Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 30 TEMMUZ 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler Tum, bellek ve Savunma hakkı demokr Asİ müc Adeles İ ve hukuk devleti Av. Dr. BAşAr YALTI avunma hakkı, adil yargılanma hakkının Smerkezinde yer alan ve hukuk devletinin Dr. HüseYin ÖzkAHrAmAn gerekir. CHP yalnızca bir varlığını görünür kılan seçim organizasyonu değildir. Eski CHP BaHçEliEvlEr ilçE temel güvencelerden biridir. Cumhuriyetin kuruluş sürecinin Başkanı Bu hak, yalnızca sanığın siyasal taşıyıcısıdır. Türkiye’nin kendisini ifade edebilmesi modernleşme tarihinin, çok aklaşık 50 yıldır siyasetin anlamına gelmemekte; partili yaşama geçişinin, sosyal Yiçinde, farklı dönemlerde aynı zamanda diyalektik demokrasi deneyiminin ve demokratik kitle örgütlerinde bir süreç olan yargılamada, demokrasi mücadelesinin ve siyasi partilerde görev aldım. önemli bir parçasıdır. iddia, savunma ve hüküm Darbeleri, yasakları, parti CHP kutsal bir kurum değildir. arasındaki dengeyi kapatmalarını, ayrılıkları ve Marksist düşünce hiçbir kurumu sağlamaktadır. Savunma yeniden kuruluşları yaşadık. kutsamaz. Hiçbir örgütü Umudun da umutsuzluğun hakkı, yargılamalardaki eleştiriden muaf tutmaz. Ancak da içinden geçtik. Bütün bu keyfiliğe karşı geliştirilmiş hiçbir tarihsel birikimi de yok deneyimler şunu öğretti: en önemli güvencedir. saymaz. Nasıl ki Bolşevik Parti Siyaset, kişilerden çok daha değil, karara götüren süreçte adil yargılanma hakkı İkincisi ise hiçbir hakkın Adaletin eski Mısır ve Rusya tarihinden, ANC Güney büyük; partilerden de daha de aranan bir olgudur. bakımından ağır bir ihlal kötüye kullanılamayacağı antik Yunan’dan beri Afrika tarihinden, Hindistan uzun ömürlü bir toplumsal Bu nedenle yargılama, oluşturmaktadır. Yapılan ilkesidir. Anayasa madde terazi simgesiyle temsili Kongre Partisi Hindistan’ın mücadeledir. suçlama karşısında sanığa uygulamayla İmamoğlu’nun, 13 gereğince haklar ancak de adaletin ancak suçlama bağımsızlık mücadelesinden Bu nedenle bugün CHP etkili bir savunma olanağı hakkındaki iddialara cevap ölçülülük ilkesi çerçevesinde ve savunma arasındaki ayrı düşünülemezse; CHP de üzerine yürütülen tartışmalara sağladığı ölçüde meşruluk verme, savunma delillerini sınırlandırılabilir. Bu açıdan Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş dengeyle sağlanacağına yalnızca bir partinin iç meselesi ve dönüşüm tarihinden ayrı kazanmaktadır. ortaya koyma ve yargılamaya bakıldığında dahi, kapsamlı işaret etmektedir. olarak bakmak mümkün değil. düşünülemez. Avrupa İnsan Hakları etkili biçimde katılma bir iddianame ve çok Hukukun çağdaş anlamda Çünkü mesele yalnızca isimler, Bu nedenle bugün sorulması Sözleşmesi’nin 6. maddesi; olanağı elinden alınmış sayıda suçlama karşısında makamlar ya da genel başkanlık kurumsallaşmaya başladığı gereken soru şudur: Türkiye’nin yarışı değildir. Mesele, bu ülkenin bir suç isnadı altında olmakta, adeta, “biz senin savunmanın yalnızca altı Roma’da savunma hakkı ve demokratikleşme mücadelesi bu demokrasi mücadelesinin bulunan herkesin suçluluğu hakkındaki kararı zaten saatle sınırlandırılması, buna bağlı olarak avukatlık süreçten nasıl etkilenecek? birikimi ve halkın siyasal yasayla sabit oluncaya verdik”, denmektedir. Bu üstelik kendisi böyle bir mesleği belirgin biçimde Emekçilerin, gençlerin, belleğidir. kadar masum sayılmasını, tür haksız uygulamalar hem beyanda bulunmadığı gelişmiştir. Bu durum bize, kadınların, emeklilerin ve Marksist literatür bize öğretir savunmasını hazırlamak Anayasa Mahkemesi’nin halde, İmamoğlu’nun susma hukuk geliştikçe savunma yoksulların umudu bundan nasıl ki siyasal partiler yalnızca için gerekli zaman ve bireysel başvuru üzerine hakkını kullanıldığının hakkının da geliştiğini etkilenecek? üyelerinin toplamından ibaret kolaylıklara sahip olmasını, verdiği kararlarda hem kabulü, savunma hakkının göstermektedir. Dönemin Çünkü siyaset, kişisel değildir. Partiler, belirli sınıfsal kendisini bizzat veya AHİM kararlarında adil özüne dokunan, ölçüsüz, açık kariyerlerin yarış alanına ünlü avukatı Cicero, ilişkilerin, tarihsel koşulların dönüştüğü anda toplumsal seçeceği müdafi yardımıyla yargılanma hakkının ihlali bir müdahale niteliğindedir. bugün dahi savunmanın ve toplumsal mücadelelerin anlamını kaybetmeye başlar. savunabilmesini ve olarak nitelendirilmektedir. Öte yandan savunma örnek avukatı olarak ürünüdür. Bu nedenle bir partiyi tanıkları sorgulayabilmesini Kaldı ki Ceza Muhakemesi hakkının kötüye değerlendirirken yalnızca gösterilmektedir. Savunma d emokrasi mücadelesi bugünkü yöneticilerine ya da güvence altına almaktadır. Kanunu’nun (CMK) kullanılması da hukuk hakkı dendiğinde antik Marx’ın söylediği gibi insanlar güncel tartışmalara değil, Anayasamızda da aynı temelinde, yargılamada iddia düzeni tarafından korunmaz. Yunanda Anaksagoras ve tarihi kendileri yaparlar ancak temsil ettiği tarihsel misyona da güvenceler bulunmaktadır. ve savunmayı dengede tutan Türk Medeni Kanunu’nun Sokrates yargılanmalarını onu kendi seçtikleri koşullar bakmak gerekir. Bu güvencelerin ortak bir anlayış bulunmaktadır. 2. maddesinde yer alan anmadan geçemeyiz. altında yapmazlar. Bugün Dünya siyasal tarihi bunun paydası, yargılamada İddianamenin sanığa dürüstlük kuralı ve hakkın Yaklaşık 2 bin 500 yıl önce Türkiye ağır bir ekonomik krizden sayısız örneğiyle doludur. silahların eşitliği ve çelişmeli tebliği, savunma delillerinin kötüye kullanılması yasağı, yapılan bu yargılamalarda geçmektedir. Gelir dağılımı Almanya Sosyal Demokrat yargılama ilkelerinin toplanmasını isteme, yargılama hukukunda da kalabalık yargıçlar kurulu giderek bozulmaktadır. Emek Partisi (SPD), iki dünya savaşı, korunmasıdır. tanık ve uzman kişilerin dikkate alınması gereken Anaksagoras’ı savunan değersizleşmektedir. Gençler yasaklar ve bölünmeler yaşadı. Türkiye, Avrupa dinletilmesini talep etme, ilkelerdir. CMK’nin Perikles’i ve kendisini geleceklerini başka ülkelerde İngiliz İşçi Partisi onlarca kez Konseyi’nin kurucu birden fazla müdafiyle duruşma düzenine ilişkin aramaktadır. Hukuk devleti savunan Sokrates’i sözünü iç çatışmalardan geçti. Güney aşınmaktadır. Demokratik üyelerinden biri olarak savunma yapma ve tanıklar hükümleri de bu yaklaşımı Afrika’da Apartheid rejimine kesmeden dinlemiştir. Bu kurumlar zayıflamaktadır. karşı mücadele eden ANC’nin (AİHS) ile kurulan ile bilirkişilere soru desteklemektedir. Ancak yargılamalar, savunma Böyle bir dönemde içinde sert ayrılıklar ve büyük Avrupa İnsan Hakları yöneltme hakları bu sistemin daha savunmaya bile hakkına verilen önemin muhalefetin enerjisini kişisel tartışmalar yaşandı. Latin Mahkemesi’nin yetkisini ve temel parçalarıdır (CMK m. başlamamışken yalnızca çarpıcı örnekleridir. hesaplaşmalara harcaması Amerika’da halkçı ve sosyal verdiği kararların geçerliğini 147, 176, 177, 178, 201, 207, yargılamayı hızlandırmak Buna karşılık, insanlık tarihsel bir sorumsuzluk olur. demokrat hareketler defalarca kabul etmiştir. Anayasanın 215, 216 vd). Mahkemenin amacıyla sanığa kısıtlı bir tarihinin karanlık Çünkü hiç kimse Cumhuriyetten bölündü, yeniden birleşti ve 90/son maddesine göre ise yargılama yaparken yasa süre tanınması, bu duruma dönemlerinde, özellikle büyük değildir. Hiç kimse halkın yeniden şekillendi. temel hak ve özgürlüklere ile tanınan bu hakları itiraz üzerine hakkın kötüye ortaçağ engizisyon ortak mücadelesinden büyük Tam da bu noktada siyasetin ilişkin milletlerarası sanığa fiilen kullandırması kullanıldığının kabulü, adil mahkemelerinde, değildir. en zor sorularından biri antlaşmalar iç hukuk gerekmektedir. yargılanma kurallarına insanlar kendilerini Partiler değişir. Liderler karşımıza çıkar: Gitmek mi zor, metinlerinden daha üstün Elbette yargılama aykırılık oluşturmaktadır. gelir ve gider. Ancak halkın savunamadan ağır cezalara kalmak mı? özgürlük, eşitlik ve adalet arayışı bir konumdadır. Anayasa’nın yapılırken duruşmanın Savunma hakkının özü, Bu sorunun herkes için çarptırılmışlardır. Gerek varlığını sürdürür. Kaygımız da geçerli tek bir yanıtı yoktur. 36. maddesine, herkesin, adil düzeni korunmalıdır. sanığın hakkındaki kendi tarihimiz gerekse tam olarak budur. Bir partinin Kimi zaman ayrılmak tarihsel yargılanma hakkına sahip CMK, madde 203 uyarınca iddialara eksiksiz şekilde dünya örnekleri, olağanüstü geleceğinden çok, bu ülkenin bir sorumluluktur; kimi zaman olduğu eklemesi yapılmıştır. duruşmanın düzenini cevap verebilmesini dönemlerin olağanüstü demokrasi mücadelesinin ise bütün eksikliklere rağmen Bu anayasal ve uluslararası sağlama görevi mahkeme sağlamaktır. Bu nedenle mahkemelerinde, savunmaya geleceğiyle ilgileniyoruz. kalıp mücadeleyi sürdürmek çerçeve, savunma hakkının başkanına aittir. Ancak bu kural olarak sanığın önem vermeyen, dönemin Çünkü tarih bize defalarca daha büyük bir sorumluluk yargılama makamlarının yetki, savunma hakkının sözü kesilemez. Kaldı ki siyasal iradesine uygun göstermiştir: Bir hareket hâline gelir. Ancak hangi tercih keyfiliğine bırakılabilecek, özünü ortadan kaldıracak mevzuatımızda sanığın sonuçlar doğuran mizansen kendi içindeki farklılıkları yapılırsa yapılsın, asıl ölçü kişisel usulen tanınmış bir hak biçimde kullanılamaz. (CMK savunmasını zaman olarak yargılamalar sonucunda yönetemediğinde küçülür. kırgınlıklar ya da hesaplar değil; olmadığını, hukuk devletinin m.203/2) Aynı şekilde sınırlayan bir düzenleme de verilen cezaları ve yapılan Küçülen yalnızca örgüt olmaz. o tercihin halka, demokrasiye zorunlu unsurlarından biri delillerin ortaya konulması bulunmamaktadır. Toplumun değişim umudu da uygulamaları, “utanç ve toplumsal mücadeleye ne küçülür. Bugün gereksinim olduğunu açıkça ortaya ve tanıkların dinlenmesi Mahkemeler kazandırdığıdır. verici” örnekler olarak duyduğumuz şey ortak akıl, koymaktadır. bakımından da mahkeme, davaları makul sürede anımsamaktadır. Tarih ne gösteriyor? demokratik mücadele kültürü yargılamayı hızlandırma sonuçlandırmakla ve halkın gerçek sorunlarına İmamoğlu yargılaması Tarih bize gösteriyor ki önemli Adil yargılanma hakkı gerekçesiyle savunmanın yükümlüdür ancak bu odaklanan bir siyaset anlayışıdır. olan bölünmenin ne getirdiğidir. Bu nedenle, günümüzde ve savunma hakkı etkili kullanılmasını yükümlülük, sanığın Eğer Cumhuriyetin ikinci Emekçi sınıfların örgütleri ulaşılan adil yargılanma Yukarıda değindiğimiz engelleyemez. Ceza savunma hakkı kısıtlanarak, yüzyılında güçlü bir demokrasi parçalandığında bundan çoğu hakkı, uzun ve sancılı genel çerçeve, Ekrem yargılamasında amaç, davayı savunma hakkının özü kuracaksak bunu kişisel zaman en fazla sermaye düzeni tarihsel geçmişin İmamoğlu’nun yargılandığı kısa sürede bitirmek değil, zedelenerek yerine sadakatlerle değil; hukukla, yararlanır. Çünkü sermaye deneyimlerine bağlı olarak davada savunma hakkını maddi gerçeğe hukuka getirilemez. Adil yargılanma kurumlarla, örgütlü toplumla örgütlüdür. geliştirilmiş temel bir insan sınırlayan mahkeme uygun yollarla ulaşmaktır. hakkı, yargılamanın ve sosyal adalet mücadelesiyle Devlet aygıtları örgütlüdür. hakkıdır. Bu hakkın amacı, uygulamasının yanlışlığını hızından önce yargılamanın başaracağız. Medyası örgütlüdür. Ekonomik Terazinin dengesi yargılamanın yalnızca Tarih sonunda isimleri değil, ortaya koymaktadır. Çok adilliğini güvence altına güç merkezleri örgütlüdür. sonuçları yazar. Ve yarın tarih usulen yürütülmesini değil, bozulmamalı Sermaye sınıfı kendi çıkarlarını sayıda sanığın bulunduğu, alır. Savunma hakkı, tarih şu soruyu soracaktır: Kim koruma konusunda son derece aynı zamanda hakkaniyete iddianamenin binlerce Hukukumuzda, temel boyunca keyfi yargılamalara Türkiye’nin demokrasi, özgürlük disiplinlidir. Parçalanan ise çoğu uygun, dengeli, tarafsız sayfaya ulaştığı ve kendisine hak ve özgürlüklerin karşı geliştirilmiş en ve sosyal adalet mücadelesine zaman halkın siyasal temsil gücü ve denetlenebilir biçimde çok sayıda suçlama kullanılmasında iki ana ölçüt temel hukuk güvencesidir. katkı sundu? Asıl ölçü budur. olur. sonuçlandırılmasını yöneltildiği bir davada bulunmaktadır. Bunlardan Mahkeme, terazinin Çünkü partiler bölünebilir; ama Bugün CHP üzerine sağlamaktır. Adalet artık İmamoğlu’na tanınan ilki, anayasanın 13. dengesini bozmamalıdır. halkın belleği, demokrasi özlemi konuşurken de meseleye yalnızca yargılamanın savunma süresinin birkaç maddesinde yer alan hakkın Çünkü, “Yanlış hesap ve adalet arayışı bölünemez. bu tarihsel açıdan bakmak sonucunda verilecek kararda saatle sınırlandırılması, özüne dokunma yasağıdır. Bağdat’tan döner.” Ordnaryüs Profesör Sadr Dplomas tarhçs Doç. Dr. Türkye, özellkle son 20 yıllık Maksud Arsal’ın, Tanzmat’ın Hüner Tuncer, Osmanlı’nın son dönemde, hızla şçleşen br yüzüncü yılı nedenyle 1939 dönemnde Avrupa devletleryle toplum yapısına sahptr. yılında kaleme aldığı bu eser, olan lşklern rdelyor, Türkye’dek toplumsal ve laklkten kopan devlet Balkanlar coğrafyasının elden syasal gelşmeler yönetmlernn başına nelern çıkışını özetlyor ve o dönemde kavrayablmek ve geleceğn çok açık şeklde yapılmış olan yanlışlıkları gözler etkleyeblmek çn Türkye şç ortaya koyuyor, laklğe hava gb, önüne seryor. sınıfını tanıyablmek, su gb gereksnmemz olduğunu anlayablmek, davranışlarını tarhsel gerçeklerle kanıtlıyor ve analz edeblmek gerekr. geleceğe ışık tutuyor. 13,5x20,5 / 118 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 200 Sayfa / İnceleme 13,5x20,5 / 303 Sayfa / İnceleme opl