17 Kasım 2026 Salı Türkçe Subscribe Login

Catalog

1 KASIM 2026 3 Dilhan Eryurt’un lise mezuniyetinde Hasan Âli Yücel’den aldığı Nutuk, onu NASA’ya ve Türkiye’de astronominin öncülerinden biri olmaya uzanan yolculuğunda yaşam boyu taşıdığı bir simgeye dönüştü Fütursuz katiller ine kadın cinayetlerinden söz etmek istiyorum. Devlete rağmen, Gözünü göğe diken Y devletin uzaklaştırma kararına rağmen, sokakta, herkesin içinde karısını, sevgilisini öldürenlere “korkusuz katil” denebilir ancak PROF. DR. bu yanlış olur. Korkusuz kavramı ÜSTÜN cesur anlamını da içerdiği için bir Türk kadını DÖKMEN olumlu anlamda kullanılır. Kurtuluş Savaşı’nın şehitlerine, gazilerine “korkusuz” diyebiliriz. Ancak kadın katillerine ıl 2018, bahar ayları. korkusuz yerine “gözü dönmüş” veya “fütursuz” Hâkim Cemal Fazıl demek daha doğru olur. Fütursuz, hiçbir gücü, hiçbir Karakaş bir cumartesi otoriteyi kaile almayan, kural, kanun tanımayan, başına sabahı Ankara Kızılay’da buyruk demektir. Y bulunan Yargıtay binasının Sadece 10-15 sene içinde ortaya çıkan kadın arka cephesinde, geri dönüşüme cinayetleri o kadar çok ki artık hepsini tek tek telaffuz gönderilecek kâğıt atıkların olduğu yerde edemiyoruz. Sadece içlerinden unutamadığımız yüzlerce kitap ve belgenin olduğunu fark eder. Kitaplar arasında 1940’lı yıllarda bazılarını dile getiriyoruz. Bunlardan ikisi: kaleme alınan kimi İngilizce kimi Türkçe EMİNE BULUT CİNAYETİ astronomi, matematik ve fizik kitapları Kırıkkale’de Emine Bulut sokakta, kızının yanında vardır. Ayrıca ODTÜ yazışmaları ve kocası tarafından öldürüldü. Ölmeden önce yaralıyken TÜBİTAK davetiyeleri de dikkat çeker. kızı “Anne lütfen ölme” dedi. Emine Bulut kızını O an kitapların arasında bir de Nutuk tek başına yetiştiriyordu, kızcağız hayatının en kritik görür. Açar, ilk sayfasında Hasan Âli anında nezaketi elinden bırakmamıştı, lütfen demişti. Yücel’in imzası bulunmaktadır. Karakaş, Bu olay, bu dünyada “Keşke bilmeseydim” dediğim bazı kitapları, belgeleri olaylardan birisidir. alarak geri dönüşüme gitmekten kurtarır. Eve ŞERİFE GEZER CİNAYETİ ulaşınca Nutuk’u açar 29 Ağustos tarihli Cumhuriyet gazetesinde ve 15 Ekim 1942 tarihli “Elinde Çayla Öldürdü” başlıklı haberde İstanbul’da Hasan Âli Yücel’e ait Şerife Gezer’i aylardır taciz ve tehdit eden Hakan imzalı yazıyı okur: Sayacı’ya mağdurdan uzaklaştırma hükmü verildiği “Gönlümün bütün Eryurt, 1959’da Uluslararası Atom paralel olarak ODTÜ fizik bölümünde ancak saldırganın sokakta Şerife Gezer’i tabancayla dileği, sizin de Enerji Ajansı’ndan (IAEA) aldığı burs ders verir. 1973’te, “Ülkeme dönmek, TOLGA öldürdüğü yazıldı. gireceğiniz meslekte ile Kanada’ya gider. Burada Chalk öğrendiklerimi gençlere aktarmak, bilim AYDOĞAN Kamera kayıtlarına göre Şerife Gezer’in ve ileri hayatınızda River Atom Enerjisi Laboratuvarı’nda insanı yetiştirmek arzusundaydım” yalvarmalarına rağmen katil bir elinde çay bardağı, bir Atatürk gibi Türk astrofizikçi Alastair Graham Walter diyerek dönüş yapar, ODTÜ’de elinde tabanca olduğu halde meydanda döne dolaşa milletine büyük hizmetler etmeniz ve Cameron ile çalışır. Cameron, Eryurt’un mağduru fütursuzca vuruyor. Görülen o ki verilen astrofizik anabilim dalını kurar. insanlığa milletiniz yolundan büyük yeteneğini fark ederek evrende oluşan uzaklaştırma kararı işe yaramamıştır. Peki bu karar TÜBİTAK’ın desteği ile I. Ulusal faydalar ve bahtiyarlıklar getirmenizdir. ilk yıldızların iç yapılarını araştırılmasını niçin işe yaramamıştır? Astronomi Toplantısı’nı düzenler ve Maarif Vekili Yücel” ister. Eryurt burada bilgisayar yardımı Bu durumda akla iki seçenek gelmektedir. Birincisi 1940’larda derece yapan öğrencilere ile matematik, fizik ve astronomi gelenekselleştirir. Eryurt 1988-1993 uzaklaştırma kararı iyi uygulanmamıştır. Teknolojinin bakanlık tarafından Nutuk hediye bilgilerini kullanarak yıldız yapılarını yılları arasında ODTÜ Fen - Edebiyat bunca geliştiği çağda bir saldırganı bir mağdurdan uzak edilirken Karakaş’ın bulduğu Nutuk inceler. Ardından da Indiana Üniversitesi Fakültesi’nin dekanlığını üstlenir. tutmanın elektronik yolla mümkün olması gerekirdi. da Yücel’in imzalayıp öğrenci Dilhan Goethe Link Rasathanesi’nde gözlemler 1991’de ise ODTÜ arazisinde bir yıldız Akla gelen ikinci seçenek ise şudur: Eğer Eryurt’a hediye ettiği Nutuk’tur. yapar, Prof. Dr. Marshall Wrubel ile gözlemevinin kurulmasında görev engelleyici değilse boşuna uzaklaştırma verilmemeli, Yücel’in temennisi gerçek olur, çalışır. National Academy of Sciences uzaklaştırmayı gerektiren durumlarda potansiyel alır. 1988-1992 yılları arasında Türk Dilhan Eryurt hem yurduna hem de (Ulusal Bilim Akademisi) merkezinden saldırgan hapse atılmalıdır. “Suç işlemeden hapse Astronomi Derneği’nin başkanlığını dünyaya yararlı bir aldığı bursla da NASA’nın atmak kanuna aykırıdır” derseniz, o zaman ya insana dönüşür, üstlenir. Ayrıca Eylül 1997’de Antalya Goddard Uzay uzaklaştırmayı etkili hale getirmelisiniz ya da kanunu Türkiye’nin ilk Araştırmaları Bakırlıtepe’deki TÜBİTAK Ulusal değiştirmelisiniz. Ortada mağdurun feda edilmesi gökbilimcilerinden Enstitüsü’nde Gözlemevi’nin açılmasına katkı sağlar. seçeneği olmamalıdır. ve de NASA’da görev yapar. Aslında hem uzaklaştırmayı etkin hale getirmekte çalışan ilk Türk EN ANLAMLI ÖDÜLÜM NUTUK hem de bazı yasalarda değişiklik yapmakta yarar vardır. NASA’DAKİ kızı olur. Eryurt, meslek yaşamında NASA Mahkemede kravat takan kadın katillerinin iyi halden GÖREVİ Apollo Başarı Ödülü, New York indirim almaları toplumun vicdanını yaralamaktadır İZMİR’DEN Dilhan Eryurt Astronomi Kulübü Onur Belgesi, ancak hiç kimse ortaya çıkıp bu gibi durumlarda iyi ANKARA’YA Goddard’a girmesi hal uygulamasının kaldırılmasını milletvekillerinden TÜBİTAK Bilim Ödülü, TÜBA Şeref Dilhan Ezer ile NASA’da istemiyor. Bu noktada da “Söylenir ama söylemez Eryurt, 29 Kasım 1926’de İzmir’de üyeliği gibi saygın ödüllere değer çalışan ilk Türk kızı unvanını elde ilkesi” gündemdedir. dünyaya gelir. Babası Abidin Ege, eder. Öte yandan enstitüde çalışan tek görülürken yıllar sonra verdiği bir Şerife Gezer cinayetinde de KCDP (Kadın Cumhuriyetin kuruluş yıllarında kadın astronom olur. Eryurt, astrofizikçi röportajda aldığı en anlamlı ödülü şöyle Cinayetlerini Durduracağız Platformu) yine elinden ziraat alanında çalışmalar yaparak A. Graham Walter Cameron ile burada açıklayacaktır: geleni yapmaya çalıştı. Bu konuda iyi niyetle çabalayan Ege Üniversitesi’nin de temelini yeniden çalışma olanağı bulur. Güneş “En değerli ödül liseyi bitirdiğim avukatlar, sivil toplum örgütleri var. Ancak bunlar oluşturan Yüksek Ziraat Mektebi’nin sistemi üzerine araştırmalar yapar, zaman dönemin Milli Eğitim Bakanı ne yazık ki yeterli olmuyor. İyi niyetli gönüllülerin kurucusudur. Baba Abidin Bey yaptığı önemli bir tespit Apollo projesine Sayın Hasan Âli Yücel tarafından verilen çabalarının ötesinde siyasilerin, kanunların ve devletin Ankara’da görevlendirince Dilhan katkı sağlar. Eryurt bunu şöyle anlatır: etkin olması gerekiyor. 2011’de Türkiye Cumhuriyeti Eryurt’un da çocukluğu Ankara’da geçer. büyük Nutuk’tur. Bu sözler benim “Araştırmamız Güneş’in ilk İstanbul Sözleşmesi’ni imzaladı, 2021’de ise bu Mimar Kemal İlkokulu’nda, sonra da yaşamımdaki devirlerinde sözleşmeden çekildi. Oysa bu sözleşme kadınları aile Ankara Kız Lisesi’nde okur. Peşinden daha sıcak başarılı Eryurt ve astrofizikçi içindeki ve dışındaki saldırganlara karşı koruyordu, de İstanbul Üniversitesi’nde yüksek olduğunu, Alastair G. W. Cameron. hizmetlerin caydırıcıydı. Ülkemizin sözleşmeden çekilmesi matematik lisansı alır. Burada, 1933’teki sonradan de dayanağını kadınlarımızı bu konuda korunmasız bıraktı, en azından “darülfünun reformu” kapsamında görev parlaklığının teşkil eder.” kadınlara saldırının önlenmesinin çok da önemli yapan Alman bilim insanları ve dönemin azalarak Eryurt, olmadığı duygusunu ortaya çıkardı. Herkes İstanbul önemli Türk hocalarından Kerim içinde Sözleşmesi’ne tekrar dönülmesi konusunda elinden Yücel imzalı Erim ve Ali Yar tarafından yetiştirilir. termonükleer geleni yapmalıdır. Matematiği çok seven Eryurt kendisini o Nutuk’u reaksiyonların daha da geliştirmek ister, “Matematiğin başlaması daha değerli, BU CİNAYETLER NASIL ÖNLENİR? tatbik edileceği bir alanı aradım ve ile bugünkü daha anlamlı Yine aynı soru var karşımızda: “Bu cinayetlerin onu astrofizikte buldum, böylece durumuna ve daha özel temel sebepleri nedir ve bunları nasıl önleriz?” hem matematiği kullanabiliyorsunuz geldiğini görür çünkü Olaya bağlantısallık ve yaşamdaşlık kavramları hem de doğa olaylarının oluşunu izah gösterdi. açısından bakarsak bir sorunu tek bir çözümle Atatürk’ün edebiliyorsunuz” diyerek astrofiziğe Dünya, gideremeyeceğimizi görürüz. Bir sorunun pek çok bu eseri çağdaşlığa giden yolun da bir yoğunlaşır. Güneş’in parlak zamanında oluşmuşsa nedeni vardır. Kadın katillerine verilecek cezaların 1943’te Ankara’da fen fakültesi, bir yıl rehberidir. gezegenimizi oluşturan maddeler artırılması, iyi halden yararlandırılmaması bir çözüm sonra da Ankara Üniversitesi bünyesinde Eryurt’un astronomi ve astrofizik onbinlerce yıl yüksek sıcaklıklarda olarak görülebilir. Ancak tek başına işe yaramaz, astronomi bölümü kurulur. 1946’da da kalmışlardır. Bu da Dünya’nın fiziksel alanındaki çalışmaları Türk kadınları hatta İstanbul Sözleşmesi de tek başına çözüm bölümünün başına gökbilimci Tevfik ve kimyasal özellikleri üzerinde bir için bir yol gösterici olur. Yaşamını değildir. Çözüm derinlerdedir. Fütursuz kadın katilleri Oktay Kabakçıoğlu getirilirken Dilhan etki yapmıştır. Bu özellikler Dünya’nın yitirmeden önce Yargıtay üyesi muhtemelen anneleri ve babaları tarafından yeterli Eryurt iki yıl boyunca Kabakçıoğlu’nun uydusu olan Ay için de geçerlidir. eşi Hâkim Sabahattin Eryurt ile ve tutarlı sınır konulmadan büyütülmüş çocuklardır. asistanlığını yapar. Apollo uzay aracı ile Ay Babalar üç yaşındaki oğullarına, “Haydi annene bi vur, biriktirdikleri parayla Erzurum’da 1953’te de yolculuğuna tükür” diye akılları sıra şaka yaptıklarında, hiç farkında ABD’ye yüksek öğrenci yurdu ve okul yaptırır. Eryurt, çıkacak olan olmadan geleceğin fütursuz katillerini yetiştirirler. lisans için Atatürk’ün açtığı çağdaşlığa giden o astronotların Erkek çocuktur diye oğullarına sınır koymayan anneler gider, Michigan karşılaşacağı yolu izler ve bir Türk kadınının dünya de erkek egemen düzenin bu tavrını pekiştirirler. Üniversitesi’nde ortamlar çapında neleri başarabileceğini gösterir. Güvenli bağlanmayla yetiştirilmeyen çocuklar kendileri Astronomi açısından Yani Yücel’in imzaladığı o Nutuk’taki ve toplum için sorun yaratırlar. Enstitüsü Müdürü önem öğüdü yaşama geçirir. Yaşamı boyunca Ülkedeki siyasetçiler arasındaki tüm kavgalar Prof. Dr. Leo taşıyordu.” Atatürk’e sonsuz bir şükran duyan ve toplumun gerilmesine yol açmaktadır. Buna bir de Goldberg’in Neil ekonomik sıkıntılar eklendiğinde basit önlemlerle Türk kızlarına örnek olan Dilhan Eryurt çalışır. Armstrong üstesinden gelinemez fütursuz saldırganlıklar ortaya Michigan’da 13 Eylül 2012 günü yıllarca gözlemlediği 21 Temmuz çıkmaktadır. kalabileceği o göğe yükselir. günü Ay’a halde Ankara’ya ayak basar Eryurt, ODTÜ’deki odasında dönerek astrofizik ve o adımı KAYNAKÇA: İmtiyaz Sahibi: 1 KASIM 2026 SAYI: 1908 anabilim dalında “Bir insan için küçük, insanlık için İ. Küçük - TJAA dergisi, sayı 1, 2020. CUMHURİYET VAKFI adına n Yayın Koordinatörü doktorasını tamamlar. Başındaki hoca büyük bir adım” olarak değerlendirir. ALEV COŞKUN DENİZ ÜLKÜTEKİN C. F. Karakaş - ODTÜ’lüler Bülteni, ise ünlü astrofizikçi Egbert Adriaan Genel Yayın Yönetmeni n Reklam Genel Müdürü Eryurt, bu araştırmalarıyla Apollo Temmuz-Ağustos 2019. MİNE ESEN EVSUN SİNEM ALKAN Kreiken’dir. Kreiken günümüzde projesine katkı sağladığı için Apollo Sorumlu Müdür A. Akoğlu - Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr de faaliyette olan Ahlatlıbel’deki BETÜL BERİŞE Başarı Ödülü’ne layık görülür. 1997. Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yayın ve Teknik Hiz. Tic. A.Ş. gözlemevinin kurulumu için Türkiye’de AŞ. Yeşilce Mah. Emektar Sk. No-7/A, Kağıthane/İstanbul Yenibosna Merkez Mh. 29 Ekim Cd. A1 Apt. No:5/902 Bahçelievler-İstanbul TÜRKİYE’DEKİ ÇALIŞMALARI İ. Kalaycıoğulları - TÜBA Günce, Eylül Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 (Vizyonpark 2. Plaza B-1 Blok Kat:9 No:81-82) Tel: 0212 454 32 90-0212 454 34 83. görev alır, ismini taşıyan Kreiken e-posta: reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611 Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın Gözlemevi de Ağustos 1963’te açılır. 1968’de NASA’daki çalışmalarına 2010.
Subscribe Login
Home Subscription Packages Publications Help Contact Türkçe
x
Find from the following publications
Select all
|
Clear all
Find articles published in the following date range
Find articles containing words via the following methods
and and
and and
Clear