığını ifade 10 yıl önce 17 çeyrek rekabet ediyor. En geç haziranda emeklilerle birlikte yüzde 60’lık ederek “Toplanan 100 liralık “10 yıl önce maaşımızla 17 Neoliberal dönem, bize mülkiyeti Koçak, memurların taleplerini kesimin açlık sınırının altına verginin 16’sı savaşa ve güvenlik soyut rakamlar üzerinden düşündürdü: çeyrek altın alabilen bizler bugün Hissen varsa sahipsin, mevzuata mahkûm edilmesidir. Ülkeyi ise şöyle sıraladı: “Maaşlarımızda politikalarına harcanacak” dedi. altı çeyrek dahi alamıyoruz. uygunsan güvendesin, fiyat doğruysa hemen şimdi, ocak ayından Maaşımızın 4’te 1’i kirayaya yönetenler ‘kaynak yok’ diyor. Açıklamaların ardından memurlar kaynak verimli dağılır. Oysa Tindale’ın yeterken şimdi yarısı yetmiyor. Sorun kaynakta değil. Kaynakların itibaren ek yüzde 20 artış halay çekerek eylemlerini altını çizdiği “Feedstock Paradox” 25 yıl önce emekli olunca nasıl ve kimlere aktarıldığı yapılmasını istiyoruz. En geç tamamladı. l ANKARA (hammadde paradoksu) şunu söylüyor: Bir ülkede dev bir bakır madeni olması, o ülkenin bakıra sahip olduğu anlamına gelmiyor; eğer cevher Çin’deki bir Bu yıl 2.1 milyar işçi Küreselde ‘siber olay’ “izabe tesisine” gidiyorsa, gümüşü, tellürü, bakırı gerçekten kim “kullanma ‘kayıtdışı’ çalışacak! Türkiye’de ‘ekonomi’ hakkına” sahip? Batı, madenlerin bir kısmına sahip olabilir; ama cevheri Ul USl Ar Ar ASI Çalışma AllI An Z Commercial, iş dünyasının metale çeviren, nadir mineralleri arıtan, Örgütü’nün (ILO) dün yayımladığı önündeki riskleri belirleyen lityumu pil kimyasına dönüştüren “2026 İstihdam ve Sosyal Eğilimler” “Allianz Risk Barometresi”nin 2026 ara aşama kapasite büyük ölçüde Çin’deyse, jeopolitik egemenlik de raporuna göre insana yakışır iş koruma, çalışan hakları ve iş sonuçları dün açıklandı. Türkiye’de, geçen yıl yedinci sırada oradadır. hedefine yönelik ilerleme durakladı. güvenliğine erişiminin sınırlı olması Buna göre küresel iş dünyasının yer alan siber olaylar yüzde 45 ile Bu tablo, neoliberalizmin iki temel Rapora göre küresel işsizlik bekleniyor. Yine raporda, gençlerin yeni risk sıralamasında, bu yıl üst ikinci en büyük risk faktörü oldu. iddiasını sessizce gömüyor. Birincisi, oranının bu yıl yüzde 4.9’da (186 zorluklar yaşamayı sürdürdüğü üste beşinci kez ve yüzde 42 payla Siyasi riskler ve şiddet ise yüzde 35 serbest ticaret karşılıklı bağımlılık milyon kişi) kalacağı tahmin ediliyor. vurgulanırken yapay zekâ ile ticaret siber olaylar birinci olurken yapay ile üçüncü sırada. Ayrıca yapay zekâ “barış getirir” tezi: Tindale’ın tarif Ancak milyonlarca çalışan hâlâ politikalarındaki belirsizliklerin zekâ rekor bir yükselişle 10. sıradan da Türkiye risk sıralamasına bu yıl ilk ettiği dünya, bağımlılığın açıkça silaha kaliteli işlere erişemiyor. Yaklaşık işgücü piyasasını daha da olumsuz ikinci sıraya çıktı. Türkiye’de ise kez girerek yedinci (yüzde 15) sıraya dönüştürüldüğü bir jeoekonomik savaş 300 milyon işçi, günde 3 dolardan etkileyebileceği uyarısı yapılıyor. bu yıl makroekonomik gelişmeler yerleşti. Öte yandan Türkiye’de alanı. Antimon, tungsten, nadir toprak az kazanarak aşırı yoksulluk içinde Genç işsizlik oranı yüzde 12.4 olurken yüzde 50 payla ilk sırada yer geçen yılın risk sıralamasında birinci mineralleri, mıknatıslar üzerindeki yaşamaya devam ederken kayıtdışı ne eğitimde ne istihdamda olan genç aldı. Araştırmanın genelinde ise sırada doğal afetler vardı. Bu yıl ihracat kontrolleri, Batı’nın hem istihdam artıyor. 2.1 milyar işçinin sayısı 260 milyon kişi (yüzde 20). makroekonomik olaylar sekizinci dördüncü sıraya indi. mühimmatını hem beşinci nesil savaş kayıtdışı işlerde çalışması ve sosyal l Ekonomi Servisi (yüzde 14) sıra bulunuyor. Yine l Ekonomi Servisi uçaklarını hedef alan bir malzeme ablukasına dönüşüyor. İkincisi, fiyat sinyalinin nihai hakem olduğu inancı: Çoğu kritik metal, başka madenlerin TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Remzi Suiçmez, sorunlara dikkat çekti yan ürünü; fiyat artsa da bakır ya da çinko yatırımı yoksa arz artmıyor, piyasaya güvenerek “nasıl olsa bulunur” diyemiyorsunuz. Bir çağın kapanışı, altyapı ‘Kamucu tarım’ çağrısı yetersizlikleriyle de hissedilir. Bugün Batı, “kirli” diyerek kapattığı izabe MMOB Ziraat Mühendisleri tesislerini, nadir toprak ayrıştırma TMMOB ZMO TOdası (ZMO), Türkiye’de tarım ünitelerini yeniden kurmak zorunda; Başkanı Baki Süt toplamada ama bu kez yerel çevre koruma öğreniminin başlangıcının 180. yılı r emzi Suiçmez, İhracat miktarı önlemleri, bürokratik süreçler ve hukuki Atatürk’ün ve 10 Ocak Ziraat Mühendisleri düşüş sürüyor itirazlarla karşı karşıya. Neoliberal “Saman kılıçtan Günü nedeniyle dün Ankara’da yüzde 9.3 azaldı dönemin çevre mevzuatı, Tindale’ın üstündür” “Tarım ve Gelecek” konulu Tüik ’in dün yayımladığı “Süt sözünü ifadesiyle fiilen Çin’e verilmiş bir “gizli Tüik ’in “Dış Ticaret Endeksleri, ve Süt Ürünleri Üretimi, Kasım sempozyum düzenledi. anımsattı. sübvansiyon” işlevi gördü: Kirliliği Kasım 2025” raporu, ihracat 2025” raporuna göre ticari süt ihraç ederken güvenlik kapasitesini de Açılış konuşmasını yapan TMMOB miktarı açısından önemli bir işletmelerince toplanan inek sütü, ihraç etti. Şimdi aynı hukuk, yeniden ZMO Başkanı Baki Remzi Suiçmez, soruna işaret etti. Kasım 2025’te sanayileşmenin önünde “iç veto”ya Türkiye’de tarım sektöründe hedeflerdir.” ZMO Ankara Genç Dün yayımlanan rapora göre dönüşmüş durumda. Kasım 2024’e büyük sorunlar olduğuna dikkat Temsilcisi Melike Cemile Şahin de ihracat birim değer endeksi, Bu yüzden “neoliberalizm bitti” kıyasla yüzde çekerek şu çağrıyı yaptı: “Yaşanan kasım ayında Kasım 2024’e “Bizler üretimin yalnızca teknik bir cümlesi salt teorik bir gözlem değil. 4 azalışla 864 (yıllık) kıyasla yüzde 11.7 artarken sorunların kökeni yanlış ekonomi, faaliyet olmadığının farkındayız. Artık mesele, büyümenin finansmanı bin ton, Ocak- ihracat miktar endeksi yüzde 9.3 değil, kıt metallerin tedarik ve dağılımı: tarım, gıda, eğitim, istihdam Üretim teknolojilerinden işgücü Kasım 2025’te Gümüş Tomahawk’a mı gidecek, azaldı. Miktar açısından gıdadaki ve ücret politikalarıdır. İklim verimliliğine, bilimsel bilginin de yüzde 0.4 güneş paneline mi; bakır yeni bir veri yüzde 8.1, imalat sanayindeki değişiminin olumsuz etkilerini katma değere dönüşmesinden gıda azalışla 10 merkezine mi, yoksa telekomünikasyon yüzde 8.4 azalış dikkat çekti. Yine de yaşadığımız bu zorlu süreçte, milyon 302 bin ton, bu kapsamda arzının sürdürülebilirliğine kadar şebekesi yenilemesine mi? Bu sorular yıllık bazda ithalat birim değer içme sütü üretimi ise kasımda bilimin ve mühendisliğin ışığında her bileşen tarımın geleceğini devletleri yeniden planlama yapmaya endeksi yüzde 2.2, ithalat miktar yüzde 6 düşüşle 135 bin 49 ton, kamucu tarım ve gıda politikalarını zorluyor. Ama Tindale’a göre bu doğrudan şekillendirmektedir” dedi. endeksi yüzde 0.4 arttı. 11 ayda yüzde 4.7 artışla 1 milyon planlama, 20. yüzyılın kalkınmacı savunan ziraat mühendislerinin 500 bin ton oldu. Öte yandan iyimserliğinden çok, 21. yüzyılın sert Ödüller dağıtıldı bilgi ve emeği her zamankinden “Kümes Hayvancılığı Üretimi, öncelik listelerine tabi oluyor. KISA... KISA... KISA... Sempozyumda ayrıca, bu yıl daha yaşamsaldır. Ulusal önderimiz Tindale’ın raporu, neoliberalizmin Kasım 2025” raporuna göre tavuk “bilim, hizmet, teşvik ve basın” Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, sonrasını, otoriter devlet kapitalizmi ile yumutası üretimi kasımda yüzde l TEMASSIZ kartlarla ödüllerini kazananlar açıklanırken tarım ve eğitime yönelik yıllar önce liberal demokrasiler arasındaki ideolojik 3.4 artışla 1 milyar 772 milyon alışverişlerde şifresiz işlem limiti meslekte 50. ve 35. yılını dolduran düello olarak değil, “periyodik tablo” paylaştığı sözler ve uyguladığı adet, ilk 11 ayda yüzde 7.3 düşüşle bugünden itibaren 1500 liradan üzerindeki çıplak bir kapışma olarak oda üyelerine de plaketleri verildi. politikalar bizim için halen 18 milyar 44 milyon adette kaldı. 2 bin 500 liraya çıktı. Güncel resmediyor. Bu hem solda hem sağda l ANKARA geçerli olan çözüm önerileri ve araştırmalara göre mağaza içi pek alışık olunmayan bir yön değişimi. yapılan her beş kartlı ödemeden Çünkü bu yeni maddi rejim, ne “piyasa dördü temassız kartlarla yapılıyor. her şeye kadirdir” rahatlığına ne de l iSTAn BUl Sanayi Odası “devlet isterse yapar” romantizmine izin ‘Kentsel dönüşüm nitelikli planlama ile yürütülmeli’ Yönetim Kurulu Başkanı Erdal veriyor. Tindale’a göre, bakırın, nadir Bahçıvan, “Yapay zekâ çağında toprağın, antimonun, yani maddenin inş AATç Il Ar ve Gayrimenkul Kentsel Gelişim Zirvesi” konuşan Keçeli, koyduğu sınırlar, bütün ideolojilerin rekabet makineler arasında Geliştiricileri Derneği (İNDER) Başkanı kaynak kullanımının güçlü bir kamu- üzerinden konuşmaya başlıyor. değil, bireylerini bu çağa doğru Engin Keçeli, kentsel dönüşümün özel sektör işbirliği ve uzun vadeli bir Ben, yeni bir model aranıyor hazırlayan toplumlar arasında yapı yenilemeye sıkışmış ve rantsal vizyonla ele alınması gerektiğini de diyordum. Tindale’ın çalışmasının yaşanacak. Bu bir fırsat alanıdır” tartışmalarla daraltılmış bir anlayıştan vurgularken SPK Başkan Yardımcısı Uğur sonucu da bu yönde: Neoliberal çağ, dedi. mekanizması ve vergi sadeleştirmesiyle çıkarılması gerektiğini belirterek Yaylaönü, gayrimenkul sertifikalarının tam da bu “sesi” duymadığı için bitti; l Türkiy E’nin doğal gaz risk azaltıcı kaldıraç rolü üstlendiğine sürecin mevzuat, nitelikli planlama ve tasarrufu doğrudan projeye yönlendiren şimdi, kapitalizm bu sesi duyacak ve ithalatı, Kasım 2025’te yüzde 13.2 anımsatırken Türkiye’de uzun vadeli sürdürülebilirlik temelinde yürütülmesi önemli bir alternatif olduğunu ifade etti. ona göre siyaset kuracak bir model azalarak 5 milyar metreküp oldu. politika çerçevesine ihtiyaç olduğunu çağrısı yaptı. GYODER Başkanı Neşecan Çekici ise bazı arıyor. anlattı. l Ekonomi Servisi Dün İstanbul’da düzenledikleri “1. devletlerin faiz sübvansiyonu, teminat