Katalog

gorus@cumhuriyet.com.tr 25 HAZIRAN 2026 PERŞEMBE 2 olaylar ve görüşler kaynağından biri olan seçimleri ihlal niteliği Kamu hukukunun taşıdığına dikkat çekmek istiyorum. HHH 1945’te Seçimi geçersiz İsmet İnönü tarafından “Çok kılmak (5) Partili Düzen”le lağv edilmesi başlatılan ve ne ktidara yakın bir yazık ki Adnan Menderes medya sitesinde 23 tarafından çöpe atılan İHaziran 2026 tarihli bir Av. DoğAn ERKAn Anayasa Mahkemesi’nin karar ama 1961 Anayasası ile haber: verebildiği, mali denetiminin yeniden temellendirilen “2024 yerel na muhalefet partisinin “Demokratik Rejim” esas Anayasa Mahkemesi ve seçimlerinden bu yana olağan genel kurul olarak partilere dayalıdır. Sayıştay tarafından yapıldığı parti değiştiren belediye Aorganında seçilen Seçimlerde adayın bir hukuki kurumdur siyasi başkanı sayısı 76’ya partisine bakılır ve ona oy meşru yönetim ve merkez parti. Keza maddenin ikinci yükseldi. verilir. organlarının, Türkiye fıkrasına göre “Siyasi partiler, CHP’den AK Parti’ye Milletvekili seçimlerinde siyasal partiler tarihinde geçen belediye başkanı ticari faaliyetlere girişemezler.” çok daha baskın olan eşi görülmemiş bir biçimde sayısı 17’ye ulaştı.” bu davranış, belediye asliye mahkemesinin istinaf HHH Neoliberal yıkım başkanı seçimlerinde hâkimleri eliyle mutlak butlan Bu makale, İktidarın, Dolayısıyla istinaf dairesi biraz daha yumuşar ve “Demokratik, Laik ve ve tedbir uygulamasıyla adayın kimliği de biraz cüretinin aksine siyasi parti Sosyal Hukuk Devleti” karar gerekçesinde: “Türk sürdürürler” şeklindedir. görevlerinden el çektirildiği, önem kazanır. kurumsal ontolojisi ya da siyasi olan “Cumhuriyet Borçlar Kanunu”nun “Kesin Böylece tabi olunan kategori ve bu Kafkaesk “yargısal” Bir iktidarın, kaybettiği partilere uygulanacak kamu Rejimi”nin iki meşruiyet Hükümsüzlük” başlıklı 27/1. kuralların doğrudan anayasa seçimden sonra, kararın siyasallaşmış kolluk hukuku kategorisi, sözleşmeler kaynağından birincisi kazanan adayı kendi maddesinde, “Kanunun marifetiyle uygulandığı bir ile başladığı görülmektedir. olan, gerçek seçeneklerin hukukunun/özel hukuk partisine transfer etmesi emredici hükümlerine, ahlaka, evreyi şaşırarak gözlemliyoruz. Bu durumun zıttına olacak bulunduğu, adil, şeffaf ilişkilerinin dışındadır. Siyasi şu sonuçları doğurur: kamu düzenine, kişilik Hukuk camiasında öne biçimde, özel hukuk sözleşme ve periyodik seçimlere 1) Genel ve siyasal partilerin seçim toplantılarının haklarına aykırı veya konusu çıkan tartışmalar öncelikle ilişkileri, örneğin eser ilişkin ihlal ve saptırmaları anlamda ahlaksızlığı gözetim ve denetim görevinin imkânsız olan sözleşmeler formel hukuk bağlamında sözleşmesi, inşaat sözleşmesi, üzerine yazdığım 5. yazı. özendirir. yine anayasayla ve siyasi kesin olarak hükümsüzdür” belirginleşti. Öyle ki kira sözleşmesi anayasamızda Bu yazıya da İkinci Çünkü kazanan aday, partiler kanunuyla seçim hükmü, yine Türk Medeni meşruiyet kaynağının, siyasal partiler hukukunun düzenlenmekte midir? Elbette parti değiştirerek sadece yargısına dolayısıyla Yüksek bir iktidarın yaptığı Kanunu”nun 5. maddesinde “Bu formel kurallarındaki usul hayır. partisini ve çalışma Seçim Kurulu’na verilmesi bütün eylem ve kanun ve Borçlar Kanunu”nun arkadaşlarını kandırmakla ve prensipler dahi kamu söylemlerin, başta ifade Toplumsal sözleşme aynı kamu hukuku ilişkisinden kalmamış, kendisine oy genel nitelikli hükümleri, hukukunun bir zaviyesidir. ve muhalefet özgürlüğü veren seçmen kitlesini Anayasa bu alanda yalnızca dolayıdır. uygun düştüğü ölçüde tüm özel Anayasa ve siyasal partiler olmak kaydıyla, Temel de aptal yerine koyarak sözleşme hürriyetinden Tüm bunlara karşın istinaf hukuk ilişkilerine uygulanır” kanununun açıkça seçim Hak ve Özgürlüklere aldatmıştır. bahsetmiş ve sözleşme hükmü düzenlenmiştir. mahkemesinin özel hukuka/ yargısı gözetim ve denetime uygun bulunması ve bu 2) “Demokratik, Laik ilişkilerini kendi özel hukuk Tam da burası, kamu hukuku sözleşmeler hukukuna atıf bıraktığı alanda, yargısal uygunluğun Anayasa ve Sosyal Hukuk Devleti kategorilerine bırakmıştır. ve anayasa hukukunun içinde görevsizlik, itiraz süreleri, yaparak, borçlar kanununun Mahkemesi gibi bağımsız olan Cumhuriyet” Devleti ve devletle vatandaşın yer alan siyasal partiler ve CHP’nin 38. kurultayı sözleşme geçersizliği yargı organları tarafından rejiminin altını oyar. ilişkilerini düzenleyen seçimler sistemine sözleşmeler denetime tabi tutulması sonrasındaki genel kurulları düzenlemesini siyasi parti Çünkü iktidarın, seçime Anayasanın ilgilendiği yalnızca olduğunu ve Türkiye’deki hukuku, özel hukuk kapsayacak oranda davayı dayalı olan meşruiyetini genel kuruluna uygulaması mevcut İktidarın bu her iki tip sözleşmesel ilişki vardır ortadan kaldırmıştır. ilişkileri uygulama cüretini genişletmek, ihtiyat-i tedbir kamu hukukun ve seçme- iki meşruiyet kaynağı 3) Siyasal faaliyetin ki bunları da kamu hukukunu/ göstermektedir. Türk anayasal müessesesinin kötüye seçilme-siyasi faaliyet hakkının bakımından da sorunlu ahlaksızlık olduğunu sisteminde kabul edilemeyecek kamusal alanı ilgilendirdiği kullanımı... İhlaller listesi kamusallığının lağv edilmesi nitelik taşıdığını bir belirtir ve toplumun esas sorunsal bu cürettedir. için içerisine almıştır: uzayıp gidiyor ve akla anlamına gelmektedir. Dahası kez daha vurgulayarak ahlakıyla birlikte, Siyasi partiler Türkiye Birincisi toplu iş sözleşmesi, gelebilecek tüm kurallar vatandaşlık bağının kendisinin başlıyorum. geleceğini de karartır. Cumhuriyeti Anayasası’nın ikincisi imtiyaz sözleşmesi. yok sayılıyor. Bu yönüyle Bundan önceki dört özelleştirilmesi demektir. Çünkü, bu transferlerin “Siyasi Haklar ve Ödevler” Birincisi örgütlü ve kamusal hukukun en temel ilkelerinin yazım şunlardı: yapılmasında kullanılan Bu kamu hukukuna karşı başlığında 68. maddede bir hak olarak doğduğundan İktidar seçim açıkça terk edilerek, ülkede ve kamuoyuna açıkça yapıbozumcu ve neoliberal yapmayacak mı? (1) düzenlenmiştir. 66. madde ve kamu denetimine yansıyan tehdit, şantaj, hukukun siyasetin dolayımı bir yıkım faaliyetidir. Bu İktidar seçimi saptıracak “Türk vatandaşlığı”nı, 67. alınmak istendiğinden, fonlama gibi yöntemler, olma işlevinin tükendiğini ve yorum yoluyla seçimler de mı? (2) sadece rejimin, siyasetin madde “seçme, seçilme ve diğeri ise kamusal hizmeti doğrudan siyasetin kendisine özel hukuk ilişkisine sözleşme Seçimi yapmadan önce ve toplumsal ahlakın altını siyasi faaliyette bulunma” ilgilendirdiğinden... dönüştüğünü ifade edebiliriz. ilişkisine indirilir, seçimlerin kazanmak (3) oymakla kalmaz, aynı hakkını ve 68. madde Anayasanın, anayasal Meşruiyetini kaybeden denetimi, oy sayımları hatta zamanda siyasal etkinliği Büyük yapısal kırılma siyasal partileri bu silsileyle vatandaşlığın, anayasal iktidara direnmek anayasal “hapse girme riski olan bir seçim güvenliği özel hukuk Reel siyasete dönük düzenleyerek modern toplumda örgütlenme ve siyaset hakkının görevdir (4) faaliyet olarak” tehlikeli şirketlerine devredilir. sonuçların ötesinde, butlana vatandaşlığın doğal bir ayrılmaz uzamı olan siyasal Bugün, İktidarın hale getirdiği için, onu Kimi Anglo-Sakson hukuku hükmeden bölge adliye bağlamı olarak siyasal faaliyet partiler tümüyle kamu hukuku seçimlerde kaybettiği sadece oportünistlerin ülkelerindeki kapitalist mahkemesi kararında örtük ve siyasal parti ontolojik alanındadır. Bu alana dair bir belediye başkanlıklarını girdiği bir alan haline dönüşüme paralel biçimde ve milletvekilliklerini, bir biçimde ifade edilen daha bütünlüğünü ifade etmektedir. “sözleşme”den bahsedilecekse dönüştürerek siyaseti seçim hukuku bu kapitalist kişisel transferlerle ve ülkenin geleceğini de büyük ve tehlikeli bir yapısal Bu alanın kamu hukukun bu ancak “toplumsal sözleşme” geri almasının, hem ilişkilerin içine hapsedilir. İşte kalitesizleştirir ve karartır. kırılma görüyoruz. Bir özel parçası hatta kendisi olduğu yani anayasanın kendisi olur. genel ve siyasal ahlaka HHH mutlak butlan kararındaki asıl hukuk mahkemesi kamu açıktır. 68. maddedeki bir diğer Bu perspektifi tamamlayan aykırı olduğuna hem Transfer de çift taraflı kalıcı yıkım burada gizlidir. hukuku alanını işgal ederek bu hüküm “siyasi partiler önceden bir diğer madde “siyasi de “Demokratik, Laik bir davranıştır: alanı fiilen ilga etmiştir. izin almadan kurulurlar ve partilerin uyacakları esaslar” Hatırlatalım: Anayasaya ve Sosyal Hukuk Giden de alan da Butlan kararını veren özel anayasa ve kanun hükümleri göre Türkiye Cumhuriyeti laik, başlığındaki 69. maddedir. Devleti”nin iki meşruiyet sorumludur! hukuk dairesi şöyle demiştir içerisinde faaliyetlerini sosyal bir hukuk devletidir! Buna göre kapatılmasına ancak Mustafa Kemal dünya denizciler Günü Atatürk, Salih Bozok ve İsmet İnönü Hakan Ercan rekir. Çünkü insan ile deniz ara- la denizcilik yalnız bir beceri ve- Navigasyon sistemlerinden hava ile birlikte sındaki ilişki, özünde diyalektik ya uzmanlık değil; aynı zaman- tahminlerine, uzaktan bakım uy- (E) Tuğamiral Ertuğrul bir ilişkidir. Deniz yaşam verir; da düşünme, öngörme ve doğru gulamalarından insansız deniz Yatı’nda. aynı zamanda tehdit eder. Bere- karar verebilme pratiğidir. araçlarına kadar teknoloji, de- ygarlık tarihi büyük ölçüde (Ağustos1936) ket sunar; fakat bedel de ister. Denizcilik kültürünün nizlerdeki yaşam ve görev süreç- Unehirlerin ve denizlerin ta- İnsan için vazgeçilmezdir, an- lerini farklı bir düzleme taşıyor. temelinde güçlü bir etik anlayış rihi olarak da değerlendirilebi- cak insanın doğal yaşam alanı bulunur. Denizde arama, Denizcilikte teknolojiye sorumluluğunu üstlenebilme lir. Ticaretin, keşiflerin, kültürel Gelişen teknoloji ve değildir. Bu nedenle denizcilik, kurtarma ve yardım, yalnız duyulan gereksinim cesareti hâlâ insana aittir. etkileşimin, savaşın ve barışın doğayla, akıl temelinde uyum meslek kuralı değil, doğrudan gereksinimler tartışmasızdır. Artan nüfus, İnsan aklı ile teknoloji arasında sahnesinde deniz vardır. O yal- kurmayı gerektirir. insanlık ilkesidir. Kazazedenin büyüyen küresel ticaret, denge kurabilmek kritik bir Teknolojik gelişmeler, nız ekonomik bir kaynak, jeopo- gereksinim haline gelmektedir. kimliğine, milliyetine, inancına enerji güvenliği, iklim krizi gelecekte denizlerde insan litik bir alan ya da ulaşım hattı Denizcilik kültürü ve ve azalan karasal kaynaklar Dünya Denizciler Günü, deniz- bakılmaz; deniz, insanı eşitler. ile makine arasındaki görev değildir; aynı zamanda insanın etik anlayışı Bu yönüyle denizcilik vicdan düşünüldüğünde, insanlığın lerde zorlu koşullar altında kü- paylaşımında makinelerin kendisiyle ve doğayla karşılaş- duygusunu besler, diri tutar ve denizlere bağımlılığı giderek resel yaşamın sürekliliğine kat- İyi denizci aklını kullanır, tec- daha fazla rol üstlendiği ma mekânıdır. İnsanoğlunun en insana insanlığını hatırlatır. artmaktadır. Denizlerde yeşil kı sağlayan denizcilerin emeği- büyük sınavlarından biri, doğay- rübeden ders çıkarır, bilgiyi uy- yeni bir dönemi beraberinde gular ve bilim ile teknolojinin Öte yandan, yükselen ve çığır getirebilir. Ancak burada asıl dönüşüm, yeni enerji modelleri ni, sorumluluğunu ve insanlığa la kurduğu ilişkidir. Denizcilik sunduğu olanaklarla güvenliği, açan teknolojiler denizciliğin ka- konu, insanın bu dönüşüm ve dijitalleşme zamanla sundukları değeri hatırlama gü- bu sınavın en zorlu alanlarından zorunluluk haline gelebilir. nüdür. Aynı zamanda insanlı- biridir. Çünkü son derece cömert sürekliliği ve etkinliği güçlendi- rakterini dönüştürüyor. Yapay içindeki konumunun ne zekâ, büyük veri, robotik sistem- Fakat teknolojiye duyulan ğın denizle kurduğu eski ilişki- bir dost olan deniz, diğer yüzüy- rir. Çünkü denizde dogmaların, olacağıdır. Çünkü insan hamasetin veya kibrin karşılı- ler, otonom teknolojiler ve kuan- aklının ürünü olan teknoloji; güven, insan unsurunun yi de düşünme fırsatıdır. Çünkü le de oldukça sert ve zaman za- man acımasız bir sınayıcıdır. ğı yoktur. Belirleyici olan; bil- tum temelli gelişmeler pek çok insanın sorumluluğunu ve önemini gölgelememelidir. denizlerden yalnız ticaret ve re- Dünya Denizciler Günü’nde gi, tecrübe, muhakeme, disip- alanda olduğu gibi, denizcilik ol- muhakemesini bütünüyle ikame Çünkü muhakeme, tecrübe, fah değil; dayanışma, etik, akıl bu gerçekliği de hatırlamak ge- lin ve sorumluluktur. Dolayısıy- gusunu da yeniden tanımlıyor. eden bir unsur değildir. öngörü ve zor kararların ve düşünce de doğar.