Katalog

EKONOMİ 3 MAYIS 2026 PAZAR9 Türkiye ekonomisindeki kriz, toplumun geniş kesimlerinin borçlanma ihtiyacını artırıyor Ankaralı ‘kredi kartı’ Tarlada başlayan kriz Muşlu ‘ihtiyaç’ dedi! oteli vuruyor üresel ekonomide son ayların en ürkiye, hem kurumsal Mart 2026 sonu itibarıyla son üç ayda, bireysel kredi kartı kritik kırılmalarından biri, tarımsal hem bireysel olarak hızla Takipteki kredi Kgirdi fiyatlarında yaşanıyor. borçları yüzde 13.3 ile en çok Ankara’da arttı. İhtiyaç Tçok borçlu ülkeler arasına Gübre, enerji, yem ve lojistik kredisinde en hızlı il ise yüzde 16 ile Muş oldu. ilerliyor. Bu kapsamda Bankacılık 276.3 milyar TL maliyetlerindeki artış, tarımı aşarak ekonominin geneline yayılan güçlü bir Düzenleme ve Denetleme maliyet şoku yaratıyor. Kurumu’nun bünyesindeki BDDK’nin Mart 2026 sonu Bu sürecin Türkiye gibi hem Fintürk’ün il bazında yayımladığı itibarıyla yayımladığı aylık tarımsal üretici hem de turizm ülkesi veriler de 2026’nın ilk üç ayında bültene göre bireysel kredi olan ekonomiler üzerindeki etkisi daha bireysel düzeyde borçlananlarla kartları dahil takipteki (batık) da belirgin bir yapıda. ilgili çarpıcı detaylar ortaya koydu. Özellikle İran savaşı enerji ve tarım toplam tüketici kredileri, son üç girdi piyasalarında sert dalgalanmalar l KREDI KARTI: Buna göre ayda yüzde 14.4, son bir yılda ise yaratmış, Brent petrol fiyatını yaklaşık Ocak-Mart 2026’da, Ekim-Aralık yüzde 87.3 artarak 276.3 milyar yüzde 50 artırarak 110 doların üzerine 2025’e (üç aylık) kıyasla toplam liraya ulaştı. çıkarmıştır. bireysel kredi kartı borçları yüzde Bu kapsamda takipteki Dünya Bankası verilerine göre 8.1 artarak 3 trilyon 32 milyar bireysel kredi kartı borçları ise küresel gübre fiyat endeksi 2020- lira oldu. Ocak-Mart 2025’e 2022 döneminde yaklaşık üç katına üç ayda yüzde 16, yıllıkta yüzde (yıllık) göre artış da yüzde 52. Bu çıkarak tarihsel zirvesini görmüş; 94.7 artışla 144.6 milyar liraya sonrasında gerilese de 2025 yılı kapsamda üç aylık bazda en hızlı yükseldi. Bunun yanında taşıt ve itibarıyla pandemi öncesi seviyelerin artış yüzde 13.3 (295.7 milyar konut kredileri hariç, ek hesap yaklaşık iki katı civarında seyretmiş, TL) ile Ankara’da. Bu ili yüzde borçları dahil olmak üzere doğalgaz fiyatları 5 dolardan 30 1.6 TRİLYON TL 10.4 ve 49.5 milyar lirayla Muğla, 3 TRİLYON TL takipteki ihtiyaç kredileri de üç doların üzerine kadar çıkmış; bu da Mart sonu itibarıyla Mart sonu itibarıyla yüzde 9.4 artış ve 197.7 milyar toplam ihtiyaç kredisi aylık yüzde 12.6, yıllık yüzde 80 gübre üretim maliyetlerini doğrudan toplam bireysel kredi lirayla İzmir takip ediyor. Ayrıca il borcu yukarı taşımıştır. artışla 130 milyar lira oldu. kartı borcu bazında yıllık olarak en hızlı artış Özellikle son birkaç aydır yüzde 66 ile Adıyaman’da. Bu ilin gözlemlediğimiz artışlar başta tarım TL) ile Muş. Bu ili yüzde 14 artış borçlarının en hızlı arttığı il ise Ardahan, yüzde 80.5 artış ve 4.1 olmak üzere ülke ekonomisinde borcu 11.7 milyar TL. Bu ili yüzde ve 2.8 milyar lirayla Bitlis, yüzde enflasyon oranını daha da yukarı yüzde 15.7 artışla 3.1 milyar liraya milyar lirayla Osmaniye oldu. 64.5 ve 40.3 milyar lirayla Hatay, taşıyan bir etken olarak karşımıza ulaşan Rize oldu. Bu ili yüzde l IHTIYAÇ: BDDK verilerinde 13.4 artış ve 2.7 milyar lirayla yüzde 61.5 artış ve 26 milyar çıkmıştır. 14.8 artış ve 3.5 milyar lira ile “diğer tüketici kredileri” olarak Siirt takip etti. Yine yıllık değişim lirayla Kahramanmaraş izliyor. Daha yakın zamanda yapılan Adıyaman, yüzde 14.7 artış ve 10.5 tanımlanan ihtiyaç kredisi borçları, açısından öne çıkan iller yüzde l EK HESAP: Piyasada “ek Dünya Bankası öngörülerine göre milyar liraya Diyarbakır izliyor. üç aylıkta yüzde 6.3, yıllıkta yüzde 61.7 artış ve 10.1 milyar lirayla hesap” olarak bilinen toplam 2026 yılında sadece yüzde 16 yükselmesi beklenen emtia fiyatları, Yıllık değişim açısından öne çıkan 46.7 artarak 1 trilyon 555 milyar Erzurum, yüzde 60.1 artış ve 980.5 kredi mevduat hesabı borçları üç enerji ve gübre piyasasındaki şoklarla iller ise yüzde 86.3 artış ve 3.5 liraya ulaştı. Üç aylık veriler milyon lirayla Bayburt, yüzde 59.8 aylıkta yüzde 10.5, yıllıkta yüzde daha şimdiden rekor seviyelere 65.1 artarak 832.1 milyar liraya milyar lirayla Adıyaman, yüzde açısından bu tür borcun en hızlı artış ve 3.2 milyar lirayla Ağrı. yükselmiştir. ulaştı. Üç aylık bazda ek hesap 81.3 artış ve 989 milyon lirayla arttığı il ise yüzde 16 (2.1 milyar l Ekonomi Servisi Mart ayında gübre fiyatları yalnızca bir ayda yüzde 26 artarken üre fiyatlarındaki artış yüzde 50’nin üzerine çıkmıştır. Gübre fiyat endeksi Tedavüldeki sayısı 4.1 milyar adedi geçerken payı da yüzde 61.2’ye yükseldi 183 seviyesine ulaşarak hem aylık hem yıllık bazda sert bir sıçrama göstermiştir. Gübre kullanımının tarımda üretim 200 TL ‘işgali’ yayılıyor üzerindeki etkisini bilmeyen yoktur. Dengeli gübreleme, gıda üretimi artışının ana belirleyicilerinden biridir. SERHAT ALİGİL Yetersiz kullanım doğrudan verim 4.44 DOLAR açığı yaratır. Sadece enerji ve gübre Merkez Bankası’nın on yıllarda eriyen alım gücünün fiyatlarındaki artış değil, onların İTO: 336 ürünün 30 Nisan kuruna Sve değeri düşen TL’nin sembolü oynaklığı da bu kullanım sürecini göre 200 TL’nin değeri haline gelen 200 TL’lik banknot derinden etkiler. 250’si zam gördü Akademik literatür, gübre (kâğıt para), Nisan 2026 sonu kullanımının tarımsal verim üzerindeki İSTANBUL Ticaret Odası (İTO), dün itibarıyla iki önemli eşiği aştı. kritik rolünü net biçimde ortaya nisan ayında İstanbul’da perakende Merkez Bankası’nın güncel koyuyor. Azot uygulamasındaki fiyatı en fazla artan ve azalan verilerine göre Nisan 2026 sonu yüzde 10’luk bir artışın buğday ve ürünleri açıkladı. itibarıyla tedavüldeki kâğıt para mısır verimini yüzde 3-6 oranında Nisanda bir önceki aya (aylık) göre yükselttiği, buna karşılık gübre ulaştı. Bu pay bir yıl önce yüzde sayısı, önceki aya (aylık) kıyasla indekste yer alan 336 ana üründen kullanımındaki yüzde 20’lik bir 84.1, iki yıl önce yüzde 73.2 idi. yüzde 3, Nisan 2025’e (yıllık) 250’sinin fiyatında artış izlenirken Sahte para uyarısı azalmanın verimde yüzde 6-10’a Ayrıca Türkiye’nin en büyük kâğıt 15 ürünün fiyatı azaldı. Diğerlerinde kıyasla yüzde 15.5 artışla 6 milyar varan kayıplara yol açabildiği biliniyor. değişim olmadı. Bu kapsamda geçen parası olarak ilk tedavüle verildiği TESK Genel Başkanı Bendevi 753 milyon adedi geçti. İki yıllık Daha da çarpıcı olan ise küresel verim ay fiyatı en fazla artan ürün yüzde Palandöken, Kurban Bayramı’nın yıl olan 2009’da Merkez Bankası’nın artış da yüzde 46.7 oldu. Yine nisan artışlarının yaklaşık yarısının doğrudan 50.54 ile domates oldu. Bunu yüzde yaklaştığını, tahminlere göre yıllık ortalama dolar kuruyla 129 gübre kullanımına bağlı olmasıdır. sonu itibarıyla 200 TL’nin sayısı 29.87 ile diğer sağlık ürünleri, yüzde bu yıl 850 bin büyükbaş, 2.5 Bu nedenle, son dönemde artan dolara denk gelen 200 TL, bankanın ise aylıkta yüzde 5.3, yıllıkta yüzde 25.14 ile aydınlatma takip etti. Aylık maliyetler nedeniyle girdilerin kısılması milyon küçükbaş hayvanın 30 Nisan’da açıkladığı kurla bugün 27.2 ve iki yılda yüzde 117.4 artışla fiyatı en çok azalan ürün ise yüzde yalnızca üretimi daraltan bir gelişme satılacağını anımsatarak şu ancak 4.44 dolar ediyor. Öte yandan 4 milyar 130 milyon adede ulaştı ve 63.20 ile patlıcan oldu. Onu yüzde değil, aynı zamanda gıda fiyatlarını uyarıyı yaptı: “Fiyatlar biraz tedavüldeki diğer kâğıt paraların ilk kez 4 milyar adet sınırını aştı. yukarı iten yapısal bir baskı anlamına 38.12 ile salatalık, yüzde 32.59 ile daha yüksek olacak. İstanbul’da güncel durumuna bakıldığında, Buna göre 200 TL’nin toplam kâğıt geliyor. kabak izledi. İTO, önceki gün İstanbul büyükbaşın kilosu 500-550 lira. Tehlikenin ne kadar açıkta 200 TL’den sonra adet bazında TÜFE’deki aylık artışı yüzde 3.74 para içindeki payı da ilk kez yüzde Küçükbaşlarda fiyat 25 ile 40 gözüktüğü ortadadır. açıklamıştı. ikinci sırada 100 TL bulunuyor. 60’ı aşarak yüzde 61.2’ye yükseldi. bin TL arası. Bu nedenle yüksek Tarımsal girdi fiyatlarındaki artışın Bu paranın toplamdaki payı yüzde Bu pay bir yıl önce yüzde 55.5, iki nakit dolaşımı sahte para riskini etkisi yalnızca üretim miktarıyla sınırlı 12.4 düzeyinde. Bu kâğıt parayı da yıl önce yüzde 41.3’tü. artırıyor. Ayrıca kapkaç ya da Nüfusa göre tarla kalmaz. Bu artış, ekonomi genelinde yüzde 9.4 payla 10 TL, yüzde 8.3 yankesici olaylarına dikkat bir maliyet aktarım mekanizmasını Tutarda yüzde 88 payla 5 TL, yüzde 4.9 payla 20 TL tetikler. Önce üretici fiyatlarını yukarı edilmeli. Bu kapsamda mobil yüzde 32 küçüldü çeker; ardından işleme, dağıtım ve Bunun yanında tutar bazındaki ve yüzde 3.9 payla 50 TL’lik kâğıt denetim noktaları oluşturmalı.” CHP Niğde Milletvekili Ömer perakende aşamalarında katlanarak payı ise yüzde 88’e (826 milyar TL) paralar izliyor. Fethi Gürer, tarım arazilerindeki tüketici fiyatlarına yansır. Özellikle gerilemenin nüfus artışı ile birlikte gıda gibi temel girdilerde bu maliyet daha çarpıcı hale geldiğini vurguladı. geçişkenliği hem yüksek hem de 2002 yılında 65 milyon nüfusa oldukça hızlıdır. İhracatta nisan ayı morali Ampirik çalışmalar, tarımsal karşılık kişi başına 4.09 maliyetlerdeki yüzde 10’luk bir dekar tarım arazisi TİCARET Bakanlığı ile Türkiye yüzde 29.8 düşerek 8.5 milyar dolar artışın kısa vadede gıda tüketici düştüğünü anımsatan İhracatçılar Meclisi’nin Nisan 2026 oldu. İhracatın ithalatı karşılama fiyatlarına yaklaşık yüzde 3-7 33.9 MİLYAR Gürer, bugün 86 ile ilgili dün açıkladığı dış ticaret oranı da yüzde 63.7’den yüzde 74.9’a DOLAR oranında yansıdığını, etkinin milyonluk nüfusa karşın Türkiye’nin nisan sonuçları, sıkıntılı bir dönemden yükseldi. Yılın ilk dört ayında ise 6-12 ay içinde büyük ölçüde bu büyüklüğün yüzde ayı ithalatı tamamlandığını göstermektedir. geçen ihracatın “takvim etkisi”nin Ocak-Nisan 2025’e kıyasla ihracat 32 azalışla 2.79 dekara Ömer Fethi Özellikle konaklama ve yeme-içme de desteğiyle yeniden güçlenmeye yüzde 3 artarak 88.6 milyar dolar, yüzde 4.2 artışla 275.8 milyar dolar gerilediğini kaydetti. Gürer sektörlerinde bu geçişkenlik daha başladığını gösterdi. ithalat yüzde 4.3 artışla 125.8 milyar oldu. Öte yandan, ABD ve İsrail’in Kamu verilerine göre güçlüdür. Ordu’da açıklanan verilere göre dolar ve açık yüzde 7.4 artışla 37.2 İran’a saldırmasıyla başlayan savaş 2002’de 26 milyon 579 bin hektar IMF bulguları, gıda fiyatlarındaki Nisan 2026’da, geçen yılın aynı ayına milyar dolara ulaştı. İhracatın ithalatı olan toplam tarım alanı 2024’te 24 nedeniyle martta hızla düşen Körfez yüzde 10’luk bir artışın 6-12 ay kıyasla ihracat yüzde 22.3 artarak 25.4 karşılama oranı yüzde 71.3’ten yüzde milyon 24 bin hektara düştü. Gürer ülkelerine ihracat nisanda yüzde 15.6 içinde hizmet enflasyonunu yüzde “Ankara büyüklüğünde tarım arazisi milyar dolar, ithalat yüzde 3.1 artarak 70.5’e geriledi. Ayrıca Nisan 2026 artışla 2.4 milyar dolar oldu. 1-2 oranında yukarı çektiğini yok oldu” dedi. 33.9 milyar dolar ve dış ticaret açığı sonu itibarıyla son 12 ayda ihracat l Ekonomi Servisi göstermektedir. Türkiye gibi gıda ve enerji maliyetlerine daha duyarlı ekonomilerde bu geçişkenlik yüzde 1.5-3 bandına kadar çıkabilmektedir. İşlem başına tutar Anne için ortalama Bu durumun turizm sektörüne yansıması ise oldukça somuttur. 6 yılda 8.5 kat arttı bütçe 4 bin 700 lira Türkiye’de her şey dahil sistemle çalışan bir otelde gıda ve içecek İDEASOFT Üst Yöneticisi Sinan HEPSİBURADA, FutureBright maliyetleri toplam giderlerin yaklaşık Akdal, KPMG işbirliğiyle hazırlanan işbirliğiyle gerçekleştirdiği yüzde 30-40’ını oluşturmaktadır. “Türkiye E-ticaret Ekosistemi araştırmada, Anneler Günü Gıda fiyatlarında yüzde 20’lik bir artış, işlem adedi 848 milyondan 2.8 planlarken neredeyse her 10 Raporu”nun dijital dönüşümün öncesinde Türkiye’deki hediye alma örneğin, tek başına toplam maliyetleri milyara yükselirken işlem başına kişiden dokuzu alışveriş öncesinde yeni boyutlarını ortaya koyduğunu eğilimlerini incelediğini duyurdu. yaklaşık yüzde 7 yükseltirken enerji ortalama tutar da 306.7 TL’den araştırma yapıyor. Yine her 10 söyledi. Buna göre Her 10 kişiden fiyatları da eklendiğinde bu artış 2.607 TL’ye çıktı. Gün içinde kişiden dokuzu annesi, her dört Rapora göre 2020’de 260 milyar 7’si şimdiden alacağı hediyeye yüzde 10’a yaklaşmaktadır. e-ticaret işlem yoğunluğu özellikle kişiden biri kayınvalidesi, her 10 TL olan internetten kartlı ödeme karar verdiğini belirtirken karar Bu ölçekte bir maliyet şoku, 13:00–15:00 saatlerinde zirveye erkekten altısı ise eşi için alışveriş rezervasyonların iptal edildiği bir hacmi, 2025’te 7.3 trilyon TL’ye verenlerin yarısından fazlası ulaşırken haftalık bazda alışverişin yapacağını belirtti. Bu yıl Anneler dönemde Türkiye ekonomisinin ulaşarak tüketim alışkanlıklarının henüz satın alma adımını atmadı. karşı karşıya olduğu kırılganlığı tüm ağırlıklı olarak hafta başında Günü için ayrılan ortalama bütçe kalıcı biçimde dijitale kaydığının en Kullanıcıların yüzde 73’ü son çıplaklığıyla göstermektedir. gerçekleştiği görülüyor. ise 4 bin 700 TL’ye ulaştı. somut göstergesi.  Aynı dönemde bir hafta içinde hediye almayı