Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 15 OCAK 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler için kurdurduğu Cumhuriyetçi Devrim Kanunları’ndan Serbest Fırka’nın derhal Toprak Ağalarının ve Tarikatların oyuncağı olmasından, hem yeni müfredata de 1929 Dünya Siyasette yeni Ekonomik Krizinden etkilenmişti. lik mesleğinin neden peda- denli açık bir alan olduğunu da akademik uyum sorunlarına Dr. Öğr. Üyesi Özlem ÖzDen Tunca ittifak arayışları 3 1960’larda gojik formasyon gerektirdiği- göstermektedir. neden olabilmektedir. Sağdan Kemalistler KliniK PsiKolog, Eğitim Bilimci emalistler ile ni de ortaya koyar. Pedagojik sola yazım, farklı harf yapıları ile Sosyalistlerin “Ortanın Sosyalistler arasındaki ÇEDES projesi yeterliliği olmayan bireylerin ve telaffuz güçlükleri; özgüven Solu” sloganı ile CHP içinde ir eğitim-öğretim yılının Kittifak arayışı, tarihimizin 2021 yılında ortaokullar- gerçekleşen ittifakı da, DP eğitim süreçlerinde etkin rol yitimi, okuldan kaçınma davra- daha birinci yarıyılı sona en özgürlükçü Anayasası diktatörlüğüne tepki olan da uygulamaya konan ve daha alması, çocukların ruhsal ve nışları ve psikosomatik belirti- olan 1961 Anayasası Bererken Türkiye’de eği- özgürlükçü geçiş dönemindeki sonra ilkokul ve liseleri kap- sonrasında, TİP’in kuruluşu, akademik gelişiminde onarıl- lerle sonuçlanabilmektedir. tim sistemi pedagojik ve top- arayışların bir sonucuydu... İsmet Paşa’nın, “CHP sayacak şekilde düzenlenen ması güç sonuçlar doğurabil- Sonuç olarak değer ve ahlak lumsal açıdan ciddi tartışma- Hem CHP içinden, kendilerini Ortanın solundadır. Laiklik “Çevreme Duyarlıyım, Değer- mektedir. aktarımının en sağlıklı yolu; ların odağında yer almaya de- Atatürkçü sayan Feyzioğlu/ zaten solculuktur” demesi lerime Sahip Çıkıyorum (ÇE- Araştırmalar, bireyin çocuğa doğru model olarak, uy- vam etmektedir. Satır liderliğindeki sağ ve Bülent Ecevit’in önce DES) projesi”, “milli ve mane- zihinsel ve kişilik gelişiminin gun yaşta ve baskı olmadan su- kesimden, hem de TİP içinde “Türkiye Yüzyılı Maarif Mo- CHP Genel Sekreteri sonra vi değerler” vurgusuyla yaşa- örgütlenmiş ve “Milli Bakiye” yaklaşık yüzde 70’inin 0-7 da CHP Genel Başkanı nulmasıdır. Bu aktarım önce- deli” adıyla sunulan yeni Mil- seçim sistemi sayesinde olmasıyla CHP içinde fiilen ma geçirilmiş; erdem, değer ve yaş aralığında oluştuğunu likle aileye aittir. Okul ortamın- li Eğitim Müfredatı, Ağustos gerçekleşmişti. Meclis’e 15 milletvekili ile eylem kavramları çerçevesinde göstermektedir. Bu dönemde da pedagojik ilkelerden uzak- 2024’te yayımlanan genelgey- girebilmiş olan Sosyalistlerden Ama CHP’nin bu ittifak sosyal-duygusal öğrenme he- oluşan yapı, ergenliğe kadar laşılması, çocukların ruhsal ve le 2024-2025 eğitim-öğretim bağlamında sola kayışı, büyük tepki görmüştü. defleri sunmuştur. Ancak uy- pekişerek büyük ölçüde kalıcı akademik gelişimini olumsuz yılında yürürlüğe girmiştir. hem CHP içindeki sözde Ama DP’nin mirasçılığına gulamada bu değerlerin ağır- hale gelmektedir. Erken etkileyebilir. Bilimsel temelli, Atatürkçüler, hem de TİP soyunan Demirel, Celal Müfredat; okulöncesi, ilko- lıklı olarak din temelli bir ah- çevresinde örgütlenmiş olan çocukluk döneminde verilen laik ve çocuk merkezli bir eği- Bayar’ı kızdırınca, 1973 kul 1, ortaokul 5 ve lise 9. sı- Sosyalistler tarafından hiç de seçimlerinde Bayar’ın lak anlayışıyla ilişkilendirildi- her eğitim içeriği, çocuğun tim anlayışıyla; eleştirel düşü- nıflardan başlamak üzere ka- hoş karşılanmamıştı. desteklediği, Ferruh ği görülmektedir. tüm yaşamını etkileyebilecek nebilen ve kendini ifade edebi- demeli biçimde uygulanmak- Bu ortamda Kemalistler Bozbeyli’nin Demokratik bir güce sahiptir. Bu nedenle Değerler eğitiminin eleşti- len bireyler yetiştirmek hepi- tadır. Ancak bu kapsamlı dö- ve Sosyalistler bir yandan Parti’si, AP’den 45 sandalye rel düşünmeyi desteklemek erken yaşlara yönelik eğitim mizin ortak sorumluluğudur. nüşüm, hazırlanma sürecinin kendi aralarında, öte yandan koparmış ve Kemalistler yerine, uyum, itaat ve otorite- birbirleriyle kavga ederken... programlarının niteliği Bu noktada unutulmamalıdır niteliği ve uygulamanın pe- ile Sosyalistlerin ittifakının Din/Tarım toplumundaki yi önceleyen bir yurttaşlık mo- yaşamsal önem taşır. ki eğitim, yalnızca bilgi aktar- dagojik temelleri bakımından simgeleyen Ecevit, birinci sınıfsal egemenliklerini deli oluşturduğu yönünde cid- parti olarak MSP ile koalisyon ma süreci değil, aynı zamanda ciddi soru işaretleri barındır- sürdürmek isteyen toprak Eğitim politikalarında kurmuş ve Kemalist/Sosyalist di kaygılar bulunmaktadır. Ay- bireyin kişilik gelişimini, dün- maktadır. ağaları, tarikatlar ve ittifakını gerçekleştiren CHP’nin tarihsel süreç rıca pedagojik formasyonu ol- yayı algılama biçimini ve top- Bu değişiklikler yaşama ge- sağcı politikacılar yeni lideri olarak “Dinci Sağcılarla” mayan okul dışı aktörlerin sü- Bu pedagojik çerçeve, lumsal ilişkilerini şekillendi- Anayasa’dan rahatsız olan çirilirken çağdaş eğitim sis- da anlaşıp iktidara gelmişti. Emperyalistlerle birlikte: reçte eğitimci olarak etkin rol Türkiye’de eğitim ren temel bir kamusal alan- temlerinin deneyimlerinden, Ama MSP’nin baskılarından Siyasal uzlaşmaları, üstlenmesi, eğitimin ibadet politikalarının tarihsel dır. Eğitim politikalarında ya- bilimsel pedagojik verilerden bunalan ve Bozbeyli’nin tarikatlar, cemaatler ve mekânları ve dini pratiklerle gelişimiyle birlikte ele pılacak her düzenleme, çocuk- göz kırpmalarına aldanarak ve eğitime ilişkin evrensel il- dinci politikacılar üzerinden ilişkilendirilmesi çocuk gelişi- Erbakan’la koalisyonu alındığında daha net ların bugünkü yaşamlarını ol- kelerden ne ölçüde yararlanıl- gerçekleştirmeye çalışan bozan “Kıbrıs Fatihi” Ecevit anlaşılmaktadır. mi açısından önemli riskler ba- duğu kadar, gelecekte nasıl bir dığı kamuoyuna açık değildir. İdris Küçükömer gibi sözde de, Kemalistler de, CHP’nin solculardan çok daha etkin 3 Mart 1924’te kabul edilen rındırmaktadır. toplum içinde yaşayacakları- Daha da önemlisi, bilimsel- acemi ve genç kadroları da, bir biçimde, kendi aralarında Tevhid-i Tedrisat Yasası ile nı da belirler. Bu nedenle eği- lik, eşitlik, laiklik ve demok- Sosyalistler de, Emperyalizmin gerçekleştirdikleri ittifaklarla, Erken yaşta rasi gibi cumhuriyetin eğitim Türkiye’de laik, bilimsel, tim alanında atılan adımların Orta Sağ, Dinci Sağ ve Irkçı iktidarı ele geçirdiler! din eğitiminin etkileri felsefesini oluşturan temel il- karma ve çağdaş bir eğitim kısa vadeli ideolojik hedeflerle Sağı birleştirebileceğini HHH Çocuklarda muhakeme ve so- kelerin bu süreçte ne ölçüde sistemi kurulmuştur. Bu değil, uzun vadeli bilimsel ve ve 1975’te kurulan Birinci Kemalistlerle Sosyalistler Milliyetçi Cephe Hükümeti ile gözetildiği kamusal bir tartış- düzenleme ile din eğitimi yut düşünme becerileri ancak pedagojik ilkelerle planlanma- arasındaki ittifak arayışları Türkiye’yi bugünlere taşıyan hep kriz dönemlerinde ortaya mayı zorunlu kılmaktadır. devlet denetimi altına 12-13 yaş civarında gelişme- sı zorunludur. Aksi halde tela- süreçlerin başlatılacağını çıkmış... Pedagoji yalnızca bir ku- alınmış; süreç içinde ye başlamaktadır. Bu yaş ön- fisi güç kuşaklar arası sorun- Ama sonrasında, iktidarı, kestirememişlerdi. müfredattan çıkarılmış, 1982 cesinde günah-sevap, iyi-kö- lar, eğitim yoluyla derinleşe- ramsal alan değil; eğitim uy- Diyalektik olarak, 1930’lar Toprak Ağalarını, Tarikatları Anayasası ile “din kültürü ve tü gibi soyut kavramlarla yo- rek toplumsal alana taşınacak- gulamalarının çocukların bi- ve Emperyalistleri temsil ve 1940’lar döneminde ğun biçimde karşılaşmak; ço- lişsel, duygusal, sosyal ve ahlak bilgisi” dersi zorunlu tır. Bu gerçeklik göz ardı edil- eden sağcı politikacılar ve de, 1960’lar ve 1970’ler darbeciler ele geçirmişti. döneminde de, Kemalistler akademik gelişimleri üzerin- hale getirilmiştir. 2012 cukta korku, kaygı ve içsel ça- meden, çocuk yararı her koşul- ile Sosyalistler ittifakı, 1930’larda Kemalistler ile deki kısa ve uzun vadeli et- sonrasında ise seçmeli din tışmalara yol açabilmektedir. da merkeze alınmalıdır. Bilim- Sosyalistler arasındaki ilk CHP’nin hatalarından kilerini inceleyen bir bilim dersleri eğitim sistemine Erken yaşta verilen Arapça te- sel sorumluluk, çocuğun üstün ittifakı simgeleyen Kadro dolayı başarısız kalmış ve dalıdır. Eğitim politikaları- eklenmiştir. Bu tarihsel melli din eğitimi, özellikle oku- yararını her türlü siyasal ter- Dergisi Hareketi, hem ülkeyi sağ iktidarlara teslim nın oluşturulmasına rehber- seyir, eğitimin siyasal ve ma-yazma sürecinde öğrenme cihin üzerinde tutmayı zorun- Atatürk’ün Demokrasi’ye geçiş etmiştir. lik eden bu alan, öğretmen- ideolojik müdahalelere ne güçlükleri yaşayan çocuklarda lu kılar. CUMHURİYET YAZARLARI, 18’İNCİ ÇUKUROVA KİTAP FUARI’NDA OKURLARIYLA BULUŞUYOR Nâzım Hikmet 124 yaşında durumu incelemek üzere müfettiş Taha vecDi seviğ / Gazeteci 16 OCAK CUMA Toros’a verildi. Görevli müfettiş, Bursa’ya umhuriyet gazetesinin 30 Mart 1950 ta- gitti. Şikâyete konu Havlucular Kooperatifi Crihli birinci sayfasında, “Bursa Cezaevi’nde dosyasını Bursa Valisi Haşim İşcan’dan 12 Mahkûmlarla Konuşma” başlıklı röportaj ya- Ağustos 1947 günü yazıyla teslim aldı. İşcan, yımlandı. Röportaj “Af kanunu tasarısının Bü- 1963-1968 yılları arasında İstanbul Belediye yük Millet Meclisi’nde son müzakerelerinin başkanı olarak tüm Türkiye’de tanınacaktı. yapılacağı geçen cuma Bursa’da idim” cüm- Araştırmacılığı belge biriktirme merakıyla lesiyle başlıyordu. Meclis o yıl 30 Mart’ta, 14 ünlenecek olan müfettiş Taha Toros, Mayıs 1950 seçimlerinden önceki son toplan- Bursa’daki gözlemleri sonunda hazırladığı tısını yaptı. Adalet Komisyonu af tasarısını raporu işleme koydu, kısa öyküsünü de geri çekti, böylece cezaevindekilerin umutla- Nâzım Hikmet kitabında yayımladı. Şikâyetçi rı seçim sonrasına kaldı. Gazeteci Ferdi Öner, FERHAN CAN EREN AYSAN FERRUH TUNÇ ÖZCAN KARABULUT mahkûm haklıydı. Günümüzde hükümlü bu gelişmeler öncesinde cezaevinde görüştü- değil, tutukluların sağlık sorunlarına ilişkin ğü Nâzım Hikmet’e, ısrarla yönelttiği “Hürri- İMZA SÖYLEŞİ İMZA başvuruların bile yanıtsız kaldığı ülkemizde yete kavuşunca ne yapmak fikrindesiniz” so- o zamanlar bir mahkûmun talebiyle vali bile rusuna aldığı yanıtı okurlarına şöyle aktardı: 10.00 “Alacakaranlıktak„ Ülkede B„r Şa„r” 15.00 soruşturmanın muhatabı olabiliyordu. “Size belki tuhaf gelecek, ama bir hakikattir. 14.00 Tavukçuluk yapacağım. Sonra, belki de doku- ‘Sol memenin altındaki cevahir’ macılık yapabilirim. 13 yıldır devam eden ha- Böylece, Nâzım Hikmet ve arkadaşlarına te- 17 OCAK CUMARTESİ 18 OCAK PAZAR pishane hayatında dokumacılığı öğrenmiş bu- mettü verilmemesine karşın kooperatif orta- lunuyorum. Bir el tezgâhı kurabilirim.” ğıymış gibi para kesilmesi önlendi. Üç tezgâh Şairin, dokumacılık macerası, 1941 yılının varken iki tezgâhı varmış gibi iplik verilmesi ikinci yarısında ya da 1942’nin ilk günlerin- uygulaması durdurularak üç tezgâh için iplik de başlamış olmalıydı. “İktisat vekâleti” ta- verilmeye başlandı. Havlu satışlarından elde rafından Nâzım Hikmet’e, 19 Ocak 1942 tari- edilen kârdan kooperatifçe kesinti yapılması hinde gönderilen 7/327 sayılı yazıda cezaevin- uygulamasına son verilmesi sağlandı. Sonuç de kurduğu üç dokuma tezgâhına iplik veril- olarak mahkûmlar Nâzım Hikmet, Alaaddin mesinin “muvafık”(uygun) bulunduğu bildiril- Özdamar ve Muhittin Kara’ya birikmiş alacak- mekteydi. ları olan toplam 330 lira da ödendi. Valiye yazılan dilekçe Şair, taleplerinin karşılanmasını izleyen dö- Bakanlığın bu olumlu yanıtına karşılık uy- nemde, Mayıs 1949’da, dizeleriyle “Hapis- EREN AYSAN OKAN TOYGAR ALPER AKÇAM MUSTAFA BALBAY te Yatacak Olana Bazı Öğütler” verdi: “İçerde gulamada aksaklıklar ortaya çıktı. Dokuma- cılık Kooperatifi üyesi “mahkûm” Nâzım Hik - gülü bahçeyi düşünmek fena / dağları derya- SÖYLEŞİ İMZA İMZA İMZA met Ran, bu kez 8 Mart 1945 tarihli ve o tarih- ları düşünmek iyi / durup dinlenmeden oku- mayı yazmayı / bir de dokumacılığı tavsiye 14.00 lerdeki kurallara uygun olarak 16 kuruşluk pul “Ataol Behramoğlu’nun Düşünsel K„ml„ğ„” 13.00 15.00 yapıştırılmış bir dilekçesini de cezaevi müdür- ederim sana / bir de ayna dökmeyi.” 12.00 lüğüne iletti. Bu dilekçede bakanlığın uygun Nâzım Hikmet günümüzde cezaevlerinde görüşüne karşın yeterli iplik verilmediği ve ko- mahkûm olmadan, suçu nedir bilmeden tu- operatifin hak edişlerini ödemediğinden yakı- tulanları görseydi, “kararmasın yeter ki / sol ADANA ULUSLARARASI FUAR VE KONGRE MERKEZİ nılıyordu. memenin altındaki cevahir” dizelerini yinele- Dilekçe Teftiş Kurulu’na kadar ulaştı ve meyi unutmazdı. Rusçada yaayımlanyımlandığı 1975’ten bir yıl dığı 1975’ten bir yıl 1921-2001 yılları ar1921-2001 yılları arasınasında yaşamış Tda yaşamış ürk Öyküleri 1939’dan itibaren dönemin pek çok sonra Ataol Behrol Behramoğlu çevirisi ile amoğlu çevirisi ile yazınının tanınmış isimlerinden Necati yazınının taanınmış isimlerinden Ne dergisinde yayımlanan Samim Kocagöz, dilimizde ilk kk kez ez yayayyımlanan bu yapıt, ımlanan bu yaapıt, Cumalı’nınCumalı’nın 1943-1979 yıllarına ilişkin 1943-1979 yıllarına ilişki zamanın bilinçli bir tanıklığıyla yazın daha sonra yeni basımlar yapa yeni basımlar yaptı.tı. gügüncesini okncesini ookurlarımızla paurlarımızla paylaylaşıyoruz. şıyo dünyasını kurmuştur. Cumhuriyet Kitapları Bugün Cumhuriyet Kmhuriyet Kitapları aritapları arasındaasında TTiyatriyatroodan siyaset dündan siyaset dünyasınayasına olarak Alandaki Delikanlı kitabıyla “Bacım sunduğumuz Nâzım Hikmet – Ymuz Nâzım Hikmet – Yaşamı aşşamı uzanan değerlendirmelerini de uzanan değğerlendirmelerini de Benim”, “Küçücük Hikâyeler”, “Delikanlılar”, ve Yapıtları, büyük şairimiz hakkında ilk ı, büyük şairimiz hakkınnda ilk bulacabulacağınız, yakın tarihimize ışık tutan ğınızz, yakın tarihimize ışık t “Başkaca” ve “Kentin Kıyısı” bölümleri ve hâlâ en kkapsamlı biyograpsamlı biyograafi olma fi olmma bu güncede, Necati Cumalı’nın yazınsal bu güncede, Necati Cumalı’nın yaz halinde otuz iki öyküsünü okuyucularımızla özelliğini taşıyor.aşıyor. ürüretim süretim sürecine ortak olacaksınız.eecine ortak olacaksınız buluşturuyoruz. 258=^ ?7"3
2.8%8ó818=8
#?/?< 13,5x20,5 13,5x19,513,5x19,5 12,5x19,5 İnceleme GünceGünce Öykü 407 sayfa 315 sa315 sayfayfa 314 sayfa