Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 25 TEMMUZ 2026 CUMARTESİ 2 olaylar ve görüşler Bir gün gazeteciler kaybolursa... Dr. Öğr. Üyesi FeryaDe Tokan Şenol büyüyor. ise tam tersidir: Toplumun doğru Gazeteciliğin özü hız değil, bilgiye ulaşmasını sağlamak. Yeditepe Üniversitesi iletişim doğrulamadır. Gazetecilik yalnızca Bu nedenle yapay zekâ gazetecinin FakÜltesi Gazetecilik BölÜm Başkanı bilgi aktarmak değildir. Tanıklık rakibi değildir; gazeteciliğin sınandığı etmektir. Kuşku duymaktır. yeni zemindir. Yapay zekâ internetteki arın sabah uyandığımızı Güç sahiplerine kamu adına bilgiyi yeniden düzenleyebilir. Ama ve dünyadaki bütün soru sormaktır. Olayın görünen henüz hiç kimsenin bilmediği gerçeği Ygazetecilerin ortadan yüzünün arkasındaki gerçeği araştıramaz. Vicdani sorumluluk kaybolduğunu düşünelim. İlk araştırmaktır. taşıyamaz. Hesap veremez. bakışta yaşamımızda büyük Türkiye’nin yakın tarihi bunun bir değişiklik olmayacakmış ‘Algoritmaların vicdanı sayısız örneğiyle doludur. 6 gibi görünebilir. Sosyal medya yoktur’ Şubat depremlerinin ilk saatlerini yine akacak. Milyonlarca insan Bugün hangi haberleri hatırlayalım. Enkaz altındaki insanların cep telefonlarıyla yaşadıklarını değil, gerçek olacaktır. olmuyor. Çünkü bilgi arttıkça göreceğimize çoğu zaman sesini, yardım ulaştırılamayan paylaşmayı sürdürecek. Bugün ise sorun bilgiye doğrulama gereksinimi de artıyor. algoritmalar karar veriyor. Ancak bölgeleri ve yaşanan dramı kamuoyuna Peki gerçekten gazetecilere ulaşamamak değil; güvenilir İşte bu yüzden yapay zekâ algoritmaların vicdanı yoktur. taşıyanlar sahadaki gazetecilerdi. gereksinim kalmadı mı? Hayır. bilgiye ulaşabilmek. Bilgi çoğalıyor çağında gazetecinin değeri Onlar gerçeği değil, etkileşimi Çünkü hiçbir teknoloji, olay yerindeki Çünkü gazeteciler kaybolduğunda ama gerçek aynı ölçüde görünür azalmıyor; tersine daha da ödüllendirir. Gazeteciliğin görevi insanın tanıklığının yerini dolduramaz. kaybolacak olan ilk şey haber Ortak gerçek zemini zayıflarsa... Geçmiş ve gelecek arasında köprü kuran kitaplar... Ne var ki bugün gazeteciliği tehdit eden yalnızca teknoloji değildir. Mesleğin kendi içinde de ciddi sorunlar var. Bunların ilki, haber ile yorum arasındaki sınırın giderek silikleşmesidir. Haber, okurun kendi değerlendirmesini yapabileceği bir alan olmaktan uzaklaşıyor; ona ne düşünmesi gerektiğini söyleyen bir metne dönüşüyor. Oysa gazetecinin görevi kanaat üretmek değil, güvenilir bilgiyi sunmaktır. Hannah Arendt’in işaret ettiği gibi, ortak gerçek zemini aşındığında ortak kamusal yaşam da zayıflar. İkinci sorun ise saha gazeteciliğinin gerilemesidir. Bugün pek çok haber, ajans metinlerinden, sosyal medya paylaşımlarından ve resmi açıklamalardan yeniden üretiliyor. Aynı olay farklı mecralarda neredeyse aynı “Söylev, yaşanmış bir efsanenin, bugüne ve yarına ışık tutan bir öyküsüdür. Her aşaması belgelenmiş, duygularla değil cümlelerle anlatılıyor. Haber çoğalıyor akla seslenen bir öyküdür bu. ‘Tek adam’ın giderek bir ulusla bütünleşmesinin ve evrenselle buluşmasının adım adım ama bakış açıları daralıyor. izlenilen bir öyküsüdür. (...) Değişen koşullar... Evrenseli yakaladığı için eskimeyen, ölümsüzleşen bir başyapıt...” diyor Kemalizmin şehidi, Cumhuriyet gazetesi yazarı Ahmet Taner Kışlalı... Oysa gazetecilik masa başında yeniden yazmak değildir. Gazetecilik Biz de, Cumhuriyetimizin kurucusu, devrimlerin yapıcısı ulu önder Mustafa Kemal Atatürk’ün başyapıtı okumayanlar olay yerine gitmektir. Kapıları hemen okumalı; okuyanlar bilgilerini yenilemek için yeniden okumalı diyor, Söylev’i Dil Derneği ile birlikte siz değerli çalmaktır. Farklı sesleri dinlemektir. okurlarımızla buluşturmaktan onur duyuyoruz. Herkesin baktığı yerde kimsenin görmediğini fark edebilmektir. Tam da bu nedenle bugün asıl sormamız 13,5x21 / Tar h / 263 sayfa gereken soru, gazetecilere gereksinim olup olmadığı değil; nasıl gazeteciler yetiştireceğimizdir. İyi gazeteci yalnızca hızlı yazan kişi değildir. Doğrulama yapabilen, kaynağını sorgulayan, dijital manipülasyonu tanıyabilen, yapay zekâyı eleştirel biçimde kullanabilen ve gerektiğinde bilgisayarını kapatıp sokağa çıkabilen kişidir. Gerçeğin peşinden yürümek İletişim fakültelerine düşen görev de tam burada başlıyor. Üniversiteler yalnızca haber yazmayı öğreten kurumlar olmamalıdır. Doğrulama kültürünü, medya etiğini, veri gazeteciliğini ve dijital okuryazarlığı 13,5x21 / İnceleme / 544 sayfa 13,5x20,5 / Gençl k / 176 sayfa 13,5x21 / İnceleme / 160 sayfa 13,5x21 / İnceleme / 392 sayfa öğretirken öğrencilerini mutlaka sahayla buluşturmalıdır. Çünkü gazetecilik yalnızca sınıfta öğrenilen bir meslek değildir; yaşamın içinde öğrenilir. Mustafa Kemal Atatürk, “Basın, milletin müşterek sesidir” derken basını yalnızca haber veren bir araç olarak değil; toplumu aydınlatan, ortak aklı besleyen ve Cumhuriyetin gelişimine rehberlik eden temel kurumlardan biri olarak tanımlıyordu. Cumhuriyetin ikinci yüzyılında bu sözün anlamı daha da derinleşiyor. Dijital platformların ve yapay zekânın bilgi akışını belirlediği bir çağda gazetecilik, doğru bilgiye ulaşma hakkını koruyan en önemli demokratik güvencelerden biri olmaya devam ediyor. 13,5x20,5 / İnceleme / 142 sayfa 12,5x19,5 / Spor / 94 sayfa 13,5x21 / İnceleme / 308 sayfa 13,5x21 / Çocuk / 54 sayfa Çünkü gazetecilik yalnızca bir meslek değildir. Gazetecilik, toplumun kendisine tuttuğu aynadır. Yarın sabah gerçekten bütün gazeteciler kaybolsaydı haber akışı devam ederdi. Ekranlar yine dolu olurdu. Yapay zekâ yine milyonlarca kelime üretirdi. Ama kim enkaz başındaki annenin sessizliğine tanıklık edecekti? Kim savaşın ortasında bir çocuğun gözlerine bakıp doğru soruyu soracaktı? Kim iktidarların, şirketlerin ya da algoritmaların görünmez kılmak istediği gerçeğin peşine düşecekti? İşte bu yüzden bugün ihtiyacımız olan şey daha fazla içerik değildir. Daha fazla hız da değildir. Grekesinim duyduğumuz şey, gerçeği arama cesaretidir. Ve o cesaret, ancak doğrulamaktan vazgeçmeyen, sorgulayan, tanıklık eden ve gerçeğin peşinden yürüyen gazeteciler sayesinde yaşayacaktır.