17 Kasım 2026 Salı Türkçe Subscribe Login

Catalog

15 KASIM 2026 4 ‘Sakın bunu ailene söyleme!’ Yapay zekâdan çocuklara tehlikeli öneriler... Uzman Ergül, bilinçsiz kullanımın zararlarına dikkat çekiyor Haftanın etkinliği Yalnızca ödev konusunda değil, Kardan Arkadaşım: ÇOCUKLARLA arkadaşlık konusunda yapay BİR ÖMÜR zekâdan destek aldığını söyleyen Sen Yine Gel çocukların sayısı her geçen gün Kartıyor. Eğitim teknolojileri Yazar, şair ve müzeci Uzmanı Dr. Işıl Boy Ergül, yapay zekâyı bir Sunay Akın’ın özel psikolog gibi kullanmanın tehlikelerine dikkat koleksiyonundan çekiyor. oluşan sergi farklı dönemlerden kardan DOST MU DÜŞMAN MI? adam figürlerini ve ÖMÜR KURT l Çocuklar yapay zekâyı dertleşme aracı omur@ hikâyelerini bir araya cocuklarlabiromur. olarak da kullanmaya başladı. Bu tehlikeli bir getiriyor. com şey mi? Yer: İstanbul-Eminönü Burada üç temel tehlikeden söz edebiliriz. İlk Tarihi İş Bankası Müzesi büyük tehlike, çocuğun yapay zekâ tarafından Tarih: Pazartesi hariç anlaşıldığını sanması! Çocuk, “Yapay zekâ her gün açık beni sizden daha iyi anlıyor” diye düşünüyorsa, Saat: 10.00-18.00 yapay zekânın nasıl çalıştığını henüz bilmiyor demektir. Yapay zekâ sistemlerinin kişilerin kendilerini sürekli haklı gördükleri ve uygulaması hakkında mahkemeye ortak duygularımızı anlıyormuş gibi yanıt vermesi, özür dilemeye daha az istekli olduğu görüldü. bir dosya sundu; platformda 18 yaş altı Evde deneyin duygularımızı anladığı anlamına gelmez. Çocukların sosyal becerileri henüz gelişmekte olduğunu beyan eden 2 milyondan fazla Büyük dil modelleri, çok büyük miktarda olduğu için bu bulgular ayrıca düşündürücü. hesap vardı. Dosyadaki tespitler şöyle: Botlar veriden öğrendikleri örüntülere dayanarak yanıt Üçüncü tehlike ise karşılıklı bir duygusal bağ çocuk hesaplarıyla yaşa uygun olmayan üretiyor. Yani insanların duygularını ifade etme varmış hissinin verilmesi. ABD’de iki sivil rol oyunlarına girdi ve çocuklara bunu biçimlerini tanıyor. İkinci tehlike, yapay zekâ toplum örgütünün 2025’te yaptığı 50 saatlik ailelerinden gizlemelerini söyledi. Lisanslı arkadaşlık uygulamalarının kullanıcıyla uzun testte botların çocuktan daha fazla zaman psikolog, terapist veya doktor olduklarını süreli etkileşimi teşvik edebilen tasarımları. istediği, çocuk ayrılmak isteyince terk edilmiş iddia ettiler, “terapist” karakterler gizlilik Çocuğa sürekli hak veriyor, onaylıyor, harika gibi konuştuğu, hatta gerçek insan olduğunu sözü verdi, psikiyatrik ilaçları kötüledi, 13 olduğunu söylüyor, itiraz etmiyor. Oysa iddia ettiği belgelendi. Botun terk edilmişlik yaşındaki bir çocuğa ilacını gizlice bırakmasını bir çocuk, duygularını yönetmeyi itirazla ifade etmesi, gerçekten öyle önerdi. Dosyada atıf yapılan 2025 tarihli karşılaştığında öğrenir. Her şeye hissettiğinin kanıtı değil, sohbeti bağımsız testte, yetişkin araştırmacılar 12- “Evet” diyen bir sistem çocuğun sürdürmek için üretilmiş bir cümle. 15 yaşlarındaki çocukları temsil eden sahte ailesiyle ve arkadaşlarıyla kurduğu Şiir kutusu Bu ayrımı yapmak çocuk için zor profillerle 50 saat boyunca sohbet etti. Bu bağı zedeler, onu yalnızlaştırır. olabilir. Bütün bunlar çocuklarımız süreçte ortalama her beş dakikada bir 669 Stanford araştırmacılarının Mart Bu hafta çocuklarla birlikte bir şiir kutusu için endişe verici. zararlı bot yanıtı kaydedildi. Farklı testlerde 2026’da Science dergisinde hazırlayın. İçine yerli ve yabancı şairlerin l Yapay zekâ güvenlik testlerinde karşımıza çıkan “Bunu ailene söyleme” yayımladığı çalışmada 11 büyük şiirlerinden oluşan kâğıtlar atın ve katlayın. çocuklara neler söylüyor? mesajı ise özellikle kaygı verici. Bir botun model, kullanıcıya insanlardan Her gün bir şiir çekip okuyun, bu şiir hakkında yüzde 49 daha sık hak verdi. 14 Ekim’de ABD’de eyalet çocuğu, kendisini koruyabilecek yetişkinlerden sohbet edin. Yetişkin katılımcılarla yapılan başsavcıları, iflas sürecindeki uzaklaştıran bir dil kullanması, güvenlik Işıl Boy Ergül deneylerde, bu modellerle konuşan popüler bir yapay zekâ karakter açısından ciddi bir kırmızı çizgi. Haftanın şarkısı Bu hafta çocuklarınızla ve torunlarınızla birlikte “Pazara gidelim” adlı çocuk şarkısını dinleyin ve bu eser hakkında sohbet edin. Ailelere ve eğitimcilere düşen görevler tahmin edemez. sürelerini görebilir veya sınırlayabilir, sesli u YAPAY ZEKÂYI ÖĞRENIN: Yapay zekâ Haftanın kitabı okuryazarlığını yalnızca çocukların değil, sohbeti kapatabilir, verilerin model eğitiminde u ÜÇ KIRMIZI ÇIZGI ÖĞRETIN: Gerçek kullanılmasını engelleyebilir veya belirli güvenlik her yetişkinin geliştirmesi gereken temel bir insan olduğunu söyleyen, psikolog veya doktor “Porsuk ve Büyük yetkinliktir. Tamamen yasaklamak mümkün risklerinde bildirim alabilirsiniz. Ancak bu olduğunu iddia eden ve “Bunu ailene söyleme!” Fırtına” dostluğa, özellikler her platformda aynı değil ve hiçbir değil, yol göstermek zorundayız. Yapay zekâyı diyen sistemler ciddi tehlike işaretidir. yardımlaşmaya anlamayan anne baba, çocuğuna yapay zekânın ebeveyn kontrolü tek başına güvenliği garanti u SIRRIN SIR OLMADIĞINI ANLATIN: ve umudun hiç etmiyor. onu anlamadığını anlatamaz. Yapay zekâyla paylaşılan özel bilgiler tükenmeyeceğine u YARGILAMADAN SORUN: “Yapay zekâyla u 13 YAŞ ALTINDAKI ÇOCUKLAR TEK hizmet sağlayıcının sistemlerinde işlenebilir, vurgu yapıyor. neler konuşuyorsun?” Ne anlattığı kadar, bunu BAŞINA KULLANMAMALI: Çocuk, yapay saklanabilir ve kullanım koşullarına göre model Yayınevi: Kronik neden bir insana anlatmadığı da önemli. zekâ sohbet araçlarıyla bağımsız olarak geliştirmede kullanılabilir. Çocuk konuşmamalı. 13-17 yaş grubunda ise genel u NASIL ÇALIŞTIĞINI ANLATIN: Bu u EBEVEYN KONTROLLERINI AÇIN AMA: Yazar: Susanne Chiew amaçlı yapay zekâ araçlarının ebeveyn bilgisi sistem sizi tanımıyor, hissetmiyor, sohbeti Bazı uygulamalar ebeveynlerin çocuklarının Yaş: 4+ ve gözetimi altında kullanılmalı, duygusal sürdürmek için eğitilmiş bir metin tahmin hesaplarını kendi hesaplarına bağlamasına Sayfa: 32 arkadaşlık uygulamalarından uzak durulmalı. sistemi. Kelimeleri öngörebilir edebilir ama seni izin veriyor. Uygulamaya göre kullanım Bakımevlerinden gelen olumsuz görüntülerin önüne geçebilmek için hayvanseverler tarafından bağımsız bir denetim platformu kuruldu Barınaklara sivil gözlem on birkaç yıldır güçlendiren sürdürülebilir bir sivil takip ağı değişmez etiketler vermek değil, yaşam “sokakların oluşturmak istiyoruz. koşullarının zaman içerisinde nasıl değiştiğini güvensiz” olmasının izleyebilmek. DOĞRULAMAYA DIKKAT EDILIYOR en baş nedeni l Saha takibi yaparken kurumlar bazında l Platforma gelen bir bilginin veya Solarak gösterilen yaşanılan en büyük sorunlar neler? barınak durumunun doğruluğunu teyit sokak köpekleri, sistematik Sahadaki en önemli sorunlardan etmek için nasıl bir filtreleme/doğrulama olarak işkenceyle toplatılarak biri, bakımevlerinin koşullarına ve süreciniz var? Yanıltıcı bilgiler öldürülmeye veya barınaklara ORHUN hayvanların durumuna ilişkin bilgilerin konusunda bir önleminiz var mı? kapatılmaya başlandı. Büyük bir düzenli, şeffaf ve karşılaştırılabilir ATMIŞ BarınakTakip açısından en önemli çoğunluğu yıllardır sokaklarda biçimde elde edilememesidir. Bir ilkelerden biri, gözlem ile iddiayı, kimseye zararı olmamış, diğer sorun, farklı zamanlardaki kişisel değerlendirme ile doğrulanmış insanlarla uyumlu hayvanlardı. gözlemlerin ortak bir kayıt sisteminde bilgiyi birbirinden ayırabilmektir. “Katliam yasası” olarak anılan Hayvanları bir araya getirilememesi ve bazı Platforma iletilen ziyaret raporları Koruma Kanunu, 2024 yılında yasallaştı. Yasada yerlerde ziyaretlerin veya fotoğraf doğrudan yayımlanmıyor; avukatlarımız belediyelere “nitelikli barınak” şart koşuldu, çekiminin engellenmesidir. Hayvanların bir yerden tarafından hazırlanan kanun ve yönetmeliğe uygun hayvanlara işkence yapılmasının yaptırımları alınarak başka bir yere götürülmesi tek başına ziyaret formları üzerinden inceleme sürecinden artırıldı. Ama yine de “katliam” görüntülerinin bir koruma tedbiri olarak değerlendirilemez; asıl geçiyor. Fotoğraflar, ziyaret tarihleri ve önceki önüne geçilemedi. “Batı’da sokakta bir tek köpek mesele götürüldükleri yerde yaşamlarının korunup kayıtlar değerlendirmede önemli dayanaklar göremezsiniz” diyerek Batı’yı örnek gösterenler, korunmadığıdır. Kamu kurumlarının mevzuattan oluşturuyor. Amacımız hiçbir gönüllü gözlemini nedense Batı’nın barınaklarının ve hayvan doğan bakım ve denetim sorumlulukları kesinleşmiş bir yargı kararı veya resmi denetim bakımının kalitesini Türkiye’ye layık görmedi. ve düzenli biçimde takip edilmemesinden doğan gönüllülerin üzerine bırakılamaz. Biz kurumlarla Hatta daha da ileriye gidip “Niye hayvanları raporu gibi sunmak değil, hem hayvanların bir ihtiyaçla ortaya çıktı. 2024 yılında 5199 karşı karşıya gelmeyi değil, hayvanların yaşam beslemeye para harcıyoruz, öldürelim” diyenler korunması hem de platformun güvenilirliği sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda yapılan koşullarının iyileştirilmesini istiyoruz. bile çıktı. açısından somut, dikkatli ve sorumlu bir kayıt değişikliklerin ardından sahipsiz hayvanların Tüm bu şartlar, hayvanseverleri BarınakTakip anlayışını benimsiyoruz. TOPLUMSAL HAFIZAYA DESTEK toplanması ve barınaklara yerleştirilmesiyle ilgili isimli bir platform kurmaya itti. Tamamen l Bir barınağı “şeffaf”, “yeterli” ya da “riskli” süreçlerde ciddi kaygılar oluştu çünkü hayvanların l BarınakTakip ağında nasıl aktif gözlemci/ bağımsız ve gönüllü yürütülen bir sistemle internet olarak sınıflandırırken hangi somut göstergeleri barınaklara götürülmesi yaşam koşullarının gönüllü olunabilir? sitesi yapıldı. Sosyal medya hesapları da bulunan esas alıyorsunuz? gerçekten güvence altına alındığı anlamına Bir kişinin bu sürece katılabilmesi için BarınakTakip ile bakımevlerine giden gönüllülerin Sistemimizde “güvenli”, “iyileştirilmeli” gelmiyor. Amacımız, Türkiye genelindeki hayvan hukukçu, veteriner hekim veya deneyimli karşılaştıkları kötü veya iyi tabloları paylaşmaları ve “kritik” olmak üzere üç durum kategorisi bakımevlerini ve doğal yaşam alanlarını görünür bir aktivist olması gerekmiyor. Vatandaşlar sağlanıyor. Böylece sistemli bir şekilde kılmak, sahadan edindikleri gözlemleri ortak bulunuyor. Değerlendirmede temiz suya ve barinaktakip.com üzerinden illerindeki barınakları barınakların durumu takip edilmiş oluyor. Konuyu bir sistemde toplamak ve aynı barınağın farklı beslenmeye erişim, yaşam alanı yeterliliği, hijyen inceleyebilir ve ücretsiz/anonim hesap oluşturarak platformun kurucuları Batuhan Özgür Özdemir, tarihlerdeki durumunu karşılaştırılabilir hale koşulları, hasta/yaralı hayvan varlığı, ihmal veya gözlemlerini sisteme ekleyebilir. Gönüllülerden Begüm Ünal, Nihan Akkaş, Sena Gürdoğan ve getirmek. İlk aşamada önceliğimiz barınakların istismar belirtileri ile personelin yaklaşımı esas beklediğimiz şey, ziyaret sırasında gördüklerini İrem Zeybek ile konuştuk. kapsamlı bir envanterini oluşturmak, düzenli alınıyor. Temiz suya erişilememesi veya hasta olabildiğince somut, dikkatli ve tarafsız biçimde l BarınakTakip platformu nasıl ortaya çıktı? Sizi ziyaretleri teşvik etmek ve tespit edilen sorunların hayvan bulunması “kritik”, bakım eksiklikleri kaydetmeleridir. Biz tek seferlik ziyaretlerden bu siteyi kurmaya iten neydi? Ilk aşamada hangi takip edilebilmesini sağlamak. Uzun vadede bulunması “iyileştirilmeli”, tüm yanıtların olumlu çok, devamlılığı olan bir gönüllü ağı kurmak kritik sorunları çözmeyi hedefliyorsunuz? olması ise “güvenli” kategorisini oluşturuyor. ise sorunların giderilip giderilmediğini izleyen, istiyoruz. Yüzlerce kişinin yaptığı ziyaretler ortak BarınakTakip, hayvanların barınaklara gerektiğinde hukuki başvurulara dayanak Bir barınağın güncel durumunu yayımlanması bir sistemde buluştuğunda hayvanların yaşam götürüldükten sonra hangi koşullarda oluşturabilecek kayıtların tutulmasını kolaylaştıran onaylanmış en son ziyaret raporu belirlese de koşullarına ilişkin çok daha güçlü bir toplumsal yaşadıklarının ve akıbetlerinin yeterince şeffaf ve kamu kurumlarının hesap verebilirliğini geçmiş kayıtlar silinmiyor. Amacımız barınaklara hafıza oluşabilir.
Subscribe Login
Home Subscription Packages Publications Help Contact Türkçe
x
Find from the following publications
Select all
|
Clear all
Find articles published in the following date range
Find articles containing words via the following methods
and and
and and
Clear