Katalog

Prof. Dr. Yapıcı çok kutuplu dünyanın sisteme alternatif yaratmadığını söyledi 12 OCAK 2026 PAZARTESİ 6 SÖYLEŞİ Çıkışın reçetesi Yanardağ’dan Aysever’e... Atatürk ilkeleri Suskunluğun anatomisi ehlike, birinin kaçırılmış olması değil, arihte hiçbir aktör açıkça “Ahlak yi yönetim, Batı emperyalizminin etki- erdan’ı (Yanardağ) neredeyse Tbunun ahlaken meşrulaştırılmasının Tönemsizdir” demedi. Tersine ken- İsinden sıyrılmakla, birlik olmakla müm- hiçbir suçlama yöneltmeden Miçeri atma, üstelik Tele1 denenmesi. Büyük aktörler bunu yakın di yaptıklarını, ahlaki olarak sunmak için kün. Atatürk’ün tüm ilkeleri Türkiye’nin televizyonuna el koyma cesaretinin çevrelerindekilerin etkilerini azaltmak uğraştı. Ahlaksızlıkları çok açık hale ge- mücadelesi için yol gösterici. Çıkışın reçe- hüküm sürdüğü bir ülkede yurttaş için bir örnek olarak değerlendirecek. lince bunu “devlet çıkarı” olarak sundu. tesi, Atatürk ilkelerinin rehber alınması. güvenliğinin çok yönlü olarak risk altında (uzun süredir!) olduğunu söylemek bile artık bir cesaret denemesi mi olur?! PROF. DR. UTKU YAPICI Tutuklamak için de İstanbul Büyükşehir veya İmamoğlu 1979’da İzmir’de doğdu. İzmir Özel iddianamesine son anda eklenen P Çamlaraltı Koleji’ni bitirdi. Dokuz baştan sona uyduruk bir “casusluk” Eylül Üniversitesi İşletme Fakültesi suçlamasına dahil edilerek... rof. Dr. Utku Yapıcı, Cumhuriyet’in 0 Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden sorularını yanıtladı. Ayağını denk al mezun oldu. Aynı üniversitede P n Venezuela’ya bir müdahale Belli ki amaç Tele1’i susturmak; kamu yönetimi alanında R yöntem belli, kayyım eliyle karartmak, bekleniyordu ama Maduro’nun yüksek lisans yaptı. Rusya’da bugüne kadar yaptığı gerçek kaçırılması büyük sürpriz oldu. ABD Voronej Devlet Üniversitesi’nde haberciliğin ve özgür yorumculuğun T böyle bir operasyonla dünyaya neyi Rus dili eğitimi aldı. Ankara bedelini de Merdan’a ödetmek. göstermek istedi? Üniversitesi’nde Uluslararası Burası Türkiye abicim, demokrasinin ABD’nin hâkim güç olarak kendini R üst üste çağ atladığı konusundaki İlişkiler Bölümü’nde doktora gösterme arzusunun tarihi oldukça eski. iktidar ve taraftarlarının zırva eğitimini tamamladı. Aydın Adnan açıklamalarına aykırı davranıyorsan bu ABD’nin, Amerika kıtalarının tümünün Menderes Üniversitesi Nazilli İİBF E “yalan”ın ceremesini çekmeye hazır kendi etki sahasında olduğunu tüm Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde olacaksın. dünyaya ilan etme düşüncesi var. Diğer profesör olarak görev yapıyor. Bir yandan içeri atacaksın; diğer taraftan, Latin Amerika özelinde çok ciddi yandan isimleri yaygın olarak bilinen, bir antikolonyal direnişin tarihsel olarak iktidar yanlısı olmayan gazetecileri arada sırada üçer beşer ifade vermeye örgütlendiğini ve bugün de var olduğunu çağırarak “Ayağını denk al” uyarısı biliyoruz. Bu coğrafyanın ABD’nin yapacaksın. yanı başında olmasının da etkisiyle, Devletler çıkarına bakıyor ABD içinde, bu bölgenin ABD’nin Solculuğa saldırı serbest “tanımlanmış ulusal çıkarına aykırı n Dünyanın büyük güçler nasıl çıkar elde ederiz” düzleminde işbirliği içindedir. Ama bu yapılarda Enver Aysever de içeri alınacaklar hareket etme potansiyeline sahip aktörler tarafından paylaşıldığına mı hareket ediyor. Bu tavır, toplumdaki kurucu metinlerde, örgüt içinde yer listesindeymiş demek ki ilk fırsat içerdiği” düşüncesi yaygın. Ama burada tanıklık ediyoruz, yoksa çok bireylerin davranışlarıyla çok alan bir devletin yine örgüt içinde gerçekleştirildi. Enver de Ekrem kutuplu dünyada bizi daha kaotik paralel. Bunlar güç odağı yer alan diğer bir devlete silahlı Bey’in babası Hasan İmamoğlu’nun esas mesele devletlerarası mücadele “Ömrüm boyunca bu ülkeye komünizm bir gelecek mi bekliyor? değiştiğinde de rotasını saldırısı durumunda ne yapılacağı olmaktan ziyade bir sistem mücadelesi. gelmesin diye mücadele ettim, Uluslararası politik sistemin hemen kırabilecek yazmaz. Çünkü bunun Süreci, neoliberalizmin kendi hâkimiyet pişmanım. Komünizme artık gerek yok. tarihine baktığımızda aktörler hiçbir esnekliktedir. Bu birey olamayacağı otomatik sahasına müdahale edilmesine imkân NATO’nun Çünkü istedikleri zaman komünizm durumda ahlaka aykırı hareket tipi uluslararası olarak kabul edilir. Ancak tanımadığını göstermeye çalıştığı ve ilan ediliyor. Malınıza, mülkünüze el ettikleri iddiasına sahip olmuyor. sistemde ABD, NATO’nun ruhuna belki de bunun için ABD’nin güç unsuru konuluyor” sözlerini eleştirmiş ve geleceği “Ben hukuka, kurallara aykırı şekilde genelde devlet aykırı biçimde bir “Hasan İmamoğlu, oğlunun başına olarak kullanıldığı bir süreç olarak bunu yapıyorum” diyen de pek yönetimlerinde politika sürdürüyor ve gelenlerin sağcılıktan dolayı geldiğini neoliberal değerlendiriyorum. yok. Problemli nokta şu: Aktörler de hâkim. milli çıkar kavramını anlayamamış. Cumhuriyetin ahlakını n ABD’nin çok zor durumda olduğu evrensel olarak tanımlanmış ahlak Değiştiremediği kullanıyor. Trump bozan, Menderes’ten bu tarafa gelen sistemin için böyle bir operasyon hatta gövde düşüncesinin içini boşaltıyorlar. zaman çıkar “ABD’nin ulusal çıkarı bütün sağcılardır. Sağcılık suçtur. Sağcı gösterisi yaptığı yönündeki yorumlara Hukuku var olduğunu iddia ettikleri sağlamaya bunu gerektiriyor” dedi. olduğunuz zaman ahlaksız olursunuz ya kaderine yeni ahlak düşüncesine göre bakıyor ve nasıl Grönland meselesinde da ahlakınız ahlaksızlık olur” sözleriyle siz katılır mısınız, ABD zorda mı? güncellemeye çalışıyorlar. Çıkar kullanabileceğini bağlı. de müdahaleyi haklı halkı kin ve düşmanlığa teşvik ettiği ABD’nin gücü öncelikle bağlama, “tespit edilmiş” (ama solculuğa her türlü kavramı ya da küresel hegemonya düşünüyor. kılabilmek için gerekli ahlaki sonra algıya dayalı olarak var. Toplumsal hakaret serbest, bu sağcılara doğuştan denen süreç tarihte hep ahlak n Rusya da bunu meşruiyet, ulusal çıkar kavramı yaşamda da böyledir. Hafif kaslı bir verilmiş). kavramı ile var oldu. Ukrayna’da kendine özgü içinde kullanılıyor. insan, çok kaslı bir insan grubunun “Komünizme Hasan Bey, aslında n Tam bu noktada ABD Başkanı yorumlayarak mı kullanacak? n NATO’nun geleceği ile ilgili bir içinde güçsüz ama daha az kaslı bir artık gerek yok. Çünkü istedikleri Trump da “Uluslararası hukuka Büyük aktörlerin tümü, bunu soru işareti ortaya çıkıyor mu? zaman komünizm ilan ediliyor. insan gurubunda güçlü kabul edilir. ihtiyacım yok, beni vicdanım ve yakın çevrelerindekilerin etkilerini NATO pek çoğumuzun sandığının Malınıza, mülkünüze el Birincisi, ABD’nin bağlama göre ahlakım durdurabilir” ifadelerini azaltmak için bir örnek olarak aksine yalnızca güvenlik örgütü konuluyor” sözlerine, “Demek gerçekten güçlü olduğu görülüyor. Çünkü kullandı. değerlendirecek. Ama diğer taraftan değil, üye devletler aynı zamanda ki sağcılığa karşı mücadele ABD neoliberalizme dayalı sistemin Tarihte neredeyse hiçbir aktör küresel çağda aktörlerin ilişkileri çok kendi aralarındaki ekonomik etmeliymişim” sözlerini ekleseydi, ana taşıyıcı ülkesi. ABD’nin gücünün açıkça “Ahlak önemsizdir” demedi. boyutlu. Bu süreç içinde başka farklı politika uyumunu da gözetmeyi Enver’in eleştirisine gerek kalmazdı. Tam tersine kendi yaptıklarını, sahalarda aktörlerin karşı karşıya garanti ediyorlar. Yani NATO aynı oluşumunda algı da önemli. Bu gücün Aslında Hasan Bey’in sözlerinde bu ahlaki olarak sunmak ve bu yönde geliyor gözükmesi de normal. zamanda ekonomik anlamda bir cümle gizil olarak bulunuyor. büyüklüğü düşüncesi dünyanın zihnine toplumsal rızayı sağlamak için n O zaman bu operasyondan işbirliği, bir kapitalizm örgütü. yıllarca farklı araçlarla işlendi. Öyle diyorsam öyledir enerjisini harcadı. Ahlaksızlıkları sonra yakın zamanda Çin’in Bu nedenle kapitalizmin küresel çok açık hale gelince ise yaşadığı Tayvan’a müdahalesini beklemeli çıkarları doğrultusunda hareket Bugüne kadar ülkemizde bir solcu ‘Dünya siyah beyaz değil’ iktidar altında mala mülke el konduğu değer açmazını “devlet çıkarı” miyiz? etmeyi ön kabul haline getiriyor. Bu arada önemli bir nokta daha var. görülmedi, ama bu iktidar döneminde olarak sundu ve Tayvan meselesi Çin Bu durumda NATO’nun geleceği de Dünya bu neoliberal sistemde beyaz/ “suç örgütü” iddiasıyla her şeye el kendini dokunulmaz için çok uzun yıllardır neoliberal sistemin kaderine bağlı. Haklı siyah karşıtlığı üzerinde durmuyor. Bu konabiliyor. kılmaya çalıştı. önemli bir sorun başlığı n Türkiye bu tablonun Bunun doğru olup olmadığını sistemin tamamen karşıtlarının veya Sonra onu da ahlak oldu. Tayvan, Çin’in neresinde? çıkmak araştırmaya, kesinleştirmeye, nihai tamamen yanlılarının olduğu bir dünya şu ile ilişkilendirdi. varoluşsal problemi. Ülkeler, çok uzun zamandır kararı beklemeye gerek yok. an için yok, gri hatlar boyunca işleyen bir Biz bunu “insani “Tek Çin” politikası da siyah ya da beyaz değil, gri. Bu için ulusal Savcılık öyle görüyorsa doğrudur. sistem söz konusu ve kendi karşıtlarını müdahale” bu düşüncenin doğal grilik Türkiye tarafından aşılabilir. Bütün varlığınız devlete geçiyor. çıkar tartışmalarında, bir sonucu. Çin, etki Gri alandan çıkmanın reçetesi dahi farklı tonlarda grileştiriyor. Sistemin Bu anlayışın nereden kaynaklandığını “demokrasi ihracı” sahasını artırmak için Türkiye’de var, Türkiye pek çoğunun karşıtı görünen pek çok unsur da bu düşünürken birden Osmanlı’daki kavramı söylemlerinde sistemsel bir tepki sahip olmadığı bir reçeteye sahip. uygulamalar akla üşüştü. sistemin bir parçası durumunda. gördük. vermekten ziyade kullanılıyor ‘Doğru yönetim altı ok’ n ABD’nin ABD’nin Venezuela Mülkiyet nedir ki ‘Kutuplar sistemin göbeğinde’ operasyonu nasıl bir müdahalesini bir örnek n Nedir sahip olduğumuz reçete? Osmanlı’da tüm mülk devlete, Allah’a n Bu durumda Rusya ve Çin de kapıyı açtı? olarak değerlendirme Başarının yolu, emperyalizm aitti. Tabii sistemi ayakta tutmak için neoliberal mi? pek çok mülkiyet hakları vardı. Bunların Adam kaçırma, bir tür kolaycılığına kaçabilir. karşıtlığı ile demokrasiyi Dünya, tek kutuplu bir dünya pek çoğu da geri alınacak nitelikteydi. mafya yöntemi kullanmadır. Mafya n Trump, Grönland konusunda birleştirmek, aynı potada düzeninden çok kutuplu bir dünya Mesela ölünce veya azledince çıplak yöntemlerinin normalleştirilmeye da kararlı görünüyor ama AB eritmek. İyi yönetim ancak Batı ortada kalırlardı. Bu haklar yine geçici düzenine evriliyor deniyor. Kutup çalışıldığı bir düzendeyiz. Esasen ülkeleri bu kez tepkisini ortaya emperyalizminin etkisinden olarak başkalarına verilirdi. olarak Çin ve Rusya ön plana çıkıyor. Bu en büyük tehlike, birinin kaçırılmış koydu. Orada durum ne olur, sıyrılmakla, birlik olmakla mümkün. Padişah, yaşadıkları sürece önde durumda bile Rusya da Çin de neoliberal olması değil, bunun ahlaken Danimarka “dünya barışı” için Çünkü post modern dünyada gelen yöneticilerine mal mülk edinme ekonomik sistemin dışında değiller. Hatta meşrulaştırılmasının denenmesidir. kendi eliyle Grönland’ı satar mı neoliberal kapitalizm, kimliklerin hakkı verirdi, çoğu da padişah Bunun tahrip ediciliği daha yoksa NATO’nun sonu mu gelir? birlik ruhunu parçalaması üzerinden sistemin göbeğindeler. Dolayısıyla sisteme hediyesiydi. büyüktür. Burada gariplik şu: Danimarka kendini yeniden üretiyor. Bugün yönelik itirazların büyük kısmı söylem Peki ne zamana kadar? Sağ kaldıkları n Dünyadan gelen tepkiler NATO’nun kurucu üyelerinden Türkiye özelinde sürecin doğru sürece veya görevleri bittiğinde veya düzeyinde kalıyor. Yani, çok kutupluluk de göz önüne alındığında bu biri. ABD de NATO’nun esas yönetimi altı okta, Atatürk’ün değiştiğinde olay biterdi. Vezirsen var olsa bile, sisteme alternatif yaratacak meşrulaştırma destekleniyor mu? büyük gücü. NATO ise kolektif bir düşünce sisteminde gizli. Atatürk’ün uygun malın mülkün olurdu, başvezir kutuplardan oluşmuyor. Sadece sistem olunca hepsini terk ederdin. Kafan Birçok devlet buna tepki güvenlik teşkilatı. Kolektif güvenlik tüm ilkeleri Türkiye’nin mücadelesi içinde ABD’nin konumuna alternatif vurulmadan önce de mallar giderdi. göstermeyerek ya da tepkisini teşkilatları, dışarıdan gelecek için yol gösterici. Çıkışın reçetesi, yaratma gayreti var. Özetle aktörlerin düşük tonda göstererek “Buradan bir aktörün müdahalesine karşı Atatürk ilkelerinin rehber alınması. tümü grinin farklı tonlarında yer alıyor. Ulema karar vesin Bu da sistemin devamlılığını sağlıyor. Gerçek anlamda mülkiyet olmamasının kültür, sanat, ekonomi n ABD’ye ya da sisteme karşı olduğunu vb. birikimlerinin de Osmanlı’da söyleyen ülkeler de kapitalist sisteme Varlığı korumanın yolu ortak kimlikte gerçekleşmemesinin ve Batı’daki gibi uyum sağlayarak mı ayakta kalıyor, bir uygarlığın inşa edilememesinin n Ulus devletler tehlikede mi? birleştirici tanımlar sistemin buluşan toplumlar varlıklarını hatta güçleniyor? (burjuva sınıfı) bir nedeni olarak da Küresel çağda bizlere öğretilen, en büyük alternatifi. Kararlı korumayı ve geliştirmeyi başarır. Bence kuşkusuz öyle. Bugün Rusya, gösterilebilir. etnik kimliklerimizi merkeze bir şekilde bu tanımı Bu nedenle Atatürk’ün Türk iktidarıyla muhalefetiyle tam da böyle bir Tabii, diyeceksiniz ki ne demek almak. Böylelikle sınıfsal sahiplenerek ve etnik- milleti kimliği sahiplenilmeli. istiyorsun, bugünkü bazı uygulamalar aktör haline dönüştü. Neoliberal ekonomi kimliklerin parçalandığı bir mezhepsel siyasete Atatürk’ün halkçılığı, Osmanlı’dan bir yansıma mı? Haddimi modeli ile uyumlu, sistem karşıtı bir güç sistem içinde yaşar ve bu sistem sırtını dönerek makul devletçiliği ve devrimciliği aşar, buna ulema karar versin! görüntüsü ile sistem içinde yer edinen, içinde aynı sınıfsal çıkarlara sahip çoğunluk ile buluşabilir tam da bu noktada önem Ama salt mülkiyet meselesiyle sistem ile son tahlilde sorunu olmayan bireyler olarak ortak hareket ve alternatif kazanıyor. Adım adım paralellik kurmak yeter mi sizce? bütünsel bir aktör. Ama görünürde edemeyecek konuma geliriz. oluşturabiliriz. beyaza yaklaşmanın Osmanlı, padişahlık; suskunluğun, eleştiri yasağının kaynağı değil mi? alternatif, görünürde tepkili... Çin ise Buna alternatif oluşturmak Etnik ve reçetesi bunlar. Laiklik Ayıp ediyorum tabii, çağdaş otoriter için milliyetçilik çok önemli bir mezhepsel ve cumhuriyetçilik kapitalizmin varlığı nedeniyle büyük bir ve otokratik eğilimli hangi ülkede eleştiri faktöre dönüşecek. Bu noktada olmayan ise bağımsızlığı ekonomik güce dönüştü. Dolayısıyla Çin özgürlüğü var diyeceksiniz. Atatürk’ün millet tanımı gibi ortak bir garantileyen diğer de kapitalizmi kendi çıkarına uygun bir Bilmem?! Prof. Dr. Utku Yapıcı etnik ve dinsel hatları aşan kimlikte ilkelere dönüşüyor. forma dönüştürerek güçlendi.