Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
15 KASIM 2026
3
Melek Reşit, Sivas’tan Anadolu’nun farklı kentlerine yayılan kadın örgütlenmesinin öncülerindendi
Bireyde ve toplumda
trikotillomani
Vatanı savunan
rikotillomani, bireyin
farkında olmadan,
durduramadığı biçimde
kirpiğini, kaşını, en çok
T da saçını yolmasıdır. Önce
bireysel boyuttaki trikotillomaniden
kadınların öncüsü
söz etmek daha sonra da bu kavrama
alışılmışın dışında toplumsal bir anlam
PROF. DR.
elek
yüklemek istiyorum.
ÜSTÜN
Reşit, 26
Bir kişinin çoğunlukla saçlarını,
DÖKMEN
Kasım
bazen kirpiklerini, kaşlarını,
1919
kollarındaki kılları sürekli olarak,
Mgünü
farkında olmadan koparması durumu bir tür ruhsal
Sivas Valiliği’ne girer,
bozukluktur. Buna “trikotillomani”, günlük dilde “saç
yanında birkaç kadın,
yolma hastalığı” adı verilir. Bu rahatsızlıkta kişi bilinçli
elinde dilekçesiyle
olmadan kıllarını koparır, neden sonra fark ettiğinde TOLGA
koridorda ilerler, ilgili
ise kılları yolunmuş alanı görüp üzülür. Nadir olarak
odaya girer. Görevli,
AYDOĞAN
koparılan kılların yenmesi de söz konusudur, bu duruma
Melek Reşit’i süzerken
ise “trikofaji” adı verilir. Trikofajinin halk arasındaki elinde tuttuğu evrakı
fark eder. “Buyurun” diyerek ayağa kalkar.
ismi, “Rapunzel sendromu”dur.
Melek Hanım dilekçeyi uzatır:
Daha çok çocuklarda ve ergenlerde görülen
“Kurmak istediğimiz cemiyetin başvuru
trikotillomaniye yetişkinlerde de rastlanır. Bu rahatsızlık
istidası ve bu da nizamnamesi”.
obsesif kompülsif bozukluklarla yakından ilişkilidir. Melek Reşit, çocukları ve Reşit Paşa’yla birlikte
Görevli dilekçeye bakar, başını kaldırarak
Trikotillomani dürtü kontrolü eksikliğiyle de ilişkilidir,
sorar:
Paşa’ya destek veriyor. Melek Reşit de
Vatan Cemiyeti”nin şubeleri Sivas Kangal,
özellikle stres ve kaygı durumlarında ortaya çıkar.
“Kurmak istediğiniz cemiyetin amacı
Sivas’ta Anadolu Kadınları Müdafaa-i
Konya, Burdur, Yozgat, Pınarhisar,
Trikotillomani’nin ve trikofajinin psikiyatrik ve
nedir?”
Erzincan, Eskişehir, Kayseri, Amasya Vatan Cemiyeti’ni kuruyor. Cemiyetin
psikolojik tedavisi mümkündür.
Melek Reşit kararlı bir şekilde,
Burdur, Kayseri, Bolu ve Erzincan’da açılışında da olduğu gibi insanları
“Amacımız bu kutsal vatanın kurtarılmasına
açılır. Bu cemiyetler cephedeki askerlere yüreklendiren nutukları var, “Ya istiklal ya
TOPLUMSAL TRİKOTİLLOMANİ
küçük bir katkı. İşlemleri başlatın efendi!
giysi sağlanması, kimsesiz çocuklara ölüm” ifadesini ilk kullanan Melek Reşit
Mevcut literatürde toplumsal trikotillomani tanımı
Bugün Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan
yardım, kurban derilerinin nakde çevrilerek Hanım oluyor. Reşit Paşa da Atatürk’e
yoktur, bireysel trikotillomani tanımı da yoktur. Bazı
Cemiyeti’ni kuruyoruz!” der.
orduya bağışlanması gibi çalışmalar destek veriyor kongre döneminde. 23 Nisan
kişilerde görülen bu soruna sadece, “trikotillomani”
Dilekçeyi verdikten iki gün sonra Sivaslı
yürütür. 1920’de Ankara’da meclis açılınca Reşit
denir. Ben bu rahatsızlığın yalnızca bireylerde değil
kadınları Numune Mektebi’nde toplar,
Paşa milletvekili oluyor, sonra Kastamonu
toplumlarda da bulunduğunu düşünmeye başladım. Saç
KEMAL PAŞA İLE YAZIŞMALARI
kürsüye çıkar, “İstiklalini kaybeden bir
valiliğini tercih ediyor. Buraya gittikten
yolma hastalığının özüne bakalım.
millet, en büyük rahata nail olsa bile artık Melek Hanım, kuruluş ardından
sonra anneannemiz vatan için çalışmaya
Saç yolma hastalığında kişi farkında olmadan, kendini
o memleketin sahibi değildir, esiridir” cemiyetin amacını Ankara’daki Mustafa
devam ediyor. İnebolu’ya gemilerle gelen
durduramadan vücut kıllarını yolar. Yani kendi kendine
diyerek işgali kabul etmeyeceklerini, Kemal Paşa’ya telgraf ile bildirir. Ayrıca
ve Anadolu’nun içlerine sevk edilen
zarar verir. Toplumlarda da yüz binlerin yaptığı buna bağımsızlık yolunda savaşacaklarını ilan Türk kadını olarak istiklal uğrunda
silahların dağıtımında çalışıyor. Bu resmi
eder. Ardından da padişaha, sadrazama ve verilecek her türlü görevi yapmak
benzer davranışlar vardır. Çok sayıda insan içinde
belgelerde yazmaz, aile içinde anlatılır.
dahiliye nazırına telgraf çekerek işgale karşı istediklerini ilan eder. 13 Aralık 1919
yaşadığı ülkeye, dolayısıyla da kendisine zarar verecek 1924’te Reşit Paşa yaşamını yitirdikten
mücadele edilmesi gerektiğini vurgular. günü Mustafa Kemal Paşa, Melek
davranışları durdurulamaz bir iştahla tekrarlar. Bu sonra da Melek Hanım beş çocukla
Reşit başta olmak üzere Türk kadının
Melek Hanım’ın başvurusu 9 Aralık 1919
Göztepe’deki Reşit Paşa’nın köşkünde
duruma, “toplumsal trikotillomani” ismini vermek
bu hareketini kutlarken erkeklere de
günü valiliğin onayıyla resmen kabul edilir
yaşıyor ama maddi açıdan zorlanıyorlar.
istiyorum. Bu duruma örnekleri şöyle sıralayabiliriz:
örnek teşkil ettiğini belirtir. Ayrıca
ve cemiyet faaliyete geçer.
Dönemin paşalardan birinin hanımı
Çevre sorunu: Kentlerimizde yere izmarit atılıyor,
Mustafa Kemal Paşa yabancı devletlere
durumlarını görüyor ve Atatürk ile Bursa’da
piknik alanlarında çöp açıkta bırakılıyor. Singapur’da
YÜREĞİNDEKİ VATAN SEVGİSİ
telgraf yoluyla Türk halkının uğradığı
bir görüşme ayarlıyor. Atatürk, Melek
yere çöp atmak, hatta sokakta sakız çiğnemek yasaktır.
Melek Reşit, Milli Mücadele döneminde
haksızlıkları duyurmalarını, İtilaf Devletleri
Hanım’ın Sivas’taki çalışmalarını bildiği
Singapur’da yıllık milli gelir ABD’den yüksektir.
Mustafa Kemal Paşa’nın yanında yer
temsilcilerine protesto
için bu kez milletvekilliği teklif ediyor.
Ülkemizde varoşlardaki, kasabaların çevresindeki
alan Sivas Valisi Reşit
telgrafları çekilmelerini
Ancak Melek Reşit, “Paşam teşekkür
evlerin çoğunlukla sıvaları, boyaları, badanaları yoktur.
Paşa’nın eşidir. 4 Eylül
ister. Melek Reşit bu
ederim ama çocuklarımı okutmam lazım”
Köylerimiz Avrupa köylerinden çok farklıdır, içlerinde 1919 günü Sivas Kongresi
istekleri organize ederek
diyerek teklifi geri çeviriyor. Atatürk de
düzenlenirken Melek
tezeklikler vardır. Dünyanın asbestli gemileri ülkemizde
yerine getirir.
“Peki neye ihtiyacınız var” diye sorunca
Hanım da yaşananları
sökülmektedir. Bütün bunlar küçük gözüken ama aslında Melek Reşit’e ilişkin
Melek Hanım, “Çocuklarımın iyi eğitim
yakından takip eder. Yüreği
bilinmeyenleri ise geçen
devasa bir çevre kirliği yaratan kendine zarar verme, bir
almalarını istiyorum” yanıtını veriyor.
vatan sevgisiyle dolu olan,
günlerde görüştüğüm
tür toplumsal trikotillomani davranışlarıdır.
Bu konuşmanın üzerine Atatürk savaşta
işgal karşısında çaresizce
torunları şöyle anlattı:
Pipetçi pazarlığı: 1990’lı yıllardı sanırım, ülkemizde devlete katkı sağlamış kişilerin öksüz ve
beklemek yerine harekete
Esra Ulusoy:
bankaların içini boşaltan 40, 50 hortumcu olduğu yetim kalan çocuklarının devlet tarafından
geçmeyi yeğleyen Melek
Anneannem Melek
okutulmasına ilişkin bir yasanın çıkmasını
söyleniyordu. Ben de “Kırk hortumcu var ama onbinlerce
Reşit 6 Şubat 1920 günü
Reşit, Sivas Kongresi
sağlıyor. Ardından da Reşit Paşa’nın
de pipetçi var” demiştim. Pipetçi şu demektir: Alıcı 10
yapılan cemiyetin genel
döneminde Mustafa
evlatlarını seçkin okullara yerleştiriyor.
liralık bir malı gösterip, “Fiş almazsam kaça olur” diye
kurulunda kürsüye çıkar.
Kemal Paşa ile görüşme
Atatürk’ün desteğiyle beş kardeş de iyi bir
sorardı, satıcı ise “Fiş almazsanız dokuz lira olur” derdi.
“Vatanımız ölüm halinde
Anadolu olanağı bulmuş.
eğiştim alıyor.”
Alıcı o malı fişsiz dokuz liraya alırdı. Böylece alıcı bir
Kadınları
bir hasta ama vatanımızı
Paşa, memleketin
Melek Reşit Hanım 1958’de yaşamını
Müdafaa-i
lirayı pipetlemiş olurdu, satıcı ise devleti zarara sokmuş,
kurtaracağız” dedikten sonra
kurtarılmasındaki
yitirdi ve Sahrayıcedit Mezarlığı’nda
Vatan
milletin hakkını çalmış olurdu. Ancak hortumcular
da vatan topraklarını bir
zorluklardan,
Cemiyeti defnedilidi.. Bu toprakları “vatan”
ve pipetçiler büyük resmi fark etmezler, verdikleri anneye benzetir. “Anaya
olanakların
tüzüğü
yapanlardan biri de kendisiydi. Kolundaki
devasa zararın farkında olmazlardı. Bu durum da bir tür daha şefkatle bakan, yetersizliğinden söz ederken anneannem
bileziği çıkarıp veren, cephe gerisinde Türk
kız evlattır. İşte hemşirelerim, vatana kolundaki bileziklerini çıkarıp veriyor ve
trikotillomani sayılabilir.
ordusuna destek olan Melek Reşit gibi
vazifemizi ifa edeceğimiz gün bugün, saat
“Paşam Milli Mücadele’ye benim de bir
Borsa soygunu: Eylül 2026’da büyük bir borsa soygunu
isimsiz ve sayısız kahraman Türk kadınları
bu saattir. Sizi bugün bu vazifeye davet
katkım olsun” diyor. Ardından Sivaslı
yaşandı ülkemizde. Bunu yapanlar anlık ihtiyaçlarını,
var. Melek Reşit’lere sonsuz minnet ve
etmekle pek mesudum. Anadolu hanımları
kadınları yanına alıp kapı kapı dolaşarak
kaygılarını gidermiş olabilirler fakat yaptıklarının
saygıyla...
lazım geldiği vakit büyük fedakârlığa da
altın, para ne bulabiliyorsa topluyor ve
borsaya ve ülkeye ne denli zarar verdiğini ya (Melek Reşit’in torunları Esra Ulusoy,
şitap (koşar) ederler” cümlesini kurar.
orduya veriyor. Cemiyetin eylemlerini
Fatin Yüzatlı ve Alp Ulusoy’a teşekkürler).
düşünmediler ya da önemsemediler. Aslında kendilerine
Toplantının ardından toplanan paralar işgal
de Ankara’daki Mustafa Kemal Paşa’ya
de zarar vermişlerdir.
altındaki Maraş ve İzmir’deki yardıma telgrafla bildiriyor.
* B. S. Baykal - “Millî Mücadelede Anadolu
Yolsuzluk: Pek çok yolsuzluk türü vardır. Devletin,
muhtaç kişilere harcanması için Kızılay’a Fatin Yüzatlı: “Melek Reşit Hanım
Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti, A.A.M.
milletin malını çalmak, işe alımlarda liyakate değil,
teslim edilir. sarayda büyümüş, kuzeni II. Abdülhamit’in
Yayınları, 1986.
sadakate önem vermek, yazılı sınavda yüksek puan alanı
Melek Reşit, Sivas’taki kadınları örgütler, eşi “Beşinci İkbal” unvanlı Behice
* N. Aysal, H. Dinçer - Ulusal Bağımsızlık
mülakatta elemek, anayasayı, kanunları kaile almamak,
diğer vilayetteki Türk kadınlarına da Sultan. Vali Reşit Paşa, 12 Adalar valiliği
Savaşı’nın Örgütlenme Aşamasında Melek
“Anayasayı bir defa delmekten bir şey çıkmaz” diye
çağrı yaparak yeni kadın cemiyetlerinin döneminde Melek Reşit ile evleniyor.
Reşit Hanım ve Faaliyetleri, ÇTTAD, XII/24,
düşünmek yolsuzluğa verilebilecek örneklerdir.
kurulmasına öncülük eder. Merkez Sivas Ardından Sivas’a vali olarak tayin ediliyor
2012.
Hasta düşünceler: Psikolojideki bilişsel-davranışçı olmak üzere “Anadolu Kadınları Müdafaa-i ve kongre döneminde Mustafa Kemal * TİTE Arşivi ve Yüzatlı aile arşivi.
yaklaşıma göre “herkes beni sevmeli” şeklindeki
birtakım düşünceler akılcı değildir, bireylerin ruh BERRIN KARADENZI
sağlıklarını bozar. Bence toplumların zihinlerinde ve
berrin.karadeniz@cumhuriyet.com.tr vNDT 2 festival
dillerinde yaşayan bazı cümleler de toplumları hasta
eder. Örneğin, “Ye üzümü sorma bağını”, “Bal tutan sahnesinde
Kültür rotası
parmağını yalar”, “Devletin malı deniz, yemeyen domuz”
ünyanın önde gelen çağdaş
benzeri ifadeler toplumsal düzeni alttan alta kemirir. Etik
Konserden tiyatroya, sinemadan sergiye
dans topluluklarından
D
değerlerden uzak olan masal kahramanımız Keloğlan ise
Nederlands Dans Theater 2
kültür sanat dünyasında bu hafta
günümüzdeki üçkâğıtçıların antropolojik dedesidir.
(NDT 2), 30. İstanbul Tiyatro
öne çıkan etkinlikler…
Hasta toplumlar: Edgerton’un Hasta Toplumlar
Festivali kapsamında, 27
isimli kitabında belirttiği gibi tüm toplumlarda kültürel ve 28 Kasım’da Zorlu PSM
Turkcell Sahnesi’nde izleyiciyle
hastalıklar, bir anlamda kendine zarar verme, toplumsal
buluşacak. Etkinlikte Marco
trikotillomani bulunmaktadır. Kimi kültürde daha az kimi
Goecke’nin “The Big Crying”
kültürde ülkeyi batıracak ölçüde.
ve Jirí Kylián’ın “Sleepless”
v ‘Her Şey isimli koreografileri yer alacak.
* Edgerton, R. B. (1992) - Hasta Toplumlar, Çev. H. Turgut,
Ankara: Buzdağı Yayınevi. v Beirut İstanbul’a
Biraz Yalan’
sahnede
geliyor
İmtiyaz Sahibi:
15 KASIM 2026 SAYI: 1910
ichael Önder’in yazıp yönettiği “Her Şey
eirut, 18 Haziran 2027’de
CUMHURİYET VAKFI adına
n Yayın Koordinatörü
MBiraz Yalan”, 6 Aralık’ta Leyla Gencer
İstanbul’da konser verecek. Blind
B
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN
Genel Yayın Yönetmeni Opera ve Sanat Merkezi’nde sahnelenecek. Berk
Fest kapsamında Bonus Parkorman’da
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN
EVSUN SİNEM ALKAN
Hakman, Damla Sönmez ve Yasin Çam’ın rol
sahneye çıkacak grup, indie-folk ve
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
BETÜL BERİŞE aldığı kara komedi, evliliğini kurtarmaya çalışan
Balkan ezgilerini buluşturan müziğiyle
Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş.
bir oyuncu ile kariyerinde çıkış arayan bir
dinleyiciyle buluşacak. Konserin
AŞ. Yeşilce Mah. Emektar Sk. No-7/A, Kağıthane/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul
Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83.
senaristin kesişen hikâyesini anlatıyor.
biletleri satışta.
e-posta: reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın

