Catalog

21 HAZİRAN 2026 3 Beyaz Zambaklar ‘Muasır medeniyet yolunda Ülkesinde ünümüzde pek çok eğitimci, aydın Finlandiya’daki bir terakki hamlesi’ eğitim mucizesini Ggörüp öğrenmek için TOLGA AYDOĞAN Finlandiya’ya gidiyor. Bence gereksiz, görüp öğrensek bile nkara At Pazarı... Taşın üstüne ülkemizde uygulayamayız. Eğitim oturmuş bir çocuk, avuçlarının PROF. DR. sertifikalı öğretmenleri kenara çekip üstüne çenesini yerleştirmiş, din adamlarını ve üniversite öğrencisi ÜSTÜN gözlerini dikmiş karşısındaki abileri, ablaları okullara sokan A dükkâna merakla bakıyor. O DÖKMEN an iki tekerlekli bir kağnı yanaşıyor, tıngır ÇEDES varken Finlandiya eğitim mıngır... sistemini ülkemize taşıyamayız. Gerek yoktur, böyle bir Köylü iniyor, kağnının üzerindeki çuvalın sistemin ülkemize girmesi bizim sistemimize aykırıdır. köşesini açıyor, buğdayını avuçluyor, Finlandiya eğitim sistemini gidip öğrenmemize şu gösteriyor dükkân sahibine: açıdan da gerek yoktur. Çünkü Atatürk Finlandiya’daki “Al beyim! İşte mal bu!” şahlanışı anlatan “Beyaz Zambaklar Ülkesinde”* Eller birleşiyor havada ve isimli kitabı Türkçeye çevirtmiş ve askeri okullarda başlıyor pazarlık. Anlaşılıyor. okunmasını istemişti. Biz Finlandiya eğitim sistemini Teraziye yükleniyor buğday. 90 yıldır biliyoruz. Biliyoruz da hayata geçiremiyoruz. Ölçülüyor, biçiliyor, para Köy Enstitülerimiz, uçak fabrikamız dahili ve harici alınıyor para veriliyor, bedhahlarımızın gayretiyle kapatıldığında da bu kitap helalleşiliyor. Tüccar, büyüklerimizin elindeydi. Faydası olmadı. köylüden aldığı buğdayı Pirelli lastik fabrikasını bu sergi için Vehbi Bey’in bakkalında sattığı Bazı Avrupa ülkelerinde seçimle iktidar değiştiğinde, dört tekerlekli tatar kurar. Arçelik, Türk lastik, çivi, buzdolabı, General Electric ampulü arabasına yüklüyor. İstasyon mevcut projelerini tamamlayabilsin diye sadece eğitim Demir Döküm Fabrikaları, ve daha birçok ürünü topladık ve sergiliyoruz. Caddesi’nden doğru istasyona bakanını değiştirmezler. Bizde aynı parti 20 yılda 10 Tat konserve fabrikaları, Sergi sadece Vehbi Bey’in hayatını merak ilerliyor, tıngır mıngır... tane milli eğitim bakanı değiştirir. Siyasi istikrarsızlık en Vehbi Koç Otosan, TOFAŞ, Divan edenler için değil aynı zamanda Ankara’nın İstasyonda ambarlara dökülüyor çok eğitim sistemine zarar verir. otelleri ve diğer sektörlerde çeşitli 1920’den itibaren ticaret yaşamını, objelerin buğday. Sonra sevkıyat için vagonlara faaliyetler... O küçük bakkal dükkânı tarihi gelişimini öğrenmek isteyenler için yükleniyor o çuvallar... İşte o çocuk CANADA OKULLARI büyür, 20 Kasım 1963 günü Koç önemli bir kaynak. Örneğin Cumhuriyetin ilk tüm bu olan biteni izliyor ve şöyle Finlandiya eğitim sistemi ülkemizde yıllardır bilinir Holding’e dönüşür, işte o gün yıllarında kullanılan sobaların, buzdolaplarının diyor: ancak bunu bilinmesi ülkemizin eğitim sistemine bir Vehbi Bey şöyle konuşur: süreç içindeki değişimi ve gelişimi de “Bu ticareti gördüm. Basit fayda sağlamaz. Bunun temel nedeni siyasi kaprisler “1916 senesinin burada görülebiliyor. Ankara’nın ilkleri de bir iş, hoşuma gitmedi!” ve kişilerin Köy Enstitüleri zihniyetinden uzaklaşmış, sonbaharında Koçzade sergimizde yer alıyor. Misal Türkiye’nin ilk Çocuk, “daha zor bir iş” fırsatçı, çıkarcı hale dönüşmüş olmalarıdır. Bir zamanlar troleybüsünü Vehbi Bey tarafından Ankara’ya Hacı Mustafa Rahmi olarak yapmak istiyor. Babası sayın Can Ada, kendi adını kaşıyan bir özel okul getiriliyor. Ford otomobillerini getirdiği Ankara’da Karaoğlan Hacı Mustafa Efendi’ye açmıştı. Toplum rağbet etmemişti. O da adını soyadını zaman da ambulansa ihtiyaç olduğunu fark Çarşısı’nda evimizin altında iş öğrenmek istediğini ediyor ve 1938 model bir Ford otomobili birleştirip Canada Okulları yapmıştı bir de binaya 120 lira sermaye ile bakkaliye söylüyor, o yaz akrabaları ambulansa dönüştürüyor. Günümüzde Kızılay eşyası satmak üzere babamın Kanada bayrağı asmıştı. Canada’yı insanlar doğal olarak Aktarzade Sadullah envanterinde olan o ambulansı Keçiören’deki namına işe başladık. 1926 Kanada olarak okumuşlardı. Marka meraklıları okula Efendi’nin Çengel Han’daki bağ evimizin önünde sergiliyoruz. senesinde bu işi yapabileceğime manifatura dükkanında akın etmişti. Ancak Kanada Devleti işi yargıya taşıyınca Koç Holding arşivinin yanı sıra Kızılay, inanan merhum babam pederim çalışıyor. Güz geliyor, cebindeki bu okulun efsanesi sona erdi. (Olay yargıya taşındığı ve Cumhurbaşkanlığı, Türk Tarih Kurumu, Devlet tarafından namıma çevrildi. Ben paraya bakıyor; 15 lira! İlk kazandığı kamuoyunda bilinir hale geldiği için burada ifade ettim.) Arşivleri gibi birçok kurum arşivinden edinilen 17 yaşından itibaren 46 sene geceli para. belgeler de bu sergide karşımıza çıkıyor. gündüzlü çalıştım, bu hale getirdim. Şimdi BEYAZ ZAMBAKLAR NE ANLATIYOR? YİNE ZOR İŞLER PEŞİNDE Ford, Villeroy & Boch, Siemens gibi tanınmış sizlere teslim ediyorum. Eğer bizlerin benim “Beyaz Zambaklar Ülkesinde” isimli kitap, Grigori birçok firmayla Vehbi Bey’in yaptığı ticari 1917 yılında evlerinin altında bir bakkal ilelebet huzur içinde kalmamı istiyorsanız bu Petrov adlı bir Bulgar düşünürü tarafından geçen yazışmalar da ilk kez bu sergide yer alıyor. açıyorlar. 120 lira koyup ayakkabı, şeker, müesseseyi devam ettiriniz.” yüzyılın başlarında yazılmıştır. Finlandiya’daki eğitimin Dönem Ankara’sında taahhüt işleri aldığı için kaşar, zeytin, makarna satıyorlar. 18’ine 100 YILLIK HİKÂYE BU SERGİDE ve kalkınmanın gerçek hikâyesini anlatmaktadır. başkentin birçok kamu ve özel binasında gelince İstanbul’a mal almaya gidiyor. Bugün, bu ticaret yolculuğunun tüm Finlandiyalılar çok sevdikleri ülkelerine “Suomi” derler. Vehbi Bey’in izlerini görmek Sirkeci’de Ankaralıların kaldığı Şahinpaşa adımları Ankara Ulus’ta Büyük mümkün. Bunların arasında; Bu kelime “bataklık ülkesi” anlamına gelir. Fin halkı, Oteli’nde Geseryanlarla tanışıyor, temin ettiği Apartman’da. “Vehbi Koç Ticaret Çankaya Köşkü, Harp Okulu, Suomi’de bile iyi bir yaşam kurulabileceğine inanmıştı. karpitleri Ankara’ya gönderiyor. Sonra da Evi-Muasır Medeniyet Yolunda Ankara Kız Lisesi, Musiki Çankırı’ya Eskişehir’e giderek Ankara’ya Benzeri düşünme tarzı bir zamanlar ülkemizde de ortaya Bir Terakki Hamlesi” başlıklı Muallim Mektebi, Numune ihtiyaç olan malların sevkıyatını yapıyor. çıkmıştı. sergi ile 100 yıllık yolculuğu Hastanesi, Mülkiye Ve tam 100 yıl önce, 1917’de kurdukları Bugünkü Atatürk Orman Çiftliği arazisi için uzmanlar, gözler önüne seriliyor. Mektebi, Stadyum, o dükkânı baba Mustafa Rahmi Bey ticarete “Tarım yapılamaz” şeklinde rapor vermişlerdi. VEKAM direktörü sayın Marmara Köşkü, Adliye hevesli evladına devrediyor. “Zor işleri” Atatürk ise “İşte tam aradığımız yer, burayı biz Filiz Yenişehirlioğlu sergi Vekaleti, Fransız Sefareti yapmak için o küçük çocuk kollarını yeşillendirmezsek kim yeşillendirir?” diyerek işe hakkında şunları söylüyor: gibi çok sayıda bina sıvıyor, dükkânın tabelasını değiştiriyor ve koyulmuştu. İki farklı ülkede birbirinden habersiz olarak “Sergi, 1920 ile 1950 yılları Filiz bulunuyor. Bugün içinde kendi adını asıyor: “Koçzade Ahmet Vehbi ortaya çıkan benzer mantık. arasındaki Ankara’nın ve Koç Yenişehirlioğlu bulunduğumuz Büyük Ticarethanesi...” Tolga ailesinin ticaret hayatını ele Snellman, Finlandiyalı bir bilimadamı ve filozoftu. Apartmanı da dönemin Aydoğan Daha büyük, daha zor işlere imza atmak için alıyor. Cumhuriyet ile birlikte ünlü müteahhidi Erzurumlu Hayatını halkın öğretmeni olarak Fin kültürünün mimarı çıktığı yolda bu çocuk hem Ankara’nın ve hem inşa edilen Ankara’da Vehbi Nafiz Bey’le ortak İnşaat İdare-i olmaya adamıştı. Ona göre aydının görevi daha iyi bir de Türkiye’nin ticaret hayatına büyük katkılar Bey’in ticari izleri, kente dokunuşları Fenniye şirketine 1928’de inşa yaşamı nasıl kuracakları konusunda halkı aydınlatmaktı. sağlıyor. İşte o çocuk, hepimizin bildiği adıyla bu sergide görülebilmekte. ettiriyor. Binayı günümüzde biz Koç Snellman’ın ülkemizdeki paralellerinden birisi Ceyhun “Vehbi Koç” oluyor. Yeni başkentin ihtiyaçları Üniversitesi Vehbi Koç Ankara Atuf Kansu’dur. BAKKALDAN HOLDİNGE doğrultusunda otomobilden Araştırmaları Merkezi (VEKAM) Snellman, toplumu aydınlatmak için toplantılar buzdolabına, lastikten Vehbi Bey ticarette hızla yükselir, 1937’de olarak kullanmaktayız, düzenledi. Başlangıçta insanlar, hatta öğretmenler bu ocağa, ampulden çamaşır İstanbul şubesini açar. Zaman içinde farklı sergimiz de işte bu güzel toplantılara gönülsüz katıldılar. Snellman’ın çevresinde, makinesine kadar Vehbi sektörlerde faaliyet gösterir, Standart Oil binada gerçekleşiyor, tüm sayıları giderek artan şekilde aydınlar toplanmaya Bey ticari atılımları sonucu firmasıyla anlaşır, gaz ve benzin getirtir. Ankaralıları sergimize davet başladı, sözleri ve yaklaşımı giderek onay gördü. bu ürünlerin teminini ediyoruz”. Erzurumlu Nafiz Bey’in teşvikiyle inşaat Bir konuşmasında Snellman, “Ruhen mesleğine sağlıyor. Zaten son derece Vehbi Koç’un yolculuğu işlerine girer. İnşaat malzemesi, Marsilya iyi bir gözlemci ve neye yabancı çok sayıda öğretmen var” demişti. Benzeri bir bir azmin, girişimciliğin, kiremidi, tesisat malzemesini Ankara’ya taşır. ihtiyaç olduğunu kavrayıp ilklerin ve zoru başaran şekilde öğretmenlerin az okuduklarından yakınan Ömer İlk büyük işi ise Ankara Numune Hastanesi’nin uygulamaya koyabilen bir çocuğun hikâyesi... tesisat işleri olur: Çimento, elektrik, asansör, Seyfettin kinayeli bir şekilde, “Okutan okumaz” derdi. bir ticari zekâ. Bu anlamda Ulus’ta Büyük Apartman’da sıva, çatı gibi tüm işleri üstlenir. 1928’de Ford Finlandiya’da, İsveç sömürgesi oldukları dönemden sergimiz hem Vehbi Bey’in “Vehbi Koç Ticaret Evi-Muasır firmasıyla anlaşarak Ankara’da acente açar, kalan bir görenekle kışlalar pis, havasız, kötü iletişimin başarı öyküsünü hem de erken Medeniyet Yolunda Bir Terakki otomobil ticareti yapar. 1949’da ülkeye ilk sergilendiği, askerlere küfür edildiği yerlerdi. Snellman Cumhuriyet dönemi Ankara’sının Hamlesi” başlıklı sergi sizleri tarihe kez traktör getirir. General Electric firmasıyla subaylara konferanslar verdi, onları etkiledi. Giderek ticari gelişimini birlikte inceliyor. Biz de tanıklık etmeye davet ediyor. anlaşıp ampul fabrikası, ilerleyen yıllarda da kışlalar badana edildi, geniş pençeler yapıldı, bina önlerine çiçekler dikildi, subaylar erlere sürekli dersler BERRIN KARADENZI verdiler, onlara kibar davrandılar. Kışlalarda sabun berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr kullanılır oldu. Eskiden ülkede kaba saba insanlara v ‘Aşk, Mark ve Ölüm’ Depo’da “Kışlada yetişmiş” denirken zamanla kibar gençlere ürkiye’den Almanya’ya işgücü göçünün 65. “Kışlada yetişmiş” denilmeye başlandı. Kültür rotası Tyıldönümünde, Maxim Gorki Tiyatrosu’nun Köylüler penceresiz, sobasız evlerde yaşıyorlardı, hazırladığı “Aşk, Mark ve Ölüm” sergisi Depo’da verem ve trahom yaygındı. Hekimler seferber oldular, Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye izleyiciyle buluşuyor. Adını Aras Ören’in göçmenlerin Fin halkı sağlığına kavuştu. kültür sanat dünyasında bu hafta Almanya’daki yaşam deneyimlerini anlattığı şiirden Snellman ve çevresinde toplanan binlerce aydın halka öne çıkan etkinlikler… alan sergi, göçün kültürel, toplumsal ve sanatsal izlerini kaliteli yaşamayı ve aynı zamanda dürüst olmayı öğretti. farklı kuşak sanatçıların eserleri aracılığıyla ele alıyor. Küçük, fakir bir satıcı dürüst olarak çalışarak kazancını ülkesinin kalkınması için harcayan bir tatlıcılar kralına dönüştü. Ülkede dürüst olan ve çok çalışan v Gorillaz Türkiye’ye geliyor ayakkabıcılar, demirciler, yumurtacı kralları ortaya çıktı. RIT ve Grammy ödüllü İngiliz buluşacak. Grup “Feel Good Inc.”, Yumurtacılar kralı başlangıçta evleri tek tek dolaşarak Bmüzik grubu Gorillaz, 14 ve “Clint Eastwood” ve “On Melancholy yumurta topladı, bu yumurtaların üzerlerine kendi ve 16 Temmuz tarihlerinde Bonus Hill” gibi hitlerinin yanı sıra, yeni yumurtayı aldığı kişinin ismini yazdı. Yumurtalarını Parkorman sahnesinde hayranlarıyla şarkılarını da seslendirecek. Avrupa başkentlerine ihraç etti. Bozuk çıkan bir yumurtayı kimden aldığını biliyordu, yumurtanın sahibine geri bildirim verdi. Sonuçta Finlandiya bugüne geldi. v Viyana Senfoni Orkestrası İstanbul’da v Ormanda klasik ve akustik iyana Senfoni Orkestrası, 125. * Petrov, G. (2025). Beyaz Zambaklar Ülkesinde. Çev. A. Ali. V kuruluş yıldönümü kutlamaları rmanda Klasik & Akustik”, 27 İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayını. kapsamında 54. İstanbul Müzik “OHaziran Cumartesi günü Lifepark’ta Festivali’nin konuğu olarak müzikseverlerle buluşacak. %100 Müzik İmtiyaz Sahibi: İstanbul’da iki özel konser verecek. 21 HAZİRAN 2026 SAYI: 1889 tarafından düzenlenen, klasik müziği akustik CUMHURİYET VAKFI adına Bruce Liu n Yayın Koordinatörü Orkestra, daimi şefi Petr Popelka tınıların sıcaklığıyla bir araya getirecek etkinlikte ALEV COŞKUN DENİZ ÜLKÜTEKİN Birsen Tezer, Fahir Atakoğlu, Burhan Öçal, yönetiminde sahneye çıkacak. İlk Genel Yayın Yönetmeni n Reklam Genel Müdürü MİNE ESEN Ludwig van Beethoven’ın 3. Piyano EVSUN SİNEM ALKAN Devlet Sanatçısı Gülsin Onay ve genç piyanist konserde orkestra, ünlü piyanist Sorumlu Müdür pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr Konçertosu ile Franz Schubert’in İlyun Bürkev sahnede olacak. Festivalde Fahir Bruce Liu ile ikinci konserde ise BETÜL BERİŞE Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Atakoğlu’na Seçil Akmirza, Burhan Öçal’a ise solist Kian Soltani (keman) ile “Büyük” olarak bilinen 9. Senfonisi AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta: (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83. Alexey Botvinov’un eşlik edecek. buluşuyor paylaşacak. Konserde seslendirilecek. reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611 Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın