Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
8 KASIM 2026
3
10 Kasım ve
ayrılma anksiyetesi
alı günü 10 Kasım.
Bugüne kadar 10 Kasım’la
ilgili yazılarımda
Atatürk’ün büyüklüğünü
S ve onu kaybetmenin
üzüntüsünü dile getirdim. Şimdi ise
bunların yanı sıra insan yaşamındaki
ayrılma anksiyetesinden de söz etmek
PROF. DR.
istiyorum. Karşılaşılan tüm ölümler,
ÜSTÜN
hatta ayrılma düşüncesi ayrılma
DÖKMEN
anksiyetesi uyandırır ancak onun
ölümü farklı, derin ve yaygın bir ayrılık anksiyetesi
uyandırmıştır bizde.
TARİHİMİZİN EN BÜYÜK KAYBI
Milletlerin tarihlerinde acısı yüzyıllarca unutulmayan
büyük kayıplar vardır. Bizim tarihimizde de Oğuz
Kağan’ın, Kapağan Kağan’nın, Bilge Kağan’ın,
Attila’nın, Sultan Alpaslan’ın, Timur’un, Fatih’in
Ortadoğu’da
ölümleri insanımız için büyük bir acı kaynağı olmuştur
ancak bence kayıplarımızın en büyüğü Atatürk’ün
ölümüdür. Tarihimizdeki pek çok zaferin bir rövanşı
ÖZLEM
olabilirdi: Malazgirt’i, Mohaç’ı kazanmasaydık bir süre
YALIM
sonra tekrar kazanabilirdik. Ancak Kurtuluş Savaşı’nın
tasarım zamanı
rövanşı yoktu. TBMM elindeki son imkânlarla
hazırladığı orduyu kaybetseydi ardından ikinci bir
asım artık Dubai’den ekonomi. Kahire’de 2022’den bu yana
ordu oluşturma şansı yoktu. Bunun kadar önemli bir
Kahire’ye uzanan bir tasarım değerinin yarısından fazlasını kaybeden bir
başka nokta şuydu: Eğer O Cumhuriyeti ilan etmeseydi
takvimine sahip. Bu takvimin parayla ithal malzeme alınıyor. Türkiye için
çağdaş dünyaya yönelmemiz, ilerlememiz mümkün
arkasında Körfez’in parası, ekonomik koşullardan hiç söz etmeyeyim
olmayacaktı. Bütün bunlardan ötürü Atatürk’ün ölümü
K savaşın dağıttığı kentlerin ama Türk mobilya ihracatında yıllardır ilk
Türk tarihinin en büyük kaybıdır.
tasarımcıları ve bizim de içinde olduğumuz sırada Irak gibi çetrefilli bir bölgenin olması
10 Kasım 1938 sabahında Atatürk’ün öldüğünü
bir üretim ile pazarlama coğrafyası var. da bu koşullara ek getiriyor, hatırlamakta
bütün ülke duymuştu. İstanbul Üniversitesi’nde görevli
Dünya üzerindeki tasarım etkinliklerini fayda var.
bir Alman profesör, dekanın odasına girer, “Atatürk yıllardır izlerim. Çoğu vitrindir, bazıları ise
ACININ ESİN VERDİĞİ
bir mesele. Ortadoğu ile Avrupa arasındaki
ölmüş, derse gireyim mi, girmeyeyim mi?” diye sorar.
YARATICILIK
tasarım etkinliklerini bu iki kutupta
Dekan da ona “Sizin ülkenizde böyle birisi öldüğünde
Savaş bu coğrafyanın uzun yıllardır tek
görüyorum.
ne yaparsanız öyle yapın” der. Alman profesör ise
gerçeği olmaya devam ediyor. Doha geçen
“Benim ülkemde bugüne kadar böyle birisi hiç ölmedi”
DEV YAPI
yıl haziranda İran füzeleri, eylülde İsrail
cevabını verir.
Şam’da mimarlık okuyan, doktorasını
saldırısı olmak üzere iki kez vuruldu ama
Cambridge’de ince tuğla tonozlar üzerine
bienal ertelenmedi! Sharjah bu yıl Beyrutlu
AYRILMA ANKSİYETESİ
yapan, bugün Madrid’de ders veren Suriyeli
mimarlık tarihçisi George Arbid’in
Noura
Ayrılma anksiyetesi veya ayrılık kaygısı, kişinin bağlı
mimar Wesam Al Asali, Amman Tasarım
topladığı Bağdat, Şam ve Tunus arşivlerini
Al Sayeh
veya bağımlı olduğu bir kişiden, anne babadan, eşten,
Haftası için Al-Hussein Kültür Merkezi’nin
sergiledi, çoğu özel ellerden toplanmış
arkadaştan, bir kurumdan, bir unvandan ayrılması “Arab Design Now” Bahreynli mimar
açık amfisine 256 metrekarelik bir yapı çizimler bunlar. Savaşın yaratıcılığa etkisini
Noura Al Sayeh kürasyonunda hazırlandı:
durumunda veya ayrılma ihtimali ortaya çıktığında kurdu. İsmi “Tašbik”. Ürdün kireçtaşından konuşurken romantizme düşüyor insan ister
81 tasarımcı, 78’i ilk kez gösterilen işi
örülmüş tekrar eden bu küçük tonozlar kimi istemez. Acının esin verdiği yaratıcılığı,
yaşadığı yoğun korkuya, strese verilen addır.
sunuyor. Önümüzdeki cumartesi Sharjah
oturma basamağı, kimi sahne, kimi avlunun tasarım için zaman çalıcı buluyorum Bizler
Eskiden ayrılma anksiyetesinin sadece çocuklarda
Mimarlık Trienali’nin üçüncüsü açılıyor.
duvarı şeklinde hibrit kullanımlı bir alan sanatçı değiliz ve acıları geçip yapıcı, inşa
ortaya çıktığına inanılırdı, şimdi yetişkinlerde de
Küratörü mimar değil, antropolog
tanımlıyor. edici olmalıyız.
görüldüğünü düşünüyoruz.
Vyjayanthi Rao. Bu yaklaşım benim bu
Barselona’da Gaudi’nin, New York’ta Kuşkusuz acı çeken coğrafyayı
Eğer bir çocuk annesine veya ona bakım veren
tür yaratıcı etkinlikler için çok önemli
görmezden gelmektan de söz etmiyorum,
Grand Central’ın tavanları “Katalan
bir kişiye güvenli bağlanmışsa, kısa süreli ayrılıklar
bulduğum bir üçüncü göz bakışı sunuyor.
olan biten ortada. Yaşananlardan dolayı
tonozu” denen bir teknikle örülüdür. İnce
sorun yaratmaz. Ancak güvenli bağlanmamışsa
Başlık “Architecture Otherwise” (Başka
malzeme kıtlaşınca hemen zanaatın geri
tuğlalar düz yatırılır, çabuk donan alçıyla
çocuk ayrılma durumunda zihinsel ve fiziksel boyutta
Türlü Mimarlık). Etkinliğin konuşma
geldiğini örneğin Al Asali’nin tonozunda
iki üç kat üst üste örülür, kalıp gerekmez,
programı, kendi ifadeleriyle, “savaşın
anksiyete yaşar. Ağlar, anneye yapışır, bırakmak görebiliyoruz. Arşivler yanınca bellek
ortaya birkaç santim kalınlığında ama
gölgesinde” planlanmış.
saplantıya dönüşüyor sanki. Amman’ın
istemez, çevreye ilgisini kaybeder. şaşırtıcı derecede dayanıklı bir kabuk çıkar.
Ortadoğu’da tasarım haritasının
bu yılki başlığı “Birikimler” ve bu boşuna
Bu tekniğin adı İspanyolcada “bóveda
Yetişkinlerde ise daha çok sebepten ötürü ayrılık
ekonomisi üç köşeli. Bir yanda Körfez
değil. Edward Said sürgünün görüşüne
tabicada”dır ve “tabicada” sözcüğü Arapça
anksiyetesi ortaya çıkar. Sevilen bir kişiden ayrılmanın
sermayesi, Vizyon 2030 belgeleri, Katar’ın “kontrapuntal” demiş, müzikte iki ezginin
“tašbik yani örgüden gelir. Tekniğin
yanı sıra bir ülkeden, bir mekândan, bir makamdan
her yıl bir ülkeyle eşleştiği “kültür yılları”,
aynı anda duyulması gibi iki yeri birden
Endülüs üzerinden İspanya’ya geçtiği
ayrılma düşüncesi de ayrılma anksiyetesi yaratabilir.
petrol gelirini biriktiren ulusal varlık
görmek anlamına geliyor. Yerinden
düşünülüyor. 19. yüzyılda Valensiyalı
Ayrılma anksiyetesi karşısında yetişkinler çocuklara
fonları var. Tasarım bu bölgede müze ve
edilenlerin bakışı ikili: Londra’da yaşayan
Guastavino ailesiyle ilk kez Amerika’da
oranla çok sayıda karmaşık tepkiler verirler. Kayba
havalimanı gibi bir “kalkınma sektörü”
Filistinli mimar Dima Srouji’nin işleri
uygulanmış şimdi ise Al Asali onu kendi
engel olmak için duruma göre çeşitli önlemler alırlar,
olarak geçiyor. Öte yanda Batılılara göre
tam da böyle. Ramallah yakınındaki Jaba
ismiyle ve yerel taşla bölgeye geri getiriyor.
öfkelenirler, saldırganlık sergileyebilirler.
Levant bölgesinin sosyopolitik gerekçelerle
köyünün cam ustalarıyla üflediği formlar
Tasarımcı bu yıl yayımlanan kitabı
bu bölgeden çıkmak zorunda kalan yetenek
Otto Rank’a göre doğumla başlayan ayrılık arkeolojik buluntuya benziyor ama bunlar
“Cultures of Making” (Üretim Kültürleri)
sahipleri var. Hiç durulmayan Beyrut
çağdaş üretimler. Bölgede şu anda büyük
anksiyetesi insan yaşamı boyunca etkili olur.
de Arap coğrafyasında zanaat, kıtlık ve
2019’da iflas etti, 2020’de limanında büyük
bir onarım kültürü de hâkim, bunları
Belirli bir süre devam eden ayrılık anksiyetesi doğal çevre ilişkisini anlatıyor. Şam’da yeniden
bir patlama oldu, 2024’te bombalandı.
görmezden gelemeyiz çünkü yaratıcılığı
inşanın konuşulduğu bir yılda çimentosuz,
kabul edilebilir, kişi kendisi başa çıkabilir. Ancak
Bu kentin kaderi en güzel Etel Adnan’ın
biçimlendiren unsurlar.
az malzemeyle, yerel ustayla kurulabilen bir
anksiyete uzun sürer de kişinin yaşam kalitesini tehdit
mısralarında okunuyor. Tabii herkes gibi İstanbul bu üçgenin üretim köşesinde
strüktür göstermek kanımca bu sezonun en
eder hale gelirse bu durumda bir uzmana başvurulabilir,
bölge tasarımcılarının önemli bölümü duruyor gibi geliyor bana. Tasarım adına
anlamlı tasarım olaylarından biri.
birtakım psikoterapi tekniklerinden yararlanılabilir.
Dubai’ye taşınmıştı. Şam’ın, Bağdat’ın, politikalarımız, fonlarımız yok ve hâlâ
İPTAL YAŞANMADI
Gazze’nin mimarları bugün Londra’da, kendi yağımızda kavruluyoruz. Üretiyoruz
ATATÜRK’TEN AYRILMA ANKSİYETESİ
Savaş atmosferinden yara alan Dubai’de Madrid’de, Doha’da çalışıyor. ama anlatmıyoruz. Kendi finansmanları
Bütün ölümler acıdır ancak kanımca Türk milleti
Design Week bugün kapanıyor. 12. Sözünü ettiğim üçüncü köşe ise üretim: ile oradan oraya koşan tasarımcılarımızın
Atatürk’ün ölümü karşısında çok özel bir anksiyete
edisyon, kentin tasarım bölgesi d3’te doğal Nil deltasındaki mobilya kenti Dimyat’ın bu ülkede ne kadar geçerli platformları
duymuştu ve duymaktadır. Onun ölümünde annem
olarak biraz heyecansız geçti ama iptal marangozları ve Türkiye’nin mobilya var? Gözümüzün önünde Ortadoğu füze
babam dahil hemen herkes ağlamıştı. Bence insanlar
edilmedi. Geçen perşembe ise Doha’da fabrikaları coğrafyanın yükünü taşıyor. saldırıları ve tedirginlikler altında bile
Katar Müzeleri’nin düzenlediği Design Kahireli tasarımcı için de Türkler için tasarımın elini hiç bırakmazken bunu
tarihin, tarihlerinin dönüm noktasında bulunduklarını
de mesele estetikten önce kur farkı ve düşünüp duruyorum.
Doha Bienali’nin ikincisi açıldı. Ana sergi
hissetmişlerdi. Bu ülke, pek çok şeyini borçlu olduğu
bir insanı kaybetmenin üzüntüsü ve telaşı içindeydi.
BERRIN KARADENIZ
O günlerde Nihat Sami Banarlı, Kabataş Lisesi’nde
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr v‘Harita ve
öğrencilerinden onun kaybıyla ilgili duygu ve
düşüncelerini yazmalarını istemişti. Faruk Dursunoğlu
Topraklar’
adlı bir öğrencinin kompozisyonu tek cümleydi.
Kültür rotası
anat Okur ve Labirent Sanat
Dursunoğlu şöyle yazmıştı:
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
işbirliğiyle düzenlenen
S
“O gün yağmur yağmadan bütün Türkiye ıslandı.”
“Harita ve Topraklar” sergisi
kültür sanat dünyasında bu hafta
Gençliğimde Yavuz Zırhlısı’nın Atatürk’ün
Labirent Sanat’ta açıldı. Dila
öne çıkan etkinlikler…
naaşını Dolmabahçe Sarayı’ndan alıp İzmit’te trene
Kasapoğlu, Dilara Göl, Emel
götürmesini gösteren film ne zaman gösterilse babam
Ezal, Emre Celali, Hüseyin
ağlardı. Atatürk bizim ulusal kahramanımızdır, ulusal
Rüstemoğlu, Melis İmrağ,
v Kızılordu Korosu
mürşidimizdir, ulusal öğretmenimizdir. Merve Gözde Bingül, Sena
Gökçeoğlu, Yasin Öztekin ve
Yıllarca her 10 Kasım’da saygı duruşunda, biraz
ve Hayko Cepkin
Zeynep Abacı’nın çalışmalarını
bencilce ama Atatürk’ün yaptıklarını değil, o an
leksandrov Rus Kızılordu bir araya getiren sergi, 2 Ocak
kendimi yalnız hissettiğimi düşünürüm. Anksiyetenin
Korosu ve Dans Topluluğu, 130 2027’ye kadar ziyaret edilebilir.
A
bir türü de bu olsa gerek.
kişilik kadrosuyla Hayko Cepkin’le
v ‘Değişim/Dönüşüm’
yeniden sahneye çıkıyor. Rus ve Türk
homas Ostermeier’in Türkiye’de yönettiği ilk
müziklerinin yanı sıra repertuvara
İmtiyaz Sahibi:
8 KASIM 2026 SAYI: 1909
oyun olan “Değişim/Dönüşüm”, Timuçin Esen
eklenen Hayko Cepkin şarkıları da
T
CUMHURİYET VAKFI adına
n Yayın Koordinatörü
ve Funda Eryiğit’i aynı sahnede buluşturuyor. Maja
koro ve sanatçının ortak yorumuyla
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN
Genel Yayın Yönetmeni
n Reklam Genel Müdürü Zade’nin yazdığı, Timuçin Esen’in çevirdiği ve
seslendirileceği konserler, 8-9
MİNE ESEN
EVSUN SİNEM ALKAN
uyarladığı oyun, evli bir çiftin hikâyesi üzerinden
Aralık’ta Ankara Congresium’da,
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
BETÜL BERİŞE
güç, sadakat, başarı ve vicdan kavramlarını
11-12 Aralık’ta ise İstanbul Kongre
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş.
sorguluyor. Oyun, kasım ve aralık aylarında Zorlu
Merkezi Harbiye Oditoryumu’nda
AŞ. Yeşilce Mah. Emektar Sk. No-7/A, Kağıthane/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83.
PSM, DasDas ve Leyla Gencer’de izlenebilir.
yapılacak.
e-posta: reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın

