Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
8 KASIM 2026
5
DENIZ
ÜLKÜTEKIN
Minotaur
Haftanın öne çıkanları
Festivalden
dijitale
Voyager 1, Dünya’dan bir ışık günü uzaklığa ulaşırken insanlığın en uzak elçisiyle iletişim
u yıl 63. kez düzenlenen
giderek yavaşlıyor. Bir gün tamamen susacak ama uzaydaki yolculuğu sürecek
AY’A SEYAHAT
Antalya Altın Portakal Film
Festivali, yine dünyanın farklı
coğrafyalarından birbirinden
Bilginç hikâyeleri bir araya
getirdi. Jüriliğim nedeniyle ulusal
yarışmanın tamamını takip edemedim
İnsanlığın
ancak uluslararası yarışma filmlerinin
BAŞAK BIÇAK
hepsini izleme fırsatı buldum. Anlatının
basakbicak
sınırlarını zorlayan, bireysel öyküler
@gmail.com
üzerinden toplumsal, siyasal konulara
eğilen ve sinemasal diliyle öne çıkan
filmler arasından dikkatimi çekenleri, dijital platformlarda
en uzak yolcusu
gözüme çarpan yapımlarla bir araya getirdim. İşte
festivalden dijitale, bu haftanın öne çıkanları:
ir uzay aracına “Nasılsın?” Bir zamanlar Güneş Sistemi’ni keşfetmek
Minotaur: Rus yönetmen Andrey Zvyagintsev’in,
diye sorup yanıtını iki gün için gönderilen araç, bugün enerjisini
Claude Chabrol’ün 1969 tarihli “La Femme Infidèle” isimli
beklemek kulağa bilimkurgu korumaya çalışan yaşlı bir makine.
filminden uyarladığı “Minotaur”, özgün filmin özü olan
gibi geliyor. Oysa Voyager 1
evlilik ve sadakatsizlik gibi temaları Rusya’nın bugünüyle,
ENERJİ BİTİNCE NE OLACAK?
Biçin çok yakında bu, iletişimin
Ukrayna’yı işgaliyle ve bürokratik, siyasal yozlaşmayla
Voyager’ın enerjisinin tükenmesi
fiziksel sınırı olacak. NASA’nın 5 Eylül
harmanlıyor, ortaya mitolojiden de esin alan etkileyici bir
yolculuğunun sona ermesi anlamına
1977’de Florida’daki Cape Canaveral Uzay
öykü çıkıyor. Bazen bir evliliği, bazen bir konumu, bazen
gelmeyecek.
Üssü’nden uzaya gönderdiği uzay aracı, 18
de “devleti kurtarmak” için feda edilenleri çarpıcı bir dille
Çünkü Voyager’ın ilerlemesini sağlayan
Kasım 2026’da Dünya’dan yaklaşık “25.9
anlatan film, mitolojide veya gerçekte, bu canavarın kim
şey sürekli çalışan bir motor değil. Uzay
milyar kilometre”, yani ışığın 24 saatte aldığı
olduğunu ve ne olduğunu da sorguluyor.
aracı, yıllardır sahip olduğu hareketle yol
mesafe kadar uzakta olacak.
Black Rabbit, White Rabbit: Shahram Mokri’nin
alıyor. Motorları ise manevra yapmak için
Bir ışık günü aslında zaman değil,
filmi aslında “klasik” denebilecek bir önsözle açılıyor ve
kullanılıyor. Enerji tamamen tükendiğinde
mesafe ölçüsü. Voyager’a gönderilen bir
Anton Çehov’un ünlü duvarda asılı silahına gönderme
bunlar çalışamayacak ama Voyager uzay
radyo sinyalinin ulaşması yaklaşık 24 saat,
yaparak başlıyor. İlk bakışta basmakalıp bir anlatıyla
boşluğunda hareket etmeye devam edecek.
Voyager’ın gönderdiği yanıtın Dünya’ya
karşılaşacağınızı düşündüren bu giriş sizi yanıltmasın çünkü
Bir başka deyişle, Voyager’ın görevi bir
dönmesi de yaklaşık 24 saat sürecek. NASA
yavaş yavaş temellerini açığa çıkaran bu hikâye, cesur bir
gün sonlanacak ama yolculuğu bitmeyecek.
Voyager proje yöneticisi Suzanne Dodd’un
girişimle parçalı anlatıyı zaman ve mekân sınırlarını aşan
Voyager’ın kozmik
NASA’nın hesaplamalarına göre Voyager
tanımıyla, “merhaba” dedikten sonra yanıt
bir döngü içine yerleştiriyor. Ve en sonunda bu karmaşık
1, yaklaşık 40 bin yıl sonra Gliese 445
için iki gün beklemek gerekecek.
anlatı tercihi, ustalıklı bir biçimde bütüne ve özüne
yıldızının yaklaşık 1.7 ışık yılı yakınından
kullanım kılavuzu
ulaşmayı başarıyor.
1977’DE BAŞLAYAN YOLCULUK
geçecek. O zamana kadar uzay aracının artık
Voyager’ın Altın Plak’ının kapağında,
Voyager 1 ve Voyager 2, 1977’de Riverstone: Sri Lankalı yönetmen Lalith
veri toplaması ve Dünya’yla iletişim kurması
plağı bulacak bir uygarlığın onu nasıl
uzaya gönderildi. Başlangıçtaki hedefleri Rathnayake’nin bu dokunaklı ve yalın filmi, bir arabanın
söz konusu değil.
okuyabileceğini anlatan sembolik bilgiler
yıldızlararası uzaya ulaşmak değil, Güneş içerisine yerleştirdiği dört kişiyle ülkesine, toplumuna ve
İKİZLERİN AYRILAN YOLLARI
bulunuyor. Başka bir deyişle insanlık,
Sistemi’nin dışındaki dev gezegenleri kültürüne ilişkin çok şey anlatan bir mozaik inşa ediyor.
Voyager 1 ve Voyager 2 aynı dönemde mesajın yanına bir de “kullanım
yakından incelemekti. Ölüme giden biri ve onu oraya götürenlerin aralarında
kılavuzu” bırakmış.
yola çıktı ama aynı rotayı izlemedi.
İki uzay aracı, yaklaşık 175 yılda bir geçen diyaloglar, bürokratik yozlaşmanın ötesine geçerek
Voyager 1 daha hızlı bir yörünge izleyerek
ortaya çıkan gezegen hizalanmasından bireysel ahlakı incelikle masaya yatırıyor. Katmanlı
l ZAMAN - Hidrojen
insanlığın en uzak nesnesi oldu. Voyager 2
yararlanıyordu. Jüpiter, Satürn, Uranüs ve hikâyesini katmanlı karakterleriyle destekleyen son derece
Hidrojen atomunun iki temel enerji
ise daha uzun bir rota takip etti ve Uranüs
Neptün’ün uygun konumları sayesinde bir etkileyici bir film.
durumu arasındaki geçiş, evrensel
ile Neptün’ü gördü. Bugün Voyager 2 de
gezegenin kütleçekimini kullanarak sonraki bir zaman ölçüsü olarak kullanılıyor.
The Moon is a Father of Mine: Gürcü yönetmen
yıldızlararası uzayda ilerliyor. Bir ışık günü
hedefe doğru hız kazanabiliyordu. Böylece Böylece saniye gibi Dünya’ya özgü bir
George Ovashvili’nin, yer yer Andrey Zvyagintsev’in
uzaklığa Voyager 1’den yaklaşık dokuz yıl
birime gereksinim duyulmuyor.
insanlık dış gezegenleri daha önce hiç
“The Return”ünü (2003) hatırlatan ancak bununla sınırlı
sonra, 2035 civarında ulaşması bekleniyor.
olmadığı kadar yakından görme fırsatı buldu.
l ADRES - Pulsarlar
kalmayıp kendi özgün dilini de oluşturmayı başaran filmi,
İki uzay aracı artık Güneş Sistemi’nden
Voyager 1, Jüpiter ve Satürn’ü ziyaret
14 pulsarın konumlarını gösteren harita,
bir baba ile oğulun kısacık süren ve asla unutulmayacak,
farklı yönlere doğru uzaklaşıyor. Bir
ettikten sonra farklı bir yola çıktı. Voyager
Güneş Sistemi’nin galaksideki yerini
tersine kısalığıyla yara açacak yolculuğunu anlatıyor.
zamanlar aynı laboratuvarın iki ürünü
2 ise Uranüs ve Neptün’ü ziyaret etti. Bu iki
tarif ediyor. Pulsarların hassas dönüş
Görüntü yönetimiyle öne çıkan film, baba Nemo (Givi
olan bu araçlar, şimdi galaksinin içinde
gezegeni yakından inceleyen ilk ve hâlâ tek
periyotları da haritada belirtiliyor.
Chuguashvili) ile oğul Toma’nın (Giorgi Gigauri) göz
birbirlerinden de uzaklaşan iki sessiz yolcu.
insan yapımı araç Voyager 2.
kamaştırıcı performanslarıyla nefes kesici bir filme
l YAŞ - Uranyum-238
İki araç da Güneş’in etkisinin hâkim
dönüşüyor.
Plağın üzerine yerleştirilen Uranyum-
BİZE BAKAN BİR MAKİNE
olduğu heliosferin dışına çıktı. Voyager
238’in radyoaktif bozunması bir tür
Paris Paris: Nevi şahsına münhasır mizah duygusuyla
Voyager’ın yalnızca uzaya gönderdiğimiz
1 bunu 2012’de, Voyager 2 ise 2018’de
kozmik saat görevi görüyor. Yarı ömrü
“Paris Paris”, seçkinin en sıra dışı filmlerinden biriydi.
bir araç olmadığını anlamak için taşıdığı
gerçekleştirdi. Bugün ikisi de yıldızlararası
yaklaşık 4.5 milyar yıl. Plağı bulan
Anlatı stilinin tümüyle ikna edici olduğunu söyleyemem
Altın Plak’a bakmak yeterli. İnsanlık, bir
uzayda çalışan tek uzay araçları.
biri, bozunma ürünlerini inceleyerek
ancak göçmenlerin ve kaybolmalarının altında yatan
gün başka bir uygarlık tarafından bulunma
üzerinden geçen zamanı hesaplayabilir.
nedenlerin, göç eden insanların toplumdaki görünürlük/
GİDEREK YAŞLANIYOR
olasılığını düşünerek Voyager’ın üzerine
l İÇERİK - Dünya
görünmezlikleriyle bağlantılı olmasını çarpıcı buldum.
Dünya’dan sesler ve görüntüler. Öte yandan
Voyager 1’in hikâyesini özel kılan
Plağın içinde 115 görüntü, Dünya’dan
Üç arkadaşın samimiyetle ve kara mizahla örülü ilişkisi
bize bıraktığı en güçlü görüntülerden biri,
şey yalnızca yaşının büyük olması değil.
doğal ve insan kaynaklı sesler, farklı
üzerinden buruk bir tat bırakıyor “Paris Paris” ve bir
aslında kendisinin Dünya’ya çevirdiği
İnsanlığın şimdiye kadar Dünya’dan en
kültürlerden müzikler ve 55 dilde
şekilde, bitiminden sonra da etkisini korumayı sürdürüyor.
kameradan geldi. Voyager’ın kamerası
uzağa gönderdiği insan yapımı nesne olması.
selamlaşmalar bulunuyor.
1990’da, artık bilimsel olarak gerekli
Uzay aracının elektriği, radyoaktif
Six Weeks On: Kaybettiği annesinin
olmadığı için kapatılmadan önce son kez
plütonyumun bozunmasıyla ortaya çıkan
yasını, pandemi nedeniyle istediği gibi
Dünya’ya çevrildi. Fotoğrafta Dünya yok
ısıyı elektriğe dönüştüren sistemlerden
tutamayan Lore’un hüzünlü hikâyesi,
geliyor. Ancak bu kaynak sürekli azalıyor. denecek kadar küçük bir noktaydı. Bu
dünya bir süreliğine durduğu bir anda
22.5 saatlik bekleyiş
Voyager’ın kullanılabilir elektrik gücü yılda fotoğrafa “pale blue dot” (soluk mavi nokta)
sessizce yitip giden insanları yad eden bir
Voyager 1’in yaşlanmasının en çarpıcı
yaklaşık 4 watt düşüyor. Bu nedenle NASA ismi verildi. Şimdi Voyager 1, Dünya’dan
film aslında. Vedanın önemi veya sadece
örneklerinden biri 2023’te yaşandı.
mühendisleri, hangi cihazların çalışmayı bir ışık günü uzaklığa gidiyor. Bizim için bu,
veda edebilme olanağını bulan/bulamayan
Uzay aracının bilgisayarındaki bir
sürdüreceğine tek tek karar vermek zorunda. 24 saatlik bir mesafe. Onun içinse 49 yıldır
insanların yaşadıkları üzerine, en çok
bellek sorunu nedeniyle aylar boyunca
Bazı bilimsel cihazlar enerji tasarrufu devam eden yolculuğun bir başka durağı.
finaliyle aklınızda kalacak bir anlatı.
Six Weeks
Dünya’ya anlamlı veri gönderemedi.
için daha önce kapatılmıştı. Bu yıl da düşük Dünya’dan gelen son sinyal de sustuğunda On
NASA mühendisleri arızalı parçayı
enerjili yüklü parçacık cihazı kapatıldı. Voyager yine ilerliyor olacak. Çalışmayan,
değiştiremiyordu. Çözüm, 46 yıllık
NASA bunun uzay aracına yaklaşık bir yıllık konuşmayan ama üzerinde insanlığın izlerini
yazılımın bir bölümünü uzaktan yeniden
ek çalışma süresi kazandırmasını bekliyor. taşıyan bir nesne olarak.
DİJİTALDEN...
düzenlemekti.
Voyager 1 o sırada Dünya’dan 24
Phony: Disney+’ın yeni dizisi “Phony”,
milyar kilometreden fazla uzaktaydı.
henüz yayımlanan üç bölümüyle
Bir ışık günü uzaklık ne demek?
Mühendislerin her değişikliğin
bile sizi hızla içine çekecek bir öykü.
sonucunu görmek için yaklaşık 45 saat
Geçirdiği trafik kazasından sonra
Işık saniyede yaklaşık 300 bin kilometre yol Neptün: Yaklaşık 4 saat önceki halini görüyoruz.
beklemesi gerekiyordu.
annesinin yerine başkasının geçtiğini Phony
alıyor. Mesafe büyüdükçe bize ulaşan bilgi de Voyager 1: Bir ışık günü uzaklıkta olduğunda
18 Nisan 2024’te kritik komut gönderildi. düşünmeye başlayan ve bunun için de
daha eski oluyor.
yaklaşık 24 saat önceki halini dinliyoruz. birçok nedeni olan Sonny’nin yaşadıklarını
Ekip neredeyse iki gün bekledi. 20
anlatan dizi, Connie Britton ve Sam Nivola
Ay: Yaklaşık 1.3 saniye önceki halini görüyoruz. Proxima Centauri: 4.24 ışık yılı uzakta. Yani
Nisan’da Voyager’dan veri gelmeye
ikilisinin harika performanslarıyla heyecan verici bir gizem
Güneş: Yaklaşık 8 dakika 20 saniye önceki yaklaşık 4.24 yıl önceki halini görüyoruz.
başladığında herkes alkışlarla karşılık
yaratmayı başarıyor. Hikâyenin nasıl gelişeceğini şimdiden
verdi. Beş aydır susturulmuş olan
halini görüyoruz. Andromeda: Yaklaşık 2.5 milyon ışık yılı uzakta.
kestirmek güç ancak henüz girizgâhıyla bile merak
uzay aracı yeniden Dünya’ya kendi
Mars: Konumuna göre 3-22 dakika önceki Gördüğümüz Andromeda, yaklaşık 2.5 milyon
uyandırıcı olduğunu söyleyebilirim.
durumunu anlatıyordu.
halini görüyoruz. yıl önceki Andromeda.

