Katalog

15 MAYIS 2026 CUMA EKONOMİ ekonomi@cumhuriyet.com.tr 9 CUMHURİYET 24 AYAR DOLAR Av RO sterlİn FAİZ BORSA ALTIN ALTIN 45.43 53.28 61.35 42.35 14.645 45.661 6.847 1 kuruş 7 kuruş 11 kuruş 0.29 puan 46 puan 41 lira 11 lira Merkez Bankası, savaşa atıfla belirsizliklere ve yukarı yönlü risklere dikkat çekti Enflasyona dev ‘zam’ Gelecek Merkez Bankası Başkanı Karahan, yılsonuyla ilgili enflasyon konuşulurken... “ara hedefi”ni; 2026 için yüzde 16’dan yüzde 24, 2027 TArl ADA YAn Gın Bü Yü Dü için yüzde 9’dan yüzde 15’e yükselttiklerini açıkladı. ABD-Çin... Tü İK’in dün yayımladığı “Tarım ü rünleri ü retici erkez Bankası Başkanı dolar, yılsonu yıllık gıda fiyatları Fiyat Endeksi, n isan Ve Türkiye Fatih Karahan, enflasyonla (enflasyon) artışını yüzde 19’dan 2026” raporuna göre ilivri davaları, kadın siyasetçiler üzerin- M(TÜFE) ilgili ara hedefleri, yüzde 26.3’e yükseltti. Toplantıda Tarım-ü FE, önceki aya den yürütülen kirli kampanyalar, yerel kıyasla yüzde 4.26, Aralık ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a soruları da yanıtlayan ve “yukarı Syönetimlere durmaksızın yapılan ope- 2025’e kıyasla yüzde saldırmasıyla başlayan savaşın yönlü risklerin sayıca daha fazla” rasyonlar, yeni gözaltılar... Türkiye uzun sü- 17.69, n isan 2025’e (yıllık) redir enerjisinin büyük bölümünü iç siyasi yarattığı olağanüstü gelişmeler olduğunu vurgulayan Karahan, kıyasla yüzde 42.53 ve gerilimlere harcıyor. Muhalefeti etkisiz hale nedeniyle yükselttiklerini şöyle devam etti: “Ömümüzdeki 12 aylık ortalamaya getirme çabaları ve bunu yargıyı alet ederek belirterek “Yaşanan şok ve kıyasla yüzde 40.5 arttı. dönemde belirsizliklerin yapmaları; medya kontrolü ve kutuplaştır- Yıllık artış önceki yarattığı sis dezenflasyon sürecini azalması ve ne yönde azalacağı ma AKP iktidarının yürüttüğü siyasetin mer- ay yüzde 36.09’du. kezine yerleşmiş durumda. Görünen o ki bu olumsuz etkilese de bu durum kararlarımızı belirleyecek. Bu iklim daha bir süre devam edecek. fiyat istikrarına ulaşma yolundaki belirsizliklerden biri savaşın Ama tam da böyle dönemlerde büyük resmi kararlılığımızı değiştirmeyecek. gidişatı, süreci ve şiddeti. İkincisi kaçırmamak gerekiyor. Çünkü dünyanın geri Yaşanan gelişmelerin orta vadeli kalanında bambaşka bir gelecek tartışılıyor. de bunların yol açacağı enflasyon Bu hafta Pekin’de gerçekleşen Trump-Şi enflasyon görünümü üzerindeki beklentilerinde bozulma ve iç ‘Programa güven azaldı’ görüşmesi yalnızca iki liderin buluşması de- yansımaları, para politikası ve dış talepte zayıflama.” Banka ğildi. Aslında insanlığın önümüzdeki birkaç duruşumuzla şekillenecek” dedi. “yüksek belirsizlik” ortamında terbiye edildiği bir dönem yaşamadık. ELİF ÖZGE YALÇIN on yılını şekillendirecek başlıkların masaya yatırıldığı kritik bir zirveydi. Ticaret savaşla- Sanayi reel olarak yerinde sayarken Başkan yardımcıları Hatice petrol, doğalgaz ve gıda fiyatları rından yapay zekâya, iklim krizinden enerji İsTAn Bul Sanayi Odası (İSO) ticaret ve hizmet sektörü büyüyor ve Karahan, Fatma Özkul, Gazi İshak risklerinin öne çıktığını kaydetti. yollarına, yarı iletkenlerden savaş teknoloji- Meclisi’nin mayıs ayı toplantısında uzun vadede bu şekilde gidemeyiz. Kara ve Yusuf Emre Akgündüz’le lerine kadar uzanan devasa bir gündem... düzenlenen panelde ekonomistler Bu süreç uzadıkça maliyeti artıyor; ‘Merkez havlu attı’ birlikte dün İstanbul’da yılın ikinci Hakan Kara, Erhan Aslanoğlu yağ yakayım derken kas yakmaya Merkez’in açıklamalarını Trump-Şi buluşması enflasyon raporunu açıklayan ve İbrahim Turhan, Türkiye başlıyoruz.” Dünyada ABD ile Çin arasındaki ilişkiden değerlendiren ekonomistlerden Karahan, yılsonuyla ilgili “ara ekonomisini, politikaları Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu daha önemli çok az ilişki var. Çünkü bu iki Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu, hedefi”; 2026 için yüzde 16’dan ve sanayinin durumunu da “Bir süre kullanılabilecek süpergücün aldığı kararlar yalnızca kendi yeni ara hedeflere ve tahmine yüzde 24, 2027 için yüzde 9’dan değerlendirdi. Prof. Dr. Hakan toplumlarını değil, insanlığın geleceğini be- ilacı biz sürekli kullanmaya atıfla “Merkez Bankası havlu lirliyor. Ve bugün o geleceğin merkezinde yüzde 15 ve 2028 için yüzde Kara, parasal sıkılaşmanın çok çalışıyoruz” diyerek yapay zekâ da bulunuyor. Nitekim Ameri- attı!” derken Uğur Gürses, aynı 8’dan yüzde 9’a yükselttiklerini, yavaş gerçekleştirildiğini, süreç mücadele yönetiminin kan basını Trump’ın Çin ziyaretini değerlen- Hakan Kara konuda şu yorumu yaptı: “Önceki ayrıca sürecin koşulları gereği uzadıkça güvenin azaldığını büyümeden vazgeçmek ve iç dirirken çok çarpıcı bir başlık kullandı: enflasyon raporu toplantısında öne sürdü. Şirketlerin bütçelerini talebi bastırmak olduğunu savundu “tahmin aralığı” belirlemeye “Trump’ın Çin ziyaretinin gizli mayın tarla- hedef enflasyona göre değil yüzde ama siyasi ve jeopolitik ortamın sı: Yapay zekâ.” ‘piyasanın yakın dönem ara verdiklerini açıkladı. Bu Gerçekten de öyle. İki ülkenin liderlerinin 30’a göre yaptığını belirten Kara, buna izin vermediğini söyledi. gelişmelerinin hep aynı devam kapsamda banka, sadece 2026 ilk kez yapay zekâ kaynaklı riskleri kapsam- dövizi tutma odaklı mücadelenin Bugünkü talep ortamında kurla sonu için yüzde 26’lık bir “nokta edeceği biçiminde algıladığı ve lı biçimde ele aldığı belirtiliyor. Ancak sorun “yarım bacaklı” olduğunu ilgili herhangi bir hareketin tahmin” de yayımladı. Bunların ‘sislerin içinde kaybolduğunu’ şu ki ne ABD ne de Çin bu yarışta yavaşla- söyledi. 3 senenin ardından enflasyonu güçlü bir şekilde yan ilk ülke olmak istiyor. Çünkü artık me- yanında banka, önceki enflasyon söyleyen Merkez Bankası, bu defa kur rejiminden yumuşak çıkış yukarı atacağını belirten sele yalnızca teknoloji üretmek değil; küre- raporuna kıyasla bu raporda; verdiği mesajlarda ‘Ben de siste olmadığını belirten Kara şöyle sel güç mimarisini belirlemek. Aslanoğlu, “Maliyetleri yıllık ortalama petrol fiyatını kayboldum’ demiş oldu.” Dünya aynı anda birkaç büyük kırılma ya- konuştu: aşağı çekecek önlemler, prim şıyor: yapay zekâ devrimi, enerji dönüşü- 2026 için 60.9 dolardan 89.4 l Ekonomi Servisi Erhan Aslanoğlu “Enflasyon düşsün ama destekleri, iş gücünden alınan mü, küresel güç kayması, ekonomik yavaş- büyüme çok yavaşlamasın, vergi yükünün düşürülmesi, vergi lama, iklim baskısı, göç hareketleri ve diji- istihdam çok düşmesin isteniyor. dilimlerinin artırılması gibi adımlar tal denetim teknolojileri... Bütün bunlar yeni Bunu yapabilmek için çok kuvvetli hem çalışanı hem işvereni rahatlatır. bir çağın doğduğunu gösteriyor. Ve bu ye- ni çağın merkezinde veri, algoritma ve iş- bir güven kazanımını arkanızda Bu teknik adımların dışında lem gücü var. almanız lazım. O olmadığı zaman sürdürülebilir çözüm içinse, sanayi Bugün ABD ve Çin, insan müdahalesi ol- ekonomiyi yavaşlatmalısınız ama ve tarım planı yapılmalı. Bunlar orta madan hedef seçebilen silah sistemleri ge- bu da gerçekleştirilmedi. Büyüme vadeli programdan daha değerli liştiriyor. Yapay zekâ destekli siber saldırılar potansiyelin altında ama gerçek olur. Hukuk, vergi ve eğitim reformu Gazi Kara Hatice Karahan Fatih Karahan Fatma Özkul Emre Akgündüz bankacılık sistemlerini, enerji altyapılarını ve anlamda bir talep düşüşü ile beraber için hızla adım atmamız gerekiyor” iletişim ağlarını felç edebilecek kapasiteye Kendilerine yöneltilen eleştirileri anladıklarını ama enflasyonda katılığın yüksek olduğu bir ulaşıyor. Uzmanlar biyolojik silah üretimin- şirketlerin fiyatlama davranışlarının diye konuştu. süreçten geçtiklerini belirten Fatih Karahan, “İstediğimiz mesafeyi tam olarak alamadık” dedi. den otonom savaş sistemlerine kadar çok geniş bir risk alanına dikkat çekiyor. Hükümet toplusözleşme yasasında değişikliğe hazırlanıyor Yapay zekâ jeopolitiğin Tekstilde istihdam tam merkezinde Son haftalarda ABD’li yetkililer İran sava- kaybı 128 bin kişi şında hedef belirleme süreçlerinde yapay zekâ kullandıklarını açıkça dile getirdi. Çin Memur grev hakkı istiyor Tür KİYE Ekonomi Politikaları ise geçen yıl düzenlediği askeri geçit töre- Araştırma Vakfı’nın (TEPAV) SGK ninde savaş uçaklarına eşlik eden otonom verileriyle hazırladığı “Şubat dron sistemlerini sergiledi. MUSTAFA ÇAKIR 2026 İstihdam İzleme Bülteni”ne Kısacası yapay zekâ artık yalnızca tekno- loji şirketlerinin meselesi değil. Jeopolitiğin göre Şubat 2025’e (yıllık) kıyasla ilyonlarca memur ve memur tam merkezinde. giyim, tekstil ve deri imalatında Memeklisinin maaş artışları ile Ama daha da çarpıcı olan şu: İnsanlık bu toplam istihdam kaybı 127 bin sosyal haklarını belirleyen toplusöz- kadar güçlü bir teknolojiyi geliştirmiş du- 736’ya ulaştı. rumda fakat onu nasıl yöneteceği konusun- leşme sisteminde değişiklik için hü- Toplam sigortalı çalışan sayısı da ortak bir dil bile oluşturabilmiş değil. kümet hazırlık yapıyor. Çalışma ve Amerikalılar daha çok “varoluşsal riskleri” yıllık yüzde 2 artışla 25 milyon Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordi- konuşuyor: Yapay zekânın biyolojik pato- 455 bine yükseldi. Bu kapsamda jen üretmesi, yanlışlıkla nükleer savaş baş- nasyonunda yürütülen görüşmelere yıllık bazda 88 alt sektörün latması ya da insan zekâsını aşan bir süper 31’inde sigortalı ücretli çalışan memur konfederasyonlarının yanı zekâya dönüşmesi gibi... geriledi. İstihdam artışında bina sıra Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çin ise daha çok toplumsal istikrar ve inşaatı öne çıkarken son altı ayda devlet güvenliği üzerinde duruyor. Dezen- Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe formasyon, dijital kontrolün zayıflaması ve ücretli çalışan sayısındaki en Başkanlığı temsilcileri de katılıyor. siyasi denetimin aşınması Pekin’in öncelik- sert daralma Antalya, Muğla ve EMEKç İ r EFAH yor. Birleşik Kamu-İş Genel Sekre- Meclis tatile girmeden yasa değişik- leri arasında. İzmir’de görüldü. teri Şükrü Balun, “Şu andaki TİS’in Yani iki ülke yalnızca çözüm konusunda liği teklifinin TBMM’ye sunulması değil, “tehlikenin ne olduğu” konusunda bi- gerçek bir toplusözleşme olmadığını, PAYI PEŞİNDE hedefleniyor. le uzlaşabilmiş değil. alenen bir tiyatronun içinde olduğu- Memur ve memur emeklilerinin Büro Emekçileri Sendikası (BES) Buna rağmen iki taraf da hız kesmiyor. muzu herkes biliyor. Masada bir ta- mali ve sosyal haklarını düzenleyen üyeleri dün Ankara’da ç alışma Çünkü herkes aynı korkuyu taşıyor: “Yavaşlayan kaybeder.” İşte tam bu noktada rafın eli kolu bağlı. Kamu çalışanla- Bakanlığı önünde ve ülke genelinde süreç, 4688 sayılı Kamu Görevlile- insan ister istemez Türkiye’ye dönüp bakıyor. rı enflasyon karşısında her yıl daha de işyerleri önünde “ç alışırken ri Sendikaları ve Toplusözleşme Ya- yoksullaşmaya, emeklilikte sefalete fazla yoksullaşıyor” dedi. sası kapsamında yürütülüyor. An- Türkiye nereye koşuyor? hayır” diyerek ses yükseltti. Genel Balun, yalnızca maaş ve sosyal cak konfederasyonlar mevcut sis- Dünya yapay zekâ güvenliğini, kuantum başkan Özer Avanaş, “İktidar haklarla sınırlı kalan toplusözleşme teknolojilerini, yarı iletken savaşlarını, biyo- temin gerçek anlamda bir toplu pa- KISA... KISA... KISA... ekonominin büyüdüğünden teknolojiyi, enerji koridorlarını ve yeni küre- kapsamının da genişletilmesini iste- zarlık mekanizması yaratmadığı- bahsedip bize büyümeden refah sel düzeni tartışırken bizim gündemimiz ne- l ır AK, ABD-İsrail ile İran di. Balun, sendikalaşmanın önündeki nı savunuyor. Memur-Sen, Türki- payı vermiyor. En iyi ücret alan den sürekli iç siyasi hesaplaşmalara sıkışıyor? arasındaki savaşın yarattığı engellerin kaldırılması, sendikal ay- Neden üniversitelerin bilimsel kapasitesi ye Kamu-Sen ve Birleşik Kamu-İş’in kamu çalışanı yoksulluk sınırı ekonomik etkilerden dolayı yerine operasyonlar konuşuluyor? rımcılığın önlenmesi, yetki sistemi- altında. Bizi görmezden gelmenin katılımıyla oluşturulan komisyonda Neden teknoloji politikaları yerine kutup- mali destek edinmek için IMF il e nin demokratikleştirilmesi ve hakem bedelini sandıkta ödeyeceksiniz” en güçlü ortak talep “grevli toplu- laşma gündemi büyüyor? temasa geçti. ifadelerini kullandı. BES Ankara 1 No kurulunun yapısının tarafsız hale ge- Neden geleceğin ekonomisi yerine sürek- sözleşme” oldu. l u lusl Ar Ar Ası Enerji Ajansı Başkanı Ercan Erdoğan ise SGK’nin li siyasal tasfiye iklimi derinleşiyor? tirilmesinin talepler arasında yer al- Başkanı Fatih Birol, “Petrol 100 Çünkü hızlı dönüşüm dönemlerinde birçok şirket gibi yönetilerek toplumunun ‘Alenen tiyatro’ dığını vurguladı. doların üzerinde. Savaş öncesinin iktidar önce kontrolü korumaya yöneliyor. sırtından kâr elde etmeye kalktığını Konfederasyonlar ayrıca anaya- Mevcut sistemde memurların grev iki misli. Bu birçok ülkede Oysa artık mesele yalnızca demokrasi me- savundu, “Seyyanen zam dahil tüm selesi değil. Aynı zamanda kalkınma, reka- enflasyonu yukarı itiyor” dedi. hakkı bulunmuyor. Taraflar anlaş- sa ve 657 sayılı Devlet Memurları ödemeler emekliliğe yansıtılsın, bet ve gelecekte ayakta kalabilme meselesi. l AVrup A Merkez Bankası Yasası’nda değişiklik yapılmadan ka- maya varamazsa süreç Kamu Görev- aylık bağlama oranını yüzde 75’e Bilim politikası üretmeyen, üniversitelerini Başkanı Christine Lagarde, AB lileri Hakem Kurulu’na taşınıyor ve lıcı bir reformun mümkün olmayaca- özgürleştirmeyen, eleştirel düşünceyi des- çıkarılsın” dedi. liderlerine AB’nin temellerini teklemeyen toplumların bu yeni çağda güç- kurulun verdiği karar bağlayıcı olu- ğını savunuyor. l ANKARA güçlendirmede cesaret lü kalması çok zor. Çin ile ABD arasındaki mücadele bize göstermeleri çağrısında bulundu. yalnızca iki süpergücün rekabetini göster- l Aır ın DıA, hava sahası miyor. Aynı zamanda yeni çağın ne kadar kısıtlamaları ve artan yakıt Konut satışında aylık artış yüzde 2.6 sert olacağını da gösteriyor. maliyetleri nedeniyle Chicago, New Bu çağda ülkeler yalnızca askeri güçleriy- Tü İK’in dün yayımladığı “Konut ve 0.5 artışla 476 bin 204, ipotekli satış York ve Paris gibi rotalarda sefer le değil; algoritmalarıyla, veri merkezleriy- İşyeri Satış İstatistikleri, Nisan 2026” yüzde 33.8 artışla 97 bin 47’ye yükseldi. le, bilim insanlarıyla, eğitim sistemleriyle ve sayılarını düşüreceğini duyurdu. entelektüel kapasiteleriyle yarışacak. raporuna göre konut satışı, Nisan 2025’e Yabancıya satış ise nisanda yüzde 1.1, l suu Dİ Arabistan, OPEC’e Ve belki de bugün kendimize sormamız kıyasla yüzde 2.6 artarak 126 bin 808, dört ayda yüzde 11.6 düştü. petrol üretiminin 1990’dan bu gereken en önemli soru şu: ilk dört da ayda toplam satış yüzde 3.9 bu kapsamda ipotekli (krediyle alınan) Öte yandan Nisan 2026’da, toplam yana en düşük seviyeye gerilediğini Dünya geleceği tartışırken biz neyi tartı- düşüşle 57 bin 529, ipotekli satış yüzde satış yüzde 40.5 artarak 25 bin 771 oldu. işyeri satışı yüzde 10.2 artışla 15 bin 694, bildirdi. şıyoruz? İlk dört ayda ise toplam satış yüzde ipotekli satış yüzde 102.1 artışla 758, 73.6 artışla 2 bin 724 adet oldu.