Catalog
Publication
- Anneler Günü
- Atatürk Kitapları
- Babalar Günü
- Bilgisayar
- Bilim Teknik
- Cumhuriyet
- Cumhuriyet 19 Mayıs
- Cumhuriyet 23 Nisan
- Cumhuriyet Akademi
- Cumhuriyet Akdeniz
- Cumhuriyet Alışveriş
- Cumhuriyet Almanya
- Cumhuriyet Anadolu
- Cumhuriyet Ankara
- Cumhuriyet Büyük Taaruz
- Cumhuriyet Cumartesi
- Cumhuriyet Çevre
- Cumhuriyet Ege
- Cumhuriyet Eğitim
- Cumhuriyet Emlak
- Cumhuriyet Enerji
- Cumhuriyet Festival
- Cumhuriyet Gezi
- Cumhuriyet Gurme
- Cumhuriyet Haftasonu
- Cumhuriyet İzmir
- Cumhuriyet Le Monde Diplomatique
- Cumhuriyet Marmara
- Cumhuriyet Okulöncesi alışveriş
- Cumhuriyet Oto
- Cumhuriyet Özel Ekler
- Cumhuriyet Pazar
- Cumhuriyet Sağlıklı Beslenme
- Cumhuriyet Sokak
- Cumhuriyet Spor
- Cumhuriyet Strateji
- Cumhuriyet Tarım
- Cumhuriyet Yılbaşı
- Çerçeve Eki
- Çocuk Kitap
- Dergi Eki
- Ekonomi Eki
- Eskişehir
- Evleniyoruz
- Güney Dogu
- Kitap Eki
- Özel Ekler
- Özel Okullar
- Sevgililer Günü
- Siyaset Eki
- Sürdürülebilir yaşam
- Turizm Eki
- Yerel Yönetimler
Years
Our Subscribers Can Login And Read Original Page
I Want To Register And Read The Whole Archive
I Want To Buy The Page
21 ARALIK 2025
3
(Soldan sağa) Hasan Âli Yücel, İsmet İnönü ve İsmail
Hakkı Tonguç şiir okuyan bir öğrenciyi dinliyor.
Yine
PROF. DR.
ÜSTÜN
DÖKMEN
astroloji
eçmişte değil, öncelikle üç boyut
astrolojinin sıfır üzerine yerleşmiştir. Yani
olduğu, akıldışı, yay burcunun bir yıldızı
bilimdışı bir şuradaysa diğer yıldızı çok
G şey olduğu daha uzaktadır. Üç boyuttaki
Hasan Âli Yücel çocukları Canan Yücel
konusunda çok makale
yıldızları iki boyut üzerinde
ve Can Yücel’le birlikte.
yazdım, konuşma yaptım.
gibi gösterirseniz ortaya ne
Sanırım sınırlı bir kesim
yay çıkar ne de başak.
üzerinde etkili oldu ama
Üstelik gök yüzü ışık
yaygın olarak insanlardaki
fosilidir. En yakın yıldızın
astroloji sevdasını
ışığı dört yılda gelmektedir
Gülümser Yücel:
değiştirmedi. Yılbaşı
dünyaya, kimininki
geliyor, yine kanallara
onlarca yılda gelmektedir.
sözde astrologlar çıkacaklar
Yani dördüncü boyut söz
yeni yılda neler olacağını
konusudur.
anlatacaklar. Bazı televizyon
Astrologlar gökteki
kanallarında her ay düzenli
yedi yıldızı kendilerince
Babamın adı
olarak astrologlar çıkıyor.
birleştiriyorlar, ortaya avcı
17 Aralık, Hasan Âli (Elektrik israfı)
takım yıldızı çıkıyor. Ancak
Bazı konferanslarımda
avcının kafası, eli, kolu,
Yücel’in doğum günüydü.
astroloji diye bir şey
oku, yayı yoktur. Aynı yedi
Oğlu Can Yücel’in
olmadığını anlatıyorum,
yıldızı ben birleştiriyorum,
kanımca ispat ediyorum,
Ali değil Âli
ortaya ütü masası çıkıyor.
ifadesiyle, “Çağın en güzel
kaynaklar gösteriyorum ve
gözlü maarif müfettişi”ydi MUĞLAK
kendimi iyi hissediyorum.
u Biz babanızı “Milli Eğitim bakanı”
Ancak konferans çıkışında HİPOTEZLER
o. Yücel, Cumhuriyetin
olarak tanıyoruz, sizse “baba” olarak...
anlattıklarımın fazlaca işe Bazen televizyon
Yücel, nasıl bir babaydı? ilanı ile başlatılan eğitim
yaramadığını anlıyorum.
kanallarına bir sözde
Babam hem sert hem de yumuşak
Ben “Astroloji yoktur”
astroloji uzmanı çıkıyor,
hamlesinin önemli
bir insandı. Bize karşı çok
diyorum, bazı değerli
belli kişiler için yorumlar
şefkatliydi ama bir bakarsınız barut temsilcilerinden
izleyicilerim “Hocam hiç
yapıyor. Genelde şu ifadeleri
gibi olurdu. Annem “Babanız eve
mi yok” diyorlar. Bazen kullanıyorlar: “Önümüzdeki
biri oldu. Doğum
geliyor” dediği zaman kendimize
de astrolojinin gerçekçi ay bu kişiyi işinde belirli
çeki düzen verirdik. Babamla gününün hemen
ve bilimsel olmadığını zorluklar bekliyor ancak bazı
konuşacağım zaman önceden
anlattığımı sanıyorum,
kolaylıkların ortaya çıkması
ertesinde Yücel’in
ne söyleyeceğimi tasarlar,
çıkışta bazı izleyicilerim
da mümkündür.” Bu çift
yanına öyle gider konuşurdum. kızı Gülümser
“Hocam burcunuz ne?”
uçlu bir hipotezdir, bilimde
Evlatlarını çok severdi tabii.
diye soruyorlar. Niçin böyle
geçerliliği yoktur. Siz yazı
Yücel ile babasını
Abim ve ablamla aramızda 10
oluyor?
mı tura mı atacaksınız, ne
yaş vardı, ben evin en küçüğü ve eğitim tarihi
Psikolojide, “İnsan geleceğini ben bilebilirim
olarak biraz da şımarıktım. Çok
kognitif (bilişsel) cimridir; desem bana inanır mısınız?
açısından önemini
severdi beni. Kimi zaman öğlen
“Sonuçta yazı gelme
bir konuda bir kalıp yargı
evde olursa birlikte öğle uykusuna konuştuk.
edindiğinde yeni gelen ihtimali yüksektir, ancak
yatardık. Onun o şefkatini hep
bilgilerle bu yargıyı test tura gelme ihtimali de göz
hissetmişimdir.
Gülümser
etme zahmetine katlanmaz, ardı edilemez” desem bu
Yücel
yeni gelen bilgiyi ‘yanlıştır’ bir çift uçlu hipotezdir. Her
‘ÇOCUKLAR EVİMİZE GELİRDİ’
Köy Enstitüleri’ne
diyerek reddeder” deriz. iki durumda da ben haklı
u Bakan olarak çocuklara yaklaşımı
Bu insan tercihi gelişmeyi, çıkarım. Çift uçlu hipotezler
yazık ettiler
nasıldı?
gerçeğe yaklaşmayı engeller. bu yüzden bilimsel değildir.
23 Nisan veya 19 Mayıslarda
öğretmen oldu, yazar oldu, çocuk Irk ayırımı, cinsiyet ayırımı,
u Babanız istifa etmeseydi, şartlar
Ankara’ya farklı şehirlerden ASTROGLAR
uygun olsaydı ve 5-10 yıl daha yetiştirdi. Bu proje devam etseydi
mezhep ayırımı, astroloji
çocuklar gelirdi. O zamanlar
NEYİ BİLDİLER?
görevde kalsaydı Türk eğitimi bugün köydeki herkes okutulmuş olacaktı.
sevdası temelde birtakım
stadyumda gösteriler yapılırdı,
hangi noktada olurdu?
Türkiye’nin eğitim sorunu da Televizyonlarda
kalıp yargılara dayanır.
hazırlıkları günler öncesinde
Bakın Köy Enstitüleri 17 bin
halledilmiş olacaktı. astrologların son pandemiyi
başlardı. Hatta sokaklarda izciler
ASTROLOJİ
mezun vermiş. Her öğrenci
Köy Enstitüleri’ni kapatmakla çok önceden bildikleri
yürür, trompetler çalar, coşkuyla
mutlaka bir alanda başarılı oldu, ÇÜRÜTÜLDÜ
yazık ettiler. söyleniyor. Bu bir algı
kutlanırdı. Çocukların başlarında
Lawrance Jerome yanılmasıdır. Pandemi
da Beden Eğitim Umum Müdürü
TOLGA
tarafından yazılan “Astroloji öncesinde Uzakdoğu kökenli
Vildan Aşir Savaşır vardı.
Çürütüldü” isimli kitap TC bir küresel salgın olabileceği
AYDOĞAN
zaman trenle gidilirdi. Ben “Temsile gitmek istiyorum” deyince
Babamın çocukları çok sevdiğini
İstanbul Kültür Üniversitesi
dünyadaki pek çok hekim
Sanırsam karayolu yoktu götürür, Bakanlıkta işi varsa mutlaka
bildiği için de kafileler halinde
tarafından yayımlandı.*
tarafından dile getirilmişti.
varsa da tercih edilmiyordu. O zaman
beni götürecek birini ayarlar ve izlememi
Yenişehir’deki evimize getirirdi.
Astrolojinin akla ve bilime
Çünkü bu konuda emareler
Ankara-İstanbul arasında işleyen
sağlardı. İşte o sayede Madam Butterfly,
Çocuklar sıralanarak babamın elini
aykırı olduğu bu kitapta
vardı. Astrologlar da ortaya
tren olurdu. Hasanoğlan’a gidileceği
La Bohème’i falan klasik operaları
öperdi. Babam da onlarla sohbet eder,
uzun uzun anlatılmaktadır.
çıkıp yakında pandemi
zaman da o trenin arkasına babam
babamın teşvikiyle izledim. Sanata ilgimi
varsa sorunları dinlerdi. Bir baba gibi
Astroloji konusunda hâlâ olacak dediler. Bilmediler,
için bir vagon takılırdı. Babam, biz ve
o verdi.
ilgilenirdi.
şüphesi bulunanların bu hekimlerden ipucu aldılar.
bakanlığın çalışanları topluca binilir
u Babanız 1946’da istifa ediyor. kitabı okumalarını öneririm.
u Babanızın bakanlığı döneminde (1938- Her yıl aralık ayında
ve Hasanoğlan’a öyle gidilirdi. Babam
Gerçekleştirmek istediği bir hayali var Söz konusu kitapta astroloji
1946) Yenişehir’de sobalı mütevazı bir evde dünyadaki astrologlar,
oradaki çocuklarla tek tek ilgilenirdi.
yaşadınız. O evde eğitim tarihimiz açısından mıydı, sizinle paylaştı mı? diye bir şey olmadığı
kâhinler dergilere
önemli kararlar alındı mı? Babam bizimle bu gibi konuları konusunda deklarasyon
“önümüzdeki yıl doğal afet
CAN YÜCEL’İN İLK KİTABI
Elbette. Babam çalışma hayatıyla konuşmazdı ama bilirdik aklından bir yayımlayan 192 bilim
olacak, ünlü birisi ölecek”
u Babanız çocukken Mevlevi kültürünü
ev hayatını iç içe geçirmişti. İşini çok şey geçiyor olurdu. Sıkıntılı olduğunda insanından söz edilmektedir.
diye her ihtimale karşı
alıyor. Gençliğinde Darülfünun’da felsefe
severdi. O yüzden gece gündüz demeden “Ben bir hava alayım” deyip çıkardı. Bu kişiler arasında psikoloji
röportaj verirler. Yıllarca
okuyor. Mevlana’nın rubailerini de
çalışırdı. Vekâletteki toplantıların Anlardık ama soramazdık. Belki
camiasının yakından tanıdığı
pek çok şom ağızlı, “Paul
Goethe’nin de biyografisini yazıp yayımlıyor.
benzerleri bizim evde yapılırdı.
annemle paylaşırdı ama çocuklarıyla işle Konrad Lorenz de vardır.
Papa bu yıl ölecek” diye
Doğu ve Batı felsefesine hâkim entelektüel
ilgili konuları konuşmazdı. Annesine
Bazen astrologlar, “Şu beyanatta bulundu. Ben
u Kimler gelirdi mesela?
bir babanın kızı olmak sizi nasıl etkiledi?
çok düşkündü, istifa edeceği zaman
burçtan olanlar önümüzdeki
not ettim. O yıl bitip de
Biliyorsunuz babam, dünya klasiklerini
Açıkçası Hasan Âli Yücel’in evladı
anneciğine danıştı, durumları anlattı ve
ay yatırım yapmasınlar”
papa ölmeyince kimse
tercüme ettirmek için Tercüme
olmak çok zor. Çünkü “örnek” olmak
“Ben istifa edeceğim sen ne dersin” diye
diyorlar. O burçtan olan
ortaya çıkıp da “Hani papa
Bürosu’nu açtı. Eve gelen isimlerin
gibi durum söz konusu. Çok okumalıyım,
sordu. O da dinledikten sonra destekledi.
milyonlarca insan var,
ölecekti” diye bu beyanatları
başında da o kurumun başkanı Nurullah
çok iyi yetişmeliyim diye üzerinizde bir
mensup oldukları burcun
verenlerin yakasına
Ataç ile Sabahattin Eyüboğlu olurdu. Bu
baskı oluyor. Bu baskıyı babam bize u Babanız için Atatürk ne ifade ediyordu?
bu insanları ve onların
yapışmadı. Ancak papa da
iki isim günaşırı bizdeydi. Yine bürodan
asla yapmadı. Fakat evlatları olarak Babam Atatürk’ü seviyordu.
ilişkide bulunacakları
ölümlü olduğu için bir gün
Sabahattin Ali’yi hatırlarım. Babam
Biliyorsunuz Atatürk vefat ettikten sonra
bunun farkındaydık. O da bizlerin iyi
kişileri hangi mekanizmayla
öldü. Bir süre önce bunun
da Can da çok severlerdi Sabahattin
tabutunu taşıyan 12 milletvekilinden biri
yetişmesini yürekten istiyordu ama bunun
etkileyecekleri konusunda
olacağı konusunda tahminde
Ali’yi. Çekingen, utangaç bir mizacı
babamdı. Öldüğünde büyük bir üzüntü
baskıyla olmayacağını da iyi biliyordu.
elimizde veri yoktur. Ayrıca
bulunanlar ortaya çıktılar.
vardı. Orhan Veli de hakeza... Ama o
duyuyor tabii. Hep düşündüm, belki o
Hiçbir zaman bir kitap uzatıp “Bunu
böyle bir hipotezin test
Herkes nasıl bildiler diye
çok sık gelmezdi. Diğer yandan babam
tabutu taşırken Atatürk’e bir söz verdi ve
okuyacaksın!” demedi. Okumamızı
edilmesi mümkün değildir.
hayret etti. Bence ortada
sabah uyanınca direkt vekalete telefon
“Senin yarım bıraktığın ya da yapmak
istediği bir kitap varsa evde onu görünür
Astrolojiyi Sümerler toplumsal bir illüzyon vardı.
açar, Neşriyat Müdürü Namık Bey ile
bir yere bırakırdı. Bir zaman sonra istediğin şeyleri ben yapacağım” dedi.
ortaya attı, eski Yunanlar
konuşurdu. Namık Bey ailemizin bir Sonuçta astroloji
yanımıza gelip “Geçen şurada bir kitap Babam Atatürk’ün eğitim sahasındaki
geliştirdi. Şimdi hâlâ
ferdi gibiydi. Sabah akşam bizdeydi. akıldışıdır, bilimdışıdır.
vardı, okuyabildiniz mi?” diye yoklardı. atılımlarını devam ettirmek ve ileri
burçları oluşturan gök
Babam da bir askeri disiplin içinde gece Astrolojiye inananlar,
Dolaylı olarak yönlendirirdi ama hep taşımak için büyük bir özveriyle gece
cisimlerini iki boyut üzerine
gündüz demeden çalışırdı. Öyle olmasa
astrolojiye benzeyen pek çok
teşvik etti. Misal Can “Yazma” diye gündüz demeden çalıştı.
yerleştirerek çiziyorlar.
böyle güzel işler çıkmazdı. akıldışı şeye de inanabilirler.
şiir kitabı yazmış ama yayımlatamıyor.
u Son olarak babanızın adı “Ali” mi
Çünkü Sümerler gökyüzünü
O zamanlar kimse Can’ı tanımıyordu.
u Çalışanlarıyla arası nasıldı?
Kaynakça
“Âli” mi, karıştırılan bu ifadeye bir açıklık
iki boyutlu zannediyorlardı,
Babamın vekâletten ayrıldığı, parasal
Hepsi donanımlı ve karakter olarak
getirmek ister misiniz?
yıldızların parlaklıklarını,
* Jerome, L. (2009). Astroloji
açıdan iyi olmadığımız bir dönemdeydi.
fevkaladeydiler. Babama karşı büyük
Babamın adı Ali değil Âli’dir. Biz
kadir derecelerini
Çürütüldü. Çev. R. Pekünlü.
O zaman kitap yayımlatmak da pahalı bir
bir sevgi ve saygı beslerlerdi. İşlerini
Türklerde çocuğa isim verileceği
bilmiyorlardı. Aslında İstanbul: T. C. İstanbul Kültür
şeydi. Ama babam, 1950’de Can’ın ilk
de layıkıyla yaparlardı. Babam da
zaman baba soyundan gelen, sevilen,
yıldızlar iki boyut üzerine Üniversitesi yayını.
kitabını cebinden verdiği parayla bastırdı,
onlarla ayrı ayrı ilgilenir, hepsinin
hürmet edilen bir aile büyüğünün adının
o zor şartlarda yaptı bunu. Bu şekilde
üzerine titrerdi. Sorunlarını çözerdi.
verilmesi adettir. Babamın büyük
teşvik etti. Canan’ı da müzik alanında
Çalışanlarına karşı da bir baba şefkatiyle
İmtiyaz Sahibi:
babası da Giresun Görele’den Hasan Âli
21 ARALIK 2025 SAYI: 1863
teşvik etti.
CUMHURİYET VAKFI adına
yaklaşırdı.
Efendi. Dolayısıyla onun Âli’si babama
n Yayın Koordinatörü
ALEV COŞKUN
DENİZ ÜLKÜTEKİN
u Ya sizi? konuyor. Sadece “Âli” de değil, bütün
u Babanızın bir diğer önemli çalışması Genel Yayın Yönetmeni
n Reklam Genel Müdürü
MİNE ESEN
Operayı, tiyatroyu çok severdim. olarak “Hasan Âli”. Bu hep karıştırılıyor.
Köy Enstitüleri’ydi. Ankara yakınlarında
EVSUN SİNEM ALKAN
Sorumlu Müdür
pazar.dergi@cumhuriyet.com.tr
Beni elimden tutup operaya götürürdü. Sabahattin Ali için de benzer bir hata
Hasanoğlan Köy Enstitüsü vardı, siz de BETÜL BERİŞE
Baskı: İleri Basım Mat. Amb. Reklam Tanıtım Yay. ve
babanızla gider miydiniz? 1940’lar Ankara’sında Halkevi çok işitiyorum, “Sabahattin Âli” deniyor. Reklam Yönetimi: Yenigün Haber Ajansı Basın ve Yayıncılık
Teknik Hiz. Tic. A.Ş. Yenibosna Mah. 29 Ekim Cad.
AŞ. Prof. Nurettin Mazhar Öktel Sk. No: 2 34381 Şişli/İstanbul
No:11A/41 Bahçelievler İstanbul Dağıtım: Turkuvaz Dağıtım
meşhurdu. Duvarları işlemeli, gösterişli Oysa ki doğrusu “Sabahattin Ali”
Tabii ki. Oraya gidileceği zaman Tel: (0212) 343 72 74 (20 hat) Faks: (0212) 251 98 68 e-posta:
Pazarlama A.Ş. Yaygın süreli yayın
reklam@cumhuriyet.com.tr Uets: 25999-15079-37611
olacaktır. Babamınsa Hasan Âli Yücel.
evde büyük bir heyecan olurdu. O avizesi olan masal gibi bir sahnesi vardı.

